II SA/Wa 1/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Mierzejewska, Sędziowie WSA Danuta Kania (spr.), Janusz Walawski, , Protokolant specjalista Elwira Sipak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 października 2014 r. sprawy ze skargi K. W. na niewykonanie przez Radę Gminy [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 lipca 2013 r. sygn. akt II SA/Wa 338/12 1) wymierza Radzie Gminy [...] grzywnę w wysokości 3000 zł (trzy tysiące złotych); 2) stwierdza, że bezczynność Rady Gminy [...] miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3) zasądza od Rady Gminy [...] na rzecz skarżącego K. W. kwotę 200 (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wójt Gminy [...] zarządzeniem z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] w sprawie przeprowadzenia wyborów sołtysów i rad sołeckich na terenie Gminy [...], działając na podstawie art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. z 2001 r. Dz. U. Nr 142, poz. 1591 ze zm.), zwołał zebrania wiejskie sołectw w celu dokonania wyboru sołtysa oraz rad sołeckich na kadencję 2011 - 2015 roku, zaś ich terminy określił harmonogramem stanowiącym załącznik do zarządzenia, a jego wykonanie powierzył Sekretarzowi Gminy. Z kolei w harmonogramie pod pozycją 17 wskazał sołectwo [...] z datą wyborów na dzień [...] marca 2011 r. o godzinie 13.00 (I termin) i o godzinie 13.30 (II termin). Zgodnie z protokołem Komisji Wyborczej o wyborach sołtysa, na ogólną ilość uprawnionych [...] osób w sołectwie, udział w zebraniu i w głosowaniu wzięło [...] osób, z czego oddano [...] głosów ważnych i [...] głos nieważny, a spośród kandydatów U. K. otrzymała [...] głosów, zaś K. W. [...] głosów i komisja wyborcza w konsekwencji stwierdziła, że sołtysem wsi została wybrana U. K.. Pismem z dnia [...] kwietnia 2011 r. K. W. zwrócił się do Rady Gminy [...] o skontrolowanie procedur wyborczych w trakcie zebrania wiejskiego sołectwa [...] w dniu [...] marca 2011 r. i stwierdzenie nieważności przeprowadzonych niezgodnie z prawem wyborów sołtysa. Po wezwaniu z dnia [...] lipca 2011 r. do usunięcia naruszenia prawa, Rada Gminy [...] uchwałą z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] w sprawie rozpatrzenia wniosku o skontrolowanie procedur wyborczych w trakcie zebrania wiejskiego sołectwa [...] w dniu [...] marca 2011 r. i stwierdzenia nieważności przeprowadzonych niezgodnie z prawem wyborów sołtysa, działając na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy o samorządzie gminnym oraz art. 223 § 1 w zw. z art. 242 § 1 k.p.a., uznała wniosek skarżącego K. W. za bezzasadny. W ocenie Rady, brak wskazania w zarządzeniu przez Wójta Gminy miejsca zebrania jest drobnym uchybieniem i nie miało wpływu na podjęte na nim decyzje, zaś warunki lokalowe, które utrudniały dokonanie wyborów w trybie tajnym nie dowodzą, iż tryb ten nie został zachowany. Natomiast Wójt Gminy nie prowadził zebrania, lecz jedynie informował o jego celu i zasadach prowadzonych wyborów, czyniąc to w ramach udzielonego mu głosu przez przewodniczącego, zaś protokołowanie odbywało się zgodnie ze statutem. Tym samym owe powyższe drobne uchybienia, nie miały wpływu na wynik wyborów. Na skutek skargi K. W., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 30 sierpnia 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 199/12, działając na podstawie art. 147 § 1 w zw. z art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", stwierdził nieważność ww. uchwały Rady Gminy [...] nr [...] z dnia [...] listopada 2011 r. oraz orzekł, że zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu w całości. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, iż Wójt Gminy [...] w zarządzeniu z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] wyznaczył, zgodnie z przepisem § 23 ust. 2 statutu sołectwa [...], stanowiącym załącznik 12 do Uchwały Rady Gminy w [...] Nr [...] z dnia [...] października 2003 r., radnego Rady Gminy T. C. jako przewodniczącego zebrania. Zatem to na przewodniczącym zebrania spoczywał obowiązek jego prowadzenia. Analizując protokół zebrania, Sąd stwierdził, że to nie przewodniczący zebrania - jak wywodzi organ - lecz Wójt Gminy [...] prowadził zebranie wyborcze w dniu [...] marca 2011 r. Mianowicie wskazuje się w nim w części "Przebieg zebrania" jednoznacznie, że: "Otwarcia zebrania dokonał Wójt Gminy [...] I. G.. Zapoznał zebranych z celem spotkania oraz przedstawił porządek zebrania. Proponowany porządek obrad został przyjęty", zaś pozostałe czynności są zaprotokołowane ogólnikowo i lakonicznie, nie wskazując w żadnej mierze na fakt prowadzenia zebrania przez radnego T. C., poza jego podpisem. Zatem skoro to Wójt Gminy, a nie przewodniczący zebrania dokonuje jego otwarcia oraz przedstawia również jego porządek, który następnie zostaje przyjęty, to zdaniem Sądu w rzeczywistości świadczy to o bierności i pasywnej postawie przewodniczącego zebrania w zakresie prowadzenia zebrania, oddającego inicjatywę w jego prowadzeniu wójtowi. Stąd też nie można zgodzić się ze stanowiskiem zaprezentowanym w zaskarżonej uchwale Rady Gminy [...] z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...], że Wójt Gminy jedynie informował o celu zebrania oraz o zasadach prowadzonych wyborów i to w ramach udzielonego mu głosu przez przewodniczącego. Z protokołu w żadnej mierze nie wynika, że przewodniczący udzielił głosu Wójtowi, natomiast wynika jednoznacznie, iż Wójt nie tylko informował o celu zebrania oraz zasadach prowadzonych wyborów, lecz przede wszystkim otworzył zebranie i przedstawił porządek obrad, który został następnie przyjęty. Ponadto z protokołu nie wynika, aby przewodniczący zebrania zabrał w ogóle głos i to w jakimkolwiek punkcie zebrania. Zatem nie do przyjęcia jest fakt, że organ wykonawczy gminy, jakim jest wójt w rozumieniu art. 26 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, ingerował w sposób władczy w zebranie wiejskie, będące organem uchwałodawczym w sołectwie w myśl art. 36 ust. 1 ustawy. Zdaniem Sądu, fakt ten mógł mieć istotny wpływ na wybór sołtysa. Niezależnie od powyższego Sąd stwierdził, że wprawdzie Rozdział V statutu "Tryb wyboru sołtysa i rady sołeckiej" nie reguluje wprost kwestii protokołowania zebrania wyborczego, to jednak w § 23 ust. 1 stwierdza się, że to zebranie wiejskie dokonuje tej czynności. Zatem należy się odwołać do przepisów Rozdziału IV statutu "Zasady i tryb prowadzenia zebrań wiejskich oraz warunków ważności podejmowania uchwał" i § 21 ust. 1 tegoż rozdziału, w którym stanowi się, że zebrania wiejskie są protokołowane przez protokolanta, którym powinien być członek rady sołeckiej lub inna wyznaczona przez zebranie osoba. Skoro skarżący twierdzi, a organ temu nie zaprzecza, twierdząc jedynie ogólnikowo o protokołowaniu zgodnie ze statutem, że protokołująca zebranie E. S. jest pracownikiem Urzędu Gminy, nie zaś członkiem rady sołeckiej (z protokołu nie wynika również, że została wyznaczona przez zebranie, jako inna osoba), to bezsprzecznie mogło to mieć wpływ na treść wyborów sołtysa, bowiem z tego właśnie powodu protokół, jako sporządzony przez pracownika podległemu organowi wykonawczemu, jest nieweryfikowalny. Od ww. wyroku nie została wniesiona skarga kasacyjna (art. 173 p.p.s.a), zaś po jego uprawomocnieniu się, Rada Gminy [...] kolejną uchwałą nr [...] z dnia [...] listopada 2012 r. w sprawie rozpatrzenia wniosku o skontrolowanie procedur wyborczych w trakcie zebrania wiejskiego w sołectwie [...] w dniu [...] marca 2011 r. i stwierdzenie nieważności przeprowadzonych niezgodnie z prawem wyborów sołtysa, na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy o samorządzie gminnym i art. 223 § 1 w zw. z art. 242 § 1 k.p.a., uznała wniosek K. W. za bezzasadny. W uzasadnieniu do uchwały podano, iż Rada Gminy zwróciła się do Wójta Gminy, radnego T. C. oraz do E. S. o złożenie dodatkowych wyjaśnień w przedmiotowej sprawie i na ich podstawie ustaliła, że wymieniony radny poprosił Wójta Gminy o pomoc w rozpoczęciu zebrania i zapoznaniu z procedurami wyborczymi, motywując to swoim brakiem doświadczenia w wystąpieniach publicznych. Ponieważ zebranie wiejskie nie zgłosiło i nie wybrało swojego protokolanta, Wójt Gminy zaproponował, aby zebranie protokołowała E. S. i zebrani zaakceptowali tę osobę jako protokolanta. Rada stwierdziła, iż uchybienia wskazane w uzasadnieniu wyroku nie miały wpływu na wynik wyborów. Wybory przeprowadziła wybrana zgodnie z procedurami komisja skrutacyjna i do jej czynności nikt nie zgłaszał uwag. Reasumując, Rada Gminy podtrzymała swoje stanowisko, iż podniesione uchybienia nie miały wpływu na wynik wyborów sołtysa wsi [...]. Po wezwaniu pismem z dnia [...] grudnia 2012 r. do usunięcia naruszenia prawa, Rada Gminy [...] w odpowiedzi na wezwanie wskazała, iż uchwała nr [...] z dnia [...] listopada 2012 r. jest zgodna z rozstrzygnięciem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 sierpnia 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 199/12. Powyższa uchwała Rady Gminy [...] stała się przedmiotem skargi K. W. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 2 lipca 2013 r. o sygn. akt II SA/Wa 338/13, działając na podstawie art. 147 § 1 i art. 152 p.p.s.a., stwierdził nieważność uchwały Rady Gminy [...] nr [...] z dnia [...] listopada 2012 r. oraz orzekł, że zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu w całości. W uzasadnieniu Sąd podał, iż zaskarżona uchwała została podjęta po uprawomocnieniu się wyroku WSA w Warszawie z dnia 30 sierpnia 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 199/12, stwierdzającego nieważność uchwały Rady Gminy [...] nr [...] z dnia [...] listopada 2011 r. Rozstrzygnięcie tej treści podjęte zostało z uwagi na istotne naruszenie przepisów dotyczących głosowania na sołtysa w sposób mający wpływ na jego wybór. Ocena Sądu w zakresie skutków naruszenia przepisów dotyczących głosowania została wyrażona w sposób jednoznaczny - jako mające wpływ na wybór sołtysa (str. 7 uzasadnienia wyroku z dnia 30 sierpnia 2012 r.). Następnie, powołując treść art. 153 p.p.s.a., Sąd wskazał, iż orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, w którym zostało wydane zaskarżone rozstrzygnięcie. Zasięgiem jego oddziaływania objęte zostaje również przyszłe postępowanie administracyjne w sprawie. Dla organu administracyjnego ponownie rozpatrującego sprawę charakter wiążący ma ocena prawna sądu administracyjnego, której logiczną konsekwencją było pozbawienie mocy wiążącej zaskarżonego aktu. W przedmiotowej sprawie było to naruszenie przepisów o głosowaniu na sołtysa w dniu [...] marca 2011 r. Sąd podkreślił, iż związanie oceną prawną oznacza, iż organ nie może formułować nowych ocen prawnych - sprzecznych z wyrażonymi przez Sąd i obowiązany jest podporządkować się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku Sądu. W przedmiotowej sprawie Rada Gminy [...] nie zastosowała się do oceny Sądu wyrażonej w uzasadnieniu wyroku WSA w Warszawie z dnia 30 sierpnia 2012 r. i podtrzymała swoje stanowisko, że wskazane wyrokiem Sądu uchybienia mogły, ale w tym konkretnym przypadku nie miały wpływu na wynik wyborów sołtysa wsi [...]. Niezastosowanie się przez Radę Gminy przy ponownym podjęciu uchwały do oceny prawnej wyrażonej przez Sąd w wyroku, narusza zasadę związania organu oceną prawną i oznacza, że podjęty akt jest wadliwy, co stanowi podstawę stwierdzenia nieważności na zasadzie art. 147 § 1 p.p.s.a. Powyższy wyrok nie został zaskarżony skargą kasacyjną, zaś po jego uprawomocnieniu się, wraz z aktami sprawy, został doręczony Radzie Gminy [...] w dniu 16 września 2013 r. Pismem z dnia [...] listopada 2013 r. K. W. wystąpił do Rady Gminy o podanie terminu podjęcia stosownej uchwały zgodnie z wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 2 lipca 2013 r. o sygn. akt II SA/Wa 338/13. W odpowiedzi na powyższe, pismem z dnia [...] listopada 2013 r., organ poinformował skarżącego, iż Rada Gminy w [...] w dniu [...] września 2013 r. na [...] Sesji Rady Gminy rozpatrywała projekt uchwały zgodnej z ww. wyrokiem, tj. uznającej wniosek K. W. o skontrolowanie procedur wyborczych w trakcie zebrania wiejskiego sołectwa [...] w dniu [...] marca 2011 r. i stwierdzenie nieważności przeprowadzonych niezgodnie z prawem wyborów sołtysa, za zasadny. Jednak projekt ww. uchwały został odrzucony [...] głosami przeciw, przy braku głosów za i wstrzymujących się. Pismem z dnia 30 listopada 2013 r. K. W., powołując art. 154 § 1 p.p.s.a., wniósł skargę na niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 lipca 2013 r. o sygn. akt II SA/Wa 338/13. Wskazał, iż niedopuszczalna jest sytuacja, w której Rada Gminy ignoruje prawomocny wyrok Sądu i nie załatwia sprawy pomimo upływu ustawowych terminów. Skarżący wniósł o wymierzenie organowi grzywny w wysokości 10000 zł oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Rada Gminy [...], reprezentowana przez Wójta Gminy [...], wniosła o oddalenie skargi. Podała, że odpis prawomocnego wyroku WSA w Warszawie z dnia 2 lipca 2013 r. o sygn. akt II SA/Wa 338/13 został doręczony organowi w dniu 16 września 2013 r. W dniu [...] września 2013 r. odbyła się sesja Rady Gminy w [...], gdzie w porządku obrad zamieszczony został punkt dotyczący podjęcia uchwały w sprawie rozpatrzenia wniosku o skontrolowanie procedur wyborczych w trakcie zebrania wiejskiego sołectwa [...] w dniu [...] marca 2011 r. i stwierdzenie nieważności przeprowadzonych niezgodnie z prawem wyborów sołtysa (pkt 5 porządku obrad). Jednakże projekt ww. uchwały - akceptującej stanowisko wyrażone przez Sąd w ww. wyroku z dnia 2 lipca 2013 r. - nie uzyskał wymaganej większości głosów radnych, a tym samym nie mógł zostać przyjęty do realizacji. Rada Gminy podjęła w ten sposób suwerenną decyzję wyrażoną w akcie głosowania nad projektem uchwały przedłożonym przez Wójta Gminy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 154 § 1 P.p.s.a. w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność oraz w razie bezczynności organu po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 2). Wykonanie wyroku lub załatwienie sprawy po wniesieniu skargi, o której mowa w § 1, nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania lub oddalenia skargi (§ 3). Grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się w wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów (§ 6). Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie skarżący – K. W. uczynił niewykonanie przez Radę Gminy [...] prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 lipca 2013 r. o sygn. akt II SAB/Wa 338/13, stwierdzającego nieważność uchwały Rady Gminy [...] nr [...] z dnia [...] listopada 2012 r. Wniesienie skargi zostało poprzedzone skierowaniem do Rady Gminy [...] pisma z dnia [...] listopada 2014 r., w którym skarżący wezwał organ do wykonania ww. wyroku poprzez podjęcie przez organ stosownej uchwały. Spełniony został tym samym warunek dopuszczalności skargi, określony w art. 154 § 1 p.p.s.a. Przechodząc do oceny zasadności skargi wskazać należy, że przepisy p.p.s.a. nie ograniczają wniesienia skargi na niewykonanie wyroku żadnym terminem. Może to zatem nastąpić w każdym czasie, jednakże nie później niż do dnia wykonania wyroku. Za taką wykładnią przemawia a contrario treść art. 154 § 3 p.p.s.a., z którego wynika, że w przypadku spełnienia warunków określonych w art. 154 § 1 p.p.s.a., sąd zobowiązany jest wymierzyć organowi grzywnę chyba, że wniesienie skargi nastąpiło po wykonaniu wyroku lub załatwieniu sprawy. Innymi słowy, sąd administracyjny uwzględnia skargę wniesioną na niewykonanie wyroku, jeżeli w dniu jej wniesienia organ pozostawał w stanie bezczynności, tj. nie wykonał prawomocnego wyroku sądu administracyjnego. Przez pojęcie "niewykonanie wyroku" należy rozumieć pozostawanie w bezczynności w podjęciu lub kontynuacji postępowania mającego na celu zakończenie sprawy decyzją administracyjną lub w innej formie przewidzianej prawem. Za niewykonanie wyroku należy uznać również takie działanie organu, które następuje po zwrocie akt administracyjnych organowi przez sąd administracyjny, lecz pozostaje w całkowitej sprzeczności z oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w prawomocnym wyroku sądu. Niewykonanie wyroku ma miejsce również w razie podejmowania przez organ nieuzasadnionych i nieefektywnych czynności, które w istocie nie zmierzały do zakończenia postępowania, a jedynie wydłużały je w czasie. Należy mieć na względzie, że ocena zasadności skargi wniesionej na podstawie art. 154 § 1 p.p.s.a. dokonywana jest według stanu postępowania istniejącego w dacie wniesienia skargi. Co istotne, wymierzenie grzywny jest możliwe wyłącznie w przypadku, gdy organ administracji publicznej, dysponując pełnymi aktami sprawy przekazanymi przez sąd po uprawomocnieniu się wyroku sądu administracyjnego, sprawy nie załatwia. W postępowaniu wywołanym skargą wniesioną na podstawie art. 154 § 1 p.p.s.a. należy zatem przede wszystkim ustalić, jak przebiegało postępowanie organu oraz dokonać jego oceny pod kątem, czy ustalone fakty wskazują na bezczynność organu po wyroku sądu administracyjnego, czy też ta bezczynność jest wynikiem innych okoliczności, niezależnych od organu prowadzącego postępowanie. Ustalenia te winny przy tym uwzględniać stan faktyczny i prawny istniejący w dacie wniesienia skargi na niewykonanie wyroku oraz żądania wymierzenia grzywny. Przenosząc powyższe uwagi na stan niniejszej sprawy wskazać należy, że ww. wyrokiem z dnia 2 lipca 2013 r. o sygn. akt II SAB/Wa 338/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził nieważność uchwały Rady Gminy [...] nr [...] z dnia [...] listopada 2012 r. Wskazał, iż podejmując ww. uchwałę, Rada Gminy nie zastosowała się do oceny prawnej wyrażonej w uzasadnieniu prawomocnego wyroku WSA w Warszawie z dnia 30 sierpnia 2012 r. o sygn. akt II SA/Wa 199/12. Podtrzymała bowiem dotychczasowe stanowisko, że wskazane wyrokiem Sądu uchybienia procedury wyborczej mogły, ale w tym konkretnym przypadku nie miały wpływu na wynik wyborów sołtysa wsi [...]. Tymczasem rozstrzygnięcie Sądu z dnia 30 sierpnia 2012 r., stwierdzające nieważność uchwały Rady Gminy [...] z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...], zostało podjęte z uwagi na istotne naruszenie przepisów dotyczących procedury wyboru sołtysa - w sposób mający wpływ na jego wybór. Ocena Sądu w zakresie skutków naruszenia przepisów dotyczących głosowania została wyrażona w sposób jednoznaczny - jako mające wpływ na wybór sołtysa, co zostało wskazane na str. 7 uzasadnienia wyroku. Sąd stwierdził, że niezastosowanie się przez Radę Gminy - przy ponownym podjęciu uchwały - do oceny prawnej wyrażonej przez Sąd w wyroku, narusza zasadę związania organu oceną prawną (art. 153 p.p.s.a.) i oznacza, że podjęty akt jest wadliwy. W świetle powyższego, stwierdzić należy, że skargę na niewykonanie wyroku WSA w Warszawie z dnia 2 lipca 2013 r. o sygn. akt II SAB/Wa 338/13, odnieść należy do wyroku WSA w Warszawie z dnia 30 sierpnia 2012 r. o sygn. akt II SA/Wa 199/12, mocą którego Sąd stwierdził nieważność uchwały Rady Gminy [...] z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] uznającej bezzasadność wniosku K. W. z dnia [...] kwietnia 2011 r. o skontrolowanie procedur wyborczych w trakcie zebrania wiejskiego sołectwa [...] w dniu [...] marca 2011 r. i stwierdzenie nieważności przeprowadzonych niezgodnie z prawem wyborów sołtysa. Sąd, podzielając częściowo zarzuty ww. wniosku, wywiódł, że wybór sołtysa w dniu [...] marca 2011 r. był dokonany z naruszeniem procedury wyborczej, a naruszenia te miały wpływ na wybór sołtysa. Tym samym Sąd przesądził, że ww. wniosek skarżącego jest uzasadniony. Wykonanie prawomocnego wyroku sądu administracyjnego w niniejszej sprawie polegało zatem na zastosowaniu się do ww. oceny prawnej wyrażonej w wyroku WSA w Warszawie z dnia 30 sierpnia 2012 r., co w sposób dobitny wyraził WSA w Warszawie w wyroku z dnia 2 lipca 2013 r. Oznacza to, iż obowiązkiem organu było wszczęcie stosownej procedury prowadzącej do unieważnienia wyborów sołtysa dokonanych niezgodnie z prawem oraz przeprowadzenie nowych wyborów, przy uwzględnieniu wywodów poczynionych przez Sąd w prawomocnym wyroku. Nie do zaakceptowania w praworządnym państwie pozostaje bowiem sytuacja, w której funkcję sołtysa pełni osoba, której wybór został dokonany niezgodnie z prawem. Zaniechanie realizacji ww. obowiązków, oczywiście przy uwzględnieniu przepisów ustawy o samorządzie gminnym oraz rozwiązań prawnych przyjętych w statucie sołectwa, skutkuje uznaniem, że wyrok ten nie został wykonany. Bez znaczenia dla powyższej oceny pozostaje okoliczność, że Rada Gminy [...] w dniu [...] września 2013 r. podjęła głosowanie nad projektem uchwały "akceptującej stanowisko wyrażone w wyroku WSA w Warszawie z dnia 2 lipca 2013 r.", tj. uznającej wniosek skarżącego o skontrolowanie procedur wyborczych (...) za zasadny, oraz że uchwała ta została odrzucona. Podjęcie takich działań oznacza w istocie niedopuszczalne ignorowanie wyroku sądu administracyjnego oraz istotne naruszenie zasady związania organu oceną prawną wyrażoną w prawomocnym wyroku sądu (art. 153 p.p.s.a.). Organ ma bowiem obowiązek zastosować się do stanowiska zawartego w wyroku Sądu. Nie może natomiast uchylać się od wykonania prawomocnego wyroku Sądu podejmując działania sprzeczne z tym stanowiskiem. Konkludując stwierdzić należy, że na dzień wniesienia skargi Rada Gminy [...] nie wykonała wyroku WSA w Warszawie z dnia 2 lipca 2013 r. Istniała zatem podstawa do wymierzenia organowi grzywny w oparciu o dyspozycję art. 154 § 1 p.p.s.a. Sąd nie uwzględnił jednak wniosku skarżącego o wymierzenie grzywny w wysokości 10000 zł. Wymierzając grzywnę w kwocie 3000 zł, Sąd uznał, że w okolicznościach rozpatrywanej sprawy będzie to kwota adekwatna do stopnia zawinienia ukaranego organu oraz zapewni, że Rada Gminy zwróci w przyszłości należytą uwagę na wywiązywanie się z obowiązków nałożonych wyrokami sądowymi. Sąd prezentuje pogląd, iż przepis art. 154 § 4 p.p.s.a., odwołujący się w swej treści do ogłaszanej przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego wysokości przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzednim (które zgodnie z Obwieszczeniem Prezesa GUS z dnia 18 lutego 2014 r., M.P. z 2014 r., poz. 158 w roku 2013 r., wyniosło 3191,93 zł), określa jedynie górną granicę grzywny, tak więc w przypadku wymierzenia grzywny poniżej tej granicy nie jest konieczne, aby kwota wymierzonej grzywny odpowiadała określonej wielokrotności tego wskaźnika. Jednocześnie Sąd uznał, biorąc pod uwagę okoliczności faktyczne przedmiotowej sprawy, że niewykonanie ww. wyroku miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Rażącym naruszeniem prawa jest stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12, publ.: LEX nr 1218894). Taki stan, w ocenie Sądu, wystąpił w niniejszej sprawie. Pomimo wyrażonej przez Sąd - dwukrotnie - oceny prawnej odnośnie zasadności wniosku skarżącego oraz istotnych nieprawidłowości w przeprowadzeniu wyborów sołtysa we wsi [...] w dniu [...] marca 2011 r., organ nie zastosował się do tej oceny. Powyższe zaniechanie respektowania prawomocnego wyroku, a ponadto podejmowanie czynności sprowadzających się w istocie do kwestionowania trafności dokonanej w nim oceny, poza trybem do tego przewidzianym (art. 173 p.p.s.a.), należy zakwalifikować jako rażące naruszenie przepisów rozdziału 5 statutu sołectwa [...] (regulującego tryb wyboru sołtysa i rady sołeckiej) w zw. z art. 153 p.p.s.a. Mając na względzie wszystko powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 154 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł w oparciu o art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. - jak w pkt 3 sentencji.