I SA/Bk 385/14

WyrokWSA w Białymstoku2014-10-28

Skład orzekający: Urszula Barbara Rymarska, Andrzej Melezini, Jacek Pruszyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ prawidłowo pomniejszył wysokość przyznanej płatności rolnośrodowiskowej z powodu stwierdzenia niezgodności w zadeklarowanych uprawach i powierzchniach, a także czy prawidłowo zastosowano przepisy dotyczące kontroli i oceny dowodów w postępowaniu administracyjnym?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo ustaliły stan faktyczny na podstawie wyników kontroli przeprowadzonej metodą "Foto", która została utrwalona w protokole spełniającym wymogi formalne. Stwierdzone niezgodności, takie jak inna uprawa niż deklarowana czy zawyżenie powierzchni, skutkowały prawidłowym pomniejszeniem płatności rolnośrodowiskowej zgodnie z przepisami rozporządzeń unijnych i krajowych. Sąd uznał również, że organy prawidłowo oceniły materiał dowodowy i zastosowały przepisy dotyczące postępowania administracyjnego w sprawach o przyznanie płatności.
Stan faktyczny
Skarżący K. W. złożył wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013, deklarując różne pakiety i warianty upraw. W wyniku kontroli przeprowadzonej metodą "Foto" stwierdzono nieprawidłowości, w tym inną uprawę niż deklarowana na działce F (mieszanka zbożowa zamiast owsa) oraz zawyżenie powierzchni w niektórych wariantach. Organy administracji, po uwzględnieniu uwag skarżącego do raportu, utrzymały w mocy decyzję o przyznaniu płatności w pomniejszonej wysokości. Skarżący zaskarżył decyzję, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Urszula Barbara Rymarska, Sędziowie sędzia WSA Andrzej Melezini, sędzia WSA Jacek Pruszyński (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Beata Borkowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 28 października 2014 r. sprawy ze skargi K. W. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości na rok 2013 oddala skargę Przedmiotem skargi jest decyzja Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. z dnia [...] czerwca 2014 r., nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w G. z dnia [...] marca 2014 r., nr [...], w której przyznano K. W. (dalej powoływany również jako skarżący) płatność rolnośrodowiskową w pomniejszonej wysokości na 2013 rok. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że K. W. w dniu [...] kwietnia 2013 r. złożył w Biurze Powiatowym ARiMR w G. wniosek kontynuacyjny o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013, w którym zadeklarował pakiet 2 - Rolnictwo ekologiczne, wariant 2.2 - Uprawy rolnicze (w okresie przestawiania) na powierzchni 6,99 ha, wariant 2.4 - Trwałe użytki zielone (w okresie przestawiania) na powierzchni 0,55 ha, wariant 2.6 - Uprawy warzywne (w okresie przestawiania) na powierzchni 0,38 ha, wariant 2.10 - Uprawy sadownicze i jagodowe (dla których zakończono okres przestawiania) na powierzchni 0,10 ha i pakiet 4 - Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych poza obszarami Natura 2000, wariant 4.1- Ochrona siedlisk lęgowych ptaków na powierzchni 2,97 ha. W dniu 16 lipca 2013 r. w gospodarstwie skarżącego została przeprowadzona kontrola w zakresie kwalifikowalności powierzchni "metodą Foto". Zgodnie z raportem z czynności kontrolnych nr [...] stwierdzono nieprawidłowości mające wpływ na pomniejszenie płatności rolnośrodowiskowej. W dniu 18 października 2013 r. wnioskodawca wniósł do Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. uwagi do raportu z czynności kontrolnych. W odpowiedzi, wykonawca kontroli - Firma I. [...] naniosła zmiany w raporcie pokontrolnym, tj. na działkach F/Fl i E zwiększono pomiar. Organ odwoławczy wskazał, że w gospodarstwie skarżącego została przeprowadzona kontrola przy użyciu "metody Foto", polegająca na odwzorowaniu granic działek rolnych, wskazanych przez stronę na załącznikach graficznych do wniosku, na mapach (zdjęcia lotnicze i satelitarne działek) znajdujących się w systemie informatycznym ARiMR i pomiarze ich powierzchni. Uzupełnieniem tej metody jest wizytacja w terenie, w trakcie której weryfikowane są granice działek oraz wykonywane są zdjęcia obrazujące sposób ich użytkowania. Wyniki tak przeprowadzonej kontroli utrwalone zostały w protokole z czynności kontrolnych nr dokumentu [...] spełniającym wymogi formalne określone w art. 32 ust. 1 w/w rozporządzenia. W treści protokołu wskazane zostały działki objęte kontrolą, metody, przy wykorzystaniu których zostały przeprowadzone pomiary, obwód zmierzonych działek, stwierdzone powierzchnie upraw oraz opis nieprawidłowości. Ponadto wskazana i uwzględniona została przy ustalaniu powierzchni działek rolnych tolerancja pomiaru. Zawarte w protokole z czynności kontrolnych wyniki oględzin działek znajdują oparcie w dołączonym do protokołu materiale graficznym i dokumentacji fotograficznej. Na szkicach z pomiaru powierzchni działek (szkic nr 4, 5 i 6), stanowiących załącznik do protokołu, inspektorzy przeprowadzający czynności kontrolne nanieśli granice poszczególnych upraw oraz miejsca i kierunek zdjęć wykonanych na działkach. W raporcie z kontroli przeprowadzonej w gospodarstwie skarżącego inspektorzy terenowi stwierdzili następujące nieprawidłowości: (a) nie stwierdzono deklarowanej uprawy, natomiast stwierdzona uprawa należy do tej samej lub wyższej grupy płatności; (b) zadeklarowana powierzchnia całkowita działki rolnej jest mniejsza od powierzchni całkowitej stwierdzonej, (c) zadeklarowana powierzchnia całkowita działki rolnej jest większa od powierzchni całkowitej stwierdzonej; (d) działka rolna jest niespójna (błędnie zadeklarowano kilka działek rolnych, niesąsiadujących ze sobą, na których prowadzona jest jedna uprawa, jako jedną działkę rolną); (e) stwierdzono powiększenie zasięgu pola zagospodarowania; (f) stwierdzono zwiększenie powierzchni PEG lub zmianę położenia obiektu niekwalifikowanego w ramach działki referencyjnej; (g) stwierdzono, że rolnik nie zachował na terenie gospodarstwa powierzchni trwałych użytków zielonych. Skarżący zadeklarował we wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej w pakiecie 2 - Rolnictwo ekologiczne, wariant 2.2 - uprawy rolnicze (w okresie przestawiania) między innymi działkę rolną F o powierzchni 1,48 ha, deklarując grupę upraw JPO, RS z rośliną uprawną w plonie głównym - owies. Jak wynika z raportu z czynności kontrolnych, inspektorzy terenowi na działce rolnej F stwierdzili powierzchnię 1,48 ha, z rośliną uprawną w plonie głównym - mieszanka zbożowa oraz wpisali kod nieprawidłowości DR6 (nie stwierdzono deklarowanej uprawy, stwierdzona uprawa należy do tej samej lub wyższej grupy płatności). Potwierdzeniem ustalenia stanu faktycznego na gruncie w dniu przeprowadzenia kontroli jest dokumentacja fotograficzna. W sytuacji, gdy w wyniku kontroli na miejscu zostanie stwierdzona inna uprawa niż deklarowana we wniosku i rolnik nie zgłosił zmiany na podstawie art. 73 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z 02.12.2009 r., str. 65 ze zm.) powierzchnię tą wykluczono z płatności rolnośrodowiskowej. Organ stwierdził, że powierzchnie działek rolnych wskazanych do płatności wykazały niezgodności polegające na zawyżeniu ich powierzchni w stosunku do powierzchni stwierdzonej. W wariancie 2.2 (powierzchnia deklarowana - 6,99 ha, powierzchnia stwierdzona - 7,03 ha) wykazane zawyżenie powierzchni wyniosło 1,44 ha, co stanowi 25,95 % powierzchni stwierdzonej. W wariancie 2.4 (powierzchnia deklarowana - 0,55 ha, powierzchnia stwierdzona - 0,44 ha) ustalone zawyżenie powierzchni wyniosło 0,11 ha, co stanowi 25 % powierzchni stwierdzonej. Stosownie do art. 16 ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzania procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 25/8 z 28.01.2011 r. ze zm.) jeżeli różnica przekracza 20 % zatwierdzonego obszaru, dla danej grupy upraw nie przyznaje się pomocy. Dodatkowo wobec stwierdzenia zmniejszenia powierzchni trwałych użytków zielonych, w wariancie 2.4 - powierzchnia deklarowana 0,55 ha, powierzchnia stwierdzona podczas kontroli na miejscu 0,44 ha, prawidłowo zastosowywano kod DR6 - rolnik nie zachował na terenie gospodarstwa powierzchni trwałych użytków zielonych i zgodnie z § 38 ust. 6 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 - 2013 (Dz. U. z 2013 r., poz. 361 ze zm.) – dalej "rozporządzenie rolnośrodowiskowe" pomniejszono płatność rolnośrodowiskową o 20 % w wariancie 2.10 - Uprawy sadownicze i jagodowe (w okresie przestawiania), wariancie 2.6 - Uprawy warzywne (w okresie przestawiania) i wariancie 4.1 - Ochrona siedlisk lęgowych ptaków. Organ II instancji nie znalazł podstaw do podważenia ustaleń odnośnie działek rolnych I i J położonych na działce ewidencyjnej nr 89 (obręb N., gmina S., powiat g.), gdzie pomiar działek rolnych dokonany został po granicach uprawy - łajki trwałej (I) i uprawy mieszanki wieloletnich traw z motylkowymi drobnonasiennymi (J). Wskazano, że pomiar dokonany przez inspektorów pokrywa się ze szkicami działek sporządzonymi przez skarżącego na załącznikach graficznych. Identyczną zasadę zastosowano w przypadku pomiaru działki rolnej G i I, gdzie pomiar działek rolnych - łąka trwała, przeprowadzony został po granicy uprawy. Z dołączonych do akt sprawy fotografii nr 976, 987, 988 będących integralną częścią raportu z kontroli bezsprzecznie wynika, iż znaczna część działki ewidencyjnej nr [...] (na której zadeklarowano działki rolne G i I) nie jest użytkowana rolniczo. Występują skupiska drzew, teren porośnięty jest wysoką trawą oraz występują obszary samosiewów. Trwałym użytkiem zielonym jest jedynie grunt zajęty pod uprawę traw samosiewnych, czy zasianych lub innych upraw zielonych - art. 2 lit. c rozporządzenia nr 1120/2009. Dlatego też, przy określeniu powierzchni działki rolnej zgłoszonej do płatności jako trwały użytek zielony, wzięto pod uwagę jedynie powierzchnię faktycznie użytkowaną - powierzchnię, na której odbywa się uprawa, nie uznano natomiast powierzchni zadrzewionych za obszar użytkowany rolniczo (trwały użytek zielony). Organ odwoławczy uznał za bezzasadne złożone przez skarżącego wyjaśnienia, że na działce [...] zasiany został tylko owies, a "znikomy udział jęczmienia jest efektem działalności wiatru lub zanieczyszczonego materiału siewnego". Wskazano, że dołączone wraz z odwołaniem dokumenty: decyzja z [...] kwietnia 2013 r. odmawiająca wydania pozwolenia na zastosowania przez stronę materiału siewnego, który nie był wyprodukowany metodami ekologicznymi, umowa kupna - sprzedaży owsa z certyfikatem oraz kserokopia oświadczenia o działkach rolnych producenta, nie stanowią żadnego dowodu ani potwierdzenia, że na spornej działce rolnej F był uprawiany tylko owies. Z dołączonej dokumentacji fotograficznej (zdjęcie nr 23-112, 23-111, 23-009, 23-008) wykonanej w gospodarstwie wnioskodawcy w dniu kontroli widać w sposób nie budzący zastrzeżeń mieszankę zbożową owsa z przewagą prawie dojrzałego jęczmienia. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku K. W.i wniósł o uchylenie spornej decyzji zarzucając jej naruszenie: 1. art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 11, art. 77, art. 107 i art. 136 k.p.a. - poprzez niewłaściwą ocenę zgromadzonego materiału dowodowego skutkującą błędnym ustaleniem, iż zgromadzony materiał dowodowy pozwala na obiektywne stwierdzenie nieprawidłowości we wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013, 2. art. 21 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 173) - poprzez nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący zgromadzonego materiału dowodowego, w tym wyjaśnień skarżącego związanych z zakupem owsa, wynikami kontroli na miejscu przeprowadzonej przez jednostkę certyfikującą skutkujące błędnym przyjęciem, iż skarżący nie udowodnił zasiania owsa na działce F w 2013 r., 3. art. 73 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 poprzez jego niezastosowanie i tym samym niesłuszne zastosowanie obniżki płatności w sytuacji gdy wnioskodawca nie ponosi odpowiedzialności za rzekomo popełnione nieprawidłowości, przy jednoczesnym ustaleniu, iż strona składając wniosek na rok 2013 posługiwała się ustaleniami kontroli na miejscu z 2 października 2012 r. dotyczącymi powierzchni poszczególnych działek. W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga jest niezasadna. Sporne w sprawie ustalenia organów administracji opierają się na wynikach kontroli w zakresie kwalifikowalności powierzchni przeprowadzonej w gospodarstwie skarżącego w dniu 16 lipca 2013 r. Kontrola ta została przeprowadzona przy użyciu "metody Foto", polegającej na odwzorowaniu granic działek rolnych, wskazanych przez stronę na załącznikach graficznych do wniosku, na mapach (zdjęcia lotnicze i satelitarne działek) znajdujących się w systemie informatycznym Agencji i pomiarze ich powierzchni. Uzupełnieniem tej metody jest wizytacja w terenie, w trakcie której weryfikowane są granice działek oraz wykonywane są zdjęcia obrazujące sposób ich użytkowania. Opisany sposób kontroli odpowiada metodzie teledetekcji opisanej w art. 35 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009. Wyniki kontroli utrwalone zostały w protokole z czynności kontrolnych (nr [...]). Dokument ten spełnia wymogi formalne określone w art. 32 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009. W treści protokołu wskazane zostały działki objęte kontrolą, metody, przy wykorzystaniu których zostały przeprowadzone pomiary, obwód zmierzonych działek, stwierdzone powierzchnie upraw oraz opis nieprawidłowości. Zawarte w protokole z czynności kontrolnych wyniki oględzin działek znajdują oparcie w dołączonym do protokołu materiale graficznym i dokumentacji fotograficznej. W raporcie z przeprowadzonej kontroli inspektorzy terenowi odnośnie działki rolnej F zastosowali kod nieprawidłowości DR6 - nie stwierdzono deklarowanej uprawy, stwierdzona uprawa należy do tej samej lub wyższej grupy płatności. Z akt sprawy wynika, że skarżący zadeklarował we wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej w pakiecie 2 - Rolnictwo ekologiczne, wariant 2.2 - uprawy rolnicze (w okresie przestawiania), wskazaną działkę rolną F o powierzchni 1,48 ha, deklarując grupę upraw JPO, RS z rośliną uprawną w plonie głównym - owies. Z raportu z czynności kontrolnych wynika, że na ww. działce rolnej stwierdzono powierzchnię 1,48 ha z rośliną uprawną w plonie głównym - mieszanka zbożowa. Zdaniem Sądu organ prawidłowo nie uznał wyjaśnień skarżącego, że na spornej działce zasiany został tylko owies, a "znikomy udział jęczmienia jest efektem działalności wiatru lub zanieczyszczonego materiału siewnego". Dołączona do raportu dokumentacja fotograficzna (zdjęcia nr: 23-112, 23-111, 23-009, 23-008) wykonana w gospodarstwie skarżącego w dniu kontroli w sposób jednoznaczny wskazuje, że na działce znajdowała się mieszankę zbożową owsa z przewagą jęczmienia, a nie jak twierdzi skarżący - ze znikomym jego udziałem. Dokumenty dołączone do odwołania, tj. decyzja z [...] kwietnia 2013 r. odmawiająca wydania pozwolenia na zastosowanie przez skarżącego materiału siewnego, który nie był wyprodukowany metodami ekologicznymi, umowa kupna - sprzedaży owsa z certyfikatem oraz kserokopia oświadczenia o działkach rolnych producenta, nie mogą stanowić dowodu, że na działce rolnej F był uprawiany tylko owies. Przeczą temu wskazane ustalenia podjęte w ramach czynności kontrolnych. Oceniając konsekwencje stwierdzenia na działce rolnej F innej uprawy niż zadeklarowana należy wskazać, że zgodnie z przepisami rozporządzenia rolnośrodowiskowego płatność rolnośrodowiskową przyznaje się rolnikowi, który obok innych warunków przyznania płatności rolnośrodowiskowej (określonych w § 2 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia), realizuje 5-letnie zobowiązanie rolnośrodowiskowe, o którym mowa w art. 39 rozporządzenia nr 1698/2005, obejmujące wymogi wykraczające ponad podstawowe wymagania w ramach określonych pakietów i ich wariantów, zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej, na gruntach, na których rolnik zadeklarował realizację tego zobowiązania we wniosku o przyznanie pierwszej i kolejnych płatności rolnośrodowiskowych, a ponadto jeżeli rolnik spełnia warunki przyznania płatności rolnośrodowiskowej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określone w rozporządzeniu (§ 2 ust. 1 pkt 3 i 4 rozporządzenia). Zgodnie z treścią § 4 ust. 2 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, rolnik realizujący zobowiązanie rolnośrodowiskowe: (1) zachowuje występujące w gospodarstwie rolnym i określone w planie działalności rolnośrodowiskowej trwałe użytki zielone w rozumieniu art. 2 lit. c) rozporządzenia Komisji (WE) nr 1120/2009 z dnia 29 października 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania systemu płatności jednolitej przewidzianego w tytule III rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników (Dz. Urz. UE z 2009 r. Nr L 316, s. 1), (...) oraz elementy krajobrazu rolniczego nieużytkowane rolniczo, tworzące ostoje dzikiej przyrody; (2) prowadzi na formularzu udostępnionym przez Agencję rejestr działalności rolnośrodowiskowej zawierający wykaz wypasów zwierząt oraz działań agrotechnicznych, w tym zastosowania nawozów i wykonania zabiegów przy użyciu środków ochrony roślin, przy czym rejestr ten w zakresie zastosowania nawozów prowadzi się dla całego gospodarstwa rolnego; (3) przestrzega innych wymogów określonych dla danego pakietu lub wariantu. Zasadą wynikającą z § 6 ust. 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego jest to, że zobowiązanie rolnośrodowiskowe nie podlega zmianie w trakcie jego realizacji, chyba że przepisy rozporządzenia dopuszczają dokonanie takiej zmiany. Jedną z nich jest opisana w § 6 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia zmiana polegająca na zmianie: (a) miejsca uprawy roślin w ramach wariantu pierwszego, drugiego, piątego, szóstego, siódmego lub ósmego pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 2, lub miejsca uprawy truskawki lub poziomki, lub maliny w ramach wariantu dziewiątego lub dziesiątego pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 2, bez względu na zmianę miejsca realizacji wariantu, z tym że taka zmiana w przypadku rośliny dwuletniej określonej w ust. 1a załącznika nr 4 do rozporządzenia jest dopuszczalna po upływie dwóch lat uprawy tej rośliny, lub (b) rośliny uprawianej w ramach wariantu pierwszego, drugiego, piątego, szóstego, siódmego lub ósmego pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 2 lub truskawki, lub poziomki, lub maliny uprawianych w ramach wariantu dziewiątego lub dziesiątego pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 2 na inną roślinę, która może być uprawiana w ramach wariantu pierwszego, drugiego, piątego, szóstego, siódmego lub ósmego pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 2, lub truskawkę, lub poziomkę, lub malinę, które mogą być uprawiane w ramach wariantu dziewiątego lub dziesiątego pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 2, bez względu na zmianę realizowanego wariantu na inny z wymienionych wariantów, z tym że taka zmiana w przypadku rośliny dwuletniej określonej w ust. 1a załącznika nr 4 do rozporządzenia jest dopuszczalna po upływie dwóch lat uprawy tej rośliny, lub (c) wielkości obszaru, na którym jest uprawiana dana roślina w ramach wariantu pierwszego, drugiego, piątego, szóstego, siódmego lub ósmego pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 2 lub truskawka, lub poziomka, lub malina w ramach wariantu dziewiątego lub dziesiątego pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 2 - jeżeli rośliny te będą uprawiane na gruntach rolnych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie pierwszej płatności rolnośrodowiskowej, a całkowity obszar, na którym są realizowane wymienione warianty, nie ulegnie zmianie. Ustawodawca przewidział, że zmianę zobowiązania rolnośrodowiskowego wprowadza się w planie działalności rolnośrodowiskowej, którą należy zgłosić kierownikowi biura powiatowego Agencji we wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok, w którym rolnik realizuje zmienione zobowiązanie rolnośrodowiskowe, chyba że przepisy rozporządzenia stanowią inaczej (§ 6 ust. 2 i 3 rozporządzenia rolnośrodowiskowego). Jednocześnie stosownie do 23 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej, poza elementami podania określonymi w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego, z wyłączeniem adresu zawiera oświadczenie o: (a) powierzchni działek ewidencyjnych, (b) sposobie wykorzystania działek rolnych, w szczególności z podaniem rośliny uprawnej, (c) liczbie zwierząt ras lokalnych. W świetle powyższych regulacji stwierdzić należy, że w zakresie spełnienia warunków da przyznania płatności rolnośrodowiskowej niezbędnym jest zadeklarowanie powierzchni działek rolnych, zgodnie z rzeczywistym stanem faktycznym ze wskazaniem konkretnej rośliny uprawnej, wynikającej ze zobowiązania rolnośrodowiskowego. Owszem dopuszczalna jest zmiana takiej rośliny na inną, jednakże wiąże się to z koniecznością zmiany całego zobowiązania rolnośrodowiskowego, która to zmiana powinna zostać zgłoszona kierownikowi Agencji w odpowiednim trybie. Wymóg wskazania rośliny uprawnej we wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej wynika również z art. 2 pkt 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, w którym określona została definicja działki rolnej. Zgodnie z nią, w przypadku, gdy wymagane jest oddzielne zgłoszenie użytkowania pewnego obszaru w ramach gruntów objętych grupą upraw, granice działki rolnej są wyznaczone na podstawie tego konkretnego użytkowania. Przyjąć zatem należy za organami, że grupą upraw w rozumieniu art. 2 pkt 1 tegoż rozporządzenia będą działki rolne zadeklarowane przez rolnika, na których prowadzona jest uprawa jednego gatunku rośliny uprawnej. Przez "konkretne użytkowanie", zawarte w definicji działki rolnej należy między innymi rozumieć konkretną uprawę, określonej gatunkowo rośliny. Zgodnie z art. 6 ust. 2 lit. c rozporządzenia 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzania procedur kontroli oraz zasady wzajemności zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz.Urz UE L 35/8 z 28.01.2011 r.) obszar zatwierdzony to obszar działek lub parceli (...) odnośnie do którego zostały spełnione wszystkie warunki określone w zasadach przyznawania danej pomocy. Zadeklarowana działka rolna F nie spełniała wszystkich warunków do przyznania płatności rolnośrodowiskowej, gdyż na tejże działka była uprawiana inna roślina niż deklarowana we wniosku, w konsekwencji powierzchnię tej działki należało wykluczyć z płatności rolnośrodowiskowej. Skontrolowane powierzchnie działek rolnych wskazanych do płatności przez skarżącego wariancie 221 – uprawy rolnicze (w okresie przestawienia) wykazały niezgodności polegające na zawyżeniu ich powierzchni w stosunku do powierzchni stwierdzonej o 1,44 ha, co stanowi 25,95 % powierzchni stwierdzonej. Zgodnie z art. 16 ust. 5 akapit pierwszy rozporządzenia Komisji (WE) Nr 65/2011 w przypadku, o którym mowa w ust. 3 akapit drugi, pomoc oblicza się na podstawie zatwierdzonego obszaru pomniejszonego o podwojoną różnicę, którą stwierdzono, jeżeli różnica ta przekracza albo 3 % albo dwa hektary, ale nie więcej niż 20 % zatwierdzonego obszaru. Jeżeli wspomniana różnica przekracza 20 % zatwierdzonego obszaru, dla danej grupy upraw nie przyznaje się pomocy. Stwierdzenie różnicy w wysokości 25,95 % musiało zatem skutkować nie przyznaniem pomocy w wariancie 221. Przechodząc do Pakietu 2 - Rolnictwo ekologiczne, wariant 2.4 - Trwałe użytki zielone (w okresie przestawiania) z raportu wynika, że odnośnie działki G położonej na działce ewidencyjnej nr [...] stwierdzono kod nieprawidłowości: DR 52 (Stwierdzono powiększenie zasięgu pola zagospodarowania) i DR13+ (Zadeklarowana powierzchnia całkowita działki rolnej jest większa od powierzchni całkowitej stwierdzonej), zaś odnośnie działki I położonej na działce ewidencyjnej nr 89 - kody nieprawidłowości: DR 53 (Stwierdzono zmniejszenie zasięgu pola zagospodarowania), DR 52 (Stwierdzono powiększenie zasięgu pola zagospodarowania) i DR 13+ (Zadeklarowana powierzchnia całkowita działki rolnej jest większa od powierzchni całkowitej stwierdzonej). Organ wyjaśnił, że pomiar działek rolnych I i J dokonany został po granicach uprawy - łajki trwałej (I) i uprawy mieszanki wieloletnich traw z motylkowymi drobnonasiennymi (J). Ślad pomiaru dokonany przez inspektorów pokrywa się ze szkicami działek sporządzonymi przez skarżącego na załącznikach graficznych. Tak samo w przypadku pomiaru działek rolnych G i I pomiar działek rolnych - łąka trwała, przeprowadzony został on po granicy uprawy. Podjęte ustalenia potwierdzają dołączone do akt sprawy fotografie nr 976, 987 i 988 stanowiące część raportu z kontroli. Uwidaczniają one, że znaczna część działki ewidencyjnej nr 89, na której zadeklarowano działki rolne G i I nie jest użytkowana rolniczo, występują tam skupiska drzew, wysoka trawa oraz obszary samosiewów. Tereny te, jako powierzchnia faktycznie nieużytkowana rolniczo, na której nie odbywa się uprawa nie mogły być wzięte pod uwagę przy określeniu powierzchni działki rolnej zgłoszonej do płatności jako trwały użytek zielony. Powyższych ustaleń nie podważają powoływane przez skarżącego wyniki kontroli na miejscu przeprowadzonej 2 października 2012 r. Jak słusznie zauważył organ różnice pomiędzy ustaleniami kontrolnymi z 2012 r. i z 2013 r. mogą wynikać m.in. ze zmiany granic upraw, zaniechania utrzymywania gruntów rolnych zgodnie z normami. W trakcie kontroli ustala się stan faktyczny zastany na gruncie w dniu przeprowadzenia kontroli, który ma zastosowanie do sprawy w danym roku kalendarzowym. W omawianym wariancie stwierdzono zawyżenie powierzchni deklarowanej w stosunku do powierzchni stwierdzonej o 0,11 ha, co stanowi 25,00 % powierzchni stwierdzonej w wariancie 2.4. Stosownie do przywołanego powyżej art. 16 ust. 5 akapit pierwszy rozporządzenia Komisji (WE) Nr 65/2011 skutkowało to odmową przyznania pomocy dla tej grupy upraw. Stwierdzenie zmniejszenia powierzchni trwałych użytków zielonych w wariancie 2.4 oznacza, że rolnik nie zachował na terenie gospodarstwa powierzchni trwałych użytków zielonych. Zgodnie z § 4 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego rolnik realizujący zobowiązanie rolnośrodowiskowe zachowuje występujące w gospodarstwie rolnym i określone w planie działalności rolnośrodowiskowej trwale użytki zielone, w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia Komisji (WE) nr 1120/2009 z dnia 29 października 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania systemu płatności jednolitej przewidzianego w tytule III rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników (Dz. Urz. UE L 316 z 02.12.2009, str. 1, z późn. zm.), zwane dalej "trwałymi użytkami zielonymi", oraz elementy krajobrazu rolniczego nieużytkowane rolniczo, tworzące ostoje dzikiej przyrody. Zgodnie z § 38 ust. 6 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, jeżeli rolnik nie zachował któregokolwiek z występujących w gospodarstwie rolnym i określonych w planie działalności rolnośrodowiskowej trwałych użytków zielonych i elementów krajobrazu rolniczego nieużytkowanych rolniczo, o których mowa w § 4 ust. 2 pkt 1, płatność rolnośrodowiskową przysługuje temu rolnikowi w wysokości zmniejszonej o 20% w roku, w którym stwierdzono takie uchybienie. Stosując wskazaną regulację organ zasadnie pomniejszył zatem płatność rolnośrodowiskową o 20 % w wariancie 2.10 - Uprawy sadownicze i jagodowe (w okresie przestawiania), wariancie 2.6 - Uprawy warzywne (w okresie przestawiania) i wariancie 4.1 - Ochrona siedlisk lęgowych ptaków. W skarżonej decyzji prawidłowo stwierdzono, że w sprawie nie znajdował zastosowania art. 73 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009. Zgodnie z tym przepisem obniżek i wykluczeń, przewidzianych w rozdziałach I i II, nie stosuje się w przypadku, gdy rolnik złożył wniosek zgodny ze stanem faktycznym lub gdy może wykazać, że nieprawidłowości nie wynikają z jego winy. Obniżek i wykluczeń, przewidzianych w rozdziałach I i II, nie stosuje się w odniesieniu do tych części wniosku o przyznanie pomocy co, do których rolnik informował właściwy organ na piśmie, że wniosek o przyznanie pomocy jest nieprawidłowy lub zdezaktualizował się od czasu złożenia, pod warunkiem, że rolnik nie został powiadomiony o zamiarze właściwego organu przeprowadzenia kontroli na miejscu, oraz że organ ten nie poinformował rolnika o jakichkolwiek nieprawidłowościach we wniosku. W kontrolowanej sprawie wniosek skarżącego nie był prawidłowy pod względem faktycznym, a skarżący nie wykazał skutecznie w toku postępowania, iż nie ponosi winy za zadeklarowanie we wniosku nieprawidłowych danych. Nie zasługują na uwzględnienie zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postepowania. Zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba, że przepisy ustawy stanowią inaczej. Stosownie do art. 21 ust. 2 ww. ustawy w postępowaniu w sprawie dotyczącej przyznania pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie: (1) stoi na straży praworządności; (2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; (3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; (4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się. Według art. 21 ust. 3 w/w ustawy strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. W postępowaniu w sprawach dotyczących płatności obowiązują zatem odmienne zasady od zasad ogólnych stosowanych w postępowaniach prowadzonych na podstawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. W szczególności w przywołanych przepisach obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia przez organ całego materiału dowodowego określony w art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. został ograniczony jedynie do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Przy czym chodzi tu przede wszystkim o dowody wskazane we wniosku oraz innych dokumentach dołączonych przez wnioskodawcę i ewentualnie innych uczestników postępowania. Organy nie mają natomiast obowiązku działania z urzędu i aktywnego poszukiwania dowodów. To na stronie oraz innych osobach uczestniczących w tym postępowaniu ciąży obowiązek przedstawiania dowodów oraz dawania wyjaśnień co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek, ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Trzeba podkreślić, że stosownie do art. 21 ust. 2 ww. ustawy w sprawie dotyczącej przyznania pomocy organy stoją na straży praworządności. Organy są też obowiązane do przestrzegania zasady swobodnej oceny dowodów zawartej w art. 80 K.p.a. W postępowaniu w sprawie przyznania płatności nie można generalnie wyłączyć obowiązków organu wynikających z 9 K.p.a., są one jednak dalece ograniczone. W szczególności organ nie z urzędu, a na wniosek strony, udziela jej niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków. Również jedynie na żądanie strony zapewnia jej czynny udział w postępowaniu. Analiza skarżonej decyzji prowadzi do wniosku, że organ w kontrolowanym postępowaniu wypełnił przedstawione powyżej wymagania. Organ w sposób wyczerpujący rozpatrzył cały zgromadzony materiał dowodowy. Poddał ocenie wniosek skarżącego o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013 oraz raport z czynności kontrolnych przeprowadzonych w gospodarstwie skarżącego w dniu 16 lipca 2013 r. Organ odniósł się również do dowodów przedstawionych przez skarżącego. Ocena zebranych dowodów jest przekonująca, zgodna z wymogami wiedzy, logiki i doświadczenia życiowego. Organ wskazał, które dowody uznaje za wiarygodne, a którym tego waloru odmawia. W decyzji wyjaśniono powody nieuwzględniania argumentacji prezentowanej przez stronę. Uzasadnienie skarżonej decyzji zawiera wszystkie elementy wymagane przez art. 107 § 1 i 3 K.p.a. Podjęte rozstrzygnięcie wynika przede wszystkim z uwzględnienia przez organ wyników kontroli przeprowadzonej w 2013 r. Skarżący, mimo, że miał możliwość przedstawienia dowodów na poparcie swojego stanowiska, skutecznie nie podważył tych ustaleń. Wobec powyższego, zarzuty naruszenia przez organy art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 11, art. 107 i art. 136 K.p.a. oraz art. 21 ust. 2 i 3 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich są niezasadne. Odnośnie zarzutu dotyczącego opóźnienia w doręczeniu raportu z czynności kontrolnych należy wskazać, że zgodnie z art. 54 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 r., rolnik otrzymuje informacje o wszelkich stwierdzonych niezgodnościach w terminie trzech miesięcy od dnia przeprowadzenia kontroli. W sprawie kontrola w zakresie kwalifikowalności powierzchni "metodą Foto" została przeprowadzona w dniu 16 lipca 2013 r. Raport został wysłany w dniu 14 października 2013 r., a zatem z zachowaniem wskazanego terminu. W dniu 18 października 2013 r. skarżący wniósł do Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego w Ł. uwagi do raportu z czynności kontrolnych. W ich następstwie wykonawca kontroli - firma I. [...] naniosła zmiany w raporcie pokontrolnym w zakresie działek – E i F/F1 (zwiększono pomiar, usunięto kod DR 13+). Niewątpliwie zmiany wprowadzone w raporcie dotyczą jedynie działek E i F/F1, w związku z tym pozostałe ustalenia raportu pozostały podtrzymane. Raport został zatem zmieniony przez uwzględnienie zastrzeżeń skarżącego, a nie przestał obowiązywać (czego nie zmienia zawarty tam zapis). Przesłanie w dniu 19 listopada 2013 r. korekty raportu, nie podważa doręczenia pierwotnego raportu w terminie przewidzianym w art. 54 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 r. Należy zgodzić się z organem, że mocy dowodowej raportu z czynności kontrolnych nie podważają naniesione tam poprawki. Dokument ten został wytworzony zgodnie z zasadami sporządzania dokumentacji pokontrolnej. Naniesione poprawki są czytelne, zostały odpisane przez osobę przygotowującą ten dokument. Nie wywołują one wątpliwości co do wyników kontroli. Raport z czynności kontrolnych ma moc prawną dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 76 K.p.a., gdyż został sporządzony przez uprawniony do tego organ i w przypisanej formie, w zakresie powierzonych jemu z mocy prawa zadań, wskazanych w zakresie działania tego organu. W tych okolicznościach, nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzekł o jej oddaleniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło