II SAB/Kr 316/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirosław Bator Sędziowie: WSA Krystyna Daniel / spr. / WSA Kazimierz Bandarzewski Protokolant Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 października 2014 r. sprawy ze skargi P. K. na bezczynność Wójta Gminy [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. stwierdza, że bezczynność Wójta Gminy [...] nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; II. w pozostałym zakresie umarza postępowanie sądowe; III. zasądza od Wójta Gminy [...] na rzecz skarżącego P. K. kwotę 357 /trzysta pięćdziesiąt siedem/ złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. P. K. wniósł w piśmie z [...] sierpnia 2014 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zarzucając naruszenie art. 13 ust. 1, art. 13 ust. 2, art. 16 ust. 1 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, póz. 1198 ze zm.) skargę na bezczynność Wójta Gminy S. polegającą na nieudostępnieniu informacji publicznej żądanej we wniosku z [...].07.2014r. przy jednoczesnym niewydaniu rozstrzygnięcia w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej lub umorzenia postępowania. Skarżący domagał się: stwierdzenia bezczynności Wójta Gminy S. w zakresie rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej, zobowiązania Wójta Gminy S. do udzielenia żądanej informacji publicznej w terminie czternastu dni od daty doręczenia akt organowi, zasądzenia kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Ponadto -w przypadku, gdy po złożeniu skargi organ doręczy żądaną informację publiczną, wniósł o uznanie, że na dzień wniesienia skargi do sądu, organ pozostawał w bezczynności w przedmiocie informacji publicznej oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, a także umorzenie postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ppsa. W uzasadnieniu skarżący podał, że w dniu [...].07.2014r. przesłał pocztą elektroniczną wniosek o udostępnienie informacji w następującym zakresie: czy Gmina w okresie od 2012 r. do chwili obecnej zawierała umowy dotyczące obsługi prawnej, zastępstwa procesowego z kancelariami, radcami prawnymi, adwokatami, a jeśli tak to wniósł o udostępnienie treści umów. Do dnia złożenia tej skargi Wójt Gminy S. nie udostępnił żądanej informacji ani też nie wydał decyzji odmownej, czym naruszył 14 - dniowy termin zapisany art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Skarżący argumentował, że celem skargi na bezczynność organu administracji jest zwalczanie zwłoki w załatwianiu sprawy administracyjnej. W doktrynie oraz orzecznictwie powszechnie przyjmuje się, że o bezczynności organu administracji możemy mówić wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadząc postępowanie, lecz mimo istnienia ustawowego obowiązku nie kończy go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu, czy też nie podejmuje innej stosownej czynności. Przy badaniu zasadności skargi na bezczynność organu administracji nie ma znaczenia z jakich powodów określony akt, czy czynność nie została dokonana przez organ biorąc pod uwagę stan sprawy istniejący w chwili zamknięcia rozprawy. Skarga na bezczynność organu ma bowiem na celu przede wszystkim wymuszenie na organie administracji załatwienia sprawy. Nadmienił, że prawo złożenia tej skargi nie wymaga wyczerpania środków zaskarżenia, jak również, że strona skarżąca nie jest związana jakimkolwiek terminem na jej wniesienie. Wskazał że pojęcie informacji publicznej ustawodawca określił w art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p. W ich świetle informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 u.d.i.p. Ponieważ sformułowania te nie są zbyt jasne, należy przy ich wykładni kierować się art. 61 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, zgodnie z którym prawo do informacji jest publicznym prawem obywatela, realizowanym na zasadach skonkretyzowanych w ustawie o dostępie do informacji publicznej. Uwzględniając wszystkie te aspekty, można zatem przyjąć, że informacją publiczną będzie każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Informacją publiczną jest treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty niebędące organami administracji publicznej, które na gruncie tej ustawy zostały zobowiązane do udostępnienia informacji, mającej walor informacji publicznej, treści wystąpień, opinii i ocen przez nie dokonywanych, niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą. Informację publiczną stanowi więc treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej lub podmiotu niebędącego organem administracji publicznej, związanych z nimi bądź w jakimkolwiek sposób dotyczących ich. Są nią zarówno treści dokumentów bezpośrednio przez nie wytworzonych, jak i te, których używają przy realizacji przewidzianych prawem zadań (także te, które tylko w części ich dotyczą), nawet gdy nie pochodzą wprost od nich (por. wyrok NSA z dnia 12 grudnia 2006 r., sygn. akt l OSK 123/06, LEX nr 291357, wyrok NSA z dnia 29 lutego 2012 r, sygn. akt l OSK 2215/11; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 19 grudnia 2007 r., IV SA/Po 652/07; wyrok WSA w Lublinie z dnia 8 czerwca 2006 r., sygn. II SAB/Lu 19/06, wyrok WSA w Warszawie z dnia 7 maja 2004 r., sygn. IV SA/Wa 221/04; postanowienie WSA w Białymstoku z dnia 21 sierpnia 2008 r., sygn. II SAB/Bk 36/08). Skarżący odwołał się również do brzmienia art. 6 ust. 1 pkt 2 i 4 ust. 1 u.d.i.p. Skarżący podniósł, że zakresem ustawy o dostępie do informacji publicznej objęte są również umowy cywilnoprawne, zawierane przez organy władzy publicznej oraz osoby pełniące funkcje publiczne, gdy dotyczą spraw publicznych i stanowią informacje wytworzone przez organ władzy publicznej. Umowy o świadczenie usług prawnych dotyczą spraw publicznych, tak więc Wójt Gminy miał obowiązek udostępnić te wnioski, to jest całe umowy wraz z załącznikami. Dla poparcia swojego stanowiska zacytował wyrok WSA we Wrocławiu z 17.01.2012 r., sygn. akt IV SAB/Wr 113/11. W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy S. wniósł o umorzenie postępowania. Organ wskazał, że w wyniku czynności sprawdzających ustalono, że faktycznie w dniu [...].07.2014r. drogą elektroniczną wpłynął przedmiotowy wniosek skarżącego. Ustalono również, że z uwagi na okoliczności organizacyjno - techniczne (awaria drukarki na stanowisku obsługi kancelaryjnej Urzędu) wszystkie otrzymane tego dnia dokumenty przesłane pocztą elektroniczną drukowane były na drukarkach wykorzystywanych na innych stanowiskach pracy Urzędu Gminy, na których drukowane były również inne dokumenty związane z bieżącą obsługą Urzędu Gminy i stron. Z uwagi na powyższe okoliczności i dużą ilość dokumentów przesłanych tego dnia drogą elektroniczną (60) wniosek skarżącego został omyłkowo pominięty i nie został dołączony do dokumentów podlegających załatwieniu przez Urząd Gminy. Niezwłocznie po ustaleniu powyższych okoliczności, jeszcze tego samego dnia, w którym wpłynęła przedmiotowa skarga t.j. [...].08.2014r., została skarżącemu udzielona informacja publiczna objęta wnioskiem z 29.07.2014r. Tym samym Wójt Gminy S. skorzystał z uprawnienia wynikającego z art. 54 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z 30. 08. 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., sądy administracyjne są powołane do kontroli administracji publicznej, w tym w zakresie orzekania m. in. w sprawach na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4a p.p.s. a., przy czym zgodnie z treścią art. 149 ustawy sąd uwzględniając taką skargę zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia albo obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie stwierdza czy bezczynność lub przewlekłość miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W pierwszym rzędzie należy wskazać, że przedmiotowa skarga do sądu administracyjnego na bezczynność organu w przedmiocie dostępu do informacji publicznej nie wymaga poprzedzenia jej środkiem zaskarżenia wskazanym w art. 52 p.p.s.a., ponieważ stosownie do treści art. 16 ust. 1 i 2 ustawy z 6. 09. 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. nr 112 poz. 1198 ze zm.), przepisy kodeksu postępowania administracyjnego stosuje się jedynie do decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenia postępowania o udostępnienie informacji publicznej. Oznacza to zatem, że przepisy kpa nie mają zastosowania w zakresie pozostałych czynności podejmowanych przez organ na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej, w tym do czynności materialno-technicznych w rozumieniu przepisu art. 3 § 2 pkt 4 ustawy p.p.s.a. Jakkolwiek art. 52 §.3 p.p.s.a. stanowi, że warunkiem dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § pkt 4 p.p.s.a. jest wezwanie do usunięcia naruszenia prawa to bezczynność nie wchodzi w zakres pojęcia "akty lub czynności", a ponieważ ustawa o dostępie do informacji publicznej nie wskazuje dodatkowych środków prawnych przeciwko czynnościom podejmowanym w ramach jej realizacji (za wyjątkiem art. 16 ust.1 i 2 u.d.i.p.) należy przyjąć, że skarga na bezczynność w zakresie udzielenie informacji publicznej jest dopuszczalna bez wzywania organu do usunięcia naruszenia prawa. A zatem nie są wiążące również żadne terminy do jej skutecznego wniesienia do sądu administracyjnego. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest bezczynność Wójta Gminy .S. w sprawie udostępnienia informacji publicznej. Skarżący P. K. wniósł wnioskiem elektronicznym z [...] lipca 2014 r. o udostępnienia informacji na temat tego, czy Gmina zawierała od 2012 r. umowy o obsługę prawną z kancelariami, radcami prawnymi lub adwokatami, a jeżeli tak to również o udostępnienie treści tych umów. Tak określony przedmiot żądania mieści się zasadniczo w kategorii informacji publicznych w rozumieniu ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.), zwanej w skrócie u.d.i.p.. W sprawie poza sporem jest, że na tak sformułowany wniosek żądana informacja została wnioskodawcy udzielona wraz z załączonymi skanami zawartych umów (pięć umów) dopiero w dniu wpływu przedmiotowej skargi do Urzędu Gminy S. tj. w dniu [...] sierpnia 2014 r. Nie jest także kwestionowane przez strony, że wniosek o udzielenie informacji z [...]. 07. 2014 r. został skutecznie złożony przez P. K. do Gminy na adres poczty elektronicznej. Z przedstawionych okoliczności wynika zatem, że Wójt Gminy S. pozostawał w bezczynności w sprawie udostępnienia informacji publicznej, ponieważ zgodnie z treścią art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, udostępnienie informacji powinno nastąpić bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Jeżeli udostępnienie informacji nie mogło nastąpić w tym terminie na podmiocie zobowiązanym ciąży obowiązek powiadomienia w tym terminie wnioskodawcy o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim informacja zostanie udostępniona (art. 13 ust. 2). Natomiast jak wynika z przedstawionych okoliczności sprawy na wniosek złożony za pośrednictwem poczty elektronicznej w dniu [...] lipca 2014 r. udzielono odpowiedzi dopiero w dniu [...] sierpnia 2014 r. – co zbiegło się z wpływem przedmiotowej skargi do Urzędu Gminy. Z powyższego jednoznacznie wynika, że organ udzielił (drogą elektroniczną) żądanej informacji publicznej wraz z kserokopiami dokumentów wskazanych we wniosku, a zatem stwierdzić należy, że postępowanie w sprawie bezczynności organu stało się bezprzedmiotowe i należało je umorzyć na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Odpadły bowiem podstawy do zobowiązania Wójta Gminy S. na podstawie art. 149 ppsa do rozpoznania przedmiotowego wniosku. Sąd uznał jednocześnie, że zaistniała w sprawie bezczynność nie nosi cech rażącego naruszenia prawa. Za rażące naruszenie prawa można bowiem uznać, w ocenie Sądu, długotrwałe prowadzenia postępowania znacznie przekraczające termin ustawowy do udzielenia informacji publicznej, czy brak jakiekolwiek aktywności organu w załatwieniu wniosku o udzielenie informacji publicznej podczas gdy w niniejszym postępowaniu Wójt Gminy S. udzielił informacji – co prawda z ponad dwutygodniowym opóźnieniem, wskazując dodatkowo w odpowiedzi na skargę na awarię drukarki w dniu [...] lipca 2014 r. i związane z tym zagubienie wniosku. Co prawda okoliczność ta nie może mieć znaczenia w ocenie dochowania przez organ ustawowego terminu na udzielenie informacji publicznej z art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, ale może być uwzględniona w okolicznościach niniejszej sprawy przy ocenie czy bezczynność organu miała, czy też nie miała charakteru rażącego. Wobec przedstawionych wyżej okoliczności faktycznych i prawnych Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, działając na podstawie art. 149 w zw. z art. 161 § 1 pkt 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w punkcie i i II sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 201 § 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a w punkcie III sentencji.