I SAB/Wa 394/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Żmich (spr.) Sędziowie: WSA Tomasz Wykowski WSA Piotr Przybysz Protokolant specjalista Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 listopada 2014 r. sprawy ze skargi P.S. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku w sprawie przyznania odszkodowania za nieruchomość [...] 1. zobowiązuje Prezydenta W. do rozpoznania wniosku z dnia 28 października 2010 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość [...] położoną przy ul. [...], oznaczoną jako [...] - w terminie czterech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność Prezydenta W. miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta. W. na rzecz skarżącego P.S. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. P.S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku A.Z. z dnia 28 października 2010 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość [...], położoną pod dawnym adresem przy ul. [...], hip. [...], przejętą na podstawie dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279 ze zm.). W skardze skarżący zarzucił Prezydentowi W. naruszenie przepisów art. 35 § 1-3 i § 5 Kpa, polegające na niezałatwieniu sprawy najdalej w ciągu dwóch miesięcy oraz prowadzenie postępowania dłużej, niż jest to konieczne i uzasadnione. Wobec powyższego wniósł o uwzględnienie skargi poprzez: 1) stwierdzenie bezczynności Prezydenta W. w zakresie wniosku A.Z. z dnia 28 października 2010 r. o ustalenie, w trybie przepisu art. 215 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2014 r. poz. 518) – zwanej dalej "ugn", odszkodowania za nieruchomość [...] położoną pod dawnym adresem przy ul. [...], hip. "[...]"; 2) stwierdzenie, że bezczynność organu ma rażący charakter; 3) zobowiązanie Prezydenta W. do załatwienia sprawy poprzez wydanie decyzji, w określonym przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie terminie, nie dłuższym, niż 2 miesiące od daty zwrotu akt administracyjnych do organu; 4) rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym i wydanie wyroku na posiedzeniu niejawnym; 5) zasądzenie od Prezydenta W. na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W uzasadnieniu podniósł, że przed wniesieniem niniejszej skargi zostały wyczerpane przysługujące pierwotnemu wnioskodawcy A.Z. środki zaskarżenia. Zażalenie pełnomocnika wnioskodawcy A.Z. z dnia 11 grudnia 2013 r. na niezałatwienie sprawy w terminie, postanowieniem Nr [...] z dnia [...] marca 2013 r. Wojewoda [...] uznał za uzasadnione. Wojewoda wyznaczył Prezydentowi dodatkowy termin na podjęcie stosownego rozstrzygnięcia wynoszący 4 miesiące od daty doręczenia przedmiotowego postanowienia. Pomimo wskazania takiego terminu Prezydent W. nie podjął nawet czynności zmierzających do rozpoznania wniosku i sprawa nie została terminowo rozpoznana. W trakcie przedmiotowego postępowania zmarł wnioskodawca A.Z. a w jego miejsce wstąpili do sprawy jego spadkobiercy (w tym skarżący P.S.). Stosowne pismo wraz pełnomocnictwem procesowym oraz potwierdzeniem następstwa prawnego zostało złożone organowi w dniu 4 kwietnia 2013 r. i znajduje się w aktach sprawy. Pomimo to, Prezydent W. w dalszym ciągu nie podjął czynności zmierzających do rozpoznania wniosku. Wobec faktu, że w niniejszej sprawie wszelkie kwestie formalne zostały już ustalone, nic nie stało na przeszkodzie wydania decyzji administracyjnej. Pomimo upływu ustawowych terminów do rozpoznania sprawy wynikających z przepisów art. 35 § 1-3 Kpa, do dnia sporządzenia niniejszej skargi, postępowanie jest prowadzone w dalszym ciągu, a organ nie wskazał nowego terminu załatwienia sprawy, nie podał również kolejnych przyczyn niezałatwienia sprawy w terminie oraz przede wszystkim, nie wydał decyzji w sprawie. Skarżący wskazał, że z ogólnych zasad postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy, zgodnie z art. 12 Kpa, a także zobowiązane są podejmować wszelkie kroki niezbędne do jej wyjaśnienia i załatwienia w myśl art. 7 i art. 77 § 1 Kpa. W rozpoznawanej sprawie oznacza to obowiązek podjęcia nie jakichkolwiek działań, lecz działań celowych zmierzających do rozpatrzenia wniosku o przyznanie odszkodowania. W niniejszej sprawie wszelkie kwestie formalne zostały już ustalone. Niezrozumiałym zatem jest dalsze, uporczywe prowadzenie (tylko formalne, gdyż żadne czynności dowodowe nie zostały podjęte) przez organ postępowania przy równoczesnym braku podjęcia jakichkolwiek czynności celem dokonania opisu i oszacowania przedmiotowej nieruchomości [...] i w konsekwencji ustalenia odszkodowania za utraconą nieruchomość. Do dnia sporządzenia niniejszej skargi ani skarżący, ani pełnomocnik skarżących nie otrzymali żadnych dalszych informacji od obowiązanego w tym zakresie organu. Pisma otrzymane w przedmiotowej sprawie od zobowiązanego organu w żaden sposób nie mogą stanowić, w świetle przepisu art. 35 § 5 Kpa, usprawiedliwienia dla bezczynności organu. W odpowiedzi na skargę Prezydent W. wniósł o jej oddalenie oraz nie wyraził zgody na rozpatrywanie skargi w trybie uproszczonym. W uzasadnieniu wskazał, że w sprawie toczy się postępowanie na podstawie art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.) – zwanej dalej "ugn". Postępowanie to znajduje się na etapie gromadzenia dokumentacji niezbędnej do określenia, czy nieruchomość spełnia przesłanki z art. 215 ugn. Organ podał, że pismem z dnia 22 kwietnia 2014 r. strony zostały poinformowane o aktualnym stanie sprawy i przewidywanym terminie zakończenia postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest uzasadniona. Nie budzi wątpliwości Sądu, że w niniejszej sprawie Prezydent W. pozostaje w bezczynności, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 8 w zw. z pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) – zwanej dalej "Ppsa". Trzeba bowiem mieć na uwadze, że maksymalny termin na załatwienie sprawy jaki przewiduje przepis art. 35 § 3 Kpa (termin dwóch miesięcy) został w niniejszej sprawie wielokrotnie przekroczony. Poza sporem jest to, że w aktach administracyjnych znajduje się wniosek A.Z. o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W. przy ul.[...], nr hip. "[...]", nr hip. [...], złożony organowi w dniu 28 października 2010 r. Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie nie wynika, aby wystąpiły okoliczności wstrzymujące bieg terminu załatwienia sprawy, o którym mowa w art. 103 Kpa. Jak wynika z akt sprawy do chwili obecnej decyzja w sprawie nie została wydana. Sąd uznał, że istniejąca w sprawie bezczynność organu ma charakter rażącego naruszenia prawa. Sąd miał na uwadze to, że w niniejszej sprawie Prezydent W. podjął kilka czynności mających na celu załatwienie sprawy. Pismem z dnia 20 października 2011 r. organ wystąpił do Sądu Rejonowego dla W. X Wydziału Ksiąg Wieczystych o przesłanie aktu notarialnego z dnia [...] lutego 1939 r., [...]. Z akt sprawy wynika, że organ w okresie od 17 stycznia 2012 r. do 18 lipca 2014 r. podejmował dalsze czynności mających na celu wyjaśnienie sprawy o odszkodowanie r. W 2010 r. i 2014 r. Prezydent W. wyjaśniał zagadnienia dotyczące realizowanych inwestycji na nieruchomości i w tym celu zwrócił się do Archiwum Urzędu W. i Wydziału Architektury i Budownictwa dla [...] W. oraz do Biura Administracyjno–Gospodarczego Wydziału Archiwum Urzędu W. i Archiwum Państwowego W.. O kwalifikowanej postaci stanu bezczynności organu świadczy jednak to, że wniosek o odszkodowanie wpłynął do organu w dniu 28 października 2010 r., natomiast pierwszą czynność nadającą sprawie o odszkodowanie bieg Prezydent W. podjął dopiero prawie po roku (20 października 2011 r.). Mimo: 1) złożonego przez skarżącego zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie (pismo z dnia 11 grudnia 2012 r.); 2) wyznaczenia przez Wojewodę [...] w postanowieniu z dnia [...] marca 2013 r. dodatkowego terminu na załatwienie sprawy, wynoszącego 4 miesiące od daty doręczenia postanowienia; 3) wniesionej przez skarżącego skargi sądowej na bezczynność organu; 4) wyznaczenia przez Prezydenta W. nowego terminu na załatwienie sprawy do dnia 28 listopada 2014 r. (pismo z dnia 18 lipca 2014 r.), organ cały czas prowadzi postępowanie w sprawie i pomimo upływu ponad 4 lat od złożenia wniosku o odszkodowanie Prezydent W. nie zdołał wyjaśnić przesłanek z art. 215 ust. 2 ugn. Zdaniem Sądu, brak zintensyfikowania czynności postępowania i dążenia do jak najszybszego załatwienia sprawy zainicjowanej wnioskiem z 2010 r. należało ocenić szczególnie nagannie, ponieważ tego rodzaju bezczynność faktycznie pozbawiła wnioskodawcę A.Z. (zmarłego 12 grudnia 2012 r.) możliwości uzyskania rozstrzygnięcia, co do zasadności jego żądania o ustalenie do odszkodowania za przejęcie nieruchomości w trybie przepisów tzw. dekretu [...]. Wobec tego, że sprawy dotyczące odszkodowań za nieruchomości [...] są sprawami szczególnie skomplikowanymi Sąd uznał za właściwe zobowiązanie Prezydenta W. do rozpoznania wniosku o odszkodowanie w terminie 4 miesięcy, od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Wyznaczenie organowi terminu nie dłuższego, niż 2 miesiące na załatwienie sprawy – jak tego domaga się skarżący – mogłoby być niewystarczające, gdyby okazało się (czego na obecnym etapie sprawy nie można ocenić), że zajdzie potrzeba sporządzenia operatu szacunkowego określającego wartość nieruchomości, do którego strony mają prawo wnieść zastrzeżenia i uwagi. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 149 § 1 Ppsa orzekł, jak w sentencji. O zwrocie skarżącemu kosztów postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 Ppsa w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r. poz. 461).