II OSK 428/15

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2015-10-27

Skład orzekający: Włodzimierz Ryms, Małgorzata Miron, Andrzej Irla

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga na bezczynność organu administracji publicznej jest dopuszczalna, gdy organ nie jest zobowiązany do wydania aktu lub podjęcia czynności, które podlegają kognicji sądu administracyjnego?
Ratio decidendi
Skarga na bezczynność organu administracji jest dopuszczalna tylko w przypadkach, gdy organ jest zobowiązany do wydania decyzji, postanowienia lub innego aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczącego uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, a obowiązku tego nie wypełnia w terminie. Wniosek strony, który nie skutkuje powstaniem takiego obowiązku po stronie organu, nie może stanowić podstawy do wniesienia skargi na bezczynność.
Stan faktyczny
Skarżący S. P. złożył skargę na bezczynność Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB), domagając się wystąpienia przez GINB do Wojewody o wznowienie postępowania w sprawie pozwolenia na budowę, powołując się na przepisy Prawa budowlanego dotyczące kontroli. Wojewódzki Sąd Administracyjny (WSA) zobowiązał GINB do rozpatrzenia wniosku. GINB wniósł skargę kasacyjną, zarzucając WSA błędne uznanie dopuszczalności skargi na bezczynność, gdyż jego wniosek nie skutkował obowiązkiem podjęcia przez GINB czynności podlegającej zaskarżeniu.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i odrzucił skargę S. P.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Włodzimierz Ryms Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Miron Sędzia del. NSA Andrzej Irla (spr.) Protokolant starszy inspektor sądowy Elżbieta Maik po rozpoznaniu w dniu 27 października 2015 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 października 2014 r. sygn. akt VII SAB/Wa 38/14 w sprawie ze skargi S. P. na Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie bezczynności organu 1. uchyla zaskarżony wyrok, 2. odrzuca skargę, 3. zasądza od S. P. na rzecz Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, 4. zwraca skarżącemu S. P. wpis w kwocie 100 (sto) złotych z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. 1. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie objętym skargą kasacyjną wyrokiem z dnia 23.10.2014 r. (sygn. akt VII SAB/Wa 38/14) po rozpoznaniu sprawy ze skargi S. P. dotyczącej bezczynności Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Warszawie: - w pkt I. - zobowiązał Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Warszawie do rozpatrzenia wniosku S. P. z dnia 24.03.2014 r. w terminie 30 dni od dnia doręczania akt organowi wraz z prawomocnym wyrokiem; - w pkt. II stwierdził, że bezczynność nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa; - w pkt. III zasądził od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Warszawie na rzecz S. P. kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. 2. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: S. P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Warszawie. W skardze wskazał, że w dniu 24 marca 2014 r. złożył do tego organu wniosek o to aby wystąpił on do Wojewody [...] o wznowienie z urzędu postępowania w sprawie zakończonej decyzją Wojewody [...] z dnia[...] .04.2009 r. (znak:[...] ). Skarżący jako podstawę prawną swojego żądania powołał przepis art. 84 a w zw. z art. 84 b ust. 1 i 3 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Uzasadniając wniosek powołał się na stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wyrażone w uzasadnieniu wyroku wydanego dnia 17 września 2008 r. (sygn. akt VII SA/Wa 883/08). Nadto podał, że w dniu 31.03.2014r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego powiadomił skarżącego, iż jego żądanie potraktowane jako wniosek o wznowienie z urzędu postępowania w sprawie zakończonej decyzją Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r. wydanej w sprawie pozwolenia na budowę, został przekazany na podstawie art. 65 § 1 K.p.a. - zgodnie z właściwością Wojewodzie[...] . W dniu 30 kwietnia 2014 r. skarżący wezwał Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego do usunięcia naruszenia prawa i ponownie podkreślił, iż jego wniosek oparty był na przepisie art. 84 a w związku z art. 84 b ust. 1 i 3 ustawy Prawo budowlane. Rozpoznając skargę S. P., WSA w Warszawie podał, że spełnia ona wymagania formalne (wyczerpano poprzedzające skargę środki zaskarżenia). Sąd I instancji podkreślił, że wniosek skarżącego dnia 24 marca 2014 r. powoływał przepisy art. 84 a i 84 b ust. 1 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, które wskazują na kompetencje organów nadzoru budowlanego w stosunku do organów architektoniczno-budowlanych, w ramach prowadzonych przez te organy postępowań administracyjnych. Kompetencje te zbliżone są do uprawnień prokuratora w postępowaniu administracyjnym i sprowadzają się do możliwości skutecznego żądania przez nadzór budowlany wszczęcia postępowania nadzwyczajnego (w sprawie stwierdzenia nieważności lub wznowienia postępowania) przez właściwy organ administracji architektoniczno-budowlanej. Podkreślił WSA w Warszawie, że organ ten nie może uchylić się od przeprowadzenia postępowania administracyjnego tj. wznowienia postępowania lub też wszczęcia z urzędu postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności. Wg sądu I instancji powyższe oznacza, że każdy wniosek organu nadzoru budowlanego dotyczący wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności decyzji musi skutkować przeprowadzeniem postępowania i wydaniem aktu administracyjnego przez organ administracji architektoniczno-budowlanej. Przenosząc powyższe stwierdzenia na grunt rozpoznawanej sprawy, WSA podkreślił, że wniosek skarżącego był w swojej treści jednoznaczny, niebudzący wątpliwości, dotyczył "wezwania" do wykonania przez organ nadzoru budowlanego jego uprawień wynikających z przywołanych przepisów art. 84 a i 84 b ustawy Prawo budowlane. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, w ocenie Sądu I instancji - bezzasadnie uznał, że stanowi wniosek ten żądanie wznowienia z urzędu postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Wojewody [...] z dnia[...] .04.2009 r. Wobec powyższego organ (Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego) powinien rozpatrzyć wniosek skarżącego - w jego zakresie, bowiem jego treść jest jawna (powinno być "jasna") i jednoznaczna. 3. Od opisanego wyroku WSA w Warszawie z dnia 23.10.2014 r. (sygn. akt VII SAB/Wa 38/14) skargę kasacyjną wniósł Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w Warszawie. Zaskarżył wyrok sądu I instancji w całości, zaś skargę kasacyjną oparł na obu podstawach kasacyjnych, przewidzianych w art. 174 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. 2012 r., poz. 270; dalej ustawa powoływana jako p.p.s.a.). W zakresie naruszenia przepisów postępowania (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.) zarzucono naruszenie: * art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 3 § 2 pkt 4 i 8 i art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., poprzez błędne uznanie i przyjęcie, że sprawa należy do właściwości sądu administracyjnego, co skutkowało uwzględnieniem skargi w sytuacji, gdy skarga była niedopuszczalna i winna być odrzucona; * art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., poprzez błędne uznanie i przyjęcie, że działania kontrolne podejmowane w trybie art. 84b ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane kształtują uprawnienia wnioskodawcy i stanowią akt lub czynność z zakresu administracji publicznej w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dotyczący uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, co skutkowało uznaniem dopuszczalności wniesienia skargi na bezczynność organu; * art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. i art. 84b ustawy - Prawo budowlane przez błędne uznanie i przyjęcie, że organ pozostaje w bezczynności, w sytuacji gdy przepis art. 84b ustawy Prawo budowlane nie określa terminu do podjęcia działania przez organ. W zakresie naruszenia prawa materialnego (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) zarzucono naruszenie art. 84b ust. 1 i 3 ustawy Prawo budowlane przez błędną wykładnię i przyjęcie, że wniosek skarżącego złożony na podstawie tego przepisu skutkuje zobowiązaniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego do wszczęcia kontroli działalności organów administracji architektoniczno-budowlanej. Wskazując na powyższe, skarga kasacyjna zawierała żądanie: 1) uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu do ponownego rozpoznania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi, 2) zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skarżący kasacyjnie podał, że stosownie do art. 3 § 2 pkt 4 i 8 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa oraz orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w tych przypadkach. Aby akty określone w art. 3 par. 2 pkt 1-3 p.p.s.a. mogły podlegać sądowej kontroli muszą mieć charakter zewnętrzny i być skierowane do indywidualnego, konkretnego podmiotu. Ponadto, muszą mieć charakter publicznoprawny oraz muszą dotyczyć uprawnienia i obowiązku, wynikającego z przepisów prawa. Aby skutecznie zarzucać organowi bezczynność należy najpierw stwierdzić, czy na organie ciąży wynikający z przepisów prawa obowiązek podjęcia stosownych czynności, a dopiero później stwierdzić, iż obowiązku tego w nakazanym prawem terminie organ nie wypełnia. Skarżący kasacyjnie zaznaczył, że przepis art. 84 Prawa budowlanego określa kompetencje organów nadzoru budowlanego w stosunku do organów administracji architektoniczno-budowlanej. Istotą sprawy jest natomiast określenie charakteru pisma S. P. z dnia 24 marca 2014 r., skierowanego do organu i zawierającego wniosek na podstawie art. 84 a w zw. z art. 84 b Prawa budowlanego wystąpienia do organu architektoniczno-budowlanego, tj. Wojewody [...] o wznowienie postępowania z urzędu w sprawie wyeliminowania decyzji Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r. i czy działania podejmowane przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na skutek tego wniosku stanowią akt lub czynność z zakresu administracji publicznej, dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Udzielenie pozytywnej odpowiedzi na powyższe, skutkowałoby dopuszczalnością wniesienia skargi na bezczynność organu. W ocenie wnoszącego skargę kasacyjną, z faktu, że Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego ma możliwość wykonywania na podstawie art. 84 b Prawa budowlanego czynności kontrolnych wobec działalności organów administracji architektoniczno-budowlanej nie można wywodzić, że jest zobowiązany do podjęcia tych czynności na wniosek skarżącego (S. P.) oraz, że ich podjęcie winno być oceniane jako akt administracyjny, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Skarżący kasacyjnie podkreślił, że bezczynność organu administracji zachodzi w przypadku łącznego spełnienia dwóch przesłanek tj. istnienia ustawowego obowiązku podjęcia określonego działania oraz braku podjęcia tego działania w terminach określonych przepisami. Zdaniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w niniejszej sprawie nie zostały spełnione wskazane przesłanki. Ponadto, z przepisu art. 84b ustawy - Prawo budowlane nie wynika obowiązek Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego do wszczęcia postępowania kontrolnego działalności organów architektoniczno-budowlanych na wniosek skarżącego oraz przepis ten nie określa terminu, w którym organ zobowiązany byłby do podjęcia określonego działania, co uzasadniałoby stanowisko, że zaistniała bezczynność. Z przepisu tego wynika jedynie, że Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego jest uprawniony do przeprowadzenia kontroli, zaś wypadku stwierdzenia okoliczności uzasadniających wznowienie postępowania albo stwierdzenie nieważności decyzji wydanej przez organ administracji architektoniczno-budowlanej - jest uprawniony do wystąpienia z żądaniem wznowienia lub wszczęcia z urzędu postępowania. Tym samym Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego do wystąpienia z takim wnioskiem nie może skłonić inny podmiot. Nie można zatem czynić zarzutu bezczynności temu organowi, gdy z uprawnienia tego nie skorzysta. 4. S. P. złożył do akt pismo z dnia 23.01.2015 r. określone jako "odpowiedź na skargę kasacyjną". Podał, że jego pismo z dnia 24.03.2014 r. stanowi, wbrew nadanej mu nazwie – wezwanie organu do wykonania obowiązku wynikającego z przepisów Prawa budowlanego. Podkreślił również, że Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w Warszawie jest związany oceną prawną zawartą w wyroku WSA w Warszawie z dnia 17.09.2008 r.; sygn. akt VII SA/Wa 883/08 (utrzymany w mocy wyrokiem NSA z dnia 13.10.2009 r.; sygn. akt II OSK 1936/08). S. P. zwrócił uwagę, że Wojewoda[...], działając z jego wniosku, decyzją z dnia[...].10.2010 r. stwierdził nieważność decyzji Starosty [...]z dnia[...].03.2005 r. o pozwoleniu na budowę z uwzględnieniem oceny prawnej zawartej we wskazanych wyżej wyrokach. Wcześniej, Wojewoda [...]zwrócił się do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Warszawie o wszczęcie z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...]z dnia[...].04.2009 r. sprzecznej z oceną prawną zawartą w powyższych wyrokach. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w Warszawie odmówił jednak wszczęcia postępowania. S.P. podał również, że wskazany wyżej organ administracji, decyzją z dnia[...] .07.2011 r. (znak:[...]) uchylił decyzję Wojewody [...]z dnia[...].10.2010 r. i umorzył postępowanie organu I instancji. S. P. podsumował, że o obowiązku Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w tej sprawie świadczy ocena prawna zawarta w wyroku WSA w Warszawie z dnia 17.09.2008 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 189 p.p.s.a. jeżeli skarga ulegała odrzuceniu albo istniały podstawy do umorzenia postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym, Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem uchyla wydane w sprawie orzeczenie oraz odrzuca skargę lub umarza postępowanie. Z powyższego unormowania wynika, że NSA zobowiązany jest przed merytoryczną oceną zasadności skargi kasacyjnej, z urzędu, bez konieczności podnoszenia w tym zakresie zarzutów, dokonać kontroli skargi w aspekcie przesłanek jej odrzucenia z art. 58 par. 1 p.p.s.a., czy też podstaw do umorzenia postępowania sądowego z art. 161 par. 1 p.p.s.a. Stosownie do art. 58 par. 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Kluczową zatem kwestią w ocenianej sprawie – wobec zarzutów skargi kasacyjnej – jest ustalenie, czy sprawa na bezczynność organu zainicjowana skargą S. P.z dnia[...].05.2014 r. należy do właściwości sądu administracyjnego. Inaczej mówiąc, czy ze względu na przedmiot żądania S. P., zawarty w skardze, a także wynikający z pisma skarżącego kierowanego do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 24.03.2014 r., a zawierającego żądanie podjęcia przez ten organ określonej czynności, dopuszczalne było rozpoznanie przez sąd administracyjny skargi na bezczynność wymienionego organu. W powyższym zakresie należy zwrócić uwagę, że skarga na bezczynność organu jest pochodną skargi, którą można wnieść na określone w przepisach prawne formy działania organów administracji publicznej. Stosownie bowiem do art. 3 par. 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a tegoż przepisu. W przepisach tych zaś wymieniono te prawne formy działania administracji publicznej, które podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Są to: decyzje administracyjne (pkt 1), postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty (pkt 2), inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (pkt 4), pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach (pkt 4a). Należy zatem podkreślić, że przedstawione uwagi oznaczają, iż skarga na bezczynność organów administracji dopuszczalna może być tylko w tych przypadkach, w których organy te, stosownie do przepisów prawa zobowiązane będą do wydania decyzji lub określonych kategorii postanowień, bądź też innych aktów lub czynności, określonych w pkt 4 cytowanego przepisu, a z ustawowego obowiązku nie wywiążą się w prawem przewidzianym terminie. Mając powyższe na uwadze, należy ocenić, czy z uwagi na treść żądania S. P. zawartego w piśmie z dnia 24.03.2014 r., Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, zobowiązany był wydać akt lub podjąć określoną czynność, której zaniechanie aktualizowałoby dopuszczalność skargi na bezczynność tego organu, w oparciu o art. 3 par. 2 pkt 8 p.p.s.a. Zauważyć przy tym należy, iż z pisma skarżącego, kierowanego do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Warszawie z dnia 24.03.2014 r. wynika, iż domaga się on od tego organu aby "wystąpił do organu architektoniczno-budowlanego I instancji, tj. Wojewody [...] o wznowienie z urzędu postępowania w sprawie wyeliminowania decyzji Wojewody z dnia[...].04.2009 r. wydanej z urzędu polegającej na zmianie tej decyzji na prawidłową tj. stwierdzającą nieważność decyzji Starosty [...] z dnia[...].03.2005 r." Jako podstawę prawną swojego żądania, S. P.wskazał art. 84 a w zw. z art. 84 b ust. 1 i 3 ustawy z dnia 7.07.1994 r. Prawo budowlane. Powołał się przy tym wnioskodawca na stanowisko WSA w Warszawie wyrażone w uzasadnieniu wyroku z dnia 17.09.2008 r. sygn. akt VII SA/Wa 883/08. W związku z powyższym należy zauważyć, że art. 84a Prawa budowlanego statuuje uprawnienie organów nadzoru budowlanego do kontroli przestrzegania i stosowania przepisów prawa budowlanego. Kontrola ta obejmuje m.in. kontrolę zgodności wykonywania robót budowlanych z przepisami prawa budowlanego, projektem budowlanym lub warunkami określonymi w decyzji o pozwoleniu na budowę. Stosownie do art. 84 a ust. 2 organy nadzoru budowlanego, kontrolując stosowanie przepisów prawa budowlanego: 1) badają prawidłowość postępowania administracyjnego przed organami administracji architektoniczno-budowlanej oraz wydawanych w jego toku decyzji i postanowień; 2) sprawdzają wykonywanie obowiązków wynikających z decyzji i postanowień wydanych na podstawie przepisów prawa budowlanego. Przepis art. 84b ust. 1 – Prawa budowlanego stanowi, że kontrolę działalności organów administracji architektoniczno-budowlanej wykonują Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego oraz wojewódzki inspektor nadzoru budowlanego, który prowadzi tę kontrolę w stosunku do starosty. Stosownie do ust. 3 tego przepisu, w przypadku ustalenia przez organy nadzoru budowlanego, że zachodzą okoliczności uzasadniające wznowienie postępowania albo stwierdzenie nieważności decyzji wydanej przez organ administracji architektoniczno-budowlanej, właściwy organ administracji architektoniczno-budowlanej wznawia lub wszczyna z urzędu postępowanie. Nadto, przepis art. 84b ust. 4 – Prawa budowlanego stanowi, że kontrolę działalności organów administracji architektoniczno-budowlanej i organów nadzoru budowlanego przeprowadza się na zasadach i w trybie określonych w przepisach o kontroli w administracji rządowej. Podstawowy problem w ocenianej sprawie sprowadza się zatem do odpowiedzi na pytanie, czy wniosek S. P. powołujący art. 84 b ust. 1 i 3 Prawa budowlanego jako podstawę prawną żądania wystąpienia przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego do Wojewody [...] o wznowienie określonego postępowania - powoduje, że organ nadzoru budowlanego jest zobowiązany do wszczęcia (uruchomienia) kontroli przewidzianej w tym przepisie oraz czy przeprowadzona kontrola zakończyć się może wydaniem aktu lub podjęciem czynności objętych kognicją sądu administracyjnego, określoną w art. 3 par. 2 pkt 1-4a p.p.s.a. Należy w związku z powyższym stwierdzić, iż kontrola o której mówi cytowany wyżej przepis art. 84b ust. 3 Prawa budowlanego, to kontrola przeprowadzana na zasadach i w trybie przepisów ustawy z dnia 15.07.2011 r. o kontroli w administracji rządowej (Dz. U. 2011.185.1082; dalej ustawa powoływana jako u.k.a.rz.). Powyższe wynika bowiem wprost z art. 84 b ust. 4 Pr. bud. Zgodnie z art. 3 ust. 1 u.k.a.rz., przeprowadzenie kontroli ma na celu ocenę działalności jednostki kontrolowanej dokonaną na podstawie ustalonego stanu faktycznego przy zastosowaniu przyjętych kryteriów kontroli. Ponadto w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości celem kontroli jest również ustalenie ich zakresu, przyczyn i skutków oraz osób za nie odpowiedzialnych, a także sformułowanie zaleceń zmierzających do ich usunięcia. Zgodnie z art. 4 u.k.a.rz. kontrolę przeprowadza się pod względem legalności, gospodarności, celowości i rzetelności. Stosownie zaś do art. 11 tej ustawy, kontrola jednostki dokonywana jest w trybie zwykłym lub uproszczonym. Przeprowadzenie kontroli w trybie zwykłym poprzedza opracowanie programu kontroli (art. 14 ust. 1), który winien określać m.in. zakres kontroli, tj. jej przedmiot i okres objęty kontrolą (art. 14 ust. 3 pkt 2) oraz zagadnienia wymagające oceny (pkt 3 wskazanego przepisu). Natomiast kontrolę w trybie uproszczonym, przeprowadzić można w przypadkach uzasadnionych charakterem sprawy lub pilnością przeprowadzenia czynności (art. 51 ust. 1). Może być także ona zarządzona w razie potrzeby: 1) sporządzenia informacji dla kierownika jednostki kontrolującej; 2) sprawdzenia informacji zawartych w skargach i wnioskach; 3) dokonania analizy dokumentów otrzymanych z jednostek kontrolowanych. Oceniając zatem cytowane przepisy ustawy o kontroli w administracji rządowej, jak również Prawa budowlanego należy stwierdzić, że wymienione akty prawne nie zawierają podstawy (uprawnienia) do wszczęcia kontroli danej jednostki na żądanie indywidualnego podmiotu (np. osoby fizycznej), pozostającej poza strukturą administracji, i posiadającej interes w rozstrzygnięciu sprawy załatwianej przez organ kontrolowany. Wniosek takiego podmiotu, wobec braku stosownego umocowania prawnego, nie jest wiążący dla organu kontrolującego, co oznacza, że nie powoduje on wszczęcia postępowania administracyjnego w takiej sprawie. Przy tym przede wszystkim brak jest podstawy prawnej we wskazanych aktach prawnych aby wniosek ten załatwić poprzez wydanie aktu lub podjęcie czynności, które wymienione zostały w cytowanym powyżej art. 3 par. 2 pkt 1-4a p.p.s.a. W sytuacji przewidzianej art. 84 ust. 1 Prawa budowlanego wskazany w tym przepisie organ nadzoru budowlanego nie jest uprawniony ani zobowiązany do wydawania wymienionych poprzednio aktów administracyjnych lub podejmowania czynności. To zaś powoduje, że nie była dopuszczalna w tym zakresie skarga na bezczynność organu. Uznając więc, że skarga kasacyjna zawiera usprawiedliwione podstawy, NSA stosowanie do art. 189 p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok WSA w Warszawie z dnia 23.10.2014 r. (sygn. akt VII SAB/Wa 38/14) i odrzucił skargę S. P. z dnia 9.05.2014 r. Stosownie bowiem do art. 58 par. 1 pkt 1 p.p.s.a. sprawa objęta tą skargą, nie należała do właściwości sądu administracyjnego. O kosztach należnych organowi od skarżącego, NSA orzekł na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a. Na podstawie art. 232 par. 1 pkt 1 p.p.s.a. zwrócono skarżącemu wpis uiszczony od skargi, która została odrzucona.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło