II SA/Kr 1297/14
WyrokWSA w Krakowie2014-10-28
Skład orzekający: Paweł Darmoń, Renata Czeluśniak, Mariusz Kotulski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka handlowa, która nabyła prawo użytkowania wieczystego w drodze umowy sprzedaży po 13 października 2005 r., może żądać przekształcenia tego prawa w prawo własności, jeśli pierwotny użytkownik wieczysty (podmiot dominujący Skarbu Państwa) był wyłączony z możliwości przekształcenia na podstawie art. 1 ust. 1b pkt 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że spółka handlowa, która nabyła prawo użytkowania wieczystego po 13 października 2005 r. od podmiotu, wobec którego Skarb Państwa był podmiotem dominującym (wyłączonego z przekształcenia na mocy art. 1 ust. 1b pkt 2 ustawy), nie może skutecznie żądać przekształcenia tego prawa w prawo własności. Sąd oparł się na wykładni językowej i celowościowej przepisów, wskazując, że możliwość przekształcenia jest związana ze statusem nieruchomości i jej użytkownika w dniu 13 października 2005 r., a zbycie prawa po tej dacie przez podmiot wyłączony nie znosi tego wyłączenia.Stan faktyczny
Spółka "A" Sp. z o.o. złożyła wniosek o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego nieruchomości w prawo własności. Organ I instancji odmówił, wskazując, że pierwotny użytkownik wieczysty (Fabryka "F" Sp. z o.o.) był podmiotem, wobec którego Skarb Państwa był podmiotem dominującym w dniu 13 października 2005 r., co wyłączało możliwość przekształcenia na podstawie art. 1 ust. 1b pkt 2 ustawy. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy. Spółka "A" wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów materialnych i proceduralnych. WSA oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Darmoń Sędziowie : WSA Renata Czeluśniak WSA Mariusz Kotulski (spr.) Protokolant : Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 października 2014 r. sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w A. na decyzję Wojewody [...] z dnia 1 lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności skargę oddala
Decyzją z dnia 9 grudnia 2013 r., nr [...] Starosta [...] orzekł o odmowie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości położonej w W., obejmującej działki nr [...] i nr [...] o łącznej powierzchni 0,9805 ha, objętej księgą wieczystą nr [...].
W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, iż pismem z 5 sierpnia 2013 r. (data wpływu do Starostwa Powiatowego w W.), użytkownik wieczysty - spółka "A" Sp. z o.o. z siedzibą w A., reprezentowana przez pełnomocnika adwokata P. K. - wystąpiła z wnioskiem o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności ww. działek nr.
Następnie organ I instancji zwrócił uwagę na treść art. 1 ust. 1b pkt 2 ww. ustawy, który stanowi, iż: przepisu ust. 1 nie stosuje się do: nieruchomości oddanych w użytkowanie wieczyste państwowym i samorządowym osobom prawnym, a także spółkom handlowym, w odniesieniu do których Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego jest podmiotem dominującym w rozumieniu ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 185, poz. 1439 oraz z 2010 r. Nr 167, poz. 1129).
Na podstawie analizy stanu prawnego przedmiotowej nieruchomości organ I instancji ustalił, iż w dniu 13 października 2005 r. prawo użytkowania wieczystego działek nr [...] i nr [...] przysługiwało Fabryce [...] "F" Sp. z o.o. z siedzibą w W., czyli podmiotowi w którego kapitale zakładowym w tej dacie Skarb Państwa posiadał 100% udziałów.
W związku z powyższym oraz mając na uwadze okoliczność, iż Fabryka [...] "F" Sp. z o.o. - w ocenie organu I instancji - jest podmiotem względem którego, zgodnie z art. 1 ust. 1b pkt 2 ustawy z 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości wyłączona jest możliwość przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, Starosta orzekł o odmowie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności działek nr [...] i nr [...], położonych w W. na rzecz wnioskodawcy.
Odwołanie od ww. decyzji Starosty złożyła spółka "A’ Sp. z o.o. z siedzibą w A., reprezentowana przez pełnomocnika adwokata P. K. zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie art. 7, 9, 77, 107 k.p.a. "poprzez nierzetelne zgromadzenie materiału dowodowego stanowiącego podstawę orzeczenia, a nadto niewystarczające wyjaśnienie dowodów na których oparł się organ wydający decyzję", art. 1 ust. 1, ust. 1 b pkt 2, ust. 3 i art. 3 ust. 1 i 1a ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości "poprzez ustalenie, iż brak jest podstaw do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (...), a w konsekwencji wydanie decyzji odmawiającej przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności".
Wojewoda decyzją z dnia 1 lipca 2014r., nr [...], działając na podstawie art. 3 ust. 1a ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 83) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267), utrzymał zaskarżone rozstrzygnięcie w mocy.
Na wstępie podniesiono, iż sprawy z zakresu przekształcania prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości wymagają ustalenia, czy zostały spełnione określone w ww. ustawie z 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości przesłanki takiego przekształcenia.
W art. 1 cytowanej ustawy określony został zakres podmiotowy i przedmiotowy stosowania przepisów tej ustawy. Ustawa wskazuje kryteria podmiotowe (odnoszące się do użytkownika wieczystego) oraz przedmiotowe (odnoszące się do nieruchomości), których łączne spełnienie warunkuje możliwość skorzystania z prawa do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Dodatkowo ustawa zakreśla datę, w której prawo użytkowania musiało istnieć, aby mogło być objęte przekształceniem, oraz datę graniczną, w której najpóźniej można wystąpić z wnioskiem o przekształcenie. Organ odwoławczy wskazał, że możliwość przekształcenia prawa użytkowania wieczystego we własność dotyczy jedynie tych użytkowników wieczystych, których prawo istniało w dniu wejścia w życie ustawy, tj. 13 października 2005 r. oraz ich następców prawnych.
Podkreślenia wymaga, iż konieczność łącznego spełnienia zarówno podmiotowych jak i przedmiotowych przesłanek przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości powoduje, iż w sytuacji stwierdzenia przez organ administracyjny prowadzący postępowanie braku realizacji którejkolwiek ze wspomnianych przesłanek organ ten jest zobligowany do wydania decyzji negatywnej, tzn. odmawiającej takiego przekształcenia.
Wskazano, że ze wspomnianego przepisu art. 1 ust. 1 ustawy z 29 lipca 2005r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (w brzmieniu nadanym ustawą z 28 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami i niektórych innych ustaw - Dz. U. z 2011 r. Nr 187, poz. 1110) wynika, iż: "Osoby fizyczne i prawne będące w dniu 13 października 2005r. użytkownikami wieczystymi nieruchomości mogą wystąpić z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego tych nieruchomości w prawo własności."
Kolejnym przepisem determinującym zakres stosowania cytowanej ustawy jest jej art. 1 ust. 3, zgodnie z którym: "z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości mogą również wystąpić osoby fizyczne i prawne będące następcami prawnymi osób, o których mowa w ust. 1 i 1a oraz osoby fizyczne i prawne będące następcami prawnymi osób, o których mowa w ust. 2."
Zgodnie natomiast z art. 1 ust. 1 b ww. ustawy: przepisu ust. 1 nie stosuje się do:
1) nieruchomości oddanych w użytkowanie wieczyste Polskiemu Związkowi Działkowców;
2) nieruchomości oddanych w użytkowanie wieczyste państwowym i samorządowym osobom prawnym, a także spółkom handlowym, w odniesieniu do których Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego jest podmiotem dominującym w rozumieniu ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o ofercie
publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 185, poz. 1439 oraz z 2010 r. Nr 167, poz. 1129);
3) nieruchomości, wobec których toczy się postępowanie administracyjne, mające na celu nabycie nieruchomości lub jej części pod inwestycję celu publicznego."
Wskazano, że przepis art. 1 ust. 3 ustawy przyznaje prawo do wystąpienia z roszczeniem o przekształcenie również następcom prawnym osób wymienionych w art. 1 ust. 1 -2 ustawy, a warunkiem przysługiwania roszczenia następcy prawnemu jest istnienie prawa użytkowania wieczystego w dniu wejścia w życie wyżej powołanej ustawy. Sukcesja może nastąpić zarówno pod tytułem ogólnym, jak i pod tytułem szczególnym, jednak aby osoba, która nabyła prawo użytkowania wieczystego w drodze sukcesji pod tytułem szczególnym (np. w drodze umowy) mogła skutecznie ubiegać się o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości podmiot, od którego prawo to nabyła musi spełniać kryteria określone w art. 1 ust. 1, ust. 1a lub ust. 2 ustawy. Należy mieć także na uwadze treść art. 1 ust. 1 b ustawy, który formułuje negatywną przesłankę przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości.
Dokonana przez organ odwoławczy analiza zgromadzonego w przedmiotowej sprawie materiału dowodowego w świetle cytowanych przepisów potwierdza prawidłowość rozstrzygnięcia podjętego przez organ I instancji.
Jak wynika z akt sprawy, na podstawie wpisów dokonanych w księdze wieczystej nr [...], obejmującej działki nr [...] i nr [...] (dla których następnie założona została księga wieczysta nr [...], którą aktualnie objęte są w/w działki) w oparciu o ostateczną decyzję Wojewody [...] z dnia 10 lutego 1993 r. nr [...], z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. użytkownikiem wieczystym parceli gruntowej nr [...] o pow. 5,9128 ha położonej w W. (z której w wyniku kolejnych przekształceń geodezyjnych powstały m.in. działki nr [...] i nr [...]), stanowiącej własność Skarbu Państwa, została Fabryka [...] "F" w W. Następnie na podstawie umowy przeniesienia prawa użytkowania wieczystego gruntu i budynków stanowiących odrębny przedmiot własności w celu zabezpieczenia zwrotu udzielonej pożyczki (przewłaszczenie na zabezpieczenie), zawartej w formie aktu notarialnego Rep. A nr [...] w dniu 11 lutego 2010 r. prawo użytkowania wieczystego nieruchomości składającej się z działek nr [...] i nr [...] przysługujące Fabryce [...] "F" Sp. z o.o. z siedzibą w W. przeniesione zostało na rzecz spółki pod firmą "B" Sp. z o.o. z siedzibą w W., która to spółka następnie umową sprzedaży zawartą w formie aktu notarialnego Rep. A nr [...] w dniu 12 listopada 2012 r. sprzedała prawo użytkowania wieczystego
w/w działek spółce "A" Sp. z o.o. z siedzibą w A..
Wojewoda podkreślił więc, iż w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 29 lipca 2005 r., tj. w dacie 13 października 2005 r., ww. działki nr [...] i nr [...], położone w W. stanowiły własność Skarbu Państwa, w użytkowaniu wieczystym Fabryki [...] "F." w W., dla którego to podmiotu, zgodnie z treścią pism Ministerstwa Skarbu Państwa Departamentu Mienia Skarbu Państwa z dnia 2 października 2013 r. nr [...], [...] oraz z dnia 7 listopada 2013 r. znak: [...], [...], w tejże dacie podmiotem dominującym był Skarb Państwa.
Jako prawidłowe organ odwoławczy ocenił ustalenia dokonane przez organ I instancji, zgodnie z którymi w dacie 13 października 2005 r. prawo użytkowania wieczystego nieruchomości przysługiwało i wpisane było w księdze wieczystej na rzecz Fabryki [...] "F" sp. z o.o. z siedzibą w W., w odniesieniu do której Skarb Państwa był podmiotem dominującym w rozumieniu ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 185, póz. 1439 oraz z 2010r. Nr 167, poz. 1129).
Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie złożyła "A" Sp. zoo z siedzibą w A., działająca przez pełnomocnika adw. P. K., zarzucając organowi II instancji naruszenie prawa materialnego, w szczególności: art. 1 ust. 1, ust. 1 b pkt. 2 i ust. 3 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, a także naruszenie przepisów postępowania a to art. 7,9,15,77,107 K.p.a. a także naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a.
Powołując się na powyższe, strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
W odpowiedzi na skargę, Wojewoda wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał swoje stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art.1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Dokonując w powyższym zakresie kontroli zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. W ocenie Sądu organy administracji obu instancji rozstrzygając sprawę dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych, procedowały w zgodzie z przepisami postępowania administracyjnego oraz prawidłowo powołały i zastosowały przepisy ustawy dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, w jej brzmieniu obowiązującym w dacie rozstrzygania wniosku strony skarżącej.
Stan faktyczny niniejszej sprawy jest bezsporny. Strona skarżąca pismem z 5 sierpnia 2013 r. (data wpływu do organu administracyjnego), wystąpiła z wnioskiem o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności działek nr [...] i nr [...], położonych w W.. W sprawie bezsporne jest również, że z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. użytkownikiem wieczystym przedmiotowej nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa, została Fabryka [...] "F" w W. Następnie na podstawie umowy notarialnej zawartej w dniu 11 lutego 2010 r. prawo użytkowania wieczystego nieruchomości składającej się z ww. działek przeniesione zostało na rzecz spółki pod firmą "B" Sp. z o.o. z siedzibą w W., która to spółka następnie umową sprzedaży z dnia 12 listopada 2012 r. sprzedała prawo użytkowania wieczystego w/w działek spółce "A" Sp. z o.o. z siedzibą w A..
Istota sporu w niniejszej sprawie, wynika z odmiennej oceny, czy w aktualnym stanie prawnym stronie skarżącej przysługuje roszczenie o przekształcenie prawa użytkowanie wieczystego nieruchomości, którą nabyła w dniu 12 listopada 2012 r. od firmy "B" Sp. z o.o. z siedzibą w W. – następcy prawnego Fabryki [...] "F" w W., w prawo własności. Wniosek o przekształcenie złożony został w dniu 5 września 2013r. i był rozpatrywany w trybie przepisów ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości - w brzmieniu nadanym ustawą nowelizującą z dnia 28 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 187 poz. 1110).
Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (tekst jednolity Dz.U. z 2012 r. Nr 15, poz. 83), z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości wystąpić mogą osoby fizyczne i prawne będące w dniu 13 października 2005 r. użytkownikami wieczystymi nieruchomości. Przepis art.1 ust. 3 ustawy przyznaje prawo do wystąpienia z wnioskiem o przekształcenie również następcom prawnym osób wymienionych w art. 1 ust. 1 przedmiotowej ustawy.
Z kolei ust. 1b art. 1 formułuje negatywną przesłankę przekształcenia, wyłączając z tego zakresu, m.in. w pkt 2, nieruchomości oddane w użytkowanie wieczyste państwowym i samorządowym osobom prawnym, spółkom handlowym w odniesieniu do których Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego jest podmiotem dominującym. Zatem zgodnie z art. 1 ust. 1b ww. ustawy, jeżeli w dniu 13 października 2005 r. nieruchomość była przedmiotem użytkowania wieczystego jednego z podmiotów wymienionych w tym przepisie, to żądanie przekształcenia nie przysługuje.
Z powyższego wynika, iż aby osoba fizyczna lub prawna, która nabyła prawo użytkowania wieczystego w drodze sukcesji singularnej (tak, jak strona skarżąca w niniejszej sprawie w drodze umowy sprzedaży), mogła żądać przekształcenia nabytego prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, podmiot, od którego prawo to nabyła, musi spełniać kryteria określone w art. 1 ust. 1, ust. 1a lub ust. 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. Wyłącznie w takim przypadku można uznać, że osoba taka jest następcą prawnym w rozumieniu art. 1 ust. 3 tej ustawy i z faktu tego wywodzić prawo do przekształcenia. Jak wyżej wskazano, na mocy art. 1 ust. 3 przedmiotowej ustawy z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości mogą również wystąpić osoby fizyczne i prawne będące następcami prawnymi osób, o których mowa w ust. 1 i 1a, oraz osoby fizyczne i prawne będące następcami prawnymi osób, o których mowa w ust. 2 ustawy. Przepis art. 1 ust. 3 nie wymienia podmiotów określonych w art. 1 ust. 1b, zatem podmioty te zostały wyłączone, bowiem enumeratywne wyliczenie dotyczy osób fizycznych i prawnych będących następcami prawnymi osób, o których mowa w ust. 1 i 1a. Brzmienie bezpośrednie powołanych wyżej przepisów, zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie, nie budzi w tym zakresie żadnych wątpliwości. Wykładnia rozszerzająca jest zatem w takiej sytuacji niedopuszczalna. Zbycie prawa użytkowania wieczystego po dacie 13 października 2005 r. przez podmiot określony w ust. 1b na rzecz innego podmiotu nie wyłącza zakazu przekształcenia wynikającego z art. 1 ust. 1b ustawy. Sąd rozpatrujący niniejszą sprawę podziela w tym zakresie stanowisko przyjęte w wyroku WSA w Warszawie z dnia 22.01.2013 r. sygn. akt I SA/Wa 1713/12 oraz w wyroku WSA w Poznaniu z dnia 19.03.2014 r., sygn. akt II SA/Po 1324/13 i WSA w Krakowie z dnia 13.05.2014r., sygn. akt II SA/Kr 410/14.
Za taką wykładnią przepisów przemawia również istota zmian wprowadzonych w wyniku nowelizacji ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, jaka miała miejsce w 2011 r. W wyniku tej nowelizacji w art. 1 ust. 1, ust. 1a i ust. 2 ustawy rozszerzono zakres podmiotowy oraz przedmiotowy działania ustawy. Zgodnie z ust. 1 art. 1 przyjęto, że uprawnienie do przekształcenia obejmie każdą nieruchomość będącą w użytkowaniu wieczystym osób fizycznych i prawnych w dniu 13 października 2005 r. – z wyłączeniem nieruchomości wymienionych w art. 1 ust. 1b. Odpowiednio do tych zmian dostosowano przepis ust. 3, stanowiącego o uprawnieniach następców prawnych osób wymienionych 1a w ust. 1, ust. 1a i ust. 2. Redagując nowe brzmienie ust. 3 nie musiano powtarzać wykluczenia z ust. 1b, bowiem zabieg taki był zbędny wobec jednoznacznej intencji ustawodawcy, który uprawnienie do przekształcenia wiąże ze statusem nieruchomości i jej użytkownika w dniu 13 października 2005 r. W tej dacie użytkownikiem wieczystym nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] i nr [...] położonej w W., była Fabryka [...] "F" z siedzibą w W., w którym to podmiocie Skarb Państwa posiadał pozycję dominującą, a tym samym nieruchomość ta nie podlegała pod zakres przedmiotowy ustawy.
W opinii Sądu rozpatrującego niniejszą sprawę przytoczona w skardze argumentacja nie może stanowić o konieczności przyjęcia zaprezentowanej przez pełnomocnika strony wykładni omawianych przepisów. Ustawodawca dokonał bowiem wyraźnego wyłączenia z możliwości przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności takich nieruchomości, które w dniu 13 października 2005 r. były w użytkowaniu wieczystym podmiotów publicznych. Za takim założeniem przemawiają również stenogramy z posiedzeń komisji sejmowych – Komisji Infrastruktury, Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej, z których wynika, że celem zmian ostatecznie uchwalonych w dniu 28 lipca 2011 r. było danie prawa do uwłaszczenia wszystkim użytkownikom wieczystym – z paroma wyjątkami – którzy w dniu 13 października 2005 r. byli już użytkownikami wieczystymi nieruchomości (sprawozdanie posła S. H. - przewodniczącego podkomisji powołanej przez trzy ww. Komisje –Biuletyn nr 5364/VI – posiedzenie Komisji w dniu 14 lipca 2011 r.). W uzasadnieniu przyjętego do procedowania projektu zmiany ustawy nie znajdziemy wyjaśnienia istotnej dla niniejszej sprawy kwestii. Zważyć jednakże należy, wbrew zawartej w skardze argumentacji, iż celem przyjętych rozwiązań nie była likwidacja instytucji użytkowania wieczystego. Instytucja ta nadal funkcjonuje w polskim systemie prawnym, jej charakter określają w pierwszej kolejności przepisy art. 232-243 k.c., natomiast zasady sprzedaży i oddawania nieruchomości w użytkowanie wieczyste reguluje ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tj. Dz.U. 2010 Nr 102 poz. 651 ze zm.) – Rozdział 3, art. 27-36. Nowelizacja ustawy miała na celu dostosowanie jej przepisów do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 26 stycznia 2010 r. sygn. akt K 9/08, w którym Trybunał orzekł, że art. 4 ust. 8 i 9 ustawy w zakresie, w jakim wskazuje, że udzielenie bonifikaty jest obowiązkiem organu jednostki samorządu terytorialnego właściwego do wydania decyzji przekształceniowej, jest niezgodny z art. 165 ust. 1 oraz art. 167 ust. 1 i 2 Konstytucji RP. Nowelizacja dostosowuje brzmienie ustawy do powyższego wyroku uchylając art. 4 ust. 8 i modyfikując odpowiednio ust. 9 ustawy, tak by zastrzeżona przepisami ustawy bonifikata w wysokości 50% nie dotyczyła nieruchomości stanowiących własność jednostek samorządu terytorialnego. Jak wyżej wskazano, nowelizacja rozszerzyła również zakres podmiotowy i przedmiotowy działania ustawy, wprowadzając zarazem wyłączenia w tym zakresie, określone w przepisie art. 1 ust. 1b ustawy. Przeprowadzona w ten sposób wykładnia historyczna omawianych norm wprost prowadzi do wniosku, iż dokonanie zmiany art. 1 ust. 1 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości nie miało na celu poszerzenia zakresu tego przepisu o następców prawnych podmiotów, którym uprawnienie do przekształcenia nie przysługiwało przed nowelizacją i w świetle wprowadzenia do ustawy wyłączenia z art. 1 ust. 1b nadal nie przysługuje. Nie bez znaczenia dla tej oceny jest również brak przepisów intertemporalnych, bowiem zgodnie z art.5 ust. 1 ustawy nowelizującej z dnia 28 lipca 2011 r. w sprawach wszczętych i niezakończonych, a prowadzonych na podstawie dotychczasowych przepisów, stosuje się przepisy ustawy, w brzmieniu nadanym ustawą nowelizującą. W tych uwarunkowaniach pierwszeństwo ma wykładnia językowa. Ustalając jednakże znaczenie językowe przepisu, należy brać pod uwagę także jego kontekst systemowy i funkcjonalny, a więc na przykład inne przepisy prawne, wolę prawodawcy oraz cel regulacji (L. Morawski, Zasady wykładni prawa, Toruń 2006, s. 74).
Uwzględniając ten kontekst Sąd uznał, iż przyjęcie w rozpatrywanym przypadku rozszerzającej wykładni przedmiotowych przepisów stanowiłoby niedozwoloną ingerencję w prawo własności, przysługujące Skarbowi Państwa oraz jednostkom samorządu terytorialnego (na podstawie przepisów Konstytucji - art.165). Pozbawiłoby zwłaszcza podmioty samorządowe kontroli nad nieruchomościami oddanymi w użytkowanie wieczyste, zmuszając do automatycznego akceptowania każdego wniosku o przekształcenie. Zarządzając swoim majątkiem, jednostki samorządu terytorialnego powinny mieć na względzie potrzeby całej wspólnoty samorządowej, stosownie do art. 166 ust. 1 Konstytucji. Można sobie wyobrazić sytuacje, w których w interesie wszystkich mieszkańców danej gminy byłoby nieuwzględnienie wniosku o uwłaszczenie, chociażby z uwagi na przyszłe ważne inwestycje komunalne na gruntach oddanych w użytkowanie wieczyste, planowane do realizacji po upływie czasu, na który zawarto umowę o ustanowienie tego prawa rzeczowego, albo potrzeba sprawowania kontroli nad sposobem wykorzystania tych nieruchomości w większym stopniu niż byłoby to możliwe po przekształceniu. Stosunek użytkowania wieczystego, łączący właściciela nieruchomości z użytkownikiem, ma charakter cywilnoprawny i jest oparty na zasadzie równości stron, zatem taka ingerencja musi jednoznacznie wynikać z przyjętych rozwiązań prawnych.
Dnia 13 października 2005r. użytkownikiem wieczystym przedmiotowej nieruchomości była Fabryka [...] "F" z siedzibą w W., w której to Skarb Państwa posiadał pozycję dominującą. Organy obu instancji prawidłowo zatem przyjęły, że w przedmiotowej sprawie zaistniała negatywna przesłanka przekształcenia określona w art. 1 ust. 1 b ustawy i żądanie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności na podstawie art. 1 ust. 1 i ust. 3 stronie skarżącej nie przysługuje.
Tym samym Sąd w składzie rozpatrującym niniejszą sprawę nie podzielił zarzutów skargi oraz przedstawionego w niej stanowiska odnośnie wykładni przepisów ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości.
Podsumowując, w ocenie Sądu, zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organy obu instancji podjęły w toku postępowania wszelkie wymagane przez ustawodawcę czynności i wywiązały się z obowiązków nałożonych na nie przepisami art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a.
W tym stanie rzeczy, wobec braku uzasadnionych podstaw skargi, na podstawie art. 151 P.p.s.a., skargę należało oddalić
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło