I SA/Wa 2377/14
WyrokWSA w Warszawie2014-10-21
Skład orzekający: Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska, Sędzia WSA Dorota Apostolidis, Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz (spr.)
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo uznał, że rodzina skarżącego nie jest rodziną wielodzietną w rozumieniu przepisów ustawy o pomocy społecznej i ustawy o świadczeniach rodzinnych, mimo że jedna z córek uczęszcza na studia dzienne poza miejscem zamieszkania rodziców?Ratio decidendi
Organy administracji publicznej nie wykazały w sposób wystarczający, że córka skarżącego, która uczęszcza na studia dzienne poza miejscem zamieszkania rodziców, prowadzi odrębne gospodarstwo domowe i nie pozostaje na utrzymaniu rodziców. Brak ten uniemożliwia prawidłowe ustalenie, czy rodzina skarżącego jest rodziną wielodzietną w rozumieniu przepisów, co miało istotny wpływ na wynik sprawy. W związku z tym, zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zostały uchylone.Stan faktyczny
Wójt Gminy S. odmówił K. K. przyznania zasiłku celowego na zakup posiłków dla córki, uznając, że rodzina nie spełnia przesłanki bycia rodziną wielodzietną, ponieważ wychowuje tylko dwoje dzieci, a najstarsza, pełnoletnia córka usamodzielniła się i mieszka w innym mieście. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżący zarzucił organom błąd w ustaleniu stanu faktycznego, polegający na błędnym wykluczeniu najstarszej córki z kręgu członków rodziny, mimo że uczy się ona w systemie dziennym.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy S. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska Sędziowie: Sędzia WSA Dorota Apostolidis Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 października 2014 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia[...] maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wójta Gminy S. z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącego K. K. kwotę 40 (czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r, nr [...], Wójt Gminy S. odmówił przyznania K. K. pomocy w formie zakupu posiłków dla córki A. K.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że wnioskodawca mieszka i prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną i dwojgiem dzieci. Rodzina mieszka w murowanym domu w pełni skanalizowanym, zajmując połowę bliźniaka tj. 5 pomieszczeń.
Miesięczny dochód rodzinny wynosi [...] złotych netto, na który składa się dochód z gospodarstwa rolnego o powierzchni [...]ha w wysokości [...]złotych oraz świadczenie rodzinne w wysokości netto [...] złotych miesięcznie.
Organ pierwszej instancji mając na uwadze ww. dochód uznał, że rodzina K. K. spełnia kryterium dochodowe zawarte w art. 8 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U z 2013 r., poz. 182 z późn zm. zwana dalej: ustawą) uprawniające do korzystania ze świadczeń rodzinnych. Jednakże, zdaniem organu, prócz spełnienia ww. kryterium dochodu – nie została spełniona żadna z przesłanek wymienionych w art. 7 pkt 2-15 ww. ustawy. W szczególności zdaniem organu nie można uznać, że rodzina K. K. jest rodziną wielodzietną. Z wywiadu środowiskowego wynika, że na utrzymaniu wnioskodawcy pozostają dwie uczące się córki w wieku 17 i 14 lat, natomiast najstarsza, pełnoletnia córka usamodzielniła się i mieszka obecnie w B. Organ wskazał także, że ustawa o pomocy społecznej nie definiuje pojęcia "rodziny wielodzietnej" jednakże jest ona zdefiniowana w art. 3 ust. 16 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych. Z definicji tej wynika, że "rodzina wielodzietna" jest to rodzina wychowująca troje i więcej dzieci mających prawa do zasiłku rodzinnego. Wobec powyższego organ wskazał, że rodziny K. K. nie można uznać za rodzinę wielodzietną, a zatem nie została spełniona przesłanka zawarta w art. 7 pkt 8 ww. ustawy. Wnioskodawca bowiem wychowuje wraz z żoną dwójkę dzieci. Organ wskazał również, że z materiału dowodowego sprawy nie wynika również, aby w rodzinie K. K. występowała długotrwała lub przewlekła choroba.
Na skutek złożonego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] maja 2014 r., nr [...], utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy S.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Kolegium wskazało, że organ I instancji słusznie uznał, że wnioskodawca spełnił kryterium dochodowe uprawniające do korzystania ze świadczeń rodzinnych, jednakże nie spełnił żadnej z przesłanek wskazanych w art. 7 pkt 2-15 ustawy o pomocy społecznej. W szczególności rodzina wnioskodawcy nie może być uznana za rodzinę wielodzietną z uwagi na to, że najstarsza pełnoletnia córka wnioskodawcy O. K. nie zamieszkuje wspólnie z rodzicami i rodzeństwem. W rodzinie nie występuje też długotrwała lub przewlekła choroba.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł K. K. W uzasadnieniu skarżący wniósł o uchylenie wydanych w sprawie decyzji oraz o przyznanie dofinansowania obiadów szkolnych dla A. K. Zdaniem skarżącego organy orzekające w sprawie błędnie wykluczyły jako członka jego rodziny - córkę O. K., która uczy się w systemie dziennym w B.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy podkreślić, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, z późn. zm.; dalej: "P.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. W myśl art. 135 P.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Dokonując tak rozumianej kontroli zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy S., Sąd stwierdził, że przy ich wydaniu doszło do naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.).
Należy podkreślić, że w świetle ogólnych zasad postępowania administracyjnego organ administracji jest zobowiązany każdorazowo dążyć do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, jak tego wymaga art. 7 k.p.a. statuujący zasadę tzw. prawdy materialnej (odzwierciedlającej stan rzeczywisty), a nie wyłącznie formalnej (wynikającej z samych twierdzeń stron). W tym celu organ powinien, w pierwszej kolejności, w sposób wyczerpujący zebrać cały niezbędny dla prawidłowego załatwienia sprawy materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.), by następnie na podstawie tak zebranego materiału ocenić, czy zostały udowodnione okoliczności istotne dla jej końcowego rozstrzygnięcia (art. 80 k.p.a.).
W niniejszej sprawie obowiązkom tym organy obu instancji nie uczyniły zadość, gdyż w ogóle nie wyjaśniły, czy córka skarżącego, K. K. – O. K., nie pozostaje jednak na utrzymaniu rodziców w rozumieniu art. 3 pkt 16 ustawy o świadczeniach rodzinnych, a w związku z tym czy spełniona jest przesłanka pozostawania przez nich rodziną wielodzietną stosownie do treści art.16 a tej ustawy. Zamiast tego organy poprzestały na bezkrytycznej i nie popartej żadnym materiałem dowodowym konkluzji , że prowadzi ona odrębne gospodarstwo domowe.
Brak jest tymczasem w aktach sprawy materiału dowodowego, który potwierdza, że O. K. rzeczywiście prowadzi odrębne gospodarstwo domowe z tej przyczyny, że się usamodzielniła i ma własne, niezależne od rodziców źródło dochodów. Wiadomo jedynie, że zamieszkuje poza domem rodzinnym w B. i pobiera naukę w systemie dziennym w Policealnym Studium Farmaceutycznym.
Wskazana okoliczność jest istotna dla rozstrzygnięcia sprawy z tej przyczyny, że ma bezpośredni wpływ na ustalenie, czy rodzina skarżącego jest w istocie rodziną wielodzietną uprawnioną tym samym do otrzymania wnioskowanej pomocy.
Stosownie do dyrektyw wynikających z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., obowiązkiem organów w niniejszej sprawie było poczynienie w powyższym zakresie wyczerpujących ustaleń.
Mając wszystko to na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 P.p.s.a., uchylił obie wydane w sprawie decyzje i orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło