IV SA/Wa 1643/14
WyrokWSA w Warszawie2014-11-07
Skład orzekający: Katarzyna Golat, Łukasz Krzycki, Beata Sobocha
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zstępny osoby uprawnionej do nieodpłatnego przyznania własności działki rolnej, który faktycznie włada tą nieruchomością w zakresie odpowiadającym uprawnieniom zmarłego, może uzyskać jej własność, nawet jeśli władanie to nie jest wyłączne i obejmuje tereny ogólnodostępne?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organy administracji naruszyły przepisy postępowania (art. 7, 77, 107 KPA) poprzez nierzetelną ocenę materiału dowodowego i nieprzekonujące uzasadnienie. Ponadto, sąd stwierdził błędną wykładnię prawa materialnego (art. 118 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników), wskazując, że "faktyczne władanie" nie musi być wyłączne i ciągłe, a interpretacja tego pojęcia powinna uwzględniać przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące posiadania.Stan faktyczny
Skarżący M. O. wnioskował o nieodpłatne przyznanie własności nieruchomości rolnych, powołując się na art. 118 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników. Starosta odmówił przyznania własności działek nr [...] i nr [...], uznając, że skarżący nie władał nimi nieprzerwanie, a stanowiły one teren ogólnodostępny. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżący złożył skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów KPA i ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników. WSA uchylił decyzję w części dotyczącej spornych działek, umorzył postępowanie w pozostałym zakresie i zasądził koszty.Rozstrzygnięcie
1. uchyla zaskarżoną decyzję w części dotyczącej działki o numerze ewidencyjnym [...] oraz [...]; 2. w pozostałym zakresie umarza postępowanie; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżącego M. O. kwotę 457 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Katarzyna Golat (spr.), Sędziowie sędzia WSA Łukasz Krzycki, sędzia WSA Beata Sobocha, Protokolant st. ref. Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 listopada 2014 r. sprawy ze skargi M. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] w przedmiocie nieodpłatnego przyznania własności nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję w części dotyczącej działki o numerze ewidencyjnym [...] oraz [...]; 2. w pozostałym zakresie umarza postępowanie; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżącego M. O. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Starosta W. decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r. Nr [...], po rozpatrzeniu wniosku M. O. (dalej: "skarżący"), przyznał skarżącemu nieodpłatnie własność zabudowanej nieruchomości, położonej w gminie S., obręb K., oznaczonej jako działka nr [...], o pow. [...] ha oraz odmówił nieodpłatnego przyznania na rzecz skarżącego nieruchomości gruntowej położonej w gminie S., obręb K., oznaczonej jako działki nr [...] i nr [...].
W uzasadnieniu organ podniósł m.in., że skarżący spełnia wymogi dotyczące nieodpłatnego przyznania własności zabudowanej nieruchomości, położonej w gminie S., obręb K., oznaczonej jako działka nr [...]. Natomiast nie władał działkami nr [...] i nr [...], bowiem stanowiły one teren ogólnodostępny.
Skarżący w odwołaniu od powyższej decyzji zarzucił naruszenie:
art. 118 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2008 r. Nr 50, poz. 291), poprzez nieuwzględnienie uzasadnionego interesu skarżącego wskutek odmowy nieodpłatnego przyznania na jego rzecz prawa własności także działek nr [...] i nr [...], mimo wykazania przez niego istnienia przesłanek wymaganych dla uwzględnienia wniosku,
przepisów ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267, określanej dalej jako: Kpa) , wskutek uchylenia się od obowiązku wszechstronnego rozważenia i oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, jak również uchylenia się od obowiązku uwzględnienia wskazań co do dalszego postępowania zawartych w uzasadnieniu decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r. Nr [...] oraz uchylenie się od obowiązku sporządzenia uzasadnienia zgodnie z art. 107 Kpa poprzez brak wskazania, dlaczego dowody przedstawione przez skarżącego uznał za sprzeczne i niespójne oraz dlaczego nie ziściły się przesłanki do uwzględnienia wniosku w pełnym zakresie.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r. utrzymało w mocy decyzję Starosty W. z dnia [...] kwietnia 2013 r.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że z treści art. 118 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników wynika, że uprawnienie do żądania bezpłatnego przekazania działki pozostawionej rolnikowi do dożywotnego użytkowania uzależnione jest od zaistnienia dwóch przesłanek, które muszą wystąpić łącznie: wnioskodawca musi być zstępnym osoby, której przysługiwało prawo bezpłatnego dożywotniego użytkowania działki i jednocześnie faktycznie władać nią w zakresie odpowiadającym uprawnieniom przysługującym zmarłemu rolnikowi. To znaczy najpóźniej z chwilą śmierci uprawnionego rolnika działka gruntu pozostająca w dożywotnim użytkowaniu powinna zostać przejęta w posiadanie przez zstępnego i być nieprzerwanie użytkowana zgodnie z jej przeznaczeniem.
Podał, że decyzją Naczelnika Gminy S. z dnia [...] sierpnia 1976 r. L.dz. [...] przejęto na własność Państwa gospodarstwo rolne o pow. [...] ha, położone w miejscowości K., stanowiące współwłasność A. i B. małż. W. Jednocześnie w ww. decyzji wskazano, iż byłym właścicielom przysługuje prawo do bezpłatnego dożywotniego użytkowania działki o obszarze [...] ha.
Przy czym z pisma z dnia [...] listopada 1982 r. Nr [...] wynika, iż użytkowana działka posiadała obszar [...] ha i oznaczona była nr ew. [...]. Działka nr [...] podzieliła się na działki nr [...] i nr [...], a następnie działka nr [...] podzieliła się na działki nr [...] i nr [...] (decyzja Wójta Gminy S. z dnia [...] października 2010 r. Nr [...] oraz mapę sytuacyjną nieruchomości z projektem podziału z dnia [...] sierpnia 2010 r. [...]).
B. W. zmarł w dniu [...] maja 1986 r., A. W. zmarła w dniu [...] marca 1990 r.
Organ odwoławczy wskazał, że w niniejszej sprawie bezspornym jest, iż skarżący jest zstępnym (wnukiem) dawnych właścicieli nieruchomości. Ustalenia wymaga zatem okoliczność, czy skarżący od dnia [...] marca 1990 r. do chwili obecnej nieprzerwanie władał nieruchomością w zakresie odpowiadającym uprawnieniom przysługującym zmarłemu rolnikowi.
Organ odwoławczy stwierdził, że działka nr [...] (część ogrodzona i zabudowana) pozostawała w faktycznym władaniu skarżącego nieprzerwanie od chwili śmierci byłych właścicieli. Okolicznością sporną jest natomiast, czy skarżący od dnia [...] marca 1990 r. do chwili obecnej nieprzerwanie władał pozostałą częścią nieruchomości w zakresie odpowiadającym uprawnieniom przysługującym zmarłemu rolnikowi.
Podał, że z pisma z dnia [...] marca 2012 r. Urzędu Gminy S. wynika, iż nieruchomość, poza częścią zabudowaną, stanowiącą obecną działkę nr [...], nie była ogrodzona. Teren obecnych działek nr [...] i nr [...] do czasu ogrodzenia w 2011 r. nie był użytkowany przez skarżącego. Był to teren ogólnodostępny dla lokalnej społeczności, w części zajęty pod drogę, w części pod zbiornik retencyjny.
W ocenie organu brak sprawowania nieprzerwanego władztwa nad działkami nr [...] i nr [...] znajduje potwierdzenie również w zeznaniach świadków, w tym zawnioskowanych przez skarżącego. Z zeznań wynika, iż działki te stanowiły teren ogólnodostępny, do roku 2011, w którym to nastąpiło ogrodzenie działek (protokoły z zeznań B. M., W. W., H. A., S. J., K. T., B. P.).
Zdaniem organu rozbieżne są zeznania świadków w kwestii czynności podejmowanych w stosunku do przedmiotowych działek przez skarżącego (tj. podejmowaniu jakichkolwiek prac). Niemniej jednak okoliczność, iż teren do 2011 r. był ogólnodostępny, z którego korzystali okoliczni mieszkańcy, podważa tezę, iż działka znajdowała się w wyłącznym i nieprzerwanym władaniu skarżącego. Powyższe potwierdza również fakt, iż nieruchomość do 2011 r. nie nosiła żadnych znamion prawidłowego użytkowania nieruchomości w zakresie odpowiadającym uprawnieniom przysługującym zmarłemu rolnikowi (działka niezagospodarowana, porośnięta chaszczami).
Odnosząc się do zarzutów odwołania wskazał, iż skarżący - choć kwestionuje ustalenia organu co do sprawowania nieprzerwanego władztwa nad działkami nr [...] i nr [...] - nigdy nie złożył do akt sprawy żadnego dokumentu potwierdzającego, iż takie władztwo miało miejsce, np. czynności urzędowe podejmowane przez skarżącego dotyczące przedmiotowego terenu, rachunki wskazujące na sprawowane władztwo). Natomiast zawnioskowani świadkowie nie potwierdzili w sposób logiczny i spójny tezy skarżącego o nieprzerwanym użytkowaniu nieruchomości. Same zaś zeznania skarżącego nie mogą stanowić samoistnego dowodu na powyższą okoliczność.
W związku z powyższym, zdaniem organu oddawczego, należy stwierdzić że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie wskazuje, aby skarżący sprawował nieprzerwanie władztwo nad działkami nr [...] i nr [...] od dnia [...] marca 1990 r. do chwili obecnej. Brak jest zatem podstaw do bezpłatnego przekazania ww. działek na własność.
Skarżący kwestionując prawidłowość powyższej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2014 r. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o jej uchylenie wraz poprzedzającą ją decyzją Starosty W. z dnia [...] kwietnia 2013 r. w części dotyczącej odmowy nieodpłatnego przyznania mu na własność działek o nr [...] oraz [...] bądź ewentualnie o stwierdzenie nieważności ww. decyzji.
Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:
art. 118 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników poprzez uznanie, iż brak jest podstaw do nieodpłatnego przyznania na jego rzecz prawa własności przedmiotowych działek, mimo wykazania przez skarżącego istnienia przesłanek koniecznych do uwzględnienia takiego wniosku;
przepisów Kpa wskutek uchylenia się od obowiązku zgodnego z treścią art. 6, 7, 8, 11, 77, 80, 97 § 1, 105 § 1 Kpa wszechstronnego rozważenia i oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, poprzez:
a/ przyjęcie, iż w kwestii sposobu posiadania ww. działek po 1976 r. wiarygodne są jedynie dowody wskazane przez ten organ w postaci zawnioskowanych świadków będących powiązanych służbowo z tym organem, bądź z Wójtem Gminy S. oraz, że nieprawdziwe w tej mierze są dowody zgłoszone przez skarżącego, podczas gdy z zeznań M. O. oraz zgłoszonych świadków, opracowania geodety D. K. pn. "Opis stanu zagospodarowania nieruchomości" i dokumentacji fotograficznej dotyczącej ww. działek jednoznacznie wynika, iż po przejęciu tych działek od poprzedników prawnych władał on tym gruntem nieprzerwanie w sposób adekwatny do jego potrzeb oraz do właściwości tych nieruchomości;
b/ wyprowadzenie mylnych konkluzji z wypowiedzi słuchanych w toku postępowania przez organem I instancji M. O. i zawnioskowanych świadków, którzy z racji zawansowanego wieku i niskiej zborności w wyrażaniu myśli udzielali wprawdzie nieprecyzyjnych odpowiedzi na pytania przesłuchujących, niemniej właściwa ocena takich zeznań potwierdza pogląd, że ww. działki sławiące siedlisko, o którym mowa zawsze znajdowały się w posiadaniu skarżącego i jego poprzedników prawnych.
Zdaniem skarżącego nie można zgodzić się oceną organu odwoławczego, że tylko ogrodzona część siedliska stanowiąca aktualnie działkę o numerze geodezyjnym [...] o pow. [...] ha była w jego władaniu. Podkreślił, że przesłuchani w sprawie świadkowie zawnioskowani przez skarżącego potwierdzili, iż wszystkie wymienione we wniosku działki były i są w wyłącznym faktycznym jego władaniu oraz osób mu najbliższych. Działki te stanowią w całości siedlisko wymienione w decyzji z 1976 r. które zostało przez niego zagospodarowane adekwatnie do jego właściwości. Wskazał, że oczywistym jest, iż część "mieszkalna" siedliska - działka nr [...] została ogrodzona, zaś pozostałe działki stanowią jej naturalne zaplecze. Podkreślił, że na mocy decyzji z 1976 r. poprzednikom prawnym skarżącego przyznano do użytkowania siedlisko o pow. [...] ha, w skład którego wchodzą wszystkie działki wymienione w zaskarżonej decyzji, tj. działki nr [...], [...] oraz [...]. Już z samego faktu przekazania tych działek do użytkowania poprzednikom prawnym skarżącego wynika, że były one w ich władaniu, władanie takie było następnie kontynuowane przez skarżącego.
Stwierdził, że zgłoszonymi przez siebie dowodami wykazał, że na niepodmokłej części siedliska usytuowany jest dom wraz z budynkami gospodarczymi, która od pozostałej części została odgrodzona siatką i stanowiła tzw. podwórko. Ogrodzenie to jednakże nie wyznacza granicy posiadania skarżącego w odniesieniu do ww. gruntów, bowiem zostało ono wzniesione wyłącznie ze względów bezpieczeństwa, jak i po to, aby zapewnić kontrolę nad jego "żywym inwentarzem".
Pozostała część siedliska także była we władaniu skarżącego. Na niej skarżący wypasa drób, zbiera trawę na potrzeby hodowanego inwentarza, uprawia warzywa, zbiera chrust, chroni ciek wodny przed zarastaniem, spędza wraz z rodziną wolny czas. W ocenie skarżącego uznanie w zaskarżonej decyzji, iż do działek o numerach [...], [...] - mieli dostęp inni mieszkańcy osady nie zmienia tezy, że były one w wyłącznym władaniu skarżącego.
Podniósł, że błędnie organ uznał, iż zarówno skarżący, jak i zawnioskowani przez niego świadkowie nie potwierdzili władania przez skarżącego działkami o nr [...] i [...]. Zwrócił uwagę, iż powołani przez niego świadkowie są od wielu lat mieszkańcami miejscowości, w której owe działki są usytuowane, a tym samym mają pełną wiedzę co do sposobu ich posiadania w okresie po 1976 r.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie.
W piśmie z 3 listopada 2014 r. skarżący wycofał skargę w zakresie działki o nr [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje.
Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270).
Rozpoznając sprawę w ramach tak zakreślonej kognicji Sąd dopatrzył się w działaniu organu administracji naruszeń prawa uzasadniających uwzględnienie skargi.
Sporne między stronami jest stwierdzenie, czy w rozpatrywanej sprawie zachodzą przesłanki do zastosowania art. 118 ust. 2a, w zw. z ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, stanowiącego podstawę prawną działania organów w rozpatrywanej sprawie. Zgodnie z przepisem tego artykułu z wnioskiem o przyznanie prawa własności działki określonej w ust. 1 lub 2 może wystąpić również zstępny osoby uprawnionej, o której mowa w tych przepisach, który po śmierci tej osoby faktycznie włada, w zakresie odpowiadającym jej uprawnieniom, daną nieruchomością; jeżeli jednak uprawnionymi są oboje małżonkowie, wniosek taki może być zgłoszony dopiero po śmierci obojga małżonków.
Wątpliwości budzą sprzeczne ze sobą oświadczenia stron uczestniczących w niniejszym postępowaniu (i tak: A. K. w zeznaniu z dnia 13 stycznia 2012 r., karta 627 i nast. akt sprawy, H. A. w zeznaniu z 13 stycznia 2012 r., karta 614 i nast. akt sprawy, W. W. w zeznaniu z 13 stycznia 2012 r., karta 611 i nast., J. M. w zeznaniu z 13 stycznia 2012 r., karta 608 i nast. akt sprawy powołali okoliczności świadczące o czynnej obecności skarżącego na spornych działkach i podejmowanych przez niego działaniach).
W uzasadnieniu faktycznym organ administracji publicznej powinien zająć stanowisko wobec całego materiału procesowego oraz uzasadnić jasno i należycie swoje zdanie, a w szczególności uzasadnić, na jakiej podstawie uznał pewne fakty za prawdziwe. Wszelkie niejasności, które ujawnią się co do podstawy faktycznej decyzji wskazują, że ustalenie stanu faktycznego nie nastąpiło prawidłowo (tak WSA w Gliwicach w wyroku z 2 października 2013 r., sygn. akt III SA/Gl 1351/13, CBOSA).
Organ II instancji naruszył przepisy art. 7 i 77 k.p.a. i nie wykazał przekonująco dlaczego dał wiarę jednym zeznaniom, a innym odmówił waloru wiarygodności, zatem w konsekwencji uzasadnienie wydanej decyzji nie spełnia wymogów określonych w art. 107 § 3 k.p.a. W orzecznictwie wskazuje się, iż "organ administracji państwowej, dysponując sprzecznymi ze sobą zeznaniami stron i świadków, nie może uchylić się od oceny wiarygodności tych dowodów, a tym samym i od dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (art. 7, 77 § 1, art. 80 k.p.a.). Jeżeli spośród dwóch twierdzeń jedno jest prawdziwe, a drugie fałszywe, należy dokonać stosownego wyboru, wskazując kryteria, jakimi kierował się organ uznając daną okoliczność za udowodnioną" (B. Adamiak, J. Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego Komentarz, Wydawnictwo C.H.Beck Warszawa 2004, str. 397 i cytowane tam orzecznictwo). Powyższa ocena musi znaleźć odzwierciedlenie w treści uzasadnienia wydanej decyzji. Stosownie do postanowień art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie decyzji składa się z uzasadnienia faktycznego, zawierającego w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, a także przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił mocy dowodowej oraz uzasadnienia prawnego zawierającego wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów, które zadecydowały o treści decyzji. Uzasadnienie stanowi integralną część decyzji i jego zadaniem jest wyjaśnienie rozstrzygnięcia, stanowiącego dyspozytywną część decyzji. Obowiązek jego sporządzenia wiąże się także z wyrażoną w art. 11 k.p.a. zasadą przekonywania, która zobowiązuje organy administracji publicznej do dołożenie szczególnej staranności w uzasadnieniu swoich rozstrzygnięć tak, aby strony poznały argumenty i przesłanki podejmowanych decyzji. Motywy decyzji winny wyjaśnić tok rozumowania organu prowadzący do zastosowania konkretnego przepisu prawa materialnego do rzeczywistej sytuacji faktycznej.
W sprawie będącej przedmiotem rozpoznania, uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie spełnia powyższych przesłanek.
Ponadto wynikająca z art. 80 k.p.a. zasada swobodnej oceny materiału dowodowego nakłada na organ prowadzący postępowanie obowiązek wyjaśnienia i rozważenia wątpliwości w sprawie. Organ zaniechał przeprowadzenia wszystkich dowodów w sprawie, w związku z czym nie wyjaśnił kontrowersji. Poza przesłuchaniem świadków nie zastosował dodatkowych środków dowodowych, np. co do kwestii podmiotu, który oczyszczał staw, znajdujący się na spornych działkach.
Ponadto Sąd dostrzega naruszenie prawa materialnego, polegającego na błędnej wykładni cytowanego wyżej art. 118 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników.
Pierwsza przesłanka wynikająca z tego przepisu dotyczy osoby, która może z takim żądaniem wystąpić jest to wyłącznie zstępny zmarłej osoby uprawnionej (co w sprawie nie jest sporne). Druga przesłanka, która musi być kumulatywnie spełniona, a która została przez ustawodawcę określona jako faktyczne władanie daną nieruchomością, w zakresie odpowiadającym osobie uprawnionej jest właśnie tym zagadnieniem spornym. W ocenie Sądu zawarte w art. 118 ust. 2a ustawy z 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników określenie, że zstępny osoby uprawnionej, który po śmierci tej osoby faktycznie włada, w zakresie odpowiadającym jej uprawnieniom, daną nieruchomością, należy interpretować z uwzględnieniem znaczenia tego określenia w przepisach kodeksu cywilnego regulujących instytucję posiadania (art. 336 k.c.) oraz pośrednio z uwzględnieniem regulacji dotyczącej użytkowania jako ograniczonego prawa rzeczowego, natomiast nie można nadawać tym określeniom innego, odrębnego, autonomicznego znaczenia. W szczególności słowa "faktyczne władanie" nie mogą być co do zasady zawsze utożsamiane z wymogiem osobistej, bezpośredniej, ciągłej pracy zstępnego osoby uprawnionej na przedmiotowej nieruchomości (tak NSA w wyroku z 14 lipca 2011 r., sygn. akt II OSK 1096/10, LEX nr 1083527).
Ponadto organ uwarunkował pozytywne dla strony rozstrzygnięcie od niezawartego w art. 118 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników wymogu, by władnie było wyłącznym władaniem skarżącego. Takiego warunku powołany przepis nie przewiduje, a zawężanie zastosowania przedmiotowego przepisu w rezultacie takiej wykładni jest również niezgodne z wykładnią celowościową, tego przepisu, jako mającego na celu zapewnienie ciągłości rodzinnego użytkowania nieruchomości rolnych.
W literaturze cywilistycznej odnośnie do art. 336 k.c. wskazuje się, że skoro fizyczna część nieruchomości może być przedmiotem praw obligacyjnych, z którymi łączy się władztwo nad rzeczą (np. najmu, dzierżawy), to oznacza, iż może być ona przedmiotem posiadania zależnego w zakresie takich praw. Nie powinno też budzić wątpliwości, że posiadanie samoistne może dotyczyć części nieruchomości gruntowej. Jest przecież możliwe nabycie części tej nieruchomości w drodze zasiedzenia, którego przesłanką jest posiadanie samoistne (tak J. Ignatowicz (w:) Komentarz, t. I, 1972, s. 767; por. też A. Kunicki (w:) System prawa cywilnego, t. II, 1977, s. 852; E. Gniewek, Komentarz, 2001, s. 820; odmiennie E. Skowrońska-Bocian (w:) K. Pietrzykowski (red.), Komentarz, t. I, 2005, s. 794; z orzecznictwa por. postanowienie SN z dnia 9 grudnia 2010 r., III CSK 66/10, Lex nr 750003).
Tym samym stosowanie przepisu art. 118 ust. 2a ustawy z 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników wymaga nie tylko przeprowadzenia właściwej wykładni normy prawnej w nim zawartej, ale równocześnie bardzo wnikliwego ustalenia i oceny stanu faktycznego.
Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ usunie wskazane wyżej wadliwości, w tym kierując się przedstawioną wyżej wykładnią ponownie przesłucha świadków. Wskaże stronie na jakich przesłankach oparł stwierdzenie o braku użytkowania rolniczego działek w dacie kontroli w taki sposób, aby strona mogła podjąć z nimi polemikę. Oceni zgłaszane przez nią wnioski dowodowe i jeśli uzna, że są one celowe, to dokona ich przeprowadzenia, a następnie oceny. W przeciwnym razie wskaże z jakich przyczyn naprowadzanych wniosków nie uwzględnił. Wreszcie uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie sporządzi je w sposób nakazany przepisami prawa i umożliwiający kontrolę sądową podjętego rozstrzygnięcia.
Biorąc pod uwagę, że zaskarżone orzeczenie narusza zarówno prawo materialne, jak i przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, na podstawie art. 146 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd orzekł jak w pkt 1 sentencji.
Zgodnie z art. 60 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, dalej: "P.p.s.a.") skarżący może cofnąć skargę. Cofnięcie skargi wiąże sąd. Jednakże sąd uzna cofnięcie skargi za niedopuszczalne, jeżeli zmierza ono do obejścia prawa lub spowodowałoby utrzymanie w mocy aktu lub czynności dotkniętych wadą nieważności. Z ww. przepisu wynika, że Sąd rozpoznający wniosek skarżącego w przedmiocie cofnięcia skargi w zakresie działki (w przedmiotowej sprawie dotyczący działki o nr [...]) dokonuje w określonych granicach merytorycznej kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia. Sąd ten musi mieć na względzie by cofnięcie skargi nie zmierzało do obejścia prawa, jak również by wskutek cofnięcia skargi nie pozostały w obrocie prawnym akty lub czynności dotknięte wadą nieważności. Sąd rozpoznając wniosek skarżącego o cofnięciu skargi nie stwierdził, aby w sprawie wystąpiły przesłanki wyłączające skuteczność cofnięcia skargi, o których mowa w art. 60 P.p.s.a. Sąd, mając powyższe na względzie, stosownie do treści art. 161 § 1 pkt 1 i § 2 P.p.s.a., w związku z art. 60 P.p.s.a. umorzył postępowanie sądowe w części, w której skarga została wycofana (pkt 2 sentencji.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200, przy uwzględnieniu uiszczonego przez skarżącego wpisu od skargi w kwocie 200 zł.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło