II GW 22/14

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2014-10-23

Skład orzekający: Janusz Drachal, Maria Myślińska, Joanna Kabat-Rembelska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odcinek drogi krajowej nr 9, który został zastąpiony nowo wybudowanymi odcinkami autostrady i drogi ekspresowej, z mocy prawa traci kategorię drogi krajowej i staje się drogą gminną, a tym samym właściwym zarządcą drogi i organem do wydania zezwolenia na lokalizację inwestycji w pasie drogowym staje się wójt (burmistrz, prezydent miasta)?
Ratio decidendi
Zgodnie z art. 10 ust. 5 ustawy o drogach publicznych, odcinek drogi zastąpiony nowo wybudowanym odcinkiem, z chwilą oddania go do użytkowania, zostaje pozbawiony dotychczasowej kategorii i zaliczony do kategorii drogi gminnej. Przepis ten ma charakter przepisu szczególnego (lex specialis), który działa z mocy prawa i nie wymaga wydania odrębnego aktu normatywnego. W związku z tym, jeśli spełnione zostały przesłanki wybudowania nowych odcinków dróg i oddania ich do użytku, dawna droga krajowa nr 9 na spornym odcinku stała się drogą gminną, a właściwym zarządcą i organem do wydania zezwolenia jest burmistrz.
Stan faktyczny
Spór kompetencyjny dotyczył ustalenia organu właściwego do wydania zezwolenia na zlokalizowanie w pasie drogi krajowej nr 9 w miejscowości [...] kanalizacji i studni kablowej telekomunikacyjnej. Burmistrz [...] przekazał wniosek PKP PLK S.A. do Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad (GDDKiA), twierdząc, że to GDDKiA jest właściwe. GDDKiA uważało, że po zmianie przebiegu drogi krajowej nr 9 i wybudowaniu nowych odcinków autostrady i drogi ekspresowej, sporny odcinek stał się drogą gminną, a zatem właściwy jest Burmistrz. Spór został skierowany do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Rozstrzygnięcie
Wskazano Burmistrza [...] jako organ właściwy do rozpatrzenia wniosku PKP PLK S.A. o udzielenie zezwolenia na zlokalizowanie inwestycji w pasie drogowym.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Drachal Sędzia NSA Maria Myślińska (spr.) Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska Protokolant Agata Próchniewska po rozpoznaniu w dniu 23 października 2014 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej wniosku [...] z dnia 20 czerwca 2014 r. o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy [...] a Generalnym Dyrektorem Dróg Krajowych i Autostrad w przedmiocie udzielenia zezwolenia na zlokalizowanie inwestycji w pasie drogowym postanawia: wskazać [...] jako organ właściwy do rozpatrzenia wniosku PKP PLK S.A. w Warszawie z dnia 8 maja 2014 r. o udzielenie zezwolenia na zlokalizowanie inwestycji w pasie drogowym. Wnioskiem z dnia 20 czerwca 2014 r. Burmistrz [...] zwrócił się do Naczelnego Sądu Administracyjnego, na podstawie art. 22 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r. poz. 267, dalej: k.p.a.) oraz art. 4 w zw. z art. 15 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 270, dalej: p.p.s.a.), o rozstrzygnięcie negatywnego sporu kompetencyjnego pomiędzy Burmistrzem [...], a Generalnym Dyrektorem Dróg Krajowych i Autostrad (z upoważnienia którego działa Dyrektor Oddziału GDDKiA w Rzeszowie) oraz o wskazanie Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad jako organu właściwego w przedmiocie wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego o znaczeniu lokalnym polegającej na umieszczeniu urządzenia infrastruktury technicznej niezwiązanej z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego - kanalizacji i studni kablowej telekomunikacyjnej w pasie drogi krajowej nr 9 w miejscowości [...] (działka nr 190). W uzasadnieniu wniosku Burmistrz [...] wskazał, że w dniu 8 maja 2014 r. PKP PLK S.A. złożyła wniosek do GDDKiA Oddział w Rzeszowie o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego polegającej na umieszczeniu kanalizacji i studni kablowej telekomunikacyjnej w pasie drogi krajowej nr 9 w miejscowości [...] na działce o nr 190. Inwestycja ta ma być zrealizowana w związku z projektem "Modernizacja linii kolejowej nr 71 Rzeszów, Warszawa przez Kolbuszową." Dyrektor GDDKiA Oddział w Rzeszowie działający z upoważnienia Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad przekazał przedmiotowy wniosek Burmistrzowi [...] w trybie art. 65 k.p.a., twierdząc, że do wydania decyzji w sprawie z wniosku PKP PLK S.A. właściwym jest Burmistrz [...]. W uzasadnieniu zawiadomienia o przekazaniu wniosku wskazano, że działka nr 190 położona w miejscowości [...] jest własnością Skarbu Państwa i znajduje się w zarządzie GDDKiA Oddział w Rzeszowie. Jednakże, zdaniem GDDKiA zarządcą odcinka drogi krajowej nr 9 od węzła Rzeszów-Północ do granic Miasta Rzeszowa -stała się Gmina [...]. Skutek taki miałby się wiązać z faktem, iż w dniu 14 kwietnia 2014 r. weszło w życie zarządzenie nr 19 Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad zmieniające zarządzenie w sprawie nadania numerów drogom krajowym, w wyniku którego został zmieniony przebieg drogi krajowej nr 9, poprzez jej skrócenie do węzła Rzeszów Północ. W związku z powyższym odcinek drogi węzeł Rzeszów Północ do granic Miasta Rzeszów zdaniem GDDKiA został pozbawiony kategorii drogi krajowej, a przy tym odcinku ma być zrealizowana inwestycja PKP PLK S.A. Burmistrz [...] stoi na stanowisku, że nie jest on organem właściwym do wydania przedmiotowej decyzji, natomiast organem właściwym jest Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad, jako zarządca odcinka drogi krajowej, w pasie której ma być realizowana przedmiotowa inwestycja. W tym kontekście wnioskodawca podkreślił, że zarządzenie nr 19 Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad, w wyniku którego droga krajowa nr 9 uległa zmianie na odcinku końcowym i została skrócona do węzła Rzeszów Północ, nie ma znaczenia dla zaistnienia skutku w postaci zmiany kategorii drogi. Zarządzenie to nie tworzy bowiem nowego stanu prawnego, w tym stanu własnościowego, w postaci przejścia na Gminę własności nieruchomości, na której zlokalizowany jest sporny odcinek drogi krajowej nr 9. Dalej wnioskodawca powołał treść art. 10 ust. 7 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (j.t. Dz. U. z 2013 r., poz. 260 ze zm.) – zgodnie z którym numery drogom są nadawane dopiero po zaliczeniu ich do odpowiedniej kategorii drogi publicznej, zatem nie ulega wątpliwości, że zaliczenie drogi do odpowiedniej kategorii i nadanie numeru takiej drodze, to dwie odrębne czynności, z których tylko ta pierwsza czynność wywiera skutek w postaci zmiany kategorii drogi publicznej. Natomiast zaliczenie drogi do określonej kategorii następuje w drodze uchwały podejmowanej przez właściwy dla danego zarządcy drogi organ stanowiący (w przypadku dróg gminnych tryb ten reguluje art. 7 ust. 2 ustawy o drogach publicznych), bądź w drodze rozporządzenia ministra właściwego do spraw transportu, w przypadku dróg krajowych (art. 5 ust. 2 ustawy o drogach publicznych). Wyjątek, od tej zasady wprowadza art. 10 ust. 5 cyt. ustawy o drogach publicznych. Wyjątek ten polega na tym, że odcinek drogi zastąpiony nowo wybudowanym odcinkiem drogi z chwilą oddania go do użytkowania zostaje pozbawiony dotychczasowej kategorii i zaliczony do kategorii drogi gminnej z mocy prawa. Według Burmistrza [...] nie sposób jest przyjąć, że odcinek drogi nr 9 od węzła Rzeszow-Północ do granic Miasta Rzeszowa, stracił swoją dotychczasową funkcję w układzie komunikacyjnym i stał się drogą o znaczeniu lokalnym, stanowiącym uzupełnienie sieci dróg służących wyłącznie miejscowym potrzebom. Droga ta, nadal pozostaje bowiem ciągiem komunikacyjnym łączącym teren dwóch gminy: Gminy [...] oraz Gminy Miasto Rzeszów. W tym znaczeniu funkcja spornego odcinka drogi krajowej nr 9 nie została przejęta przez nowo wybudowaną drogę krajową nr 19. Droga krajowa nr 9 od węzła Rzeszów-Północ do granic Miasta Rzeszowa nie została zastąpiona przez nowo wybudowany odcinek drogi krajowej nr 19, wobec czego brak jest przesłanki ustawowej do zmiany kategorii drogi nr 9 na drogę gminną, na podstawie przepisu art. 10 ust. 5 ustawy o drogach publicznych. W konsekwencji za bezprzedmiotowe zdaniem wnioskodawcy należy uznać, powoływanie się przez GDDKiA na zarządzenie zmieniające numerację dróg, skoro sporny odcinek drogi krajowej nie został zaliczony do kategorii dróg gminnych w trybie wskazanym ustawą, a więc w drodze stosownej uchwały Rady Miejskiej. W odpowiedzi na wniosek Burmistrza [...], Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad w imieniu którego występuje Dyrektor Oddziału GDDKiA w Rzeszowie wyjaśnił, że istotnie w dniu 8 maja 2014 r. do Oddziału GDDKiA w Rzeszowie wpłynął wniosek PKP PLK S.A. w sprawie udzielenia zezwolenia na zlokalizowanie w pasie drogi krajowej nr 9 na odcinku Radom - Barwinek w m. [...] (działka o nr ewid. 190), urządzenia infrastruktury technicznej niezwiązanej z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego tj. telekomunikacyjnej kanalizacji studni kablowej. Wniosek ten miał oparcie w przepisach ustawy o drogach publicznych, a w szczególności w jej art. 39 ust. 3. Dalej Dyrektor Oddziału GDDKiA w Rzeszowie powołał treść art. 19 ust. 2 ustawy drogach publicznych, stwierdzając, że czynnikiem przesądzającym o tym kto jest zarządcą drogi i równocześnie organem właściwym do rozstrzygnięcia wymienionego na wstępie wniosku jest kategoria drogi, do której droga została zaliczona. Działka nr 190 położna w m. [...] stanowi własność Skarbu Państwa w trwałym zarządzie GDDKiA i bezdyskusyjnym jest, że sporny odcinek drogi podlegał GDDKiA jako zarządcy drogi. Sytuacja ta uległa zmianie z momentem wybudowania i oddania do użytkowania w 2012 i 2013 roku, na podstawie decyzji Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, odcinków dróg autostrady i drogi ekspresowej tj.: - A4 węzeł Rzeszów Zachód - węzeł Rzeszów Wschód (wspólny przebieg A4 i S-19 na odcinku węzeł Rzeszów Zachód - węzeł Rzeszów Wschód) oraz - S-19 węzeł Rzeszów Zachód - węzeł Świlcza, które zmieniły układ połączeń dróg krajowych w województwie podkarpackim. Zdaniem Dyrektora Oddziału GDDKiA w Rzeszowie, powyższe okoliczności w istotny sposób wpłynęły na kategorię drogi na odcinku od km 189+427 do km 192+915, a tym samym na zarządcę drogi, bowiem zgodnie z art. 10 ust. 5 ustawy o drogach publicznych "Odcinek drogi zastąpiony nowo wybudowanym odcinkiem drogi z chwilą oddania go do użytkowania zostaje pozbawiony dotychczasowej kategorii 1 zaliczony do kategorii drogi gminnej". Z chwilą oddania do użytku w/w sieci dróg ze spornego odcinka drogi skutecznie przeniesiony został ruch tranzytowy zostawiając generalnie ruch lokalny na odcinku węzeł Rzeszów Północ do granic Miasta Rzeszów tj. przez teren Gminy Trzebownisko i Gminy [...] Sporny odcinek drogi został pozbawiony kategorii drogi krajowej i z mocy prawa bezwarunkowo stał się drogą gminną. Ustawa w tym przypadku posłużyła się rozwiązaniami szczególnymi i nie uzależniła daty zmiany kategorii od spełnienia wymogów formalnych z art. 10 ust. 1-3 u.d.p. Przepisy art. 10 ust. 5 ustawy o drogach publicznych mają charakter przepisów szczególnych w stosunku do przepisów art. 5-10 ust. 3 ww. aktu. Skutki w postaci pozbawienia dotychczasowej kategorii odcinka drogi "zastąpionego" oraz zaliczenia tego odcinka do kategorii drogi gminnej następują jednocześnie ex lege z chwilą oddania do użytkowania nowo wybudowanego odcinka drogi. Artykuł 10 ust. 5 ustawy o drogach publicznych ma charakter przepisu lex specialis, bowiem rozstrzyga o zmianie kategorii drogi publicznej w sposób całkowicie odmienny od ogólnych zasad przewidzianych w tej ustawie i niezależnie od woli podmiotów zainteresowanych. Nie wymaga przy tym wydania odrębnego aktu normatywnego w tym przedmiocie. Wprowadzenie przez ustawodawcę tego przepisu miało na celu dążenie, by zarządca drogi, który wybudował nowe odcinki dróg czy obwodnice, nie był zmuszony zarządzać dwoma, równolegle przebiegającymi odcinkami dróg. Związane to było m.in. z faktem, że po wybudowaniu nowych odcinków dróg szereg istniejących poprzednio odcinków dróg, wymagało pozbawienia ich dotychczasowej kategorii i zaliczenia do nowej kategorii drogi a proces owego "pozbawiania" i "zaliczania" trwał niejednokrotnie zbyt długo. Dodatkowo Dyrektor Oddziału GDDKiA w Rzeszowie wskazał, że w dniu 14 kwietnia 2014 weszło w życie zarządzenie nr 19 Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad zmieniające zarządzenie w sprawie nadania numerów drogom krajowym, w wyniku którego został zmieniony przebieg drogi krajowej nr 9 poprzez skrócenie do węzła Rzeszów Północ. Droga krajowa nr 19 zastąpiła drogę krajową nr 9 na odcinku granica Miasta Rzeszów - Barwinek, tym samym odcinek drogi węzeł Rzeszów Północ do granic Miasta Rzeszów został pozbawiony kategorii drogi krajowej. Wobec powyższego Dyrektor Oddziału GDDKiA w Rzeszowie pomimo posiadania w trwałym zarządzie tytułu prawnego do gruntu tj. do działki nr 190 w m. [...], wniósł o wskazanie że Burmistrz [...] jest właściwym zarządcą spornego odcinka drogi oraz właściwym organem w przedmiocie wydania decyzji w sprawie umieszczenia urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanej z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego - kanalizacji i studni kablowej telekomunikacyjnej w pasie drogi gminnej w miejscowości [...] (działka nr 190). W piśmie z dnia 14 października 2014 r. Burmistrz [...] w całości podtrzymał swoje stanowisko zawarte we wniosku o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego. W uzasadnieniu wnioskodawca wskazał, że na podstawie załącznika nr 9 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia z dnia 24 marca 2010 r. w sprawie ustalenia przebiegu dróg krajowych w województwach dolnośląskim, kujawsko-pomorskim, lubelskim, lubuskim, łódzkim, małopolskim, mazowieckim, opolskim, podkarpackim, podlaskim, pomorskim, śląskim, świętokrzyskim, warmińsko-mazurskim, wielkopolskim, zachodniopomorskim (Dz. U. nr 59, poz. 371) do kategorii dróg krajowych została zaliczona droga nr 9, która przebiega przez na odcinku od granicy miasta [...] do obwodnicy miasta, następnie na odcinku od ul. Sikorskiego do ul. Rzeszowskiej oraz na odcinku od obwodnicy do granicy miasta [...]. Droga wyżej wymieniona przebiega następnie przez teren gminy Trzebownisko i gminy Świlcza oraz przez teren miasta Rzeszów od granicy miasta do al. Wyzwolenia i dalej w granicach miasta Rzeszowa (m.in. ul. Okulickiego). Opisany powyżej przebieg drogi krajowej nr 9 został ustalony na mocy przepisów powszechnie obowiązującego prawa, tj. na mocy cyt. wyżej rozporządzenia Ministra Infrastruktury. Taki przebieg drogi nie został zmieniony na mocy przepisów tej samej lub wyższej rangi. Fakt, że Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad wprowadził zarządzeniem nr 19 inną numerację dróg kraj owych nie oznacza, że cyt. wyżej rozporządzenie Ministra Infrastruktury przestało obowiązywać. Rozporządzenie powyższe w zakresie wyznaczającym przebieg drogi krajowej nr 9 przez teren gminy [...] nie zostało uchylone ani zmienione. Ponadto załączona do przedmiotowego pisma Dyrektora Oddziału GDDKiA w Rzeszowie mapa, wprowadza w błąd i przedstawia w sposób niezgodny ze stanem wynikającym z załącznika nr 9 do cyt. rozporządzenia Ministra Infrastruktury, przebieg sieci dróg krajowych na omawianym terenie. Na załączniku tym pominięto bowiem wskazane wyżej odcinki dróg i ulic w granicach miasta Rzeszowa, określone cyt. wyżej rozporządzeniem. Stanowisko Dyrektora Oddziału GDDKiA w Rzeszowie nie polega więc na prawdzie i jest niezgodne z cyt. wyżej rozporządzeniem Ministra Infrastruktury, w szczególności z załącznikiem nr 9 do rozporządzenia. Gdyby uznać powyższe stanowisko za słuszne należałoby stwierdzić, że droga krajowa nr 9 na spornym odcinku od węzła Rzeszów - Północ do granic miasta Rzeszowa staje się drogą gminną, a następnie znowu przekształca się w drogę krajową, bo przecież nie została pozbawiona takiej kategorii na terenie miasta Rzeszowa. Ponadto podniesiono, że niesłuszne, a zarazem bezprzedmiotowe są twierdzenia wskazywane w piśmie, według których ruch tranzytowy został skutecznie przeniesiony ze spornego odcinka drogi na nowo wybudowane odcinki dróg: A4 i S-19. Tego rodzaju argument nie uzasadnia przyjęcia skutku "zastąpienia" drogi krajowej nowo wybudowanym odcinkiem drogi. W opisywanej sytuacji brak jest bowiem ciągłości drogi krajowej nr 9, gdyż na odcinku od węzła Rzeszow-Północ - jazda na opisanym przez GDDKiA kierunku, wymaga wjazdu na autostradę, która w przyszłości będzie płatna. Nowo wybudowane odcinki dróg, które zdaniem GDDKiA miałyby zastępować dotychczasową drogę krajową nr 9, znajdują się w odległości kilku kilometrów od spornego odcinka tej drogi. Wbrew stanowisku GDDKiA, odcinek drogi krajowej nr 9 pomiędzy węzłem Rzeszo w-Północ a granicą miasta Rzeszowa nadal zachowuje swój charakter jako drogi łączącej miasto Rzeszów z sąsiednimi gminami, a także ze znajdującymi się na terenie tych gmin specjalnymi strefami ekonomicznymi oraz Portem Lotniczym Rzeszów-Jasionka. Powstanie na tym obszarze odcinków nowych dróg ekspresowych i autostrady, nie zmienia faktu, że sporny odcinek drogi, ze względu na swoje usytuowanie w układzie komunikacyjnym, nadal służy celom komunikacji w szerszym zakresie, niż teren jednej gminy. Nie jest to zatem droga o znaczeniu lokalnym, służąca wyłącznie miejscowym potrzebom i wewnętrznej komunikacji w gminie, co wyklucza możliwość przypisania jej statusu drogi gminnej w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy o drogach publicznych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sądy administracyjne rozpoznają - na podstawie art. 4 p.p.s.a., spory o właściwość powstałe pomiędzy organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Jednocześnie - zgodnie z art. 15 § 1 pkt 4 p.p.s.a. - Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory, o których mowa w cytowanym wyżej artykule. Przedmiotowy spór, jaki zaistniał pomiędzy Generalnym Dyrektorem Dróg Krajowych i Autostrad a Burmistrzem [...] był sporem kompetencyjnym i dotyczył wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku PKP PLK S.A. w Warszawie o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego polegającej na umieszczeniu kanalizacji i studni kablowej telekomunikacyjnej w pasie drogi krajowej nr 9 w miejscowości [...] na działce o nr 190. Inwestycja ta ma być zrealizowana w związku z projektem "Modernizacja linii kolejowej nr 71 Rzeszów, Warszawa przez Kolbuszową." Wspomniany wyżej wniosek miał swoje oparcie w przepisach ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (j.t. Dz. U. z 2013 r., poz. 260 ze zm.), a w szczególności w art. 39 ust. 3 w/w ustawy, który stanowi, że w szczególnie uzasadnionych przypadkach lokalizowanie w pasie drogowym obiektów budowlanych lub urządzeń niezwiązanych z potrzebami ruchu drogowego może nastąpić wyłącznie za zezwoleniem właściwego zarządcy drogi, wydawanym w drodze decyzji administracyjnej, z zastrzeżeniem ust. 7 (który w przedmiotowej sprawie nie miał jednak znaczenia). Skoro zatem powyższy przepis prawa materialnego zawierał również normę kompetencyjną, wskazującą na właściwość zarządcy drogi do rozpoznania wniosku PKP PLK S.A. w Warszawie, to w analizowanej sprawie istotnym było ustalenie nie tyle podmiotu posiadającego tytuł prawny do gruntu działki o nr 190 położonej w pasie drogi krajowej nr 9 w miejscowości [...], a podmiotu, który jest jej obecnym zarządcą. W tej mierze ważną więc była treść art. 19 ust. 2 wspomnianej ustawy, w myśl którego zarządcami dróg, z zastrzeżeniem ust. 3, 5 i 8 (które w tym przypadku nie miały znaczenia) są dla dróg: 1) krajowych – Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad; 2) wojewódzkich – zarząd województwa; 3) powiatowych – zarząd powiatu; 4) gminnych – wójt (burmistrz, prezydent miasta). Powyższa regulacja dowodziła zatem, że określenie podmiotu zarządzającego drogą publiczną jest ściśle uzależnione od kategorii danej drogi. W tej ostatniej zaś kwestii rozstrzygające znaczenie należało przypisać treści art. 10 ust. 5 ustawy o drogach publicznych, w brzmieniu nadanym mu przez art. 1 pkt 12 ustawy z dnia 14 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 200, poz. 1953 ), która to nowelizacja weszła w życie z dniem 8 lutego 2007 r. Wspomniany przepis stanowi, iż odcinek drogi, zastąpiony nowo wybudowanym odcinkiem drogi, z chwilą oddania go do użytkowania zostaje pozbawiony dotychczasowej kategorii i zaliczony do kategorii gminnej. Mając zatem na uwadze, że treść w/w przepisu jest czytelna i w pełni klarowna, należy stwierdzić, że po spełnieniu wymienionych w tym przepisie przesłanek takich jak: wybudowanie nowego odcinka drogi, zastępującego poprzednio wybudowany i oddanie go do użytku, odcinek "dawnej" drogi uzyskuje - z mocy przepisu art. 10 ust. 5 ustawy o drogach publicznych - status drogi publicznej o kategorii drogi gminnej. Jak wynika bowiem z treści uzasadnienia rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (druk nr 1933 z datą wpływu 22.08.2003 r.), nadanie przepisowi art. 10 ust. 5 omawianej ustawy aktualnego brzmienia wiązało się z dążeniem by zarządca drogi, który wybudował nowe odcinki dróg czy obwodnice, nie był zmuszony zarządzać dwoma, równolegle przebiegającymi odcinkami dróg. Wprowadzona nowelizacja związana też była z faktem, że po wybudowaniu nowych odcinków dróg (zwłaszcza obwodnic miejscowości) szereg istniejących poprzednio odcinków dróg, wymagało pozbawienia ich dotychczasowej kategorii i zaliczenia do nowej kategorii drogi a proces owego "pozbawiania" i "zaliczania" trwał niejednokrotnie zbyt długo. Przedstawione zatem wyżej motywy wprowadzonych zmian ustawodawczych jednoznacznie dowodzą, że celem wspomnianej nowelizacji było wprowadzenie zasady, by w sytuacji faktycznej takiej, jaka miała miejsce w rozpatrywanej sprawie, dokonanie zmiany kategorii dotychczasowej (dawnej) drogi następowało z mocy prawa. Z tego powodu słuszne było stanowisko Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad, że przepis art. 10 ust. 5 ustawy o drogach publicznych ma charakter przepisu lex specialis, bowiem rozstrzyga o zmianie kategorii drogi publicznej w sposób całkowicie odmienny od ogólnych zasad przewidzianych w/w ustawą i niezależny od woli podmiotów zainteresowanych. Nie wymaga przy tym wydania odrębnego aktu normatywnego w tym przedmiocie, o którym wspomina wnioskodawca (por. postanowienie NSA z dnia 27 stycznia 2012 r., sygn. akt I OW 148/11). W tych warunkach, ponieważ w przedmiotowym stanie faktycznym zostały wybudowane nowe odcinki dróg autostrady i drogi ekspresowej tj.: - A4 węzeł Rzeszów Zachód - węzeł Rzeszów Wschód (wspólny przebieg A4 i S-19 na odcinku węzeł Rzeszów Zachód - węzeł Rzeszów Wschód) oraz - S-19 węzeł Rzeszów Zachód - węzeł Świlcza i zostały one oddane do użytku, co oznaczało, że spełnione zostały przesłanki zawarte w omawianym przepisie art. 10 ust. 5 ustawy o drogach publicznych. To zaś skutkowało zmianą kategorii dawnej drogi krajowej oznaczonej nr 9 na odcinku pomiędzy węzłem Rzeszów-Północ a granicą miasta Rzeszowa, która z mocy prawa stała się aktualnie drogą gminną. W związku z powyższym zarządcą tego odcinka drogi stał się Burmistrz [...], który z tej przyczyny jest właściwy do rozpoznania wniosku PKP PLK S.A. w Warszawie o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego polegającej na umieszczeniu kanalizacji i studni kablowej telekomunikacyjnej w pasie drogi krajowej nr 9 w miejscowości [...]. Z tych względów, z mocy powołanych wyżej przepisów, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło