II SA/Gd 488/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Janina Guść po rozpoznaniu w dniu 30 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. K. na pismo A Spółki z o.o. Oddziału z dnia 28 marca 2014 r. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić skarżącemu A. K. ze Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku kwotę 200 (dwieście) zł tytułem zwrotu uiszczonego wpisu sądowego. A. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę przeciwko "A" Spółce z o.o. z siedzibą w W., Oddziałowi P. w G. na pismo z dnia 28 marca 2014 r. w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej, określone przez skarżącego jako decyzja. Skarżący powołał się na fakt posiadania przez oddział spółki zdolności sądowej w postępowaniu o udostępnienie informacji publicznej. Skargę wniesiono w następujących okolicznościach faktycznych: A. K. zwrócił się do Oddziału P. w G. "A" Spółki z o.o. z siedzibą w W. o udostępnienie, jako informacji publicznej, informacji o liczbie osób uprawnionych do kontroli biletów w pociągach, które są zatrudnione w Oddziale. Pismem z dnia 5 marca 2014 r. Dyrektor Oddziału P. "A" Spółki z o.o. z siedzibą w W. odmówił udostępnienia wnioskowanych informacji, wskazując jako podstawę ograniczenie wynikające z art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.) - tajemnicę przedsiębiorstwa. W piśmie wskazano, że żądane informacje są objęte tajemnicą przedsiębiorstwa, co potwierdzają postanowienia Regulaminu Ochrony Tajemnicy Przedsiębiorstwa przyjętego uchwałą zarządu Spółki Nr [...] z dnia 4 kwietnia 2011 r. Pismem z dnia 15 marca 2014 r. skarżący zwrócił się do Oddziału P. Spółki z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Sprzeciwił się automatycznej odmowie udostępnienia informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorcy bez uzasadnienia negatywnego wpływu ewentualnego udostępnienia danych na działalność przedsiębiorcy. W odpowiedzi na powyższe, Dyrektor Oddziału P. w G. "A" Spółki z o.o. z siedzibą w W. w piśmie z dnia 28 marca 2014 r. ponownie odmówił udostępnienia informacji żądanych przez skarżącego, powołując się na tajemnicę przedsiębiorstwa. W skardze A. K. zarzucił naruszenie przepisów art. 2 ust. 1 w związku z art. 4 ust. 3, art. 7 ust. 1 pkt 2 i art. 10 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, poprzez ich niezastosowanie i nieudostępnienie żądanych informacji oraz naruszenie art. 5 ust. 2 wskazanej ustawy poprzez ich zastosowanie w sytuacji, w której nie miały one zastosowania. Skarżący zarzucił również uchybienia procesowe w zakresie strony formalnej wydanych decyzji i ich uzasadnienia, które według skarżącego nie odpowiadają prawu. W odpowiedzi na skargę, Oddział P. w G. "A" Spółki z o.o. z siedzibą w W. wniósł o jej odrzucenie ewentualnie o oddalenie, twierdząc, że Oddział P. Spółki nie ma zdolności sądowej i nie występuje samodzielnie w obrocie prawnym, a o udostępnienie żądanej informacji skarżący winien był zwrócić się do Spółki "A" w W., a nie do Oddziału. Pisma zaskarżone do Sądu nie mają waloru decyzji, gdyż nawet nie zostały podpisane zgodnie z zasadami reprezentacji ujawnionymi w rejestrze przez dwie osoby upoważnione. Miały wyłącznie charakter pism informujących o stanowisku Oddziału wobec żądań skarżącego. Nadto, w piśmie podtrzymano stanowisko, że ujawnienie żądanych informacji nie było możliwe ze względu na ochronę tajemnicy przedsiębiorstwa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny może merytorycznie rozpoznać skargę w sytuacji, w której brak jest formalnych przeszkód do jej rozpoznania. Sąd administracyjny z urzędu bada w pierwszej kolejności dopuszczalność skargi ustalając, czy nie zachodzi jedna z przesłanek jej odrzucenia w świetle art. 58 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze. zm.), zwanej dalej p.p.s.a. Przepis ten określa bowiem przesłanki i procedurę odrzucenia skargi przez sąd administracyjny. Odrzucenie skargi jest następstwem jej niedopuszczalności, a więc sytuacji, w której sąd administracyjny nie może przyjąć skargi do merytorycznego rozpoznania i rozstrzygnięcia. Skarga będzie niedopuszczalna, w sytuacji gdy nie będzie wypełniała ustawowo określonych wymagań, a więc warunków dotyczących podmiotu wnoszącego skargę, przedmiotu skargi, jej formy i treści. W pierwszej kolejności Sąd zobligowany był do oceny zawartego w odpowiedzi na skargę wniosku o jej odrzucenie. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 5 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę m.in., jeżeli jedna ze stron nie ma zdolności sądowej. Z kolei, stosownie do art. 25 § 1 p.p.s.a. zdolność sądową, a więc zdolność występowania przed sądem administracyjnym jako strona, ma osoba fizyczna i osoba prawna. Zdolność sądową mają także państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej oraz organizacje społeczne nieposiadające osobowości prawnej (§ 2), inne jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, jeżeli przepisy prawa dopuszczają możliwość nałożenia na te jednostki obowiązków lub przyznania uprawnień lub skierowania do nich nakazów i zakazów, a także stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (§ 3) oraz organizacje społeczne, choćby nie posiadały osobowości prawnej, w zakresie ich statutowej działalności w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób (§ 4). Przedmiotowa skarga kwestionuje bezczynność dotyczącą udzielenia informacji w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.), zwanej dalej ustawą. Ustawa ta w art. 4 ust. 1 stanowi, że obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1) organy władzy publicznej, 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych, 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. W myśl art. 4 ust. 2 ustawy, obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są organizacje związkowe i pracodawców reprezentatywne, w rozumieniu ustawy z dnia 6 lipca 2001 r. o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego (Dz. U. Nr 100, poz. 1080, ze zm.), oraz partie polityczne. Skarżący A. K. kwestionuje odmowę udostępnienia informacji publicznej, o którą zwrócił się do Oddziału P. w G. "A" Spółki z o.o. z siedzibą w W. W świetle art. 12 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. Nr 94, poz. 1037 ze zm.) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością nabywa osobowość prawną z chwilą wpisania do Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego. Podstawą tworzenia i funkcjonowania oddziałów spółek z ograniczoną odpowiedzialnością mających siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej są przepisy ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (tj.: Dz. U. z 2010 r. nr 220, poz.1447 ze zm.), tj. art. 5 pkt 4, zgodnie z którym przez oddział rozumie się wyodrębnioną i samodzielną organizacyjnie część działalności gospodarczej, wykonywaną przez przedsiębiorcę poza siedzibą przedsiębiorcy lub głównym miejscem wykonywania działalności. Jeżeli przedsiębiorca posiada oddziały, to w rejestrze przedsiębiorców obok danych dotyczących przedsiębiorcy powinny być ujawnione także siedziby i adresy jego oddziałów (art. 38 pkt 1 lit. d ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym – tj.: Dz. U. z 2007 r. nr 168, poz.1186 ze zm.). Z regulacji tych wynika, że pomimo wyodrębnienia organizacyjnego, technicznego, kadrowego i finansowego oddział nie posiada odrębnej podmiotowości (zdolności) prawnej, albowiem żaden z przepisów powołanych wyżej ustaw takiej osobowości mu nie przyznaje. Podstawą aktywności oddziału jest zawsze osobowość (zdolność) prawna przedsiębiorcy, w tym wypadku spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. W ocenie Sądu, oddział spółki z ograniczoną odpowiedzialnością nie mieści się w katalogu podmiotów zobowiązanych do udostępniania informacji publicznej w świetle art. 4 ustawy. Nie może on być uznany za podmiot reprezentujący inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne. Przepisy prawa nie przewidują kompetencji oddziału do reprezentowania osoby prawnej, jaką jest spółka. Za podmiot reprezentujący spółkę może bowiem zostać uznany, zgodnie z art. 201 Kodeksu spółek handlowych jedynie zarząd tej spółki. Podkreślić należy, że przepis art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy stanowiący, że zobowiązane do udzielenia informacji publicznej są podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, rozróżnia pojęcie osób i jednostek organizacyjnych. Przyjąć należy, że wymienione przez ustawodawcę pojęcia są rozłączne. Pojęcie osób obejmuje osoby fizyczne i osoby prawne. Jednostkami organizacyjnymi są natomiast podmioty nie posiadające osobowości prawnej. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością posiada status osoby prawnej, a jej oddział jest częścią osoby prawnej. Nie stanowi on zatem jednostki organizacyjnej w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy. Z powyższych względów Sąd podziela wyrażane w orzecznictwie sądowoadministracyjnym stanowisko, że oddział spółki nie może być stroną postępowania sądowoadministracyjnego i nie podziela stanowiska przeciwnego, odnośnie możliwości wystąpienia ze skargą w sprawie dotyczącej udostępnienia informacji publicznej przeciwko oddziałowi osoby prawnej jaką jest spółka. Skierowanie skargi w przedmiocie informacji publicznej przeciwko Oddziałowi P. Spółki "A" Spółce z o.o. w G. było niedopuszczalne z uwagi na brak zdolności sądowej oddziału, który nie podlega uzupełnieniu w trybie art. 31 § 1 p.p.s.a. Wobec tego Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 p.p.s.a. skargę odrzucił. O zwrocie wpisu orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.