VII SA/Wa 112/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak - Pęczkowska, Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka, Protokolant st. ref. Katarzyna Zychora, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 października 2014 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej (...) na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) listopada 2013 r. znak (...) w przedmiocie stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa i odmowy jej uchylenia I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej Wspólnoty Mieszkaniowej (...) kwotę 457 zł (czterysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia (...) listopada 2013 r., znak: (...), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, po rozpatrzeniu wniosku Wspólnoty Mieszkaniowej (...) o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) września 2013 r., znak: (...) w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) listopada 2009 r., znak: (...) - utrzymał w mocy własną decyzję z dnia (...) września 2013 r. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego (...) decyzją z dnia (...) maja 2009 r., Nr (...) udzielił inwestorowi (...) pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażem podziemnym wybudowanego na działkach o nr ewid. (...) i (...) z obr. (...), przy ul. (...) w (...), zrealizowanego na podstawie decyzji Prezydenta (...) z dnia (...) lipca 2007 r., Nr (...) o pozwoleniu na budowę. Następnie (...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia (...) października 2009 r. Nr (...), stwierdził nieważność decyzji udzielającej pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego budynku mieszkalnego i rozstrzygnięcie to zostało utrzymane w mocy decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) listopada 2009 r. znak: (...). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 28 kwietnia 2010 r., sygn. akt. VII SA/Wa 27/10 oddalił skargę spółki (...) na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) listopada 2009 r. znak: (...). W ocenie Sądu kontrolowana decyzja, którą udzielono pozwolenia na użytkowanie dotknięta jest wadą rażącego naruszenia art. 59 ust. 1 Prawa budowlanego, gdyż inwestycja została zrealizowana na podstawie nieostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę i decyzja ta tak w dacie złożenia wniosku o wydanie pozwolenia na użytkowanie jak i w dacie wydania decyzji kontrolowanej w postępowaniu nieważnościowym nie była ostateczna. Wspólnota Mieszkaniowa (...) w dniu (...) marca 2013 r. złożyła o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) listopada 2009 r. znak: (...), podnosząc przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. i wskazując, że o decyzji stwierdzającej nieważność pozwolenia na użytkowanie dowiedziała się w dniu (...) lutego 2013 r. w trakcie przeglądania akt sprawy dotyczącej rozbiórki budynku. Postanowieniem z dnia (...) sierpnia 2013 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wznowił postępowanie uznając, że spełnione zostały wymogi formalne. We wznowionym postępowaniu Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego ustalił, że Wspólnota Mieszkaniowa miała przymiot strony w trakcie prowadzonego postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (...) z dnia (...) maja 2009 r., udzielającej pozwolenia na użytkowanie i bez swojej winy nie brała udziału w tym postępowaniu. Z ustaleń organu wynika, że Wspólnota Mieszkaniowa (...) powstała z chwilą wyodrębnienia i przeniesienia własności pierwszego samodzielnego lokalu mieszkalnego w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. (...) w (...). Nastąpiło to w dniu (...) czerwca 2009 r. gdyż jak wynika z aktu notarialnego z dnia (...) czerwca 2009 r., Rep A nr (...) sporządzonego przez notariusz (...) w tym dniu ustanowiono odrębną własność lokalu mieszkalnego nr (...) w budynku przy ul. (...) w (...), jednocześnie przenosząc jego własność z inwestora na rzecz (...) i (...). Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że w sprawach o pozwolenie na użytkowanie w sytuacji, gdy inwestycja została zrealizowana na podstawie nieostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę nie znajduje zastosowania art. 59 ust. 7 Prawa budowlanego, a przymiot strony należy badać w oparciu o przepis 28 k.p.a. Zdaniem organu zawiązanie dnia (...) czerwca 2009 r. wspólnoty mieszkaniowej w budynku przy ul. (...) w (...) uzasadniało nadanie jej przymiotu strony w postępowaniu zakończonym decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) listopada 2009 r. znak: (...). Jednakże w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swojej istocie decyzji dotychczasowej z uwagi na związanie organu wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 kwietnia 2010 r., sygn. akt. VII SA/Wa 27/10. Mając na uwadze art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. 2012 poz. 270 ze zm.), sprawa zgodności decyzji z prawem nie może być odmiennie oceniona ani przez organ administracji publicznej, ani przez sąd administracyjny, a na organie ciąży obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu. Odnosząc się do zarzutów zawartych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wyjaśnił, że wobec braku ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, której załącznik stanowi zatwierdzony projekt budowlany, organ powiatowy nie miał podstaw prawnych do przeprowadzenia obowiązkowej kontroli, ponieważ nie mógł sprawdzić zgodności wykonania obiektu z projektem który nie posiadał umocowania prawnego. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia (...) listopada 2013 r. wniosła Wspólnota Mieszkaniowa (...) w (...) domagając się uchylenia w/w decyzji. Zaskarżonej decyzji zarzuciła: 1. naruszenie przepisu postępowania administracyjnego, tj. art. 151 § 2 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, iż w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swojej istocie decyzji dotychczasowej, podczas gdy nie doszło do naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. przy wydawaniu wspomnianej niżej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, w szczególności co do skutków ewentualnego naruszenia art. 59 ust. 7 ustawy – Prawo budowlane; 2. naruszenie art. 170 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że prawomocny wyrok Sądu oddalający skargę na decyzję, będącą przedmiotem kontroli w ramach postępowania najpierw nieważnościowego, a potem wznowieniowego, uniemożliwia wydanie decyzji w trybie wznowienia postępowania administracyjnego, wiążąc organy administracyjne rozstrzygające w trybie wznowienia postępowania; 3. naruszenie art. 7, art. 77, art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niezastosowanie tych przepisów i nierozpatrzenie kwestii braku skutków ew. naruszenia prawa przez decyzję o pozwoleniu na użytkowanie w kontekście art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, a więc polega na weryfikacji decyzji organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", wojewódzki sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oceniając zasadność skargi w świetle wskazanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, iż skarga zasługuje na uwzględnienie. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo na podstawie art. 149 § 1 k.p.a. postanowieniem z dnia (...) sierpnia 2013 r. wznowił postępowanie uznając, że spełnione zostały wymogi formalne. Wniosek o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) listopada 2009 r. znak: (...) pochodził od strony i złożony został w terminie jednego miesiąca od dnia w którym strona dowiedziała się o decyzji. Przedmiot postępowania w sprawie wznowienia postępowania wyznacza art. 149 § 2 k.p.a.. zgodnie z którym przedmiotem postępowania jest ustalenie, czy postępowanie w którym zapadła decyzja ostateczna dotknięte jest jedną z wad wyliczonych w art. 145 § 1 k.p.a. lub czy występuje przesłanka z art. 145 a § 1 k.p.a. oraz w razie pozytywnego wyniku tych czynności przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w celu rozpoznania i rozstrzygnięcia istoty sprawy administracyjnej, będącej przedmiotem decyzji ostatecznej. W niniejszej sprawie, prowadząc postępowanie rozpoznawcze co do ustalenia podstaw wznowienia postępowania, organ nie wyjaśnił jaki charakter miała powstała wspólnota mieszkaniowa i kto sprawował zarząd nieruchomością wspólną. Z ustaleń organu wynika jedynie, że Wspólnota Mieszkaniowa (...) w (...) powstała w dniu (...) czerwca 2009 r. w którym ustanowiono odrębną własność lokalu mieszkalnego nr (...) w budynku mieszkalnym, wielorodzinnym przy ul. (...) w (...), jednocześnie przenosząc jego własność z inwestora na rzecz (...) i (...). Stosownie do art. 6 zdanie pierwsze ustawy o własności lokali ( Dz. U. z 1994 r., Nr 85, poz. 388 ze zm.) ogół właścicieli, których lokale wchodzą w skład określonej nieruchomości, tworzy wspólnotę mieszkaniową, istniejącą z mocy prawa, gdy w skład nieruchomości wchodzą co najmniej dwa lokale będące własnością różnych osób. Według art. 18 ust. 1 wyżej wskazanej ustawy właściciele lokali mogą w umowie o ustanowieniu odrębnej własności lokali albo w umowie zawartej później w formie aktu notarialnego określić sposób zarządu nieruchomością wspólną, a w szczególności mogą powierzyć zarząd osobie fizycznej albo prawnej. Jeżeli zarządu w ten sposób nie określą, obowiązują zasady przewidziane w dalszych przepisach ustawy o własności lokali (art. 18 ust. 3). Rozróżniają one sytuacje, w których liczba lokali wyodrębnionych i lokali niewyodrębnionych, należących nadal do dotychczasowego właściciela, nie jest większa niż siedem i jest większa niż siedem (art. 19 i 20 ust. 1). W tym drugim przypadku, dotyczącym wspólnoty określanej jako "duża wspólnota mieszkaniowa", stosownie do art. 20 ust. 1 zdanie pierwsze ustawy o własności lokali, właściciele lokali są obowiązani podjąć uchwałę o wyborze jednoosobowego lub kilkuosobowego zarządu. Jeżeli natomiast liczba lokali wyodrębnionych i lokali niewyodrębnionych nie jest większa niż siedem (tzw. mała wspólnota mieszkaniowa), do zarządu nieruchomością wspólną mają odpowiednie zastosowanie przepisy kodeksu cywilnego i kodeksu postępowania cywilnego o współwłasności, czyli art. 199-209 k.c. oraz art. 611-616 k.p.c. (art. 19 u.w.l.). Wymienione przepisy kodeksu cywilnego regulują zarząd rzeczą wspólną, będącą przedmiotem współwłasności w częściach ułamkowych, jako zarząd wykonywany przez samych współwłaścicieli, który w odróżnieniu do zarządu pośredniego, sprawowanego przez odpowiedni organ, oraz zarządu powierniczego, określany jest mianem zarządu bezpośredniego (właścicielskiego). Sprawowanie zarządu rzeczą wspólną uregulowane w art. 199-209 k.c. odbywa się przez dokonywanie czynności faktycznych i prawnych przez samych współwłaścicieli, bez podejmowania uchwał stwierdzających możliwość ich dokonania. Odnosząc powyższe uwagi do niniejszej sprawy wskazać należy, że ustalenie przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. uzależnione jest od wyjaśnienia, czy istniejąca w dacie wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie wspólnota mieszkaniowa była tzw. małą wspólnotą mieszkaniową do której należał również inwestor, czy też była tzw. dużą wspólnotą mieszkaniową. Ustalenie rodzaju powstałej wspólnoty mieszkaniowej determinuje z kolei sposób wykonywania zarządu rzeczą wspólną. Dopiero wyjaśnienie tych kwestii pozwoli ustalić, czy wspólnota mieszkaniowa, która istniała w trakcie postępowania zakończonego decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) listopada 2009 r. nie brała w nim udziału bez swojej winy, czy też w imieniu wspólnoty występował inwestor, który był stroną tego postępowania. Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a., które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy. W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji. Zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku na podstawie art. 152 w/w ustawy. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w/w ustawy. [pic]