III FZ 235/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jolanta Sokołowska po rozpoznaniu w dniu 11 lipca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia R. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 7 lutego 2023 r. sygn. akt I SA/Sz 579/22 w przedmiocie wyłączenia sędziów w sprawie ze skargi R. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia 27 czerwca 2022 r. nr SKO/KD/400/997/2022 w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2022 r. postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 7 lutego 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił wniosek R. S. o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Bolesława Stachury i Jolanty Kwiecińskiej od rozpoznania sprawy o sygn. akt I SA/Sz 579/22 ze skargi R. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia 27 czerwca 2022 r. nr SKO/KD/400/997/2022 w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego na 2022 r. Sąd pierwszej instancji przedstawił następujący stan faktyczny sprawy: W piśmie z dnia 25 stycznia 2023 r. skarżący złożył wniosek o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie Bolesława Stachury oraz Jolanty Kwiecińskiej od rozpoznawania sprawy ze skargi z dnia 19 sierpnia 2022 r. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia 27 czerwca 2022 r. nr SKO/KD/400/997/2022 w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego na 2022 rok. Skarżący, uzasadniając wniosek, wskazał, że podstawą wyłączenia jest "fałszywe określenie istoty sprawy I SA/Sz 579/22 i chęć rozpatrywania sprawy po barbarzyńsku na podstawie fałszywej istoty sprawy, czyli łącznego zobowiązania pieniężnego na 2022 rok". Następnie wyjaśnił, że "istotą sprawy jest rozpoznanie wniosku – skargi z 19 sierpnia 2022 r. oraz wniosku – odwołania z dnia 28 lutego 2022 r. Ponadto wniosku z dnia 31 marca 2022 r. skierowanego do Rady Gminy W. w szczególności w celu podjęcia uchwały na zwołanym, jawnym posiedzeniu Rady Gminy, uznaniowej, zwalniającej skarżącego w całości od opłaty podatku rolnego i podatku od nieruchomości". W dniu 27 stycznia 2023 r. sędzia WSA w Szczecinie Bolesław Stachura oraz sędzia WSA w Szczecinie Jolanta Kwiecińska złożyli do akt sprawy oświadczenia, z których wynika, iż ze skarżącym nie pozostają w jakimkolwiek stosunku prawnym lub osobistym oraz że w sprawie nie zachodzą żadne okoliczności w rozumieniu art. 18 i art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 259 ze zm., dalej: P.p.s.a.), z powodu których zachodziłyby wątpliwości co do ich bezstronności przy orzekaniu w niniejszej sprawie. Pismem z dnia 3 marca 2023 r. Skarżący wniósł zażalenie na powyższe rozstrzygnięcie powielając argumentację zawartą we wniosku o wyłączenie sędziów. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd pierwszej instancji wniosek skarżącego rozpoznał na podstawie art. 18 i art. 19 P.p.s.a. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego słusznie Sąd pierwszej instancji zastosował regulacje zawarte w tych przepisach. Przywołane przepisy różnicują zasady wyłączenia sędziego w zależności od charakteru przesłanek, które mają stanowić podstawę tego wyłączenia. Sędzia z mocy samej ustawy wyłączony jest w sprawach, w których wystąpią przesłanki wyliczone enumeratywnie w art. 18 P.p.s.a. Katalog tych przesłanek jest zamknięty i nie może być interpretowany rozszerzająco, co związane jest z doniosłością skutków prawnych orzekania przez sędziego wyłączonego z mocy ustawy. Skutkiem takim jest bowiem nieważność postępowania sądowoadministracyjnego (por. wyroki NSA z 27 sierpnia 2019 r., I OSK 2560/17; z 27 sierpnia 2019 r. I OSK 2627/17; (publ.: www.orzeczenia.nsa.gov.pl - CBOSA). Przyczyny te opierają się na związkach sędziego z przedmiotem lub podmiotami postępowania. Natomiast na podstawie art. 19 P.p.s.a. sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. W tym przypadku podstawą wyłączenia sędziego jest istnienie obiektywnej okoliczności, która mogłaby wywoływać wątpliwości co do bezstronności sędziego. W szczególności, wyłączeniu na podstawie art. 19 P.p.s.a. może podlegać sędzia, który z innych przyczyn niż wymienione w art. 18 P.p.s.a., mógłby być zainteresowany wynikiem sprawy. Trzeba jednak podkreślić, że wnioskowanie o wyłączenie sędziego na podstawie art. 19 P.p.s.a., nie może prowadzić do wyeliminowania z postępowania sędziów, których strona w swoim subiektywnym przekonaniu uznaje za stronniczych. Innymi słowy, subiektywne przekonanie strony o braku bezstronności sędziego, nie może stanowić podstawy do jego wyłączenia. Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela dotychczasowe stanowisko sądów administracyjnych, że przepis ten odnosi się do sytuacji, w której konkretne okoliczności danego postępowania przemawiają za uznaniem, że w rozpatrywanej sprawie możliwe jest zagrożenie bezstronności i obiektywizmu orzekania. W tej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie nie znalazł obiektywnych okoliczności, dających podstawę do wyłączenia sędziów wskazanych przez Skarżącego mocą art. 18 P.p.s.a. i art. 19 P.p.s.a, a ocenę tę w pełni podziela Naczelny Sąd Administracyjny. W sprawie nie zostały spełnione przesłanki wyłączenia sędziego z mocy ustawy zawarte w art. 18 P.p.s.a. Skarżący nie wykazał istnienia żadnej okoliczności, która mogłaby rodzić wątpliwość co do bezstronności wymienionych sędziów. Argumentacja ograniczająca się do wskazania, że określony przez Przewodniczącego Wydziału w zarządzeniu z dnia 5 września 2022 r. przedmiot postępowania, tj. łączne zobowiązanie pieniężne na 2022 rok, nie obejmuje w całości żądania, zawartego w złożonej przez niego skardze, bez wątpienia nie mogła zostać uznana za wystarczającą do wyłączenia sędziów na podstawie art. 19 P.p.s.a. Słusznie wskazał sąd pierwszej instancji, że argumenty przedstawione przez skarżącego mają charakter generalny i nie zostały poparte konkretnymi, obiektywnymi okolicznościami oraz dowodami wskazującymi na realną wątpliwość co do bezstronności sędziów. Sędziowie, o których wyłączenie wniósł skarżący: sędzia WSA w Szczecinie Bolesław Stachura oraz sędzia WSA w Szczecinie Jolanta Kwiecińska w dniu 27 stycznia 2023 r. złożyli do akt sprawy oświadczenia, z których wynika, iż ze skarżącym nie pozostają w jakimkolwiek stosunku prawnym lub osobistym oraz że w sprawie nie zachodzą żadne okoliczności w rozumieniu art. 18 i art. 19 P.p.s.a. Ponieważ Skarżący nie wykazał w swoim wniosku żadnej okoliczności, która mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności w niniejsze sprawie wskazanych sędziów, a ponadto wniosku takiego nie można wywieść na podstawie analizy akt sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł w toku kontroli instancyjnej podstaw do podważenia stanowiska wojewódzkiego sądu administracyjnego zawartego w zaskarżonym postanowieniu. W konsekwencji, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie.