II SA/Sz 887/14
WyrokWSA w Szczecinie2014-10-23
Skład orzekający: Stefan Kłosowski, Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Marzena Iwankiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy żądanie udostępnienia pozwolenia na budowę lub innej decyzji administracyjnej stanowiącej podstawę prawną korzystania z nieruchomości przez przedsiębiorstwo energetyczne, oświadczenia o posiadaniu prawa własności urządzeń przesyłowych i podstawy jego nabycia, a także oświadczenia o ustanowieniu służebności przesyłu lub gruntowej, stanowi informację publiczną prostą, czy przetworzoną, a w konsekwencji, czy organ może odmówić jej udostępnienia z powodu braku wykazania interesu publicznego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że żądanie udostępnienia pozwolenia na budowę lub innej decyzji administracyjnej stanowiącej podstawę prawną korzystania z nieruchomości przez przedsiębiorstwo energetyczne jest informacją publiczną prostą. Natomiast żądanie oświadczenia o posiadaniu prawa własności urządzeń przesyłowych i podstawy jego nabycia, a także o ustanowieniu służebności, stanowi żądanie wytworzenia nowego dokumentu, co wykracza poza zakres ustawy o dostępie do informacji publicznej. W przypadku informacji prostej, przedsiębiorstwo energetyczne, jako podmiot wykonujący zadania publiczne, jest zobowiązane do jej udostępnienia bez konieczności wykazywania interesu publicznego.Stan faktyczny
Skarżący zwrócili się do Enea Operator Sp. z o.o. o udostępnienie dokumentów potwierdzających podstawę prawną korzystania z ich nieruchomości przez spółkę w celu posadowienia urządzeń przesyłowych, a także oświadczeń dotyczących prawa własności tych urządzeń i ewentualnych służebności. Spółka odmówiła udostępnienia informacji, uznając je za przetworzone i wymagające wykazania interesu publicznego, czego skarżący nie uczynili. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, organ drugiej instancji podtrzymał odmowę. Skarżący zaskarżyli decyzję do WSA, argumentując, że żądane informacje nie są przetworzone.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Spółki A. z dnia [...] nr [...]. Zasądzono od Spółki A. na rzecz skarżących solidarnie kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stefan Kłosowski, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder (spr.), Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Protokolant sekretarz sądowy Anita Jałoszyńska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 23 października 2014 r. sprawy ze skargi A. Ż. i B. Ż. na decyzję Spółki A. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Spółki A. z dnia [...] nr [...], II. zasądza od Spółki A. na rzecz skarżących A. Ż. i B. Ż. solidarnie kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Pismem z dnia [...] r. A. Ż. i B. Ż., reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, powołując się na art. 10 ust. 1, art. 2 ust. 1, art. 4 ust. 1 pkt 5 i ust. 3 oraz art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a tiret pierwsze ustawy o dostępie do informacji publicznej, zwrócili się do Enea Operator Sp. z o.o. z siedzibą w [...]
o udostępnienie informacji publicznej w postaci:
1) pozwolenia na budowę lub innej decyzji administracyjnej, stanowiącej podstawę prawną korzystania przez Enea Operator Sp. z o.o. z nieruchomości stanowiących działki o numerach:[...] , położonych we [...] (gmina [...] ), poprzez posadowienie na niniejszych działkach urządzeń przesyłowych;
2) oświadczenia o posiadaniu przez Enea Operator Sp. z o.o. prawa własności przedmiotowych urządzeń oraz wskazania podstawy nabycia tego tytułu prawnego tzn. poprzez wybudowanie urządzeń, ich nabycie z ewentualnym wskazaniem podstawy nabycia np. umowa sprzedaży;
3) oświadczenia o ewentualnym ustanowieniu na rzecz Enea Operator Sp. z o.o. na niniejszych nieruchomościach służebności przesyłu lub służebności gruntowej bądź też przekazanie informacji o ich braku.
Enea Operator Sp. z o.o. z siedzibą w [...] Oddział Dystrybucji uznając, że żądana informacja jest informacją o charakterze przetworzonym, wezwała wnioskodawców do wskazania, w terminie 14 dni, w jakim zakresie udzielenie informacji określonej w ww. piśmie, w tym dostarczenie dokumentacji, jest szczególnie istotne dla interesu publicznego, a także w jaki sposób wnioskodawca zamierza wykorzystać uzyskane informacje dla ochrony tego interesu.
W odpowiedzi na ww. wezwanie A. Ż. i B. Ż. podtrzymali swój wniosek z dnia [...] r., podnosząc jednocześnie, że w ich ocenie, żądana informacja nie ma charakteru informacji publicznej przetworzonej, a Enea Operator Sp. z o.o. w [...] jako podmiot profesjonalny prowadzący działalność z zakresu przesyłu energii elektrycznej, w którym Skarb Państwa posiada pozycję dominującą, jest zobowiązany do udzielenia wnioskowanych informacji.
Decyzją z dnia [...] r. nr [.. .] , Enea Operator Spółki z o.o. z siedzibą w [...] Oddział Dystrybucji, na podstawie art. 16 ust. 1, art. 17 ust. 1 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.), odmówiła udzielenia wnioskowanej informacji publicznej.
Zdaniem Spółki, żądana informacja ma charakter informacji przetworzonej, gdyż dla jej wytworzenia potrzebne jest podjęcie stosownych działań i czynności, w wyniku których powstałby zbiór nieistniejący w chwili wystąpienia z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej. Dla wytworzenia takiego zbioru niezbędne jest także zaangażowanie znacznych środków osobowych i finansowych oraz konieczność podjęcia działań organizacyjnych (zaangażowanie pracowników zatrudnionych w różnych strukturach Enea Operator Sp. z o.o. w [...] ), które zakłócą normalny tok działania podmiotu zobowiązanego. Wniosek o udostępnienie informacji publicznej nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż nie spełniono przesłanki warunkującej jej uzyskanie z uwagi na fakt niewykazania przez wnioskodawców szczególnie istotnego interesu publicznego. W doktrynie i w orzecznictwie utrwalony jest pogląd, że interes publiczny istnieje wówczas, gdy uzyskanie informacji mogłoby mieć znaczenie z punktu widzenia państwa. Tymczasem wnioskodawca kieruje się tylko i wyłącznie partykularnym interesem mającym na celu zapewnienie sobie dogodnej pozycji w potencjalnych postępowaniach sądowych, których przedmiotem mogą być roszczenia wysuwane wobec Enea Operator Sp. z o.o. w [...] .
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy A. Ż. i B. Ż. podnieśli, że żądana informacja nie ma charakteru informacji przetworzonej, której uzyskanie wymagałoby wykazania interesu publicznego, a zatem podmiot zobowiązany nieprawidłowo zastosował art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.
Po roz[...] sprawy, Enea Operator Spółki z o.o. z siedzibą w [...] Oddział Dystrybucji decyzją z dnia [...] r. nr[..] , na podstawie art. 17 ustawy o dostępie do informacji publicznej, podtrzymała dotychczasowe stanowisko zawarte w rozstrzygnięciu odmawiającym udzielenia żądanych informacji.
W motywach rozstrzygnięcia Spółka wyjaśniła, że w niniejszej sprawie ewidentnie mamy do czynienia z interesem indywidulanym, którego zakres nie pokrywa się z interesem publicznym. Uzyskanie bowiem przez wnioskodawcę stosownych danych i informacji ma jedynie na celu zapewnienie sobie dogodnej pozycji w ewentualnych postępowaniach sądowych związanych z posadowieniem urządzeń infrastruktury elektroenergetycznej na nieruchomościach mocodawców wnioskodawcy. Nadto stwierdzono, iż maksymalnie szeroka interpretacja pojęcia dostępu do informacji mogłaby doprowadzić do całkowitego paraliżu funkcjonowania podmiotów zobowiązanych do udzielenia takiej informacji, byłaby bowiem jednoznaczna z nałożeniem na nie obowiązku umożliwienia przeprowadzenia osobistych, "prywatnych" działań kontrolnych przez właściwie nieograniczoną liczbę podmiotów. Prawo do uzyskania informacji nie może przeradzać się w kompetencję do przeprowadzenia przez dowolną osobę czynności o charakterze nieomal procesowym. W tym stanie rzeczy, wniosek z dnia [...] r. jako bezzasadny nie zasługuje na uwzględnienie.
A. Ż. i B. Ż., reprezentowani przez adwokata K. B., zaskarżyli decyzję z dnia [...] r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnosząc o jej uchylenie, wydanie zaleceń zobowiązujących Spółkę do udzielenia wnioskowanych informacji oraz o zasądzenie od organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucono obrazę przepisów prawa materialnego w postaci naruszenia art. 2 ust. 1 i 2 oraz art. 6 ust. 1 pkt 4 tiret pierwsze w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Skarżący podkreślili, że informacja publiczna, której udostępnienia się domagali nie nosiła znamion informacji przetworzonej. Przetworzeniem informacji w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. można bowiem nazwać zebranie lub zsumowanie pojedynczych informacji powstałych na podstawie różnych kryteriów, które wymagają odpowiedniego zestawienia, samodzielnego ich zredagowania związanego z koniecznością przeprowadzenia stosowanych czynności analitycznych. Z kolei udzielenie wnioskowanych informacji nie wymagało wytworzenia nowych wiadomości, a jedynie udostępnienia informacji już istniejących. Nie domagali się we wniosku dokonywania jakichkolwiek analiz, zestawień czy wykazów, a więc czynności wymagających wysiłku intelektualnego, w oparciu o wyodrębnione przez siebie kryteria. Udzielenie informacji, czy podmiot zobowiązany jest właścicielem urządzeń przesyłowych posadowionych na szczegółowo określonych działkach lub posiada do nich inny tytuł prawny oraz przesłania dokumentu dającego tytuł prawny do korzystania z nieruchomości, nie można utożsamiać z koniecznością wytworzenia nowej jakościowo informacji. Trudno uznać, że podmiot profesjonalny, którego działalność wymaga uzyskania stosownych koncesji, nie jest w posiadaniu jakichkolwiek informacji lub dokumentów wykazujących podstawę jego działania na danym terenie. Również konieczność poszukiwania tychże informacji nie stanowi przesłanki pozwalającej na ich zakwalifikowanie jako przetworzonych. Wyszukania informacji nie można mylić z jej wytworzeniem, zaś wnioskodawcy nie mogą ponosić konsekwencji uchybień Spółki w należytym zorganizowaniu procesu archiwizacji. Działania polegające na przejrzeniu posiadanych przez organ archiwów czy rejestrów wydanych rozstrzygnięć są zwykłymi elementami rozpatrywania danego wniosku i nie decydują o tym, czy żądania informacja jest informacja prostą czy przetworzoną. Dodatkowo skarżący zauważyli, że Spółka nie wykazała, co należy przetworzyć i na czym ma to przetworzenie polegać, ani w wyniku jakich stosownych działań i czynności miałby powstać zbiór nieistniających informacji. Poza tym wskazali, że jeżeli konkretny dokument ma charakter informacji publicznej, to nie może być on tej cech pozbawiony wówczas, gdy jego udostępnienie, zdaniem przedsiębiorstwa, mogłoby mieć negatywne konsekwencje dla tego podmiotu w ewentualnym przyszłym procesie cywilnym.
W odpowiedzi na skargę Enea Operator Sp. z o.o. w [...] Oddział Dystrybucji wniosła o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte
w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 wskazanej wyżej ustawy). Badając legalność zaskarżonego orzeczenia sąd administracyjny ocenia, czy jest ono zgodne z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej, przy czym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.- zwanej dalej "P.p.s.a.").
W oparciu o powyższe uregulowania Sąd stwierdził, że skarga jest zasadna, albowiem zarówno zaskarżona jak i poprzedzająca ją decyzja zostały wydane
z naruszeniem przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Enea Operator Spółki z o.o. w [...] Oddział Dystrybucji odmawiająca skarżącym udostępnienia żądanych przez nich informacji publicznych.
Podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy
z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.- zwanej dalej "u.d.i.p." bądź "ustawa o dostępie do informacji publicznej"), która stanowi rozwinięcie konstytucyjnego prawa do informacji publicznej zagwarantowanego w art. 61 Konstytucji RP. Ustawa ta definiuje informację publiczną, wskazuje podmioty zobowiązane do jej udzielenia oraz reguluje tryb i zasady jej udostępniania jak i ograniczenia występujące w tym zakresie.
Postępowanie w przedmiotowej sprawie zostało zainicjowane wnioskiem A. Ż. i B. Ż., którzy w trybie ww. ustawy, zwrócili się do Enea Operator Sp.
z o.o. z siedzibą w [...] o udostępnienie informacji w postaci: 1) pozwolenia na budowę lub innej decyzji administracyjnej, stanowiącej podstawę prawną korzystania przez Enea Operator Sp. z o.o. z nieruchomości stanowiących działki o numerach:[...] , położonych we [...] (gmina [...] ), poprzez posadowienie na niniejszych działkach urządzeń przesyłowych; 2) oświadczenia o posiadaniu przez Enea Operator Sp. z o.o. prawa własności przedmiotowych urządzeń oraz wskazania podstawy nabycia tego tytułu prawnego tzn. poprzez wybudowanie urządzeń, ich nabycie z ewentualnym wskazaniem podstawy nabycia np. umowa sprzedaży oraz 3) oświadczenia o ewentualnym ustanowieniu na rzecz Enea Operator Sp. z o.o. na niniejszych nieruchomościach służebności przesyłu lub służebności gruntowej bądź też przekazanie informacji o ich braku.
Spółka odmówiła udostępnienia wnioskowanych informacji przyjmując, że ww. wniosek obejmuje informację publiczną przetworzoną, dla udostępnienia której wymagane jest niewykazanie interesu prawnego, a czego skarżący, pomimo skierowanego do nich wezwania, nie uczynili. Z kolei skarżący w pismach kierowanych do Spółki jak i w skardze do Sądu, dowodzili, że żądana informacja nie ma cech informacji przetworzonej, tylko prostej.
Wprawdzie kwestią sporną pomiędzy stronami jest ocena charakteru informacji publicznej, tym nie mniej w pierwszej kolejności należy rozważyć, czy sprawa, objęta wnioskiem, w ogóle podlega zakresowi przedmiotowemu i podmiotowemu ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Podkreślenia bowiem wymaga, że decyzja o odmowie udostępnienia informacji publicznej może być wydana tylko wtedy, gdy spełnione są łącznie dwa warunki: przedmiotowy, tj. żądanie ma charakter informacji publicznej i podmiotowy, tj. gdy istnieje podmiot zobowiązany. Brak spełnienia któregokolwiek z tych warunków uniemożliwia załatwianie sprawy w drodze decyzji.
Dokonanie zatem oceny działań Spółki w kontekście obowiązujących przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej jak i złożonego wniosku wymaga wyjaśnienia następujących kwestii: po pierwsze, czy Enea Spółka z o.o. w [...] jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej, po drugie, czy żądane informacje są informacjami publicznymi, a jeżeli tak, to czy można uznać je za informacje przetworzone. Powyższe ustalenia mają istotne znaczenie dla właściwego zastosowania ustawy o dostępie informacji publicznej, która to przewiduje odmienne formy załatwienia wniosku. Zauważyć bowiem należy, że w zależności od okoliczności sprawy, wniosek o udostępnienie informacji publicznej podlega rozpatrzeniu w formie czynności materialno-technicznej lub decyzji odmawiającej udostępnienia informacji publicznej (względnie umarzającej postępowanie o udostępnienie informacji publicznej) albo pisma informującego.
Realizacja prawa do udzielenia informacji publicznej spoczywa na określonych w ustawie podmiotach. Zgodnie z art. 4 ust. 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne ale także inne podmioty wykonujące zadania publiczne. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd, który skład orzekający w pełni podziela, że działalność przedsiębiorstwa energetycznego dotyczy spraw publicznych, o których mowa w art. 4 u.d.i.p. Akcentuje się bowiem, że pojęcie "zadanie publiczne" użyte w art. 4 u.d.i.p. ma szersze znaczenie od zwrotu "zadanie władzy publicznej" zawartego w art. 61 Konstytucji RP, gdyż ignoruje element podmiotowy i oznacza, że zadania publiczne mogą być wykonywane przez różne podmioty niebędące organami władzy i bez konieczności przekazywania tych zadań. Tak rozumiane "zadania publiczne" cechuje powszechność i użyteczność dla ogółu oraz sprzyjanie osiąganiu celów określonych w Konstytucji lub w ustawie, zaś działalność przedsiębiorstwa energetycznego, dysponującego zasobami energetycznymi, służy dobru wspólnemu i ma istotne znaczenie z puntu widzenia celów państwa (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 sierpnia 2010 r., sygn. akt I OSK 851/10,
z dnia 17 września 2014 r. sygn. akt I OSK 48/14, z dnia 3 kwietnia 2014 r. I OSK 2994/13, dostępne w Internecie) Niewątpliwie Enea Operator Spółka z o.o.
w [...] jako zajmująca się m.in. dostawą energii elektrycznej, jest przedsiębiorstwem energetycznym wykonującym zadania publiczne w zakresie bezpieczeństwa energetycznego, co oznacza, że mieści się w zakresie podmiotowym stosowania ustawy o dostępie do informacji publicznej, a zatem jako "inny podmiot wykonujący zadania publiczne" jest zobowiązana do udzielenia informacji publicznej będącej w jej posiadaniu.
Odnosząc się natomiast do kwestii przedmiotowych, a więc, czy zasadnie zakwalifikowano zawarte we wniosku skarżących żądania jako stanowiące informację publiczną należy przypomnieć, że zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p., każda informacja
o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu tej ustawy,
a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 ustawy. W orzecznictwie podnosi się, że przy wykładni powyższego przepisu należy kierować się treścią art. 61 Konstytucji. Stosownie do tego przepisu, obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa (ust. 1), a także dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu (ust. 2).
W świetle powołanych regulacji, informacją publiczną będzie więc każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa.
Informacją publiczną są m.in. dane publiczne, w tym: treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć, co wynika wprost z art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a u.d.i.p. Przy czym chodzi tu zarówno o treść dokumentów bezpośrednio wytworzonych przez ww. podmioty (tj. organy władzy publicznej i podmioty niebędące organami władzy publicznej, o ile wykonują zadania publiczne) jak i te, których używa się do realizacji nałożonych przez prawo zadań publicznych. Bez znaczenia przy tym jest, w jaki sposób dokumenty znalazły się w posiadaniu danego organu oraz to czy znajduje się one w posiadaniu także innego podmiotu. Ważne jest jedynie to, by dokumenty służył realizacji zadań publicznej i odnosiły się bezpośrednio do podmiotu (por. wyrok NSA z da 3 kwietnia 2014 r. sygn. akt I OSK 2994/13, lex nr 1484860). Natomiast dokumentem urzędowym jest w rozumieniu tej ustawy treść oświadczenia woli lub wiedzy, utrwalona i podpisana w dowolnej formie przez funkcjonariusza publicznego w rozumieniu przepisów Kodeksu karnego, w ramach jego kompetencji, skierowana do innego podmiotu lub złożona do akt sprawy (art. 6 ust. 2 u.d.i.p.).
Podkreślenia wymaga, że informacja publiczna dotyczy sfery faktów, tj. danych, które są ujęte w posiadanej przez podmiot dokumentacji. Tak więc, aby konkretna informacja posiadała walor informacji publicznej musi odnosić się do istniejącego już stanu rzeczy oraz do czynności dokonanych już przez organ. Z informacją publiczną mamy zatem do czynienia wówczas, gdy informacja taka jest już wytworzona w formie określonego dokumentu, a zatem fizycznie istnieje. Domaganie się tworzenia nowych dokumentów, wykracza poza ramy dostępu do informacji publicznej.
Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że Spółka będąca podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej nie dostrzegła,
że żądanie skarżących w pkt 2 i 3 wniosku wykracza poza tak rozumiany zakres przedmiotowy ustawy. Żądanie przez skarżących udostępnienia informacji
w postaci oświadczenia Spółki o posiadaniu prawa własności do urządzeń przesyłkowych znajdujących się na ich działkach oraz podstawie nabycia tego tytułu prawnego oraz o ustanowieniu na rzecz Spółki na nieruchomościach służebności przesyłu lub służebności gruntowej, dotyczy w istocie żądania wytworzenia nowego dokumentu. W obu przypadkach nie chodzi bowiem, o stanowisko już uprzednio zajęte i uzewnętrznione w formie oświadczenia. Z wniosku nie wynika bowiem, aby skarżący chcieli uzyskać dokument oświadczenia założonego na potrzeby wcześniej prowadzonego określonego postępowania administracyjnego. Zauważyć należy,
że udostępnienie informacji publicznej następuje albo poprzez odpowiedź na pytanie
o faktach albo poprzez przesłanie posiadanej dokumentacji (w tym oświadczeń złożonych w toku prowadzonych określonych postępowań administracyjnych). Natomiast ustawa nie przewiduje możliwości udostępnienia informacji w formie oświadczeń. Ratio legis unormowania art. 1 w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a u.d.i.p wskazuje na udostępnienie treści lub postaci aktów administracyjnych lub innych rozstrzygnięć, o ile istnieją, a zatem redagowanie oświadczenia woli na potrzeby wniosku pozostaje poza sferą materii informacji publicznej. Wniosek nie może inicjować postępowania zmierzającego do wytworzenia określonego oświadczenia, którego nie było wcześniej, zaś odmowa udzielenia informacji – jak już wyżej wskazano a co należy podkreślić- można mieć miejsce jedynie wówczas, gdy wnioskowana informacja została wytworzona i uzewnętrzniona w określonej formie. W tej sytuacji uznać należy, że wydanie decyzji o odmowie udostępnienia informacji, o których mowa w pkt 2 i 3 wniosku pozbawione jest podstaw prawnych.
Z kolei nie budzi żadnych wątpliwości słuszność stanowiska organu, że żądanie udostępnienia decyzji stanowiących podstawę budowy urządzeń przesyłkowych jak i innych rozstrzygnięć, z których Spółka wywodzi prawo do linii przesyłowych, jako bezpośrednio związane z działalnością publiczną Spółki i stanowiące treść aktów administracyjnych, należą do informacji o sprawach publicznych. Tym nie mniej nie można podzielić poglądu Spółki, że spełnienie żądania skarżących nie możliwe jest z uwagi na brak interesu prawnego w uzyskaniu informacji publicznej. Zbadanie na mocy art. 3 ustawy o dostępie do informacji publicznej, czy uzyskanie wnioskowanych danych jest szczególnie istotne dla interesu publicznego dotyczy wyłącznie informacji przetworzonej. Tymczasem, jak trafnie wywiedziono w skardze, żądana informacja nie ma charakteru informacji przetworzonej.
Z uwagi na brak ustawowej definicji tego pojęcia wskazać należy,
że w orzecznictwie i doktrynie przyjmuje się, że informacją przetworzoną jest informacja publiczna opracowana przez podmiot zobowiązany przy użyciu dodatkowych sił i środków, na podstawie posiadanych przez niego danych, w związku z żądaniem wnioskodawcy i na podstawie kryteriów przez niego wskazanych oraz informacja, na którą składa się pewna suma informacji (tzw. informacji publicznej prostej, dostępnej bez wykazywania przesłanki interesu publicznego), której udostępnienie wiązać się może z potrzebą przeprowadzenia odpowiednich analiz, zestawień, wyciągów, usuwania danych chronionych prawem. Jest to więc taka informacja, która w wyniku dokonania operacji jakościowych czy ilościowych stanowi nowy wytwór faktograficzny, nowy zespół - sumę wielu danych należących do informacji publicznej (por. wyrok NSA z dnia 21 listopada 2013 r. sygn. akt I OSK 895/13, dostępny w Internecie- http://orzeczenia.nsa.gov.pl ). Informacja przetworzona w odróżnieniu od informacji prostej, jest zatem jakościowo nową informacją, nieistniejącą w dotychczas przyjętej ostatecznie treści i postaci, chociaż jej źródłem są materiały znajdujące się
w posiadaniu zobowiązanego. Niewątpliwie udostępnienie decyzji administracyjnych, stanowiących podstawę zlokalizowania linii energetycznych czy innych rozstrzygnięć dających tytuł prawny do przedmiotowych urządzeń, nie wiąże się z koniecznością przeprowadzania jakichkolwiek analiz różnych dokumentów, zestawień czy wykazów,
a więc czynności wymagających wysiłku intelektualnego i nie prowadzi do powstanie nowej informacji składającej się z cząstkowych informacji prostych. Wprawdzie
w pewnych przypadkach udostępnienie informacji nawet o charakterze prostym może wiązać się z koniecznością podjęcia takich zabiegów, które to powodują de facto wytworzenie informacji, tym nie mniej z taką sytuacją nie mamy do czynienia
w niniejszej sprawie. Z uwagi bowiem na wąski zakres wniosku, udostępnienie informacji nie wymaga dokonania działań organizacyjnych, które zakłóciłyby normalny tok działania podmiotu zobowiązanego. Natomiast samo odnalezienie informacji nie stanowi jej przetworzenia, nawet jeśli wymagałoby od podmiotu zobowiązanego zaangażowania znacznych środków kadrowych z uwagi na obszerność posiadanego zasobu dokumentacji dotyczącej infrastruktury elektroenergetycznej. Podzielić należy stanowisko skarżących, że sposób zorganizowania prowadzenia dokumentacji (bieżącej czy archiwalnej) pozostaje sprawą Spółki i nie może w żaden sposób wpływać na kwalifikację charakteru wnioskowanej informacji. Również bez znaczenia pozostaje kwestia ewentualnego sposobu wykorzystania wnioskowanych informacji. To, czy dokumenty posłużą do dochodzenia przez skarżących roszczeń cywilnych nie wpływa na spełnienie przesłanek przewidzianych w art. 1 u.d.i.p. Trafny jest więc wywód skargi, że jeżeli konkretny dokument ma charakter informacji publicznej, to nie może być on tej cech pozbawiony wówczas, gdy jego udostępnienie, zdaniem przedsiębiorstwa, mogłoby mieć negatywne konsekwencje dla tego podmiotu w ewentualnym przyszłym procesie cywilnym.
Skoro zatem decyzje administracyjne stanowiące podstawę realizacji urządzeń służących do działalności w zakresie dystrybucji energii elektrycznej na działkach wskazanych we wniosku stanowią informację publiczną prostą, a Enea Operator sp. z o.o. będąca przedsiębiorstwem energetycznym jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej, to przyjąć należy, że również i w tym przypadku załatwienie wniosku nastąpiło w formie nieadekwatnej do wskazanej przez ustawodawcę. Podmiot niebędący organem władzy publicznej zobowiązany jest do udzielenia wnioskowanej informacji, jeżeli jest w jej posiadaniu, bez potrzeby wykazania przez wnioskodawcę interesu faktycznego czy prawnego (art. 2 ust. 2 u.d.i.p.). Co do zasady inwestor powinien być w posiadaniu żądanej decyzji dotyczącej przecież jej majątku, a to obliguje do udostępnienia wnioskowanej decyzji administracyjnej w formie określonej we wniosku. Gdyby jednak Enea Operator nie była w posiadaniu takich dokumentów, to ustawa również dla takiej sytuacji przewiduje określoną formę bez potrzeby uciekania się do kwalifikowania informacji jako przetworzonej i przez to dla niektórych podmiotów trudniej dostępną.
Resumując stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Enea Operator Spółki z o.o. w [...] Oddział Dystrybucji zostały wydane z naruszeniem art. 16 ust. 1 w zw. z art. 17 ustawy o dostępie do informacji publicznej, w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie tych decyzji z obrotu prawnego.
Organy ponownie rozpoznając sprawę, zobowiązane będą do uwzględnienia powyższych rozważań Sądu co do sposobu rozumienia pojęć "informacja publiczna"
i "informacja publiczna przetworzona" jak i wskazań w zakresie kwalifikacji charakteru żądanych informacji oraz załatwienia wniosku w odpowiadającej tej kwalifikacji formie, przewidzianej przez ustawę o dostępie do informacji publicznej.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jak w pkt I sentencji wyroku. Orzeczenie o kosztach postępowania w pkt II zostało wydane w oparciu o art. 200 w związku z art. 205 § 2 wymienionej powyżej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło