I SA/Wa 1985/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska Sędziowie: WSA Elżbieta Lenart WSA Elżbieta Sobielarska (spr.) Protokolant starszy referent Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 października 2014 r. sprawy ze skargi Skarbu Państwa - Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo [...] na decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Środowiska na rzecz skarżącego Skarbu Państwa - Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo [...] kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Minister Środowiska decyzją z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] po rozpatrzeniu odwołania W. K. od decyzji Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Okręgowego Zarządu Lasów Państwowych z dnia [...] kwietnia 1990 r. nr [...] orzekającej o przejęciu na własność Państwa działki nr [...] o pow. [...] ha położonej we wsi A. gm. W. uchylił powyższą decyzję i stwierdził nieważność decyzji Okręgowego Zarządu Lasów Państwowych w [...] z dnia [...] kwietnia 1990 r. W uzasadnieniu organ przedstawił następująco stan sprawy; Decyzją Dyrektora Lasów Państwowych z dnia [...] sierpnia 2013 r. odmówiono stwierdzenia nieważności decyzji Okręgowego Zarządu Lasów Państwowych w [...] z dnia [...] kwietnia 1990 r. orzekającej o przejęciu na własność Państwa działki nr. [...] o powierzchni [...] ha położonej we wsi A., gm. W. W. K. pismem z dnia 9 września 2013 r. wniosła odwołanie od decyzji Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych z dnia [...] sierpnia 2013 r. Po przeanalizowaniu akt sprawy i rozpatrzeniu odwołania organ podniósł, że przejecie przedmiotowej nieruchomości na własność Skarbu Państwa nastąpiło na podstawie art. 9 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o sprzedaży państwowych nieruchomości rolnych oraz uporządkowaniu niektórych spraw związanych z przeprowadzeniem reformy rolnej i osadnictwa rolnego (Dz. U. Nr 17, poz.71). W myśl art. 9 cyt. ustawy : "Nieruchomości rolne i leśne, objęte we władanie Państwa do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, przejmuje się na własność państwa bez względu na ich obszar, jeżeli znajdują się nadal we władaniu Państwa...". Zgodnie z powołanym wyżej przepisem takie przejecie mogło nastąpić tylko jeżeli spełnione zostały łącznie dwie przesłanki tj. objęcia nieruchomości we władanie Państwa do dnia wejścia w życie ustawy, czyli do dnia 5 kwietnia 1958 r. oraz pozostawiania tych nieruchomości nadal we władaniu Państwa. Pod pojęciem władania (gospodarowania) należy zdaniem organu w szczególności rozumieć przeprowadzenie w lesie czynności gospodarczych takich jak : zalesienie, pielęgnacja upraw i drzewostanów oraz pozyskanie drewna. W zaskarżonej decyzji Okręgowego Zarządu lasów Państwowych w [...] z dnia [...] kwietnia 1990 r. jako czynności gospodarcze wymieniono zalesienie przedmiotowej działki przez Nadleśnictwo [...] w 1955 r. Na podstawie analizy materiału dowodowego ustalono, że wśród zgromadzonych akt nie ma dokumentów świadczących o wykonaniu wyniesionego w decyzji Okręgowego Zarządu lasów Państwowych w [...] zalesienia przedmiotowej działki w 1955 r. Ponadto na podstawie zebranych dowodów – mapa przeglądowa drzewostanów obrębu [...] wg. stanu na 1 stycznia 1999 r. wynika, zdaniem organu że zalesienia spornej działki dokonano około 1960 roku. Z kolei zeznania świadka dotyczące zalesienia działki, na które powołuje się organ I- instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie dotyczą przedmiotowej nieruchomości tj. działki o numerze hipotecznym [...] w oddziale [...] lecz działek [...] i [...] w oddziale [...]. Biorąc pod uwagę zgromadzony materiał dowodowy organ uznał, że do dnia wejścia w życie ustawy, czyli do dnia 5 kwietnia 1958 r. nie wykonano na przedmiotowej nieruchomości żadnych czynności gospodarczych. Zdaniem organu nie została niespełniona pierwsza z wymienionych w art. 9 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. przesłanek objęcia nieruchomości we władanie Państwa. Natomiast wśród zgromadzonego materiału dowodowego nie odnaleziono zdaniem organu także zapisów potwierdzających spełnienie drugiej przesłanki przejęcia nieruchomości na podstawie art. 9 ustawy z dnia 12 marca 1958 r., czyli wykonania na przedmiotowej nieruchomości leśnej przez Lasy Państwowe czynności gospodarczych w dacie wydania przedmiotowej decyzji tj. około dnia [...] kwietnia 1990 r. Zatem zebrany materiał dowodowy wskazuje, zdaniem organu iż nie zostały spełnione obie przesłanki objęcia nieruchomości we władanie Państwa na podstawie art. 9 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. Tymczasem zgodnie z powołanym wyżej przepisem przejęcie nieruchomości na podstawie art. 9 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. mogło nastąpić tylko w sytuacji, gdy spełnione zostały łącznie obie przesłanki wymienione w art. 9 ustawy tj. przesłanka objęcia nieruchomości we władanie Państwa do dnia wejścia w życie ustawy, czyli do dnia 5 kwietnia 1958 r., oraz przesłanka pozostawania tych nieruchomości nadal we władaniu Państwa. Wobec powyższego decyzja Okręgowego Zarządu Lasów Państwowych w [...] z dnia [...] kwietnia 1990 r. zdaniem organu naruszyła prawo w stopniu rażącym i w związku z tym należało stwierdzić jej nieważność. Organ podkreślił, że postepowanie w sprawie stwierdzenia nieważności oznacza, że sprawa nie toczy się w trybie zwykłym i stwierdzenie nieważności kontrolowanej w tym postępowaniu decyzji dopuszczalne jest jedynie w przypadku stwierdzenia wyjątkowo ciężkiego naruszenia prawa. Do wzruszenia decyzji nie wystarczy, stwierdzenie zaistnienia naruszenia prawa mającego wpływ na wynik sprawy. Konieczność uznania decyzji za nieważną zachodzi jedynie w enumeratywnie wyliczonych ustawowo przypadkach ( art.156 § 1 k.p.a.), gdyż sprzeciwia się to fundamentalnej zasadzie trwałości decyzji ostatecznych (wyrok NSA z dnia 8 czerwca 1998 r. II S.A. 456/98). Przepis art.156 § 1 k.p.a nakłada, więc na organ administracji publicznej obowiązek nie tylko stwierdzenia niewątpliwego naruszenia prawa, ale zarazem wykazania, że było to rażące naruszenie prawa. Analiza orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje, że z rażącym naruszeniem prawa mamy do czynienia, gdy łącznie zostaną spełnione następujące przesłanki: zachodzi oczywistość naruszenia konkretnego przepisu, za uznaniem naruszenia za rażące przemawia charakter naruszonego przepisu oraz racje ekonomiczne. Ostatnią przesłanką wymagającą zbadania są skutki społeczne, jakie wywoływała decyzja. W przedmiotowej sprawie, mając na uwadze powyższe, organ orzekający uznał, że decyzja Okręgowego Zarządu Lasów Państwowych w [...] z dnia [...] kwietnia 1990 r. narusza prawo w stopniu rażącym. W związku z tym organ II – instancji działając w trybie odwoławczym uchylił zaskarżoną decyzje Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych z dnia [...] sierpnia 2013 r. i stwierdził nieważność decyzji Okręgowego Zarządu lasów Państwowych w [...] z dnia [...] kwietnia 1990 r. Na decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] marca 2014 r. skargę do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie wniósł Skarb Państwa – Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo [...] zarzucając jej naruszenie ; art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., art. 156 § 1 k.p.a. art. 9 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o sprzedaży państwowych nieruchomości rolnych oraz uporządkowaniu niektórych spraw związanych z przeprowadzeniem reformy rolnej i osadnictwa rolnego (Dz. U. Nr 17, poz. 71) poprzez błędne uznanie, że Decyzja OZLP z 1990 r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa wnosząc o uchylenie Decyzji Ministra w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przez Ministra Środowiska. W załączeniu skarżący dołączył wyciąg z planu gospodarczego urządzenia Nadleśnictwa [...] na okres od 1 stycznia 1956 r. do 31 grudnia 1965 r. wraz z mapą oraz aktualna mapą z naniesiona działką ew. dawniej nr [...], na okoliczność spełnienia przesłanek do przejęcia niniejszej nieruchomości na rzecz Skarbu państwa zgodnie z Decyzją OZLP z 1990 r. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że postępowanie o stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej ma charakter nadzwyczajny. Tym samym, do stwierdzenia nieważności decyzji może dojść tylko wówczas, gdy na podstawie zgromadzonego pierwotnie materiału dowodowego można w sposób oczywisty wskazać, że decyzja w rażący sposób narusza obowiązujące prawo. W niniejszej sprawie przesłanka ta zdaniem skarżącego, nie została spełniona, bowiem Minister Środowiska wydając swoją decyzję musiał dokonywać dodatkowej oceny dowodów. Ponadto, jak przyznaje Minister i wynika to też z materiału dowodowego do zalesienia nieruchomości doszło około 1960, po czym organ stwierdza kategorycznie, że materiał dowodowy, nie pozwala na przyjęcie, że działka została zalesiona do dnia 5 kwietnia 1958 r. Zdaniem skarżącego stwierdzenie zalesienia około 1960 r. pozwala przyjąć, że do zalesienia doszło do dnia 5 kwietnia 1958 r. Skarżący nie zgadza się z także ze twierdzeniem organu, iż na dzień wydania decyzji nieruchomość nie była we władaniu Skarbu Państwa. Nieruchomość ta objęta była, bowiem planem urządzenia lasu już na okres 1956-1965. Tym samym, oczywistym jest, że znajdowała się w zarządzie Lasów Państwowych. Zwraca przy tym uwagę na specyficzny charakter gospodarki leśnej, w której zabiegi pielęgnacyjne są planowane w planach urządzenia lasu na okres 10 lat. Innymi słowy, czynności gospodarcze w lesie są wykonywane rzadziej niż np. w przypadku uprawy zbóż, nie zmienia to jednak faktu, że dana nieruchomość znajduje się w zarządzie Lasów Państwowych. W związku z powyższym skarżący zgodził się ze stanowiskiem Dyrektora Generalnego Lasów państwowych, że w toku postępowania dowodowego w niniejszej sprawie wywiedziono, że przed dniem 5 kwietnia 1958 roku., przedmiotowe grunty były we władaniu Państwa. Ze zgromadzonych dokumentów wynika, bowiem, że przedmiotowa działka stanowi część uroczyska S., a zarządzającym tym terenem jest Nadleśnictwo [...] (oddział [...],[...]), według zaświadczenia biura Urządzenia Lasu i Geodezji Leśnej z dnia 28 października 1987 r. znak [...], granica uroczyska S. ( w granicach, którego znajdowała się działka leśna nr [...] o powierzchni [...] m2 położonej we wsi A. ) została ustalona protokołem granicznym nr [...] z dnia 15 września 1955 r.,a protokół ten stanowi część składową operatu pomiarowego Nadleśnictwa [...]. Na podstawie tych dokumentów Nadleśnictwo [...] władało przedmiotową działką od 1956 r. czyli przed dniem 5 kwietnia 1958 r. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie . Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje; Stosownie do treści art. 1 Ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej . Oceniając zaskarżoną decyzję w oparciu o powyższe kryteria, Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Należy na wstępie zwrócić uwagę, że stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej jest instytucją stanowiącą wyjątek od ogólnej zasady trwałości decyzji, o której mowa w art.16 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz.1071 ze zm.) Z tego względu może mieć miejsce jedynie w przypadku, gdy decyzja dotknięta jest w sposób niewątpliwy przynajmniej jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Ewentualnie zaistnienie wad, o których mowa w tym przepisie ocenia się według stanu faktycznego i prawnego sprawy, istniejącego w dacie wydania decyzji kwestionowanej w postępowaniu nieważnościowym. Zadaniem organu jest ocena decyzji pod kontem kwalifikowanej niezgodności z prawem. W postępowaniu tym organ opiera się na uprzednio zgromadzonym materiale dowodowym. Zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, iż o rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art.156 § 1 pkt 2 k.p.a decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu., który został naruszony, oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze skutki, które wywołuje decyzja. Oczywistość naruszenia prawa ma miejsce wówczas, gdy istnieje wyraźna sprzeczność między treścią przepisu, a rozstrzygnięciem objętym decyzją. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organ praworządnego państwa. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym od lat prezentowane jest również stanowisko, że nie chodzi tu o błędy w wykładni prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny (wyrok NSA z dnia 29 czerwca 1987 r. sygn. akt II SA 2145/86[w:] Poddana ocenie organów w postępowaniu nieważnościowym decyzja Okręgowego Zarządu Lasów Państwowych w [...] z dnia [...] kwietnia 1990 r wydana została na podstawie art. 9 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o sprzedaży państwowych nieruchomości rolnych oraz uporządkowaniu niektórych spraw związanych z przeprowadzeniem reformy rolnej i osadnictwa rolnego (tj. Dz. U. z 1989 r. nr 58 poz. 348) Do przejęcia na własność Państwa nieruchomości rolnych i leśnych, na podstawie art. 9 ust 1 ww. ustawy z dnia 12 marca 1958 r., niezbędne było, aby te nieruchomości przed dniem wejścia w życie ustawy z 5 kwietnia 1958 r. i po tej dacie znajdowały się we władaniu Państwa lub zostały przekazane przez Państwo w użytkowanie innym osobom fizycznym lub prawnym. Władanie w tym znaczeniu oznacza faktyczne sprawowanie władzy, faktyczne zarządzenie nieruchomością z wyłączeniem jej właściciela. Przy czym władanie nieruchomością przez Państwo lub przez inny podmiot, któremu ją przekazano, w brzmieniu tego przepisu, nie musiało być związane z utratą własności, która następowała dopiero po wydaniu decyzji na podstawie art. 9 ust. 1 ww. ustawy. Potwierdzeniem tego poglądu może być również stanowisko Trybunału Konstytucyjnego, wyrażone w uchwale z dnia 20 lutego 1991 r.(W.5/90), gdzie stwierdza się , że o przejęciu nieruchomości na własność Państwa na podstawie art. 9 ust. 1 ( z wyjątkiem określonych w ust. 2 tego artykułu) ustawy z dnia 12 marca 1958 r.(art.16 ust. 1 w tj. z 1989 r Dz. U. Nr 58, poz. 348 z późn. zm.)"decydują wyłącznie przesłanki wymienione w tym przepisie (-), bez względu na okoliczności, w jakich doszło do objęcia nieruchomości przez Państwo. Przejęciu na własność Państwa podlegają także te nieruchomości, których właściciele do dnia 5 kwietnia 1958 r. dawali wyraz woli odzyskania swej nieruchomości, względnie z przyczyn obiektywnych od siebie niezależnych nie mieli możliwości dochodzenia swoich praw". W oparciu o orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego należy przyjąć jednoznacznie, że o przejęciu na własność Państwa nieruchomości rolnych i leśnych można było orzec w sytuacji, gdy przejmowana nieruchomość została objęta we władanie państwa do dnia wejścia w życie ustawy i nadal pozostawała w jego władaniu, lub została przekazana przez państwo we władanie innym osobom fizycznym bądź prawnym. Nie było przy tym konieczne ustalenie, ani w jakim trybie, ani za pomocą jakich czynności prawnych czy też faktycznych doszło do objęcia we władanie nieruchomości przez państwo. Z materiału dokumentacyjnego znajdującego się w aktach przedmiotowej sprawy wynika, (wbrew twierdzeniom organu odwoławczego), że Lasy Państwowe wykonywały na nieruchomości stanowiącej działkę nr [...], o powierzchni [...] ha położonej we wsi A. gm. W. czynności władcze przed dniem wejścia w życie przedmiotowej ustawy (tj. 5 kwietnia 1958 r) co spełnia pierwszą przesłankę warunkującą wydanie decyzji w trybie art. 9 ust. 1 wyżej cyt. ustawy). Zgromadzone dokumenty potwierdzają , że przedmiotowa działka stanowi część Uroczyska S. i znajduje się w zarządzie Nadleśnictwa [...] (oddz.[...],[...]) z zaświadczenia Biura Urządzania Lasu i Geodezji leśnej z dnia 28.10.1987 r. wynika,natomiast że granica uroczyska ( w granicach którego znajduje się przedmiotowa działka) została ustalona protokołem granicznym nr [...] z dnia 15 września 1955 r, a protokół ten stanowi część składową operatu pomiarowego Nadleśnictwa [...]. Na podstawie powyższych dokumentów nieruchomość ta znalazła się w operacie urządzeniowym Nadleśnictwa [...] od roku 1956 do 1985 r, czyli przed datą 5 kwietnia 1958 r. Sąd rozpoznający przedmiotową sprawę podziela stanowisko skarżącego, że władanie nieruchomością leśną ma specyficzny charakter, w której zabiegi pielęgnacyjne czy nasadzenia są planowane na wiele lat i są wykonywane w inny sposób niż np. uprawy rolne. Zatem za objęcie tej nieruchomości we władanie należy uznać operat urządzeniowy Nadleśnictwa [...] zgodnie z którym ( co jest niesporne) planowo w latach 1958 – 60 dokonano zalesień, wcześniej przygotowując teren do zalesienia a z planu urządzania wynika, że w 1956 r. oddział [...] w którym znajduje się przedmiotowa działka stanowił powierzchnie niezalesioną. Natomiast inna mapa potwierdza, że na dzień 1 stycznia 1999 r. na tym terenie znajdowała się 40 letnia sosna ( czyli zalesienie musiało nastąpić w 1958 r.) W dniu wydania decyzji o przejęciu na własność Skarbu Państwa bez odszkodowania przedmiotowej działki znajdowała się ona także we władaniu Skarbu Państwa reprezentowanego przez Nadleśnictwo [...]. Zatem spełniona została także druga przesłanka art. 9 ust. 1 wyżej cytowanej ustawy. Należy także mieć na uwadze to, że przedmiotowa działka wchodzi w skład uroczyska S., które ze względu na położenie ( [...] Park [...]), podlega ochronie i gospodarka leśna na tym terenie jest ograniczona ze względu na ochronę przyrody. Z tego powodu zaniechanie wycinek i pozyskiwanie z tego obszaru drzewa w dalszych latach po 1958 r. nie świadczy o braku władania nieruchomością, a tylko o wypełnieniu Planu Urządzenia Lasu poprzez rozsądne gospodarowanie taką nieruchomością. Sąd zwraca przy tym uwagę, że plany dotyczące gospodarki leśnej były sporządzane tylko i wyłącznie w celu prowadzenia gospodarki leśnej w lasach państwowych. Zatem gdyby sporna działka nie pozostawała we władaniu Państwa, to nie zostałaby objęta planem zagospodarowania na lata 1956-1962. Samo istnienie planu potwierdza w istocie przynależność działki do Skarbu Państwa. Jednocześnie Sąd podziela stanowisko organu, że zeznania świadka dotyczące zalesienia przedmiotowej działki na które powołał się organ pierwszej instancji nie dotyczą przedmiotowej nieruchomości i nie mogą być brane pod uwagę. Jednak fakt ten nie ma zdaniem Sądu wpływu na wynik przedmiotowej sprawy. Zgromadzone w toku postępowania dowody świadczą bowiem wbrew stanowisku Ministra Środowiska, że zostały spełnione przesłanki art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o sprzedaży państwowych nieruchomości rolnych oraz uporządkowaniu niektórych spraw związanych z przeprowadzeniem reformy rolnej i osadnictwa rolnego (Dz. U. nr 17,poz. 71) a zatem podstawa do wydania przez Okręgowy Zarząd Lasów Państwowych decyzji z dnia [...] kwietnia 1990 r. Powyższe oznacza, że kontrolowana decyzja jest zgodna z obowiązującym w dacie jej wydania porządkiem prawnym. Nie ulega wątpliwości, że przepis art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. był bardzo rygorystyczny, jak i wiele innych podobnych mu przepisów z tamtych lat, przejmujących w trybie administracyjnym, bez odszkodowania, mienie należące do osób fizycznych lub osób prawnych i z taką oceną wyrażoną przez skarżąca należy się zgodzić. Nie zmienia to jednak faktu, że jest to w tym przypadku raczej ocena stanu prawa obowiązującego w danym czasie, a nie ocena aktu administracyjnego (decyzji), który został wydany w niniejszej sprawie, w oparciu o takie, a nie inne przepisy. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej musi się opierać na przesłankach określonych w art. 156 § 1kpa, podobnie jak i kontrola działalności organów administracji publicznej dokonywana przez Sąd musi się ograniczać wyłącznie do badania zaskarżonych aktów pod względem zgodności z prawem. Inne aspekty tej sprawy, poruszone przez W. K. a także zauważone przez Trybunał Konstytucyjny w cytowanej powyżej uchwale, powinny być przedmiotem regulacji ustawowych w ramach zapowiadanej od lat reprywatyzacji. Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U z 2012 r, poz. 270 ze zm.)