I SA/Gd 898/14
WyrokWSA w Gdańsku2014-10-22
Skład orzekający: Krzysztof Przasnyski, Elżbieta Rischka, Małgorzata Tomaszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku podziału spółki przez wydzielenie, spółka nowo zawiązana (sukcesor) ma obowiązek wykazać w swoim zeznaniu rocznym CIT-8 przychody i koszty podatkowe wygenerowane przez spółkę dzieloną w roku podatkowym do dnia podziału, jeśli te przychody i koszty zostały już przez spółkę dzieloną rozliczone?Ratio decidendi
Sąd uznał, że spółka nowo zawiązana (sukcesor) nie ma obowiązku wykazywać w swoim zeznaniu rocznym przychodów i kosztów podatkowych, które powstały do dnia podziału i zostały już rozliczone przez spółkę dzieloną. Sukcesji podlegają jedynie te prawa i obowiązki, które na dzień wydzielenia "pozostają" w związku z przydzielonymi składnikami majątku, czyli tzw. "stany otwarte", a nie te, które powstały i zostały rozliczone przed podziałem.Stan faktyczny
Spółka "A" Sp. z o.o. powstała w wyniku podziału innej spółki kapitałowej przez wydzielenie zorganizowanej części przedsiębiorstwa (ZCP). Spółka wniosła o wydanie indywidualnej interpretacji podatkowej w zakresie rozliczania przychodów i kosztów związanych z ZCP, argumentując, że powinna rozliczać tylko te przychody i koszty, które nie zostały jeszcze rozliczone przez spółkę dzieloną. Minister Finansów uznał to stanowisko za nieprawidłowe, twierdząc, że spółka nowo zawiązana powinna wykazać w swoim rozliczeniu rocznym przychody i koszty wygenerowane przez ZCP od początku roku podatkowego do dnia podziału. Skarżąca wniosła skargę do WSA w Gdańsku.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną, orzekł, że interpretacja nie może być wykonana, oraz zasądził od Ministra Finansów na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski, Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Rischka (spr.), Sędzia NSA Małgorzata Tomaszewska, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Monika Szymańska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 22 października 2014 r. sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. z siedzibą w G. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia 10 marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych 1. uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną; 2. określa, że zaskarżona interpretacja indywidualna nie może być wykonana; 3. zasądza od Ministra Finansów na rzecz strony skarżącej kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
W dniu 12 grudnia 2013 r. został złożony przez "A" Sp. z o. o. z/s w G. (dalej jako "Wnioskodawca") do Ministra Finansów wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie prawidłowości rozliczania przychodów i kosztów uzyskania przychodów w związku z podziałem Spółki przez wydzielenie.
We wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny.
Wnioskodawca jest spółką kapitałową powstałą w wyniku podziału innej spółki kapitałowej. Wpis do Krajowego Rejestru Sądowego z dnia 12 sierpnia 2013 roku. Zarówno majątek wydzielony oraz pozostający w spółce dzielonej stanowił zorganizowaną część przedsiębiorstwa (dalej: ZCP).
W uzupełnieniu wniosku z dnia 20 stycznia 2014 r. Wnioskodawca wskazał, że jest spółką kapitałową powstałą w wyniku podziału innej spółki kapitałowej. Wpis do Krajowego Rejestru Sądowego z dnia 12 sierpnia 2013 roku. Zarówno majątek wydzielony oraz pozostający w spółce dzielonej stanowił zorganizowaną część przedsiębiorstwa (dalej: ZCP). Obecnie Wnioskodawca zastanawia się czy prawidłowo rozpoznał w rachunku podatkowym przychody i koszty rozliczone i nierozliczone przez spółkę dzieloną.
W związku z powyższym opisem zadano następujące pytania:
1. W jaki sposób biorąc pod uwagę art. 93c Ordynacji podatkowej w związku z art. 12 oraz art. 15 i art. 16 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, Wnioskodawca powinien rozliczyć przychody i koszty dotyczące bezpośrednio ZCP (lokalu gastronomicznego "B" mieszczącego się w G.) jak i przychody i koszty, których nie da się jednoznacznie przypisać do ZCP, rozliczone i nierozliczone przez spółkę dzieloną przed dniem podziału?
2. Czy mając na uwadze art. 93c Ordynacji podatkowej w związku z art. 12, art. 15, art. 16 oraz art. 27 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych Wnioskodawca ma obowiązek w swoim zeznaniu rocznym C1T-8 za 2013 r. wykazania przychodów i kosztów przyporządkowanych do ZCP od dnia 1 stycznia 2013 do dnia podziału i wydzielenia ZCP. Czy też ma obowiązek ujęcia tylko tych przychodów i kosztów, które nie zostały rozliczone przez spółkę dzieloną tj. nie zostały uwzględnione przez spółkę dzieloną przy naliczeniu zaliczki na podatek dochodowy?
Zdaniem Wnioskodawcy określając zasady rozpoznawania w rachunku podatkowym Spółki przychodów i kosztów uzyskania przychodów rozliczonych i nierozliczonych przez spółkę dzieloną przed dniem podziału należy mieć na uwadze, iż zgodnie z art. 93c § 1 Ordynacji podatkowej osoby prawne przejmujące oraz osoby prawne powstałe w wyniku podziału, wstępują z dniem podziału lub wydzielenia we wszystkie przewidziane w przepisach prawa podatkowego prawa i obowiązki osoby prawnej dzielonej pozostające w związku z przydzielonymi im w planie podziału składnikami majątku. Jeżeli majątek przejmowany na skutek podziału, a przy podziale przez wydzielenie - także majątek osoby prawnej dzielonej, stanowi ZCP.
Ponieważ w rozpatrywanej sytuacji warunek ten jest spełniony, Wnioskodawca wstąpił więc we wszelkie prawa i obowiązki podatkowe spółki związane ze składnikami majątku wchodzącymi w skład ZCP. Wnioskodawca uważa, iż odnośnie rozliczenia podatku dochodowego nie można mówić o prawach i obowiązkach pozostających w związku z konkretnymi składnikami majątku. Podatek dochodowy nie jest bowiem podatkiem wynikającym z faktu posiadania konkretnych składników majątku. Mając na uwadze, iż sukcesji zgodnie z art. 93c Ordynacji podatkowej, mogą podlegać wyłącznie prawa i obowiązki związane z konkretnymi składnikami majątku ZCP. Jednakże gdyby uznać, iż prawa i obowiązki wynikające z przepisów prawa podatkowego można przypisać do konkretnych składników majątku przypisanych do ZCP należałoby uznać, iż w wyniku podziału przez wydzielenie sukcesji podlegają prawa i obowiązki, które wynikając ze zdarzeń mających miejsce przed podziałem, nie uległy konkretyzacji do tej daty na gruncie rozliczeń podatkowych. Powyższy wniosek wynika z literalnej wykładni art. 93c § 1 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym sukcesji podlegają prawa i obowiązki "pozostające w związku z przydzielonymi" spółce przejmującej składnikami majątku. W przepisie tym, ustawodawca posłużył się czasem teraźniejszym. Dlatego też, sukcesji mogą podlegać wyłącznie "stany otwarte", tj. prawa i obowiązki, które na dzień wydzielenia "pozostają" jeszcze w związku z przydzielonymi Spółce przejmującej składnikami majątku. Przedmiotem sukcesji podatkowej nie mogą być prawa i obowiązki, które pozostawały w związku z danymi składnikami majątku przed dniem wydzielenia. Jeżeli więc przychody oraz koszty dotyczące działalności zorganizowanej części przedsiębiorstwa powstały do dnia wydzielenia i zostały rozpoznane przez dzieloną spółkę, prawa i obowiązki dotyczące rozliczenia takich przychodów i kosztów nie będą przedmiotem sukcesji na podstawie art. 93c Ordynacji podatkowej.
Zdaniem Wnioskodawcy, mając na uwadze art. 93c Ordynacji podatkowej w związku z art. 12, art. 15, art. 16 oraz art. 27 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych nie ma on obowiązku uwzględniać w swoim rozliczeniu podatku dochodowego za rok 2013, przychodów i kosztów wykazanych przez ZCP do dnia podziału spółki dzielonej. Przychody i koszty powinny zostać rozliczone przez spółkę podlegającą podziałowi. Sukcesji podlegać będą natomiast przychody i koszty nierozliczone przez spółkę dzieloną przed dniem podziału, tj. nie uwzględnione przez spółkę dzieloną przy naliczeniu zaliczki na podatek dochodowy.
Na potwierdzenie powyższego stanowiska Wnioskodawca przywołał interpretacje indywidualne Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 16 lipca 2010 r., nr [...] i z dnia 25 kwietnia 2012 r., [...].
Minister Finansów, w wydanej interpretacji indywidualnej z dnia 10 marca 2014 r., znak [...], uznał powyższe stanowisko za nieprawidłowe.
W uzasadnieniu organ administracji przywołał treść przepisów art. 529 § 1 pkt 4, art. 530 § 2, art. 531 § 1 i art. 534 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U., poz. 1030, z późn. zm.) wskazując, że cechą szczególną podziału spółki przewidzianego w tych przepisach jest fakt, że spółka dzielona nie przestaje istnieć, a następuje tylko przeniesienie części majątku tej spółki na inną spółkę już istniejącą lub nowo zawiązaną. W takiej sytuacji ma miejsce sukcesja uniwersalna częściowa, tj. następstwo generalne dotyczące praw i obowiązków związanych z przenoszonymi składnikami majątku (określonymi w planie podziału).
W myśl ogólnej zasady do podziału przez wydzielenie należy stosować przepisy o podziale spółek, dotyczące odpowiednio spółki przejmującej lub spółki nowo zawiązanej z wyjątkami dotyczącymi podziału przez wydzielenie. Odpowiednie stosowanie przepisów uzależnione jest od tego, czy spółka, do której jest wnoszona część majątku spółki dzielonej, istnieje (wtedy stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące spółki przejmującej), czy jest nowo zawiązana. W niniejszej sprawie mamy do czynienia z drugą sytuacją. Wydzielona część majątku w postaci zorganizowanej części przedsiębiorstwa została przeniesiona do nowo zawiązanej spółki - Wnioskodawcy.
Organ wskazał kolejno, iż zagadnienie sukcesji podatkowej w polskim prawie regulują przepisy zawarte w art. 93 - 93e ustawy Ordynacja podatkowa. W przepisach tych ustawodawca zawarł katalog sytuacji, w których zachodzi sukcesja podatkowa, tj. sukcesja praw i obowiązków następców prawnych oraz podmiotów przekształcanych.
Ustawodawca nie definiuje pojęcia "praw i obowiązków podatkowych" będących na podstawie art. 93c Ordynacji podatkowej przedmiotem sukcesji. Wobec powyższego, zasadnym wydaje się przyjęcie, iż przedmiotem sukcesji są wszelkie skonkretyzowane prawa i obowiązki podatkowe istniejące na dzień podziału.
Organ podkreślił, iż przedmiotem sukcesji prawnopodatkowej przewidzianej w art. 93c Ordynacji podatkowej będą jedynie te prawa i obowiązki dzielonej osoby prawnej, które pozostają w związku z przydzielonymi sukcesorowi w planie podziału składnikami majątku.
Kolejno Minister przywołując treść przepisu art. 7 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2011 r. Nr 74, poz. 397, z późn. zm.) wskazał, że przyjąć należy, iż z punktu widzenia podatku dochodowego od osób prawnych reguły sukcesji podatkowej przewidziane w art. 93c Ordynacji podatkowej powinny być odnoszone do rozliczeń z tytułu tego podatku za dany rok podatkowy, czyli za podstawowy okres rozliczeniowy w podatku dochodowym od osób prawnych.
Mając powyższe na uwadze, prawami i obowiązkami, o których mowa w art. 93c Ordynacji podatkowej są m.in. prawo do ujęcia kosztów uzyskania przychodów za rok podatkowy oraz obowiązek rozpoznania przychodów do opodatkowania w rozliczeniu podatkowym. Sukcesja prawnopodatkowa w rozliczeniach z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych oznacza obowiązek wykazania w rozliczeniu rocznym nowo zawiązanej spółki przychodów i kosztów podatkowych wygenerowanych w trakcie całego roku podatkowego przez przejętą zorganizowaną część przedsiębiorstwa spółki dzielonej.
W praktyce oznacza to, iż w rozliczeniu rocznym spółki dzielonej nie uwzględnia się osiągniętych przychodów i poniesionych kosztów, zarówno tych obejmujących okres od początku roku do dnia podziału, jak również późniejszych, związanych z przydzielonymi spółce nowo zawiązanej w planie podziału składnikami majątku spółki dzielonej.
W rozliczeniu rocznym Wnioskodawcy powinny zostać zatem uwzględnione osiągnięte przychody i poniesione koszty od początku roku do dnia podziału związane z przydzielonymi w planie podziału składnikami majątku spółki dzielonej (ZCP).
Tym samym, jeżeli przychody należne i odpowiednio związane z nim koszty dotyczące działalności ZCP (obejmującej składniki majątku przydzielone w planie podziału) powstały do dnia wydzielenia i zostały rozliczone do dnia podziału, prawa i obowiązki dotyczące rozliczenia takich przychodów i kosztów będą przedmiotem sukcesji na podstawie art. 93c Ordynacji podatkowej.
Biorąc zatem pod uwagę przedstawiony stan faktyczny w ocenie organu interpretacyjnego przychody i koszty związane z działalnością ZCP (tj. częścią przedsiębiorstwa prowadzoną przez spółkę dzieloną i obejmującą składniki majątku spółki dzielonej przydzielone nowo utworzonej spółce w planie podziału), do dnia wydzielenia, tj. 12 sierpnia 2013 r., tj. do dnia przejęcia ZCP przez Wnioskodawcę) powinny zostać wykazanie w zeznaniu CIT-8 Wnioskodawcy za 2013 r.
Nie zgadzając się ze stanowiskiem zawartym w wydanej interpretacji, skarżąca złożyła wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, w którym wniosła o zmianę wydanej interpretacji indywidualnej.
Minister Finansów, w odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, stwierdził brak podstaw do zmiany indywidualnej interpretacji.
W złożonej skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej interpretacji indywidualnej oraz zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania.
Zaskarżonej interpretacji skarżąca zarzuciła naruszenie art. 93c Ordynacji podatkowej w związku z art. 12, art. 15, art. 16 i art. 27 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, poprzez jego nieprawidłową wykładnię polegającą na uznaniu, że sukcesja prawnopodatkowa, przy podziale przez wydzielenie, w rozliczeniach z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych oznacza obowiązek wykazania w rozliczeniu rocznym nowo zawiązanej spółki przychodów i kosztów podatkowych wygenerowanych w trakcie całego roku podatkowego przez przejętą zorganizowaną część przedsiębiorstwa spółki dzielonej. Tym samym przychody należne i odpowiednio związane z nimi koszty dotyczące działalności zorganizowanej części przedsiębiorstwa powstałe do dnia wydzielenia rozliczone przez spółkę dzieloną są przedmiotem sukcesji na podstawie art. 93c Ordynacji podatkowej.
W uzasadnieniu skargi strona skarżąca podniosła, że tak jak zostało wskazane we wniosku o wydanie interpretacji ustawodawca posłużył się w rozpatrywanym przepisie czasem teraźniejszym, dlatego też sukcesji podlegają tylko stany "otwarte", czyli takie które na dzień wydzielenia "pozostają" jeszcze w związku z przydzielonymi spółce składnikami majątku. Zatem sukcesja nie dotyczy praw i obowiązków, które "pozostawały" w związku z danymi składnikami majątku przed dniem wydzielania. Jeżeli więc dane prawo lub obowiązek powstało przed dniem wydzielania lub dotyczy okresu poprzedzającego podział to powinno być rozliczone w tym okresie przez spółkę dzieloną.
Zdaniem skarżącej sukcesję generalną częściową uregulowaną w art. 93c Ordynacji podatkowej, należy rozumieć jako kontynuację od dnia wydzielenia rozliczeń podatkowych spółki dzielonej, a nie jako przejęcie przez spółkę nowo zawiązaną całości rozliczeń związanych z wydzielaną zorganizowaną częścią przedsiębiorstwa z okresu przed podziałem. Rozliczenia te stanowiły integralną część rozliczeń podatkowych spółki dzielonej. Spółka nowo powstała powinna przejąć obowiązek rozliczania wyłącznie przychodów należnych i kosztów odpowiednio powstałych i potrącanych w dniu wydzielenia lub po tej dacie oraz tych, które przed dniem podziału nie mogły zostać rozliczone przez spółkę dzieloną. Strona zaznaczyła, że stanowisko przeciwne wiązałoby się z koniecznością korekty rozliczeń spółki dzielonej, biorąc pod uwagę, iż wszelkie podziały, przekształcenia spółek powinny być przeprowadzane w sposób sprawny, nieutrudniający bieżącej działalności podmiotów, celem racjonalnego ustawodawcy nie mogła być wykładnia przepisów przedstawiona przez organ w niniejszej sprawie.
Autor skargi podkreślił, że spółka dzielona i druga z wydzielonych spółek również wystąpiły z wnioskiem o wydanie interpretacji a Dyrektor Izby Skarbowej w interpretacji z dnia 19 lutego 2014 r. i Dyrektor Izby Skarbowej w interpretacji z dnia 11 marca 2014 r. uznał ich stanowisko za prawidłowe.
Końcowo skarżąca przywołała interpretacje Ministra Finansów potwierdzające prawidłowość jej stanowiska.
W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej interpretacji indywidualnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Kognicję sądu administracyjnego wyznaczają przepisy art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), które stanowią, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Stosownie do art. 3 § 2 pkt 4a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a", kontrola sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach.
Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd orzeka w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Podkreślenia wymaga, że specyfika postępowania w sprawie wydania pisemnej interpretacji polega między innymi na tym, iż organ podatkowy rozpatruje sprawę tylko i wyłącznie w ramach zagadnienia prawnego zawartego w pytaniu podatnika, stanu faktycznego przedstawionego przez niego oraz wyrażonej przez podatnika oceny prawnej (stanowisko podatnika). Organ podatkowy nie przeprowadza w tego rodzaju sprawach postępowania dowodowego, ograniczając się do analizy okoliczności podanych we wniosku. W stosunku tylko do tych okoliczności wyraża następnie swoje stanowisko, które winno być ustosunkowaniem się do stanowiska prezentowanego w danej sprawie przez wnioskodawcę, a w razie negatywnej oceny stanowiska wyrażonego we wniosku winno wskazywać prawidłowe stanowisko z uzasadnieniem prawnym (art. 14b § 3 i art. 14c § 1 i 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.).
Kontrola sądu administracyjnego w swojej istocie polega na ocenie, czy za podstawę udzielonej interpretacji podatkowej posłużył stan faktyczny przedstawiony przez podatnika we wniosku o interpretację, jeśli tak, to czy organ prawidłowo zinterpretował przepisy prawa.
Tak rozumiejąc swoją rolę Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem stanowisko Ministra Finansów przedstawione w zaskarżonej interpretacji indywidualnej jest nieprawidłowe.
Stosownie do art. 529 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (t. j. Dz. U. z 2013 r., poz. 1030): podział może być dokonany przez przeniesienie części majątku spółki dzielonej na istniejącą spółkę lub na spółkę nowo zawiązaną (podział przez wydzielenie).
Cechą szczególną tego trybu podziału spółki jest to, że spółka dzielona nie przestaje istnieć, a następuje tylko przeniesienie części majątku tej spółki na inną spółkę już istniejącą lub nowo zawiązaną. W takiej sytuacji ma miejsce sukcesja uniwersalna częściowa (art. 531 § 1 Kodeksu spółek handlowych), tj. następstwo generalne dotyczące praw i obowiązków związanych z przenoszonymi składnikami majątku (określonymi w planie podziału).
Przejście praw i obowiązków podatkowych w sytuacji podziału przez wydzielenie reguluje natomiast art. 93c ustawy Ordynacja podatkowa, zgodnie z którym: osoby prawne powstałe w wyniku podziału wstępują z dniem wydzielenia we wszelkie przewidziane w przepisach prawa podatkowego prawa i obowiązki osoby prawnej dzielonej pozostające w związku z przydzielonymi im w planie podziału składnikami majątku. Opisane w przepisie zasady przejścia praw i obowiązków noszą nazwę sukcesji generalnej. W przypadku podziału przez wydzielenie sukcesja ta nabiera szczególnego charakteru, tj. sukcesji generalnej częściowej. Oznacza to, że podmiot wydzielany przejmuje tylko te prawa i obowiązki, które zostały mu przypisane w planie podziału.
Z uwagi na fakt, że ustawodawca nie definiuje pojęcia "praw i obowiązków podatkowych związanych ze składnikami majątku", będących przedmiotem sukcesji na podstawie art. 93c Ordynacji podatkowej, należy przyjąć, że sukcesji nie podlegają te prawa i obowiązki, które na mocy obowiązujących przepisów podatkowych zostały przypisane do osoby dzielonego podatnika. Sukcesji zaś podlegają prawa i obowiązki, które choć wynikają ze zdarzeń mających miejsce przed podziałem, to nie uległy konkretyzacji do tej daty na gruncie rozliczeń podatkowych (przychód i koszt).
W przypadku podziału przez wydzielenie decydujące znaczenie ma okoliczność, czy dane prawo lub obowiązek powstało i istniało przed dniem wydzielenia. Wniosek taki wynika z literalnej wykładni art. 93c Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym sukcesji podlegają prawa i obowiązki "pozostające" w związku z przydzielonymi spółce przejmującej składnikami majątku. W przepisie tym ustawodawca posłużył się czasem teraźniejszym. Stąd, przedmiotem sukcesji mogą być wyłącznie "stany otwarte", tj. prawa i obowiązki, które na dzień wydzielenia "pozostają" jeszcze w związku z przydzielonymi spółce przejmującej składnikami majątku.
Z literalnej wykładni przepisu wynika zatem, że nie odnosi się on do praw i obowiązków, które "pozostawały" w związku z danymi składnikami majątku przed dniem wydzielenia. W konsekwencji, jeżeli dane prawo bądź obowiązek powstało przed dniem wydzielenia lub dotyczy okresu poprzedzającego podział, powinno być rozliczone w tym właśnie czasie. Skutki podatkowe z nim związane ściśle wiążą się z rozliczeniami podatkowymi spółki dzielonej, tj. na dzień wydzielenia nie "pozostają" w związku z wydzielanym majątkiem zorganizowanej części przedsiębiorstwa. Tym samym, jeżeli przychody należne i - odpowiednio - związane z nim koszty dotyczące działalności zorganizowanej części przedsiębiorstwa powstały do dnia wydzielenia i zostały rozliczone przez spółkę dzieloną, prawa i obowiązki dotyczące rozliczenia takich przychodów i kosztów nie będą przedmiotem sukcesji na podstawie art. 93c Ordynacji podatkowej.
Z kolei w przypadku, gdy dane prawo bądź obowiązek powstało w dniu wydzielenia lub po tej dacie (tj. "pozostaje" w dniu wydzielenia w związku ze składnikami majątku podlegającymi podziałowi), rozliczenia podatkowe z nim związane powinny dotyczyć wyłącznie spółki przejmującej lub nowo zawiązanej.
Następstwo prawne (sukcesję generalną częściową), zgodnie z art. 93c Ordynacji podatkowej, należy rozumieć jako kontynuację - od dnia wydzielenia - rozliczeń podatkowych prowadzonych dotychczas przez spółkę dzieloną, a nie jako przejęcie przez spółkę przejmującą/nowo zawiązaną całości rozliczeń podatkowych wydzielanej części przedsiębiorstwa z okresu przed podziałem.
Oznacza to, że przedmiotem sukcesji zgodnie z art. 93c Ordynacji podatkowej, będzie np. kontynuacja stosowanej przez spółkę dzieloną - w stosunku do składników majątku - metody amortyzacji czy rozliczenie przychodów i kosztów nierozliczonych przed dniem podziału. Przedmiotem sukcesji nie będzie mógł być natomiast obowiązek rozpoznania przychodów oraz uprawnienie do rozliczenia kosztów uzyskania przychodów dotyczących okresu sprzed dnia wydzielenia. Przychody i koszty tego okresu zostały już zgodnie z prawem rozliczone przez spółkę dzieloną.
Przy wykładni art. 93c Ordynacji podatkowej istotne jest zastrzeżenie, że chodzi o prawa i obowiązki "pozostające w związku z przydzielonymi, m.in. w planie podziału, składnikami majątku". Podatek dochodowy od osób prawnych odnosi się do osoby podatnika (a nie jego majątku) i co do zasady nie jest możliwe przypisanie zobowiązania podatkowego do określonych składników majątku.
W niniejszej sprawie, zorganizowana część przedsiębiorstwa (ZCP) nie jest podatnikiem. Podmiotem opodatkowania jest spółka dzielona jako osoba prawna. Do momentu podziału zorganizowana część przedsiębiorstwa (ZCP) funkcjonowała w ramach spółki dzielonej i stanowiła część jej przedsiębiorstwa.
Oznacza to, że przychody i koszty związane z działalnością zorganizowanej części przedsiębiorstwa (tj. częścią przedsiębiorstwa prowadzoną przez spółkę dzieloną) do dnia wydzielenia (tj. do dnia przejęcia ZCP przez skarżącą) stanowiły integralną część rozliczeń podatkowych spółki dzielonej. Natomiast Wnioskodawca powinien przejąć obowiązek rozliczania wyłącznie przychodów należnych i kosztów odpowiednio powstałych i potrącanych w dniu wydzielenia lub po tej dacie oraz tych, które przed dniem podziału z uwagi na moment ich potrącenia nie mogły zostać uwzględnione przez spółkę dzieloną.
Reasumując w ocenie Sądu, skarżąca ma obowiązek w swoim zeznaniu rocznym CIT-8 za rok 2013 wykazać tylko te przychody i koszty przyporządkowane do ZCP, które nie zostały rozliczone przez spółkę dzieloną.
Końcowo, wskazać należy, że na mocy odesłania, zawartego w art. 14h § 1 Ordynacji podatkowej, w sprawach o wydanie interpretacji podatkowych odpowiednio stosuje się m.in. przepis art. 121 § 1, stosownie do którego postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych. Oznacza to także, że w sprawach interpretacji podatkowych działania organów winny być prowadzone w sposób rzetelny, bezstronny i nie cechujący się dowolnością, przypadkowością albo arbitralnością. W orzecznictwie wskazuje się, że naruszenie zasady budzenia zaufania ma miejsce w sytuacji przyjęcia przez Ministra Finansów odmiennego stanowiska, aniżeli w poprzednio wydanych w takim samym stanie faktycznym interpretacjach podatkowych (zob. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 7 września 2010 r., sygn. akt I SA/Po 515/10). Dodatkowo wypada stwierdzić, że niezależnie od zasady budzenia zaufania, z samej istoty interpretacji indywidualnych prawa podatkowego wynika konieczność dbania przez organy podatkowe o jednolitość wykładni przepisów. Co prawda taki cel nie został wyartykułowany w tak wyraźny sposób, jak w wypadku interpretacji ogólnych (art. 14a § 1 Ordynacji), niemniej jednak z całokształtu przepisów rozdziału 1a działu II. tej ustawy wynika, że również w wypadku interpretacji indywidualnych zachodzi konieczność podejmowania działań w celu zapewnienia jednolitego stosowania przepisów prawa podatkowego. Wskazuje na to chociażby art. 14b § 6 Ordynacji podatkowej przewidującego dla ministra właściwego do spraw finansów publicznych uprawnienie do wydania rozporządzenia, upoważniającego podległe organy do wydawania interpretacji indywidualnych z wyraźnym zastrzeżeniem, że celem ma być zapewnienie jednolitości wydawanych interpretacji. Również art. 14e Ordynacji przewiduje możliwość zmiany z urzędu interpretacji indywidualnej w razie stwierdzenia jej nieprawidłowości. Powyższe zdaniem Sądu wskazuje, że organ wydający interpretację bądź podejmujący działania wyraźnie odmienne niż w innych, tożsamych co do stanu prawnego i faktycznego sprawach, nie może zasłaniać się argumentem, że każda interpretacja dotyczy indywidualnego wniosku, przedstawionego przez zainteresowany podmiot. Przedstawione rozważania są aktualne na gruncie kontrolowanej sprawy, gdyż organ wydający zaskarżoną interpretację bez wyraźnego uzasadnienia odstąpił od stanowiska zajmowanego w tożsamym stanie faktycznym i prawnym w innych interpretacjach przywołanych przez skarżącą, a potwierdzających jej racje (notabene wydanych dla spółki dzielonej i drugiej ze spółek nowo powstałych w niniejszej sprawie). Tym samym doszło do naruszenia przepisu art. 121 § 1 w zw. z art. 14h § 1 Ordynacji podatkowej.
Minister Finansów, przy ponownym rozpoznaniu sprawy uwzględni pogląd Sądu zaprezentowany w niniejszym rozstrzygnięciu, zatem uzna stanowisko skarżącej w powyższym zakresie za prawidłowe.
Mając na uwadze przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 146 § 1 P.p.s.a., uchylił zaskarżoną interpretację.
Zgodnie z dyspozycją art. 152 P.p.s.a. Sąd orzekł, że zaskarżona interpretacja nie może być wykonana.
Ponadto wyrok zawiera rozstrzygnięcie o kosztach postępowania, które Sąd, zgodnie z art. 200, art. 205 § 2 i art. 209 P.p.s.a., zasądził na rzecz skarżącej od organu administracji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło