II SA/Rz 967/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Joanna Zdrzałka Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk WSA Elżbieta Mazur-Selwa /spr./ Protokolant Sylwia Pacześniak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 28 października 2014 r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2014 r., nr [...] w przedmiocie skierowania na badania psychologiczne -skargę oddala- Przedmiotem skargi J. P. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] (dalej SKO, Kolegium) z dnia [...] maja 2014 r., nr [...], wydana w przedmiocie skierowania na badania psychologiczne przeprowadzone w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwskazań do kierowania pojazdami. Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane w oparciu o następujące okoliczności faktyczne i prawne: wnioskiem z dnia 13 marca 2013 r. [...] Komendant Wojewódzki Policji zwrócił się do Starosty [...] o skierowanie J. P. na badania psychologiczne przeprowadzone w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami w związku z przekroczeniem przez niego 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. W sprawie były wydane następujące decyzje SKO: 1) decyzja z [...] lipca 2013 r., nr [...], którą uchylono w całości decyzję Starosty [...] z [...] czerwca 2013 r., nr [...], o skierowaniu J. P. na badania psychologiczne w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami, i przekazano sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Starostę, 2) decyzja z [...] października 2013 r., nr [...], którą uchylono decyzję Starosty [...] z [...] września 2013 r., nr [...], o skierowaniu J. P. na badania psychologiczne w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami, i przekazano sprawę do ponownego rozpatrzenia prze Starostę. Decyzją z dnia [...] marca 2014 r., nr [...], Starosta [...] skierował J. P. na badania psychologiczne w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami. W uzasadnieniu Starosta stwierdził, że powyższa decyzja została wydana gdyż uzyskano informację potwierdzającą, że kierowca przekroczył liczbę 24 punktów otrzymanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego. W szczególności organ wskazał, że w okresie od 6 stycznia do 5 września 2012 r. J. P. otrzymał łącznie 26 punktów za wielokrotne naruszenie przepisów ruchu drogowego, a szkolenie po zakończeniu którego następuje zmniejszenie liczny punktów odbył w dniu 25 października 2012 r., czyli po uzyskaniu już dopuszczalnej liczby punktów (26 punktów), zatem liczba punktów nie może ulec zmniejszeniu. W odwołaniu od tej decyzji J. P., reprezentowany przez adwokata wniósł o jej uchylenie i zmianę decyzji, ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Podniósł, że organ niewłaściwie ocenił stan faktyczny sprawy i błędnie zinterpretował przepisy prawne. SKO decyzją z dnia [...] maja 2014 r., utrzymało w mocy decyzję Starosty z [...] marca 2014 r. W uzasadnieniu Kolegium powołując się na treść art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2011 r. Nr 30, poz. 151 ze zm.) wyjaśniło, że Starosta wydaje decyzję o skierowaniu na badania w zakresie psychologii transportu, w chwili, kiedy kierujący pojazdem przekroczył liczbę 24 punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego. W niniejszej sprawie J. P. na skutek wielokrotnego naruszenia przepisów ruchu drogowego w okresie od 6 stycznia do 5 września 2012 r. otrzymał łącznie 26 punktów karnych. W ocenie Kolegium prawidłowe jest stanowisko organu I instancji, że odbyte przez stronę szkolenie już po uzyskaniu wpisu punktów nie daje podstaw do odliczenia od tej sumy punktów. SKO powołało się na stanowisko sądów administracyjnych zgodnie z którym, zmniejszenie liczby punktów w wyniku odbytego szkolenia może nastąpić tylko wówczas, gdy przypisana kierowcy liczba punktów nie przekroczyła 24. W przypadku przekroczenia tej liczby kierowca poddawany jest obowiązkowemu badaniu psychologicznemu i nie może skorzystać z dobrodziejstwa zmniejszenia liczby punktów karnych w drodze odbycia szkolenia na własny koszt. J. P. reprezentowany przez adwokata złożył skargę na decyzję SKO z [...] maja 2014 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wnosząc o jej uchylenie, a także o zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucił obrazę przepisów prawa, która miała wpływ na treść rozstrzygnięcia, dokonaną przez naruszanie: 1) art. 130 ust. 3 ustawy prawo o ruchu drogowym przez błędną jego wykładnię, 2) § 8 pkt 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego przez jego niewłaściwe zastosowanie. W uzasadnieniu podniesiono, że skarżący odbywając szkolenie w dniu 25 października 2012 r. na dzień odbycia szkolenia nie przekroczył 24 punktów karnych ostatecznych, tj. punktów które zostały mu przypisane na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć. Podniesiono, że przed wszczęciem postępowania w sprawie skierowania na badania, jak też przed wydaniem decyzji, skarżący odbył szkolenie w Wojewódzkim Ośrodku Ruchu Drogowego [...], na mocy którego o 6 powinny zostać zmniejszone punkty uzyskane przez niego za naruszenie przepisów ruchu drogowego, co jednak nie miało miejsca. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje; Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity, Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej w skrócie P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga, więc merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Stan faktyczny w niniejszej sprawie był bezsporny. Jak wynika z podstawy prawnej zaskarżonej decyzji skierowanie zostało wydane na podstawie art.99 ust.1 pkt 3 lit. b ustawy z dnia 5.01.2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2011 r., nr 30, poz. 151 ze zm.), zgodnie z którym Starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy badanie psychologiczne w zakresie psychologii transportu, jeżeli przekroczył on liczbę 24 punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego. Ustawa o kierujących pojazdami, jak wynika to z jej art.139 pkt 3 weszła w życie w zakresie art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. b w dniu 19 stycznia 2013r. Do przekroczenia liczby punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego przez pana J. P. doszło w roku 2012. Z akt sprawy wynika także, że postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte w dniu 18 marca 2013r., a więc pod rządem ustawy nowej. Jednakże z mocy art.136ust.1 tej ustawy w brzmieniu obowiązującym w dacie zaskarżonej decyzji, w stosunku do osób, które dopuściły się naruszeń przepisów ruchu drogowego przed dniem 4.01.2016 r. i naruszenia te skutkowały przekroczeniem liczby punktów za naruszenia przepisów ruchu drogowego, stosuje się tryb postępowania oraz skutki według stanu prawnego na dzień popełnienia naruszenia powodującego przekroczenie dopuszczalnej liczby punktów. Prawidłowo więc organy czyniły ustalenia faktyczne i dokonywały oceny prawnej w oparciu o art. 124 ust. 1 pkt 2 lit. b w zw. z art. 130 prawa o ruchu drogowym (tekst jednolity Dz.U. z 2005 r., Nr 108, poz. 908 ze zm., zwanej dalej Prawem o ruchu drogowym). Zgodnie z powołanym wyżej art. 124 ust. 1 pkt 2 lit. b, badaniu psychologicznemu przeprowadzanemu w celu orzeczenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem podlega m. in. kierujący pojazdem silnikowym skierowany, w drodze decyzji, przez organ kontroli ruchu drogowego, jeżeli przekroczył liczbę 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym. Przekroczenie 24 punktów karnych otrzymanych na podstawie art. 130 ustawy jest więc ustawową przesłanką skierowania kierującego na badania psychologiczne. Decyzja o skierowaniu na badania psychologiczne na skutek zdarzeń wskazanych w art. 124 Prawa o ruchu drogowym ma więc charakter związany. Adresatem normy prawnej zawartej w art. 124 ust. 1 pkt 2 Prawa o ruchu drogowym jest organ kontroli ruchu drogowego. W sprawie skierowania na badania psychologiczne, przyjąć należy podobną regułę jak w przypadku skierowania do poddania się egzaminowi sprawdzającemu kwalifikacje do kierowania pojazdami z art. 114 Prawa o ruchu drogowym, tj. że organy nie mają obowiązku prowadzenia postępowania dowodowego w sprawie skierowania na badania psychologiczne, ukierunkowanego na zweryfikowanie, w oparciu o odpowiednie dokumenty źródłowe, danych zawartych w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, będących podstawą przypisania kierowcy odpowiedniej liczby punktów, gdyż takie postępowanie wszczynane jest na wniosek zainteresowanego w innym postępowaniu, tj. w trybie przepisów o wydawaniu zaświadczeń (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn.. akt III SA/Gd 253/12; LEX nr 1212508 oraz wyrok NSA z dnia 15 lutego 2002 r., sygn.. akt II SA 285/00, LEX nr 654791). Stąd także twierdzenia skarżącego, że nie przekroczył on, według jego wiedzy, limitu 24 punktów karnych, nie mogły mieć znaczenia w tej sprawie. Regulacja dotycząca ewidencji punktów zawarta jest w art. 130 Prawa o ruchu drogowym i rozporządzeniu, wydanym na podstawie upoważnienia wynikającego z ust. 4 tego artykułu. To w postępowaniu Policji dotyczącym przypisywania punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego można i należy zgłaszać zarzuty dotyczące prawidłowości wpisywania punktów, ich zmniejszenia, a także właśnie konstytucyjności przepisów, w tym wykonawczych, tj. rozporządzenia. To do organów Policji należy kierować te zarzuty, jako właściwych do prowadzenia ewidencji. Przypisywanie przez Policję punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego jest czynnością materialno-techniczną, podlegającą kontroli sądów administracyjnych i w przypadku nie zgadzania się z wpisami w ewidencji możliwe jest domaganie się od organów Policji podjęcia działania – aktu lub czynności – mających na celu zmianę wpisów, a następnie wniesienie skargi do sądu administracyjnego. Natomiast domaganie się prostowania ewidencji w postępowaniu prowadzonym przez starostę, na podstawie art. 124 ust. 1 pkt 2 lit. b Prawa o ruchu drogowym, jest bezcelowe, bowiem ewidencja pozostaje poza właściwością tego organu. W takim stanie rzeczy w sprawie organy nie mogły naruszyć przepisów rozporządzenia, bowiem nie miały one zastosowania w sprawie (tak słusznie NSA w wyroku z dnia 19.08.2014 r. sygn. akt I OSK 134/13). Niezależnie od powyższego, nawet gdyby hipotetycznie dopuścić możliwość badania prawidłowości wpisów w ewidencji w niniejszym postępowaniu – tak jak uczyniło to SKO w kontrolowanej decyzji – jest ona prawidłowa. Sąd w całości podziela pogląd prawny wyrażony przez organ w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] maja 2014 r., że aby prawidłowo ustalić relację pomiędzy ust. 3 i 4 art. 130 ustawy - Prawo o ruchu drogowym należy - zdaniem NSA - wziąć pod uwagę przepis art.124 ust. 1 pkt 2 lit. b tejże ustawy. Wprowadza on obowiązek poddania badaniu psychologicznemu kierowcę, który przekroczył liczbę 24 punktów otrzymanych na podstawie art.130ust.1. Przekroczenie wskazanej liczby punktów wywołuje konieczność przeprowadzenia badania psychologicznego w celu orzeczenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem. Z analizy wyżej przytoczonych przepisów wynika, iż zmniejszenie liczby punktów w wyniku odbytego szkolenia może nastąpić tylko wówczas, gdy przypisana kierowcy liczba punktów nie przekroczyła 24. W przypadku przekroczenia tej liczby kierowca poddawany jest obowiązkowemu badaniu psychologicznemu i nie może skorzystać z dobrodziejstwa zmniejszenia liczby punktów karnych w drodze odbycia szkolenia na własny koszt. Tak też: WSA w Szczecinie w wyroku sygn. akt II SA/Sz 775/13 z dnia 04.12.2013 r., LEX nr 1411104; WSA w Poznaniu w wyroku sygn. akt III SA/Po 13/13 z dnia 29.10.2013 r., LEX nr 1414413; WSA w Olsztynie w wyroku sygn. akt II SA/Ol 359/13 z dnia 04.06.2013 r., LEX nr 1333537; WSA w Gliwicach w wyroku sygn. akt II SA/GI 1479/12 z dnia 08.04.2013 r., LEX nr 1320784; WSA we Wrocławiu w wyroku sygn. akt III SA/Wr 20/13 z dnia 27.03.2013 r., LEX nr 1330415; WSA w Gdańsku w wyroku sygn. akt III SA/Gd 50/13 z dnia 21.03.2013 r., LEX nr 1301248. W podobnej sprawie wypowiedział się rozpoznając skargę kasacyjną Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku sygn. akt I OSK 1203/11 z dnia 24.01.2012 r., LEX nr 1234006 przyjmując, iż "przepis art.130 ust. 3p.r.d., przewidujący zmniejszenie liczby punktów przez uczestnictwo kierowcy w szkoleniu może dotyczyć tylko takiej osoby, której za naruszenie przepisów ruchu drogowego nie przypisano więcej niż 24 punkty karne". Właściwe odczytanie treści regulacji ustawowych, przy zastosowaniu wykładni systemowej i funkcjonalnej, prowadzi do wniosku, iż kwestionowany przez skarżącego § 8 pkt 6 cyt. rozporządzenia nie jest sprzeczny z delegacja ustawową i nie jest sprzeczny z unormowaniami o randze ustawowej, w szczególności z art. 130 ust. 3 ustawy. Podobne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 22 marca 2011 r. sygn. akt I OSK 723/10., a także w wyrokach z dnia: 20 października 2011 r. (I OSK 1812/10), 25 kwietnia 2012 r. (I OSK653/11), 24 października 2012 r. (I OSK 1203/11), 8.sierpnia 2013 r. (IOSK 762/12). Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.