I SA/Gd 980/14
WyrokWSA w Gdańsku2014-10-14
Skład orzekający: Sławomir Kozik, Marek Kraus, Alicja Stępień
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy jest związany danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków przy ustalaniu stawki podatku od nieruchomości, czy też może przeprowadzić dowód przeciwny w postępowaniu podatkowym?Ratio decidendi
Dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków stanowią dokument urzędowy, który co do zasady może być podstawą wymiaru podatku od nieruchomości. Jednakże, Ordynacja podatkowa dopuszcza możliwość przeprowadzenia dowodu przeciwko dokumentom urzędowym w postępowaniu podatkowym. Organ podatkowy nie jest zatem bezwzględnie związany zapisami ewidencji i powinien wyjaśnić wszelkie istotne okoliczności, w tym możliwość wykazania niezgodności danych ewidencyjnych ze stanem rzeczywistym.Stan faktyczny
Skarżący zakwestionowali decyzję ustalającą łączny wymiar zobowiązania pieniężnego za 2012 r., w tym podatek od nieruchomości od domu letniskowego. Organy podatkowe oparły się na danych z ewidencji gruntów i budynków, gdzie budynek został oznaczony jako "inne niemieszkalne". Skarżący podnosili, że budynek powinien być opodatkowany stawką dla budynków mieszkalnych i kwestionowali zgodność danych ewidencyjnych ze stanem faktycznym, wskazując na toczące się postępowanie w sprawie sprostowania wpisu.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy. Stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sławomir Kozik, Sędziowie Sędzia WSA Marek Kraus (spr.), Sędzia NSA Alicja Stępień, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Marzena Cybulska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 14 października 2014 r. sprawy ze skargi G.S. i J.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 29 października 2012 r. Sygn. akt (...) w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2012 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą decyzję Wójta Gminy z dnia 9 lutego 2012 r. o nr (...); 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
1.Zaskarżoną decyzją z dnia 29 października 2012 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpoznaniu odwołania J. i G. S. – dalej jako "Skarżący" od decyzji Wójta Gminy z dnia 9 lutego 2012 r. w przedmiocie ustalenia wysokości łącznego zobowiązania pieniężnego za 2012 r. z tytułu podatku rolnego oraz podatku od nieruchomości utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Podstawą rozstrzygnięcia był następujący tan faktyczny.
Decyzją z dnia 9 lutego 2012 r. Wójt Gminy ustalił Skarżącym wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego za 2012 r. w kwocie 1.192,00 zł, w tym podatek rolny w kwocie 4,00 zł i podatek od nieruchomości w kwocie 1.188,00 zł. Jako przedmiot opodatkowania podatkiem od nieruchomości wskazano dom letniskowy o pow. 133,74 m2 oraz grunty letniskowe o pow. 767 m2.
2. W odwołaniu od powyższej decyzji Skarżący zakwestionowali wymiar podatku od domu, wskazując, że powinna mieć zastosowanie stawka opodatkowania przewidziana dla budynków mieszkalnych, a nie - jak przyjął organ podatkowy - dla budynków pozostałych i sprzeciwiając się oparciu decyzji na danych wynikających z ewidencji gruntów i budynków w sytuacji, gdy zgodność tych danych z prawem i stanem faktycznym została przez nich podważona w odrębnym postępowaniu.
3. Samorządowe Kolegium Odwoławcze dalej ,,SKO" decyzją z dnia 29 października 2012 r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
Organ odwoławczy stwierdził, że w przypadku ustalania wysokości zobowiązania podatkowego w zakresie podatku rolnego, jak i podatku od nieruchomości, ewidencja gruntów i budynków jest podstawą wymiaru tych podatków, a na konieczność ustalenia charakteru gruntu i budynku na potrzeby opodatkowania w oparciu o dane z ewidencji gruntów wskazują bezpośrednio art. 1a ust. 3 i art. 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2010 r. Nr 95, poz. 613 ze zm., dalej: u.p.o.l.) oraz art. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2006 r. Nr 136, poz. 969 ze zm., dalej: u.p.r.), gdzie wymienia się ewidencję jako dokument rozstrzygający o klasyfikowaniu gruntów.
SKO wskazało też, że zgodnie z art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027 ze zm., dalej: P.g.k.) podstawę wymiaru podatków stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Opodatkowanie budynku lub jego części stawką podatku przewidzianą dla budynków mieszkalnych będzie możliwe, jeżeli w ewidencji gruntów i budynków budynek oznaczony zostanie jako mieszkalny. Budynek stanowiący własność Skarżących oznaczony został w ewidencji jako "inne niemieszkalne" i tym samym nie może zostać opodatkowany jako budynek mieszkalny.
4. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Skarżący zarzucili, że zaskarżona decyzja nie zawiera należytego uzasadnienia prawnego i faktycznego, gdyż zgodność wpisu w ewidencji gruntów i budynków z prawem i stanem faktycznym została przez nich podważona na podstawie art. 194 § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm., dalej: O.p.).
Istotę sporu stanowi zagadnienie, do której kategorii budynków w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. należy zaliczyć, stanowiący własność Skarżących budynek. Zawarte w art. 1a ust. 3 u.p.o.l. odesłanie do ewidencji gruntów i budynków w zakresie gruntów nie jest przez nich kwestionowane, jednakże na gruncie tego przepisu nie jest uprawniona teza, jakoby ewidencja ta dotyczyła także budynków; ponadto według P.g.k. budynek letniskowy jest budynkiem mieszkalnym.
Kryterium decydującym o zaliczeniu budynku do poszczególnych kategorii budynków, o których mowa w art. 5 ust. 1 u.p.o.l., jest zaspokajanie podstawowych potrzeb mieszkaniowych właściciela i osób mu bliskich, a także jego konstrukcja, a nie zapisy w planie zagospodarowania lub treść pozwolenia na budowę. Pomijanie przez organy podatkowe informacji o niezgodności z prawem wpisu w rejestrze i o toczącym się postępowaniu w sprawie sprostowania tego wpisu narusza słuszny interes podatników i zasadę sprawiedliwego opodatkowania.
5. Wyrokiem z dnia 13 lutego 2013 r. sygn. akt I SA/Gd 1430/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: P.p.s.a.), wskazując, iż sam fakt, że z ewidencji gruntów i budynków wynika, że Skarżący jest współwłaścicielem działki oznaczonej symbolem Bi - inne tereny zabudowane, zabudowanej budynkiem, którego funkcję określono jako inny budynek niemieszkalny, przesądza, że budynek ten nie jest budynkiem mieszkalnym w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. a u.p.o.l.
Zdaniem Sądu w świetle art. 21 ust. 1 P.g.k. nie można pominąć zapisów odnoszących się do budynku, ujawnionych w tejże ewidencji. Wypis z ewidencji, o której mowa, jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 194 O.p., a organy podatkowe orzekając w sprawie wymiaru podatku nie są uprawnione do dokonywania odmiennych ustaleń, niż wynikające z ewidencji gruntów. Ewidencja gruntów i budynków jest urzędowym źródłem informacji faktycznych, wykorzystywanych w postępowaniu administracyjnym, w tym i postępowaniu podatkowym.
Sąd wskazał, że jeżeli Skarżący kwestionuje zawarte tam dane, najpierw powinien wystąpić o ich korektę w trybie przewidzianym w P.g.k., a następnie, w przypadku uwzględnienia jego zastrzeżeń, na podstawie zmienionych danych z ewidencji może wnosić o wzruszenie ostatecznych decyzji ustalających wysokość zobowiązań podatkowych. Ponadto Sąd nie stwierdził, aby w toku postępowania podatkowego organy podatkowe dopuściły się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
6. Od powyższego wyroku skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego wywiedli Skarżący, wnosząc o jego uchylenie w całości oraz zasądzenia kosztów postępowania.
Skarżący zarzucili naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 151 P.p.s.a. przez oddalenie skargi, mimo, że decyzje organów podatkowych zostały wydane z naruszeniem art. 122 i 187 , art. 272 pkt 3, art. 210 § 1 pkt 4 i pkt 6 oraz § 4, art. 121 § 1 i art. 122 O.p., a także przez nieuwzględnienie możliwości wynikającej z art. 106 § 3 oraz z art. 15 § 1 pkt 2, względnie art. 269 § 1 P.p.s.a.
Ponadto Skarżący zarzucili naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. a i e u.p.o.l., art. 1 u.p.r., art. 1 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o podatku leśnym (Dz. U. Nr 200, poz. 1682 ze zm., dalej: u.p.l.), art. 21 i art. 26 P.g.k. w związku z § 63 ust. 1 pkt 5 i § 65 ust. 1 pkt 1 i pkt 10 i ust. 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454), a także naruszenie – bez powiązania z naruszeniem art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. – powtórnie art. 12i i art. 122 O.p., a także art. 124 i art. 125 O.p.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej Skarżący podnieśli, że Sąd pierwszej instancji mylnie uznał, że organ podatkowy przy wymiarze podatku od nieruchomości w zakresie przedmiotu opodatkowania jest związany zapisem zawartym w rejestrze budynków ewidencji gruntów i budynków i nie zauważył, że w art. 1a ust. 3 pkt 1-8 u.p.o.l. zakres stosowania ewidencji został jednoznacznie zawężony do gruntów.
Przyjęcie, że ewidencja gruntów i budynków jest "aktem prawnym" nadrzędnym nad u.p.o.l. i poszukiwanie w ewidencji definicji podatkowej budynku mieszkalnego jest naruszeniem prawa. Doszło także do naruszenia art. 194 § 3 O.p. przez błędną jego wykładnię polegającą na niezrozumieniu treści i znaczenia przepisu przy opodatkowaniu budynków lub ich części, bowiem zaktualizowanie lub sprostowanie zapisów w rejestrze budynków ewidencji gruntów i budynków sprawi, że podatek zostanie naliczony według stawki preferencyjnej i wówczas korzystanie z art. 194 § 3 O.p. nie będzie potrzebne. Naruszenie wymienionych w zarzutach zasad postępowania, określonych w O.p., (w szczególności art. 121 § 1 i art. 122) pozbawiło prowadzone postępowanie cech obiektywizmu.
7. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 5 czerwca 2014 r. sygn. akt II FSK 1889/13 uchylił w całości zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku oraz zasądził od organu na rzecz Skarżącego zwrot kosztów postępowania.
W uzasadnieniu Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że istota sporu koncentruje się na znaczeniu zapisów w ewidencji gruntów i budynków dla określenia stawki opodatkowania budynku stanowiącego własność Skarżących podatkiem od nieruchomości. Skarżący podważają bowiem zarówno zasadę, przyjętą przez organy podatkowe i zaakceptowaną przez Sąd pierwszej instancji, że zapisy w tej ewidencji są podstawą ustalenia charakteru budynku będącego przedmiotem opodatkowania, jak i przyjęcie przez organy podatkowe i Sąd pierwszej instancji, że prawidłowości zapisów w ewidencji nie można kwestionować w postępowaniu podatkowym.
Mimo podniesienia w skardze kasacyjnej zarzutów procesowych i naruszenia prawa materialnego, sposób ich postawienia wymaga w pierwszej kolejności oceny zarzutu błędnej wykładni art.21 ust.1 P.g.k. Zgodnie z powołanym przepisem podstawę planowania gospodarczego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Ewidencja ta obejmuje m.in. informacje dotyczące budynków, ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych i ogólnych danych technicznych (art.20 ust.1 pkt 2 P.g.k.).
Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, ze zgodnie z art.5 ust.1 pkt 2 u.p.o.l. stawki podatku od nieruchomości w przypadku przedmiotu opodatkowania, jakim są budynki, są zróżnicowane w zależności od funkcji budynku. Funkcja budynku ma w związku z tym wpływ na określenie wysokości podatku, skoro podatek stanowi iloczyn stawki i powierzchni użytkowej budynku. W ewidencji gruntów i budynków wskazywane są jego przeznaczenie i funkcje użytkowe. Dane z tej ewidencji co do zasady mogą zatem stanowić podstawę do wymiaru podatku od nieruchomości od przedmiotu opodatkowania, jakim jest budynek. W ocenie NSA, dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków stanowią dokument urzędowy w rozumieniu art.194 § 1 O.p.(por. E.Stefańska, Komentarz do art.21 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, publ. w LEX, wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 stycznia 2009r., II FSK 1475/07 i powołane tam orzecznictwo, z dnia 14 września 2010r., II FSK 1014/10, oba dostępne http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Ordynacja podatkowa dopuszcza jednak możliwość przeprowadzenia dowodu przeciwko dokumentom urzędowym. Regulujący tę kwestię art.194 § 3 O.p. znajduje się w Dziale IV (Postępowanie podatkowe), Rozdziale 11 (Dowody) tej ustawy. Wbrew stanowisku Sądu pierwszej instancji oznacza to, że przeciwdowód może być przeprowadzony także w postępowaniu podatkowym i również w tym postępowaniu można wykazać, że dane z ewidencji nie są zgodne ze stanem rzeczywistym (por. powołane wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 stycznia 2009r., II FSK 1475/07 i z dnia 14 września 2010r., II FSK 1014/10, a także z dnia 11 września 2007r., II FSK 958/06, dostępny http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Sąd II instancji podkreślił, że w rozpoznawanej sprawie Sąd I instancji wadliwie zinterpretował art.194 § 3 O.p., uznając w istocie, że jedynym sposobem wykazania nieprawidłowości wpisów w ewidencji będzie doprowadzenie do ich zmiany w innym, niż podatkowe, postępowaniu. Tymczasem, zdaniem NSA, powołany przepis reguluje postępowanie podatkowe, w tym zaś postępowaniu obowiązuje zasada otwartego systemu środków dowodowych (art.180 O.p.). Wykazanie, że zapisy w ewidencji są nieprawidłowe może zatem być dokonane za pomocą każdego dopuszczonego prawem dowodu. Zasadnie w związku z tym podniesiono w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art.194 § 3 O.p. Uchybienie to, do którego doszło w postępowaniu podatkowym, winno spowodować uchylenie decyzji przez Sąd pierwszej instancji stosownie do art.145 § 1 pkt 1 lit.c) P.p.s.a.
Naczelny Sąd Administracyjny pozostałe zarzuty procesowe - naruszenia art.121, art. 122, art. 187, art. 272 pkt 3, art. 210 § 1 pkt 4 i pkt 6 oraz § 4 O.p. uznał za bezzasadne. Sąd administracyjny II instancji nie podzielił także zarzutu naruszenia art.5 ust.1 pkt 2 lit. a i e) u.p.o.l. przez przyjęcie, że organ podatkowy jest związany zapisami w rejestrze budynków ewidencji gruntów i budynków w zakresie zaliczenia budynku do kategorii mieszkalnych lub pozostałych abstrahuje od przedmiotu regulacji tych przepisów, którym są stawki podatkowe. Naruszenie tych przepisów mogłoby ewentualnie nastąpić w przypadku podjęcia uchwały przez organ inny, niż w nich wskazany, bądź określenia w uchwale stawek wyższych od maksymalnych. Nie jest nim natomiast przyjęcie do opodatkowania stawki właściwej dla budynków mieszkalnych lub pozostałych. Z podobnych względów – nieadekwatności zarzutu – nie jest trafny zarzut naruszenia art. 1 u.p.r. oraz art. 1 ust. 1 i ust. 2 u.p.l., które to przepisy określają przedmiot opodatkowania – odpowiednio – podatkiem rolnym lub leśnym; odwołanie się w tych przepisach wprost do danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków nie może prowadzić do wniosku o ich naruszeniu w przypadku odwołania się do danych tam zawartych w postępowaniu prowadzonym w przedmiocie opodatkowania innym podatkiem.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
8.1. Na wstępie rozważań nad zgodnością z prawem zaskarżonej decyzji w pierwszej kolejności należy wskazać, że niniejsza sprawa była przedmiotem wyrokowania Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w wyniku złożonej przez Skarżącego skargi kasacyjnej, wyrokiem z dnia 5 czerwca 2014 r. sygn. akt II FSK 1889/13 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku.
Uchylenie zaskarżonego wyroku przez Naczelny Sąd Administracyjny i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania skutkuje powrotem do takiej sytuacji, która istniała przed wydaniem wyroku przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. Stosownie jednak do treści art. 190 P.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Podkreślić należy, że rozpatrując ponownie sprawę wojewódzki sąd administracyjny, a w ślad za nim również organ, związani są nie tylko wykładnią prawa dokonaną przez sąd kasacyjny, ale również wyrażonymi w orzeczeniu tego sądu ocenami prawnymi i wskazaniami co do dalszego postępowania.
Możliwość odstąpienia od zawartej w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego wykładni prawa może nastąpić jedynie w sytuacjach wyjątkowych w szczególności, jeżeli stan faktyczny sprawy ustalony w wyniku ponownego jej rozpoznania uległ tak zasadniczej zmianie, że do nowo ustalonego stanu faktycznego należy stosować przepisy prawa odmienne od wyjaśnionych przez Naczelny Sąd Administracyjny (por. wyrok SN z dnia 9 lipca 1998 r., sygn. akt I PKN 226)98, OSNAP 1999, nr 15, poz. 486), jak również w przypadku, gdy przy niezmienionym stanie faktycznym sprawy, po wydaniu orzeczenia przez Naczelny Sąd Administracyjny, zmienił się stan prawny (tak: H. Knysiak – Molczyk [w:] H. Knysiak – Molczyk, M. Romańska, T. Woś, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis 2005).
Odnosząc przedstawione powyżej rozważania do okoliczności rozpoznawanej sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku nie stwierdził zaistnienia przesłanek umożliwiających odstąpienie od oceny prawnej wyrażonej w wyżej przywołanym wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego. Oznacza to, że dalsze rozważania na temat legalności zaskarżonego aktu będą prowadzone w oparciu o stanowisko Sądu wyższej instancji.
Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem ponowna ocena legalności zaskarżonego aktu prowadzi do wniosku, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 29 października 2012 r. oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem prawa.
8.2. Istota sporu w niniejszej sprawie koncentruje się na znaczeniu zapisów w ewidencji gruntów i budynków dla określenia stawki opodatkowania budynku stanowiącego własność Skarżących podatkiem od nieruchomości.
Skarżący podważają bowiem zarówno zasadę, przyjętą przez organy podatkowe, że zapisy w tej ewidencji są podstawą ustalenia charakteru budynku będącego przedmiotem opodatkowania, jak i przyjęcie przez organy, że prawidłowości zapisów w ewidencji nie można kwestionować.
Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 21 ust.1 p.g.k. podstawę planowania gospodarczego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Ewidencja ta obejmuje m.in. informacje dotyczące budynków, ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych i ogólnych danych technicznych (art.20 ust.1 pkt 2 p.g.k.).
Natomiast zgodnie z art.5 ust.1 pkt 2 u.p.o.l. stawki podatku od nieruchomości w przypadku przedmiotu opodatkowania, jakim są budynki, są zróżnicowane w zależności od funkcji budynku. Funkcja budynku ma w związku z tym wpływ na określenie wysokości podatku, skoro podatek stanowi iloczyn stawki i powierzchni użytkowej budynku. W ewidencji gruntów i budynków wskazywane są jego przeznaczenie i funkcje użytkowe.
Dane z tej ewidencji co do zasady mogą zatem stanowić podstawę do wymiaru podatku od nieruchomości od przedmiotu opodatkowania, jakim jest budynek. Nie mają zatem racji skarżący wywodząc, że w związku z użyciem w art.21 ust.1 p.g.k. wyrażenia "wymiar podatku" dane z ewidencji mogą mieć znaczenie tylko co do ustalenia powierzchni budynku. Organ podatkowy obowiązany jest zatem odwołać się do danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków, jeżeli są one istotne dla prawidłowego określenia zobowiązania podatkowego.
Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym powyżej wyroku, dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków stanowią dokument urzędowy w rozumieniu art.194 § 1 O.p. Ordynacja podatkowa dopuszcza jednak możliwość przeprowadzenia dowodu przeciwko dokumentom urzędowym. Regulujący tę kwestię art.194 § 3 O.p. znajduje się w Dziale IV (Postępowanie podatkowe), Rozdziale 11 (Dowody) tej ustawy.
Wskazać zatem należy za Naczelnym Sądem Administracyjnym, że powyższe oznacza, iż przeciwdowód może być przeprowadzony także w postępowaniu podatkowym i również w tym postępowaniu można wykazać, że dane z ewidencji nie są zgodne ze stanem rzeczywistym (por. powołane wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 stycznia 2009r., II FSK 1475/07 i z dnia 14 września 2010r., II FSK 1014/10, a także z dnia 11 września 2007r., II FSK 958/06, dostępny http://orzeczenia.nsa.gov.pl ).
Na uwzględnienie zasługuje okoliczność, że w rozpoznawanej sprawie Skarżący wykazywali, że już w toku postępowania podatkowego czynili starania o zmianę wpisu w ewidencji gruntów i budynków w odniesieniu do spornego budynku. Fakt ten nie był kwestionowany przez organy podatkowe. Uznały one jednakże za zbędne, a nawet niedopuszczalne prowadzenie postępowania wyjaśniającego, zmierzającego do ustalenia faktycznej funkcji i przeznaczenia spornego budynku.
Opierając się na zapisach w ewidencji gruntów i budynków organy podatkowe nie zauważyły sprzeczności między przyjętym przez nie opisem budynku podlegającego opodatkowaniu a zapisem w ewidencji.
Za przedmiot opodatkowania przyjęto w decyzjach budynek letniskowy. Budynek taki, zgodnie z Klasyfikacją Obiektów Budowlanych, stanowiącej załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1999r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Środków Trwałych, stanowi budynek mieszkalny (Dz.U. Nr 112,poz. 1316 ze zm.).
Zgodnie z tą klasyfikacją do budynków mieszkalnych zalicza się go również na podstawie Klasyfikacji Środków Trwałych, stanowiącej załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 grudnia 2010 r. w sprawie Klasyfikacji Środków Trwałych (Dz.U. Nr 242,poz. 1622). Ta ostatnia klasyfikacja ma natomiast znaczenie dla przyjętego z uwagi na podstawowe funkcje wskazywanego w ewidencji gruntów i budynków rodzaju budynku (§ 65 ust.1 i ust.2 cytowanego rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków).
Rozbieżność między przyjętym przez organy podatkowe opisem budynku a danymi z ewidencji gruntów i budynków niewątpliwie wymagała wyjaśnienia.
Orzekające w sprawie organy wadliwie zatem zinterpretowały art.194 § 3 O.p., uznając w istocie, że jedynym sposobem wykazania nieprawidłowości zapisów w ewidencji było doprowadzenie do ich zmiany w innym niż podatkowe postępowaniu.
Tymczasem, jak wskazano wyżej, powołany przepis reguluje postępowanie podatkowe, w tym zaś postępowaniu obowiązuje zasada otwartego systemu środków dowodowych (art.180 O.p.). Wykazanie, że zapisy w ewidencji są nieprawidłowe może zatem być dokonane za pomocą każdego dopuszczonego prawem dowodu.
Zauważyć w tym miejscu trzeba, że z treści decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego o sprostowaniu w operacie ewidencyjnym oznaczenia funkcji budynku wynika, że dane w zakresie funkcji budynku, pomimo że były zgodne z dokumentacją posiadaną przez organ ewidencyjny, to były ujawnione w sposób nieprawidłowy, niezgodny ze stanem faktycznym na gruncie.
W ślad za stanowiskiem NSA, Sąd stwierdza, że zaniechanie przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego co do funkcji spornego budynku spowodowało, że w sprawie nie wyjaśniono wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności.
Zasadnie w związku z tym podniesiono w skardze zarzut naruszenia art.194 § 3 O.p. Uchybienie to, jako mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy skutkowało koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej decyzji organu pierwszej instancji.
8.3. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ podatkowy uwzględni stanowisko Sądu wyrażone w niniejszym rozstrzygnięciu i przeprowadzi postępowanie, które pozwoli na ustalenie statusu spornego budynku.
8.4. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 135 p.p.s.a. skargę uwzględnił i uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy .
Orzeczenie w przedmiocie stwierdzenia niemożności wykonania zaskarżonej decyzji wydano zaś na podstawie art. 152 p.p.s.a. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 209 powołanej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło