VI SA/Wa 3201/13
WyrokWSA w Warszawie2014-10-24
Skład orzekający: Aneta Lemiesz, Grażyna Śliwińska, Marzena Milewska-Karczewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia została prawidłowo nałożona, jeśli pomiary nacisku osi wykonano wagami o maksymalnym obciążeniu 10 ton, a stwierdzono przekroczenie dopuszczalnego nacisku ponad 11,5 tony?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji, stwierdzając, że pomiar nacisku osi wykonany wagami o maksymalnym obciążeniu 10 ton, przy stwierdzonym przekroczeniu dopuszczalnego nacisku ponad 11,5 tony, jest niewystarczający do uznania go za prawidłowy i zgodny z zasadami ustalania kar. Ponadto, organy nie wyjaśniły w sposób niebudzący wątpliwości rzeczywistej masy pojazdu w odniesieniu do przedłożonych przez stronę dowodów, co narusza przepisy k.p.a. dotyczące wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia kary pieniężnej w wysokości 15.000 zł na R. M. za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii VII. Kontrola wykazała przekroczenie dopuszczalnego nacisku pojedynczej osi napędowej o 3,15t (27,39%) oraz przekroczenie masy całkowitej pojazdu o 1,45t (3,62%). Skarżący kwestionował prawidłowość pomiarów, wskazując na ograniczenia wag użytych do ważenia (maksymalne obciążenie 10 ton) oraz przedkładając dokumenty sugerujące, że rzeczywista masa pojazdu nie przekraczała dopuszczalnych norm. Podnosił również, że nie miał wpływu na rozmieszczenie ładunku i dochował należytej staranności.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, stwierdził, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu, oraz zasądził od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aneta Lemiesz Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 października 2014 r. sprawy ze skargi R. M. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] maja 2013 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego R. M. kwotę 2867 (dwa tysiące osiemset sześćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Zaskarżoną decyzja z dnia [...] września 2013r. znak: [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego, po rozpatrzeniu odwołania R.M. prowadzącego działalność pod nazwą R., na podstawie art. 138 par. 1 pkt 1 k.p.a. oraz 64 ust. 1 i 2, art. 64c, art. 140aa ust. 1,2,3, art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c), ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (jt.Dz.U.z 2012r. poz. 1137 z późn. zm), art. 41 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (jt. Dz.U. z 2013r. Poz. 260 z późn. zm.) oraz par. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (jt. Dz.U. z 2013r. poz. 951), utrzymał w mocy decyzję Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2013r. Nr [...] nakładającej karę pieniężną w wys. 15.000zł za przejazd po drodze publicznej pojazdem nienormatywnym o parametrach przewidzianych dla zezwolenia kategorii VII, bez zezwolenia.
W uzasadnieniu swojego stanowiska organ II instancji wyjaśnił, iż w dniu [...] listopada 2012r. w B. na ul. [...] (droga krajowa nr 5) został zatrzymany do kontroli pojazd członowy składający się z ciągnika samochodowego marki RENAULT o nr rej. [...] wraz z naczepą ciężarową marki KRONE o nr rej. [...]. Pojazdem członowym kierował Pan P.K., który wykonywał przewóz jelit bydlęcych w beczkach (ładunek podzielny) w imieniu i na rzecz przedsiębiorcy Pana R.M. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą R.
Przebieg kontroli został utrwalony protokołem nr [...] z dnia [...] czerwca 2013r.
Droga na której zatrzymano pojazd – droga krajowa nr 5 - nie została wymieniona w rozporządzeniu Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 6 września 2012 r. w sprawie wykazu dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t. (Dz.U z 2012r. Poz. 1061, zał nr 1), a zatem w sprawie zastosowanie znalazł przepis art. 41 ust.1 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych, w myśl którego po drogach publicznych dopuszcza się ruch pojazdów o dopuszczalnym nacisku osi napędowej do 11,5t.
W wyniku przeprowadzonej kontroli parametrów wagowych pojazdu członowego (po odjęciu możliwych błędów pomiarowych) stwierdzono, naruszenie dopuszczalnych norm o:
-3,15t (przekroczenie 27,39%) przy dopuszczalnych 11,5t – rzeczywisty nacisk pojedynczej osi napędowej ciągnika siodłowego wynosił 14,65t;
-1,45t (przekroczenie 3,62%) przy dopuszczalnej 40t – rzeczywista masa całkowita kontrolowanego pojazdu członowego wynosiła 41,45t;
Organ wskazał, iż ważenie dokonane zostało na zatwierdzonym przez uprawnionego geodetę stanowisku do pomiaru mas i nacisków osi, położonym w B. w ciągu ul. [...] (droga krajowa nr 5), wyposażonym we wnękę o głębokości dostosowanej do wysokości użytych do pomiarów wag stacjonarnych (statycznych) typu LP 600 o nr fabrycznych 0108AE09403, 27142413. Wagi te legitymowały się w dniu kontroli ważnymi świadectwami legalizacji.
Mając na uwadze powyższe wyniki pomiarów, wielkości procentowe przekroczeń dopuszczalnych norm organ stwierdził, że nastąpiło przekroczenie dopuszczalnej wartości nacisku na pojedynczej osi napędowej pojazdu o więcej niż 20 % a zatem kierowca winien posiadać zezwolenie kategorii VII.
Główny Inspektor Transportu Drogowego w skarżonej decyzji przytoczył treść przepisów mających zastosowanie w sprawie i stanowiących podstawę prawną nałożenia kary w wysokości 15.000 zł.
Organ wyjaśnił także, iż kierowca nie wniósł żadnych uwag do protokołu i podpisał go nie żądając powtórnego ważenia.
Odnosząc się do zarzutów odwołania organ stwierdził, że w świetle obecnie obowiązujących regulacji prawnych nie mogą one stanowić podstawy do uchylenia decyzji organu I instancji. Organ wskazał, że przepisy ustawy Prawo o ruchu drogowym zabraniają przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny z wyłączeniem pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwolenia kategorii I lub II . W przedmiotowej sprawie przewożony był natomiast ładunek podzielny (jelita bydlęce w beczkach), który nie posiadał zezwolenia I lub II kategorii. Organ podniósł również, iż żadne z zezwoleń kategorii od I do VI nie przewiduje przejazdu pojazdu nienormatywnego o naciskach pojedynczych osi napędowych powyżej 11,5t. Jedynie zezwolenie kategorii VII przewiduje możliwość przejazdu pojazdu nienormatywnego o naciskach osi przekraczających wielkości przewidziane dla dróg o dopuszczalnym nacisku osi napędowej do 11,5t (załącznik nr 1 do ustawy p.r.d. lp.7). Organ wskazał również, że podczas kontroli nie dokonano pomiarów wysokości, długości i szerokości kontrolowanego pojazdu. Jednak dokonanie ustaleń w tym zakresie nie wpłynęłoby w żaden sposób na zmniejszenie kary bowiem w przedmiotowym stanie faktycznym, bez względu na wyniki pomiarów tych parametrów kontrolowanego pojazdu członowego, winna być nałożona kara za brak zezwolenia kategorii VII w pozostałych przypadkach.
Organ wyjaśnił również, odnosząc się do zarzutu strony, że za pomocą wag LP 600 nie można wyznaczyć masy całkowitej pojazdu, że już sam fakt przekroczenia nacisku pojedynczej osi napędowej pojazdu powyżej 11,5t (przekroczenie o 3,15t) skutkuje koniecznością zakwalifikowania przedmiotowego stanu faktycznego jako wykonywanie przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii VII w pozostałych przypadkach. Wyjaśnił również odnośnie stanowiska Głównego Urzędu Miar wskazującego, że "odpowiednie do ustalenia DMC są wagi nieautomatyczne klasy dokładności III o odpowiednim obciążeniu maksymalnym Max", że stanowisko to nie zostało poparte żadną analizą prawną ani tym bardziej faktyczną. Nie zawiera ono żadnego uzasadnienia, które doprowadziłoby do tej konkluzji. Tym samym nie pozwala na dokonanie analizy logicznej i poprawności wniosków bez wkraczania w sferę wiedzy specjalistycznej. Organ wskazał również, że skoro kompetentny organ dopuścił w/w wagi do ważenia pojazdów w oparciu o ustawę prawo o miarach z dnia 11 maja 2001r. (Dz. U z 2004r. Nr 234, poz. 2441) a właściwy organ zatwierdził stanowisko, na którym dokonano ważenia, to brak jest podstaw do uznania, iż wyznaczenie łącznej masy pojazdu za pomocą wag do pomiarów statycznych jest nieprawidłowe. Podkreślił, że skoro cała procedura ważenia odbyła się zgodnie z procedurą, za pomocą zalegalizowanych przyrządów pomiarowych i przez kompetentne organy, to jej wyniki są w pełni wiarygodne.
Wskazał również powołując się na przepis art. 64 ust.1 ustawy prawo o ruchu drogowym (dalej p.r.d.), że to podmiot wykonujący przejazd ponosi odpowiedzialność za naruszenia powstałe w związku z jego działalnością a zatem podmiot wykonujący przejazd powinien tak zorganizować załadunek pojazdu aby nie doszło do naruszenia obowiązujących przepisów. Tłumaczenie zatem strony, że załadunek dokonał załadowca, a podmiot wykonujący przewóz z uwagi, iż nie wiedział jaka była masa poszczególnych beczek, nie miał wpływu na rozmieszczenie ładunku - nie może być uwzględnione, bowiem Polski system prawny oparty jest o normy abstrakcyjne, które mają zastosowanie do szerokiego spektrum sytuacji. Artykuł 61 ustawy p.r.d. wyraźnie wskazuje, że ładunek umieszczony na pojeździe nie może powodować przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi pojazdu na drogę oraz dopuszczalnej masy całkowitej. Przy czym ustawodawca zostawił w gestii przewoźnika sposób w jaki dokona on rozmieszczenia i zabezpieczenia ładunku. W rozpatrywanym przypadku środki zastosowane przez przedsiębiorcę w celu zapewnienia zgodności przewozu z obowiązującym prawem okazały się jednak niewystarczające, co spowodowało przekroczenie dopuszczalnych nacisków na oś pojazdu oraz dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu członowego. Organ wskazał również, że w niniejszej sprawie nie zaistniały przesłanki zawarte w art. 140aa ust.4 p.r.d. do uwolnienia się przez podmiot wykonujący przejazd od odpowiedzialności, bowiem Strona w toku postępowania, ani na etapie odwoławczym nie przedstawiła dowodów wskazujących, że dochowała należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem oraz nie miała wpływu na powstałe naruszenia. Zdaniem organu odwoławczego brak wpływu na powstanie naruszenia musi realnie zaistnieć. W ocenie organu dowodem takim nie są nadesłane przez Stronę dokumenty CMR, bowiem jeśli podmiot wykonujący przejazd ma trudności z określeniem masy pojazdu i takim rozmieszczeniu ładunku, który nie będzie powodował przekroczenia nacisku osi, winien rozważyć możliwość zmniejszenia ilości przewożonego towaru. Przewożąc zatem ładunek podzielny w opisanej sytuacji strona nie dochowała należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem oraz miała wpływ na stwierdzone naruszenie.
Na w/w decyzję, pismem z dnia [...] października 2013r. skargę wniósł R.M. prowadzący przedsiębiorstwo pod nazwą R., wnosząc o uchylenie skarżonej decyzji w całości oraz umorzenie postępowania w sprawie lub o uchylenie skarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenie od Skarbu Państwa na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W skardze skarżący zarzucił, iż decyzja została wydana z naruszeniem prawa tj. art. 140aa ust.1-3,art. 140ab ust.2, art. 64 ust.1 -4, art. 64c ustawy p.r.d. przez niewłaściwe zastosowanie oraz art. 41 ustawy o drogach publicznych, poprzez brak zastosowania a także art. 7 i 8 k.p.a. poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób podważający zaufanie uczestników postępowania, gdyż organ II instancji nie uwzględnił treści wystąpienia pokontrolnego NIK oraz stanowiska Głównego Urzędu Miar dot. wag LP 600.
Skarżący zarzucił również, że organ dokonał ustaleń niezgodnie z istniejącym stanem faktycznym (w szczególności z powołanymi w sprawie dowodami) a także, że zostały naruszone przepisy postępowania w zakresie dyspozycji art. 122, art. 187 par. 1 oraz art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa, poprzez pominięcie przy rozstrzyganiu części okoliczności istotnych dla sprawy.
W uzasadnieniu zarzutów skarżący podniósł, iż :
-nie zgadza się ze stanowiskiem Głównego Inspektora Transportu Drogowego oraz NIK, iż brak jest podstaw przez organ stosujący prawo do rozpoznania sprawy z uwzględnieniem stanowiska Głównego Urzędu Miar w zakresie możliwości stosowania wag LP 600 do pomiaru masy całkowitej pojazdów;
wbrew twierdzeniom organu odwoławczego, skarżący podejmował wszelkie możliwe dla niego starania aby nie doszło do przekroczenia masy wymaganej przez obowiązujące przepisy prawa. Został przez skarżącego przedłożone dokumenty CMR, z których nie wynikało aby skarżący w trakcie transportu przekroczył dopuszczalną masę całkowitą pojazdu członowego oraz dopuszczalne wartości przewidziane do nacisku osi pojazdu członowego. Z dokumentów wynikało, że masa przewożonego ładunku wynosiła 23.200kg, co oznacza, że nawet przyjmując, iż masa zestawu w postaci ciągnika siodłowego oraz naczepy ciężarowej wynosiła 14.000kg, to z dokumentów przekazanych przewoźnikowi nie wynikało, aby została przekroczona dopuszczalna masa przewożonego ładunku. Nadto charakter tego ładunku (jelita zwierząt) nie wskazywał aby był on na tyle ciężki by przekroczyć dopuszczalną przepisami masę, gdyż przewożony ładunek nie zajmował nawet całej powierzchni naczepy. Powyższe zdaniem skarżącego wskazywało na nierzetelność dokonanych pomiarów przy użyciu wag LP 600, bowiem przekroczenie masy całkowitej zostało przekroczone jedynie o 3,62%, które może mieścić się w granicy błędu pomiaru. Skarżący podniósł również, że skoro nie było przekroczenia sumarycznej masy pojazdu, to nie mógł przypuszczać, że dojdzie do przekroczenia nacisku na osie, skoro załadunek był dokonywany przez załadowcę (przewoźnik nie miał wpływu na rozmieszczenie ładunku, bo nie wiedział jaka była masa poszczególnych beczek) – skarżący wykonywał, bowiem jedynie usługę przewozu. A zatem wbrew twierdzeniom organu skarżący dochował należytej staranności wskazanej w art. 140aa ust.4 Prawa o ruchu drogowym i nie miał wpływu na powstanie ewentualnego naruszenia;
fakt podpisania protokołu kontroli przez kierowcę pojazdu bez uwag nie oznacza braku istnienia ze strony skarżącego zastrzeżeń, co do wyników kontroli. Właśnie ze względu na te zastrzeżenia skarżący złożył pismem z dnia 17 grudnia 2012r. wyjaśnienia.
Mając powyższe na względzie skarżący wskazał, że nie przekroczył dopuszczalnej masy pojazdu oraz że wątpliwym jest czy przekroczył nacisk osi napędowej pojazdu, a jeżeli przekroczył, to nie miał na to wpływu, bowiem nie miał wpływu na rozmieszczenie przewożonego ładunku a zatem nie dokonywał przejazdu pojazdem nienormatywnym.
Główny Inspektor Transportu Drogowego w odpowiedzi na skargę podtrzymał w całości stanowisko zaprezentowane w decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Na wstępie, mając na względzie wnioski zawarte w skardze , należy wyjaśnić, że Sąd uznając skargę za zasadną może uchylić orzeczenie organu II instancji a także - jeśli jest to uzasadnione -organu I instancji w całości albo w części -(art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a,b,c ustawy z dnia 30 sierpnia 2001r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi -jt. Dz.U. z 2012r. poz. 270 z późn. zm. -dalej p.p.s.a.). Ustawa nie przewiduje natomiast aby możliwe było wydanie rozstrzygnięcia, którym sąd uchyla decyzję organu I instancji i umarza postępowanie lub uchyla orzeczenie organu II instancji i przekazuje temu organowi sprawę do ponownego rozpatrzenia. Takie rodzaje rozstrzygnięć przewiduje ustawa Kodeks postępowania administracyjnego (ustawa z dnia 14 czerwca 1960r. – jt Dz.U. z 2013r. poz. 267 ) dla trybu określonego w przepisie art. 138 par. 1 pkt 2 i par. 2. Natomiast jak wskazano wyżej tego rodzaju rozstrzygnięć nie przewiduje ustawa o p.p.s.a.
Przechodząc do uzasadnienia wydanego rozstrzygnięcia Sąd uznał, że skarga okazała się mieć usprawiedliwione podstawy.
Materialnoprawną podstawę nałożenia administracyjnej kary pieniężnej w analizowanej sprawie stanowi art. 140aa ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. (jt. Dz. U. z 2012r. poz. 1137 z późn. zm – dalej p.r.d.), z którego treści wynika, że za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1 przywołanej ustawy, nakłada się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej. Zgodnie bowiem z art. 64 ust. 1 pkt 1 p.r.d. ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod warunkiem uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego odpowiedniej kategorii, wydawanego w drodze decyzji administracyjnej, przez właściwy organ. Karę pieniężną, o której mowa w art. 140aa ust. 1 p.r.d., nakłada się na: 1) podmiot wykonujący przejazd; 2) podmiot wykonujący inne czynności związane z przewozem drogowym, a w szczególności na organizatora transportu, nadawcę, odbiorcę, załadowcę lub spedytora, jeżeli okoliczności lub dowody wskazują, że podmiot ten miał wpływ lub godził się na powstanie naruszenia określonego w ust. 1 (art. 140aa ust. 3 p.r.d.).
Podnieść zatem należy, że na organie administracji orzekającym w sprawie ciąży obowiązek przeprowadzenia wnikliwego postępowania dowodowego, w ramach którego podjęte zostaną wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy (art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.), w tym zwłaszcza poczynienia ustaleń odnoszących się do podmiotu podlegającego odpowiedzialności administracyjnej oraz przypisywanego mu deliktu administracyjnego, aby - działając na podstawie przepisów prawa (art. 6 k.p.a.) - nałożyć na ten podmiot z tytułu stwierdzonego deliktu administracyjnego sankcję administracyjną.
Istotne znaczenie dla stwierdzenia deliktu administracyjnego określonego w art. 140aa ust. 1 p.r.d., ma pojęcie "pojazdu nienormatywnego". Pojęcie to zostało zdefiniowane przez ustawodawcę w art. 2 pkt 35a p.r.d. Zgodnie z tym przepisem "pojazd nienormatywny" oznacza pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, lub którego wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy - to jest ustawy Prawo o ruchu drogowym. Przez "nacisk osi" należy przy tym rozumieć sumę nacisków, jaką na drogę wywierają koła znajdujące się na jednej osi (art. 2 pkt 57 p.r.d.). Natomiast przez "rzeczywistą masę całkowitą" należy rozumieć masę pojazdu łącznie z masą znajdujących się na nim rzeczy i osób (art. 2 pkt 55 P.r.d.).
Co istotne, w świetle definicji pojęcia pojazdu nienormatywnego, zawartej w art. 2 pkt 35a p.r.d., określenie górnych wartości nacisku osi dopuszczalnych przez ustawodawcę dla danej drogi wymaga sięgnięcia do przepisów o drogach publicznych, z kolei określenie górnych wartości rzeczywistej masy całkowitej pojazdu lub zespołu pojazdów wymaga sięgnięcia do przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym. Już w tym miejscu należy zauważyć, że przepisy, które znajdą w tym przypadku zastosowanie, jako określające granice deliktu administracyjnego, a w konsekwencji i odpowiedzialności administracyjnej, nie mogą być interpretowane w sposób rozszerzający. Niedopuszczalna w demokratycznym państwie prawnym (art. 2 Konstytucji RP) jest bowiem taka sytuacja, w której podmiot administrowany będzie ponosił odpowiedzialność administracyjną za okoliczności niewynikające wprost z powszechnie obowiązujących przepisów prawa.
Nie przeprowadzając w tym miejscu szerszego wywodu prawnego, należy stwierdzić, że w obecnie obowiązującym stanie prawnym, w tym w stanie prawnym obowiązującym w dniu przeprowadzenia kontroli w niniejszej sprawie – tj. w dniu [...] listopada 2012r., ustawodawca określił dla dróg publicznych dopuszczalny nacisk osi jedynie wobec pojedynczych osi napędowych. W art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (jt.Dz.U. z 2013r. poz. 260 z późn. zm.) wyraźnie jest bowiem mowa o "nacisku pojedynczej osi napędowej". Z kolei regulacje zawarte w ust. 2 i ust. 3 tego artykułu, stanowią przepisy szczególne wobec ust. 1 (świadczy o tym użycie w tym ostatnim sformułowania - "z zastrzeżeniem"), przez co także i one odnosząc się do "nacisku pojedynczej osi".
W niniejszej sprawie podczas kontroli pojazdu członowego w dniu [...] listopada 2012r. (po odjęciu możliwych błędów pomiarowych), organ stwierdził naruszenie dopuszczalnych norm :
przekroczenie na pojedynczej osi napędowej pojazdu o 3,15t (przekroczenie 27,39%) przy dopuszczalnych 11,5t – rzeczywisty nacisk pojedynczej osi napędowej ciągnika siodłowego wynosił bowiem 14,650t;
przekroczenie masy całkowitej pojazdu o 1,45t (przekroczenie 3,62%) przy dopuszczalnych 40t – rzeczywista masa całkowita kontrolowanego pojazdu członowego wynosiła 41,45t;
W tej sprawie nałożono na skarżącego karę w wysokości 15.000 złotych (brak zezwolenia kat. VII)
Jak słusznie podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych, do nałożenia kary w określonej ustawą wysokości upoważnia uzyskanie takich wyników ważenia pojazdu, które nie budzą wątpliwości. Zakres odpowiedzialności przewoźnika za popełnione naruszenia polegające na przekroczeniu dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu, czy też nacisków na osie ustawodawca przekłada na wysokość kary pieniężnej, uzależniając ją od wyników ważenia. Z tego względu wszelkie ustalenia faktyczne w zakresie wyników ważenia nie mogą budzić żadnych wątpliwości w zakresie prawidłowości ich przeprowadzenia. Jest to bowiem zasadniczy dowód stanowiący podstawę odpowiedzialności administracyjnej strony w zakresie wysokości nałożonej kary pieniężnej (zob. m.in. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 lipca 2013 r., sygn. akt VIII SA/Wa 237/13, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Na gruncie kontrolowanej sprawy ważenia przedmiotowego zespołu pojazdów dokonano za pomocą dwóch przenośnych, nieautomatycznych wag do pomiarów statycznych typu LP 600 o nr fabrycznych 0108AE09403 i 27142413. Należy zwrócić uwagę, że ze świadectw ich legalizacji, znajdujących się w aktach administracyjnych sprawy, wynika, że maksymalne obciążenie tych wag wynosi 10.000 kg (10 ton). Tymczasem na gruncie kontrolowanej sprawy posłużyły one do stwierdzenia nacisku wielkość tę przekraczającego. Organy w ogóle nie dostrzegły tej kwestii i nie ustosunkowały się do niej, przyjmując uzyskane za pomocą tych wag wyniki za w pełni wiarygodne.
W tej sytuacji, należy uznać, że pomiar nacisku na osie przedmiotowego pojazdu dokonany w toku kontroli na drodze przy użyciu wag posiadających, co prawda aktualne świadectwa legalizacji, jednak dokonany bez uwzględnienia faktu, że wagami tymi można dokonać ważenia o maksymalnym obciążeniu do 10.000kg (10t), jest niewystarczający do uznania za prawidłowy i zgodny z zasadami określającymi sposób ustalania kar za przejazd pojazdem nienormatywnym.
Skoro pomiar na jednej z pojedynczych osi napędowych budzi wątpliwości, to tym samym, wyliczenie masy całkowitej pojazdu, poprzez dokonanie zsumowania wszystkich pomierzonych nacisków osi budzi również wątpliwości. Nadto w zakresie ustalenia masy rzeczywistej pojazdu, już w trakcie prowadzonego przez organy postępowania, skarżący podnosił przedkładając w tym zakresie dokumenty w postaci zlecenia transportowego nr 435/12 oraz dokumentów CMR, które wskazują, że przewożony towar ważył 23.200kg (23 t 200kg). Pojazd zaś zgodnie ze znajdującymi się w aktach dokumentami w postaci kopii dowodów rejestracyjnych ciągnika samochodowego oraz naczepy ciężarowej ważył łącznie 14.337kg (14t 337kg). Powyższe wskazywałoby, że łączna masa tego pojazdu winna wynosić 37.537kg (37t.337kg.) i tym samym nie powinna przekraczać dopuszczalnej masy pojazdu. Organy prowadząc w tym zakresie postępowanie nie wyjaśniły powyższych kwestii i nie ustosunkowały się szczegółowo w uzasadnieniu wydanych orzeczeń do przedłożonych przez stronę materiałów, co narusza art. 7 i 77 par. 1 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, które mogły mieć wpływ na jej rozstrzygnięcie. Tym samym doszło również do naruszenia art. 107 par. 3 k.p.a.
Rozpoznając sprawę ponownie organ zobligowany będzie do uwzględnienia wyrażonej powyżej oceny prawnej i poczynionych uwag, a w szczególności winien zgodnie z art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 poczynić wyczerpujące ustalenia odnośnie wag użytych do pomiaru nacisku ponad 10 t. a także wyjaśnić w sposób nie budzący wątpliwości z odniesieniem się do przedłożonych przez stronę dowodów rzeczywistą masę pojazdu - uzasadniając przyjęte stanowisko w sposób odpowiadający normie art. 107 § 3 k.p.a.
Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., w punkcie 1. sentencji wyroku uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Rozstrzygnięcie w kwestii wykonalności uchylonych decyzji, zawarte w punkcie 2 sentencji wyroku, podjęte zostało stosownie do art. 152 p.p.s.a. W zakresie kosztów mając na względzie złożony w tym przedmiocie wniosek skarżącego, Sąd w oparciu o przepis art. 200 w zw. z art. 205 par.2 p.p.s.a. oraz w zw. z par. 14 ust.2 pkt 1 lit a i par. 6 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu. (jt. Dz.U z 2013.490 ), orzekł w pkt 3 sentencji wyroku
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło