IV SA/Po 969/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Grossmann Sędziowie WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska (spr.) WSA Donata Starosta Protokolant st.sekr.sąd. Agata Tyll-Szeligowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 października 2014 r. sprawy ze skargi Z. Ś. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie dodatku do świadczenia pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2013 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w . po rozpoznaniu odwołania Z. Ś. utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta T. z dnia [...] marca 2013 roku, nr [...]. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że wyżej wskazaną decyzją organ I instancji odmówił przyznania Z. Ś., prawa do dodatku do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad żoną, U. Ś., przyznanego na podstawie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] grudnia 2010 roku, nr [...] na okres od dnia [...] lipca 2010 roku do dnia [...] sierpnia 2015 roku. Następnie Kolegium podniosło, iż organ I instancji w uzasadnieniu decyzji, powołując się na stan prawny obowiązujący w wyniku nowelizacji, na podstawie ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych i niektórych innych ustaw (Dz. U. z dnia 31 grudnia 2012 r., poz.1548) podniósł, że zgodnie z art.12 ust. 1 tej ustawy nowelizującej osobom, o których mowa w art. 11 ust. 1, spełniającym warunki określone w art. 17 ustawy, o której mowa w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, oraz osobom, którym przyznano prawo do świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie przepisów ustawy, o której mowa w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, za każdy miesiąc w okresie od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy do dnia 30 czerwca 2013 r., w którym przysługuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, przysługuje dodatek do świadczenia pielęgnacyjnego. Jednakże powołując się na art. 1 pkt 5 tej ustawy, na mocy której do art. 17 ustawy oświadczeniach rodzinnych dodany został ust. 1b uznał, że stronie przedmiotowy dodatek nie przysługuje. Zgodnie bowiem z art. 17 ust. 1b tej ustawy, w brzmieniu obowiązującym po nowelizacji, świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała nie później niż do ukończenia 18 roku życia lub w trakcie nauki w szkole lun w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia. Powołując się na powyższe przepisy organ I instancji podał, że brak jest dowodów dokumentujących datę powstania niepełnosprawności U.Ś.. Okoliczności tej nie dało się ustalić ani na podstawie danych z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych ani Powiatowego Zespołu ds. Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w K.. W toku przeprowadzonego postępowania organ I instancji ustalił także, że również strona nie posiada dokumentu potwierdzającego datę powstania niepełnoprawności u U. Ś., ponieważ jak podaje zostały zniszczone. Dalej Kolegium wskazało, iż od powyższej decyzji strona wniosła odwołanie podnosząc, iż organ I instancji nie przestrzega prawa, które w jego ocenie jest "bublem", ponieważ błędnie zinterpretował treść orzeczenia, przez co pozbawił odwołującego prawa do dodatku. Odwołujący zarzucił ponadto organowi celowe działanie na jego niekorzyść poprzez postępowanie niezgodnie z przepisami. W dalszej części uzasadnienia organ po przytoczeniu treści przepisów prawa wskazał, że będąca przedmiotem i istotą sporu w rozpatrywanej sprawie dodatkowa pomoc finansowa do świadczenia pielęgnacyjnego w wysokości 100,00 zł dotychczas, to znaczy do miesiąca grudnia 2012 r., była przyznawana na podstawie kolejnych rozporządzeń Rady Ministrów, w tym ostatniego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 25 czerwca 2012 roku (Dz. U. z 2012 roku, poz. 732) w sprawie szczegółowych warunków realizacji rządowego programu wspierania niektórych osób pobierających świadczenie pielęgnacyjne. Natomiast w obowiązującym obecnie po nowelizacji, od dnia 1 stycznia 2013 r. zmienionym stanie prawnym, kwestię tej dodatkowej pomocy finansowej do świadczenia pielęgnacyjnego reguluje art. 12 ust. l ustawy z dnia 7 grudnia 2012 roku o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych i niektórych innych ustaw (Dz. U. z dnia 31 grudnia 2012 roku, poz. 1548), który znajduje zastosowanie w spornej sprawie. Z przepisu tego jak to już wyżej podkreślono wynika bowiem, że osobom (o których mowa w art. 11 ust. 1) to jest uprawnionym do świadczenia pielęgnacyjnego przyznanego na podstawie przepisów dotychczasowych, które zachowują prawo do tego świadczenia w dotychczasowej wysokości do dnia 30 czerwca 2013 r., jeżeli spełniają warunki określone w przepisach dotychczasowych (jednakże określone w art. 17 ustawy, o której mowa w art. 1, czyli ustawie o świadczeniach rodzinnych, to znaczy w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, oraz osobom, którym przyznano prawo do świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie przepisów ustawy, o której mowa w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą), za każdy miesiąc w okresie od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy (czyli od dnia 1 stycznia 2013 r.) do dnia 30 czerwca 2013 r., w którym przysługuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, przysługuje w dalszym ciągu również dodatek do świadczenia pielęgnacyjnego. Ponadto organ wskazał, iż wprawdzie strona nabyła już w przeszłości prawo do świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie ostatecznej decyzji administracyjnej, jednakże prawo do dodatkowej pomocy finansowej do przyznanego już świadczenia pielęgnacyjnego w wysokości 100,00 zł, które zostało określone wprost w art.12 ust. l samej ustawy zmieniającej nie przysługuje mimo przysługiwania samego świadczenia pielęgnacyjnego, ponieważ zgodnie z obowiązującymi i mającymi zastosowanie przepisem art.17 ust. 1 b ustawy, w przypadku żony odwołującego nie da się ustalić daty powstania niepełnosprawności. Nie można więc stwierdzić, czy niepełnosprawność tej osoby wymagającej opieki powstała nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia. Okoliczność tej nie można ustalić na podstawie dokumentów urzędowych innych organów. Również strona w trakcie postępowania administracyjnego, ani w I instancji ani w odwołaniu od decyzji ani w trakcie postępowania odwoławczego, nie podniosła ani w ślad za tym nie uprawdopodobniła chociażby poprzez złożenie wprost oświadczenia, aby niepełnosprawność żony powstała w okresie wymaganym przez ustawodawcę w art.17 ust. l b ustawy o świadczeniach rodzinnych. Skargę na powyższą decyzje do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniósł Z. Ś. podnosząc, że nowa ustawa jest "bublem" i nie jest zgodna z Konstytucją. Ponadto skarżący wskazał, iż jest w posiadaniu dokumentacji wskazującej, iż już od 15 roku życia małżonka choruje. Na dowód powyższego skarżący załączył do skargi kartę informacyjną dla poradni zdrowia psychicznego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie powtarzając argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Postanowieniem z dnia 10 września 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zawiesił postępowanie w sprawie, które zostało podjęte na mocy postanowienia z dnia 2 września 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej Ppsa) polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 134 § 1 Ppsa, w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. W rozpoznawanej sprawie, przedmiotem kontroli sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza Miasta Turku o odmowie przyznania skarżącemu prawa do dodatku do świadczenia pielęgnacyjnego. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych ( Dz. U. z 2013 r., nr poz. 1456 ze zm.) oraz ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2012 r. nr 1548) – dalej jako "ustawa zmieniająca". Zgodnie z art. 12 ust. 1 i 2 ustawy zmieniającej, osobom uprawnionym do świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie przepisów dotychczasowych, spełniającym warunki określone w art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych, w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą, oraz osobom, którym przyznano prawo do świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie przepisów ustawy, ustawy o świadczeniach rodzinnych, w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą, za każdy miesiąc w okresie od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy do dnia 30 czerwca 2013 r., w którym przysługuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, przysługuje dodatek do świadczenia pielęgnacyjnego. Dodatek do świadczenia pielęgnacyjnego przysługuje w wysokości 100,00 zł miesięcznie. Jak wynika z akt sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławczego w K. decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r. przyznało skarżącemu świadczenie pielęgnacyjne w związku z opieką nad żona w okresie od dnia 1 lipca 2010 r. do dnia 21 sierpnia 2015 r. Wobec powyższego stwierdzić należy, że skarżący należy do kategorii osób, które w świetle art. 12 ust. 1 ustawy zmieniającej były uprawnione do świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie przepisów dotychczasowych. Zatem do rozważenia pozostała kwestia czy spełniona została druga przesłanka warunkującą przyznania wnioskowanego dodatku do świadczenia pielęgnacyjnego, którym jest spełnienie warunków określonych w art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych, w brzmieniu nadanym mu przez ustawę zmieniającą i obowiązującym od 1 stycznia 2013 r.. W ocenie organu w niniejszej sprawie nie została spełniona przesłanka z art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych, ponieważ w przypadku żony odwołującego nie da się ustalić daty powstania niepełnosprawności, a więc nie można stwierdzić, czy niepełnosprawność tej osoby wymagającej opieki powstała nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia Wobec powyższego podstawą odmowy przyznania dodatku do świadczenia pielęgnacyjnego było niespełnienie przesłanki określonej w art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych. W tym miejscu wskazać należy, iż powyższy przepis był przedmiotem oceny Trybunału Konstytucyjnego, który wyrokiem z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13 orzekł o niezgodności art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności z art. 32 ust. 1 Konstytucji. Odnosząc się do powyższego wskazać należy, iż zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b Ppsa Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Podstawy do wznowienia postępowania określone są w przepisach art. 145 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.- dalej jako "Kpa") oraz art. 145a § 1 i art. 145b § 1 Kpa. Pośród okoliczności w nich wymienionych zwrócić należy uwagę na art. 145a § 1 Kpa, który stanowi, iż można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja. W ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie zaistniała podstawa do uchylenia zaskarżonej, jak i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, ponieważ wyżej wskazanym wyrokiem Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności przepisu ustawy o świadczeniach rodzinnych, który stanowił podstawę orzekania w niniejszej sprawie. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b Ppsa orzekł jak w sentencji. Rozpoznając sprawę ponownie organ winien, uwzględniając stanowisko Trybunału Konstytucyjnego wyrażone w uzasadnieniu wyroku z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13, rozważyć czy skarżącemu przysługiwało wnioskowane świadczenie. Ponadto organ winien mieć na uwadze, że skarżący do skargi załączył dokumenty, które w jego ocenie świadczą o spełnieniu przesłanki określonej w art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych.