I SA/Wa 3021/13

WyrokWSA w Warszawie2014-11-07

Skład orzekający: Mirosław Gdesz, Małgorzata Boniecka-Płaczkowska, Elżbieta Lenart

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, analiza zgodności przeznaczenia gruntu z celami statutowymi osoby prawnej, będącej poprzednim właścicielem, jest wymagana przy rozpatrywaniu wniosku o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego na podstawie dekretu z 1945 r., nawet jeśli roszczenia zostały przeniesione na osobę fizyczną?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że mimo częściowo błędnego uzasadnienia organów, zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Brak miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oznacza, że każde korzystanie z gruntu jest zgodne z nieistniejącym planem, co wyklucza potrzebę badania zgodności z celami statutowymi poprzedniego właściciela w tym kontekście. Ponadto, sąd stwierdził, że Województwo Mazowieckie nie było stroną postępowania w zakresie części nieruchomości, która została wyłączona do odrębnego rozpoznania.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Prokuratora Okręgowego na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta W. o ustanowieniu prawa użytkowania wieczystego do gruntu objętego dekretem z 1945 r. Prokurator zarzucił naruszenie przepisów postępowania oraz prawa materialnego, w tym brak analizy zgodności przeznaczenia gruntu z celami statutowymi poprzedniego właściciela (osoby prawnej) oraz pominięcie Województwa Mazowieckiego jako strony postępowania. Organy administracji uznały, że wniosek był zasadny, opierając się m.in. na Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego oraz decyzji o warunkach zabudowy, w sytuacji braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirosław Gdesz Sędziowie: Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska Sędzia WSA Elżbieta Lenart (spr.) Protokolant starszy referent Agnieszka Bieńkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 listopada 2014 r. sprawy ze skargi Prokuratora Okręgowego w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości oddala skargę. Decyzją z dnia [...] września 2013 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] grudnia 2012 r., nr [...] wydaną w przedmiocie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu [...]. Zaskarżone orzeczenie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Nieruchomość położona w W. przy ul. Bema [...], ozn. hip. [...], znajdowała się na terenie objętym działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Na podstawie art. 1 tego dekretu wszystkie grunty leżące w granicach miasta Warszawy przeszły na własność Gminy [...], a po likwidacji gmin w 1950 r. na własność Skarbu Państwa. Wnioskiem z dnia [...] października 1948 r. Towarzystwo [...]. w W. - były właściciel tej nieruchomości - wystąpiło o przyznanie prawa własności czasowej do powyżej wskazanego gruntu. Orzeczeniem administracyjnym z dnia [...] lutego 1951 r., nr [...] Prezydium Rady Narodowej w W. oddaliło wniosek Towarzystwa [...] S.A. o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...]. Część uprzednio wskazanego gruntu z dniem 27 maja 1990 r. stała się własnością Dzielnicy-Gminy [...]. Następnie - na podstawie art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 15 marca 2002 r. o ustroju m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 41, poz. 361 ze zm.) ta część nieruchomości hipotecznej przeszła na własność Miasta W.. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] sierpnia 2005 r., nr [...] stwierdziło nieważność orzeczenia administracyjnego, wydanego przez Prezydium Rady Narodowej w W. w dniu [...] lutego 1951 r. Następnie Prezydent W. - rozpoznając wniosek o przyznanie prawa użytkowania wieczystego do przedmiotowego gruntu - decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r., nr [...] r., orzekł: ustanowić na lat 99 prawo użytkowania wieczystego do niezabudowanego gruntu o powierzchni [...] m2, położonego w W. przy ul. [...] i J. [...], opisanego w ewidencji gruntów jako działka nr [...], z obrębu [...], KW nr [...] na rzecz Z. F. w całości; ustanowić na lat 99 prawo użytkowania wieczystego do niezabudowanego gruntu o powierzchni [...] m2, położonego w W. przy ul. [...], opisanego w ewidencji gruntów jako działka nr [...], z obrębu [...], KW nr [...] na rzecz Z. F. w całości; ustanowić na lat 99 prawo użytkowania wieczystego do niezabudowanego gruntu o powierzchni [...] m2, położonego w W. przy ul. J. [...], opisanego w ewidencji gruntów jako działka nr [...], z obrębu [...], KW nr [...] na rzecz Z. F. w całości; ustanowić na lat 99 prawo użytkowania wieczystego do zabudowanego gruntu o powierzchni [...] m2, położonego w W. przy ul. [...] opisanego w ewidencji gruntów jako działka nr [...], z obrębu [...], KW nr [...] na rzecz Z. F. w całości; ustalić czynsz symboliczny z tytułu ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu opisanego w punkcie 1, 2, 3 i 4 w łącznej wysokości [...] złotych netto; odmówić ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu pochodzącego z dawnej nieruchomości hipotecznej nr [...], oznaczonego jako część działek ewidencyjnych nr: [...], z obrębu [...]; rozpoznać odrębną decyzją wniosek co do pozostałej części nieruchomości hipotecznej, oznaczonej numerem [...], stanowiącej obecnie część działki ewidencyjnej nr [...], w obrębie [...] i rozpoznanie wniosku co do pozostałej części nieruchomości hipotecznej, oznaczonej numerem [...], stanowiącej obecnie część działek ewidencyjnych nr [...], obręb [...], nastąpi w drodze przekazania do rozpoznania organowi właściwemu w sprawie. Ponadto organ poinformował o innych okolicznościach związanych z ustanowieniem prawa użytkowania wieczystego. W uzasadnieniu decyzji Prezydent podniósł, że zgodnie z art. 7 ust. 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy dotychczasowy właściciel gruntu, prawni następcy właściciela, będący w posiadaniu gruntu, lub osoby prawa jego reprezentujące, mogli w ciągu 6 miesięcy od dnia objęcia w posiadanie gruntu przez Gminę m. st. Warszawy zgłosić wniosek o przyznanie na tym gruncie jego dotychczasowemu właścicielowi prawa wieczystej dzierżawy z czynszem symbolicznym lub prawa zabudowy za opłatą symboliczną. Gmina miała obowiązek uwzględnienia wniosków, jeżeli korzystanie z gruntów przez dotychczasowych właścicieli dało się pogodzić z przeznaczeniem tych gruntów według planu zabudowania. Zgodnie z przepisami ww. dekretu budynki znajdujące się na gruntach [...] przechodziły na własność gminy tylko wówczas, gdy dotychczasowi właściciele lub ich następcy prawni nie złożyli w terminie wniosków o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste lub, gdy wymienione wnioski zostały załatwione odmownie. Objęcie niniejszego gruntu przez gminę nastąpiło w dniu [...] kwietnia 1948 r., tj. z dniem ukazania się ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Nr [...] Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego m. W.. Towarzystwo [...] S. A. złożyło wniosek o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu w dniu [...] października 1948 r. - czyli w terminie określonym w art. 7 ust. 1 dekretu. Następnie organ stwierdził, że aktualnie nieruchomość opisana w pkt 1 decyzji nie jest objęta żadnym obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Natomiast zgodnie ze Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego W. (uchwała Rady Miasta W. z dnia [...] października 2006 r., nr [...]) grunt ten znajduje się w kwartale oznaczonym "U.20-usług", dla którego ustaliła priorytet dla lokalizowania usług z zakresu: obsługi imprez międzynarodowych (obiekty kongresowe i targowo-wystawiennicze), administracji, organizacji społecznych, dyspozycji i współpracy gospodarczej, obrotu finansowego, ubezpieczeń, kultury, nauki, wdrażania wyspecjalizowanych nowoczesnych technologii (parki technologiczne, instytuty badawcze, inkubatory przedsiębiorczości, itp.), szkolnictwa, handlu, oświaty, gastronomii, hotelarstwa, turystyki, sportu (w tym dużych obiektów sportowych dla organizacji imprez międzynarodowych), transportu, łączności, itp. - o charakterze międzynarodowym, krajowym i ogólnomiejskim. Dopuściła lokalizowanie: - funkcji mieszkaniowej - z zaleceniem by udział tej funkcji kształtował się do 40% powierzchni zabudowy na terenie, - niezbędnych inwestycji celu publicznego z zakresu infrastruktury społecznej, małych i średnich obiektów produkcyjnych stosujących nowoczesne technologie, - funkcji uzupełniających związanych z funkcją podstawową. W projektowanym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego powyższa nieruchomość położona jest na terenie przeznaczonym pod zabudowę usługową i mieszkaniową. Poza tym w północnej części działki ew. [...] ustalono lokalizację budynku stanowiącego dominantę wysokościowo przestrzenną o maksymalnej wysokości 40 m. W dniu [...] lutego 2009 r. została wydana decyzja nr [...] o warunkach zabudowy, w której ustalono warunki i szczegółowe zasady zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku biurowo - usługowego z garażem podziemnym wraz ze zjazdami na teren działki ew. nr [...]., w obrębie [...]. Dodał, że decyzją podziałową z dnia [...] kwietnia 2009 r., nr [...] został zatwierdzony podział nieruchomości stanowiącej działki ewidencyjne nr [...] o powierzchni [...] m 2 i nr [...] o powierzchni [...] m 2, w obrębie [...]. W wyniku podziału powstały następujące działki: nr [...] o pow. [...] m 2, nr [...] o pow. [...] m 2, nr [...] o pow. [...] m 2, nr [...] o pow. [...] m2, nr [...] o pow. [...] m2. Prezydent uznał, iż nieruchomość położona w W. przy ul. [...], działka nr [...] oraz nr [...] obręb [...] spełnia warunki określone w art. 7 ust. 2 dekretu. Budynki istniejące na działce ewidencyjnej nr [...] zostały wzniesione w latach powojennych i nie spełniają warunków art. 5 dekretu z dnia 21 listopada 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy. Ustanowienie prawa użytkowania wieczystego nastąpi zatem z równoczesną sprzedażą budynków znajdujących się na działce ewidencyjnej nr [...], obręb [...]. W odniesieniu do działek nr [...] z obrębu [...], organ odmówił ustanowienia prawa użytkowania wieczystego ze względu na fakt, iż działki te stanową drogę publiczną, tj. ulicę [...], która zaliczona została do kategorii dróg gminnych. Zaś zgodnie z art. 2a ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007r. Nr 19, poz. 115 ze zm.) drogi krajowe stanowią własność Skarbu Państwa, a drogi wojewódzkie, powiatowe i gminne stanowią własność właściwego samorządu województwa, powiatu lub gminy. W świetle powyższego ww. działki nie spełniają przesłanki o której mowa w art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. i brak jest możliwości ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do tej części gruntu na rzecz następcy prawnego dawnego właściciela hipotecznego. Organ dodał, że uchwałą nr [...] (Dz. Woj. [...] Nr [...] , poz. [...]) sejmiku województwa [...] ulica W. na odcinku ulic [...]została zaliczona do kategorii dróg wojewódzkich - zatem rozpoznanie wniosku co do pozostałej części nieruchomości hipotecznej oznaczonej numerem [...] stanowiącego obecnie część działek ewidencyjnych nr [...] obręb [...] nastąpi w drodze przekazania do rozpoznania organowi właściwemu w sprawie. Od powyższego orzeczenia Prezydenta W. z dnia [...] grudnia 2012 r. odwołanie wniósł Prokurator Okręgowy w W. - zarzucając zaskarżonemu rozstrzygnięciu naruszenie: art. 10 § 1 kpa, art. 81 kpa, art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. z 1945 r. Nr 50, poz. 279 ze zm.), art. 7, art. 77 oraz art. 107 § 3 kpa. Po rozpoznaniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] września 2013 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] grudnia 2012 r., nr [...] r. W uzasadnieniu Kolegium podniosło, że nieruchomość położona w W. przy ul. [...], ozn. hip. [...] leży na terenie objętym działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. Objęcie niniejszego gruntu przez gminę nastąpiło w dniu [...] kwietnia 1948 r., zatem termin składania wniosku mijał dnia [...] października 1948 r. Przy czym Towarzystwo [...] S. A. złożyło wniosek w dniu [...] października 1948 r., tj. w terminie określonym w art. 7 ust. 1 dekretu. Wskazało, iż ponieważ od wejścia w życie dekretu warszawskiego minęło 60 lat - to zachodzi konieczność zastosowania wykładni systemowej i jej podstawowej dyrektywy, zakazującej wykładni prowadzącej do sprzeczności norm wewnątrz systemu prawa. Wniosek dekretowy o ustanowienie użytkowania wieczystego gruntu rozpoznawany jest bowiem zgodnie ze stanem prawnym obowiązującym w dniu jego rozpatrywania, nie zaś w dniu jego złożenia. Z tych względów nie można pominąć regulacji prawnych obecnie obowiązujących. Nieruchomość położona w W. przy ul. [...] ozn. hip. [...] nie jest objęta żadnym obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. W świetle przepisów ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. 2012 r., Nr 647). sporządzanie planu nie jest obowiązkowe. W ustawie przewidziane są odpowiednie procedury chroniące ład urbanistyczny, m.in. art. 4 ust. 2, który stanowi, że w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego określenie sposobu zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w drodze decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, zaś art. 3 ust. 1 ustawy odwołuje się do studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego. Rozwiązania przyjęte w ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym winny - w razie braku aktualnego planu zagospodarowania – powinny znaleźć zastosowanie przy ocenie roszczeń dekretowych zgłoszonych przez byłych właścicieli gruntów warszawskich. Skoro dla przedmiotowej nieruchomości nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego - to brak ten nie może być podstawą negatywnego rozpoznania wniosku, gdyż taka przesłanka nie wynika z przepisu art. 7 ust 2 dekretu, który nie przewidywał sytuacji braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego. Zatem oparcie rozstrzygnięcia na zapisach Studium, czy ustaleniach decyzji o warunkach zabudowy - nie stanowi o wadliwości zaskarżonej decyzji. Odnośnie zarzutu naruszenia przez Prezydenta W. art. 10 kpa organ wskazał, iż jest on bezzasadny. W orzecznictwie sądowym istnieje bowiem ugruntowany pogląd, że zarzut naruszenia przepisu art. 10 § 1 kpa - przez nie zawiadomienie strony o zebraniu materiału dowodowego oraz możliwości wypowiedzenia się co do tego i składania wniosków - może odnieść skutek wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, iż zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych. Na stronie stawiającej zarzut spoczywa zatem ciężar wykazania istnienia związku przyczynowego między naruszeniem przepisów postępowania a wynikiem sprawy (tak m.in. wyrok NSA z 2 lutego 2011 r., I OSK 575/10, LEX nr 1070853, wyrok NSA z 12 października 2010 r., II OSK 1279/09, LEX nr 746442, wyrok WS A w Warszawie z 13 kwietnia 2011 r., LEX nr 996668, wyrok WS A w Rzeszowie z 25 listopada 2010 r., II SA/Rz 928/10, LEX nr 754715). Prokurator nie wskazał żadnych konkretnych czynności, których strona nie mogła dokonać przed organem I instancji, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. zapewniło Prokuratorowi Okręgowemu możliwość czynnego udziału w postępowaniu - jednakże Prokurator z tego prawa nie skorzystał. Za całkowicie chybiony Kolegium uznało zarzut dotyczący braku oceny przez Prezydenta W. "czy użytkowanie gruntu zgodnie z jego przeznaczeniem w myśl planu zabudowania (planu zagospodarowania przestrzennego) nie pozostaje w sprzeczności z zadaniami ustawowymi lub statutowymi Towarzystwa [...] S. A. z/s w W.". Jak wskazano wcześniej wniosek dekretowy o ustanowienie użytkowania wieczystego gruntu rozpoznawany jest zgodnie ze stanem prawnym i faktycznym obowiązującym w dniu jego rozpatrywania, nie zaś w dniu jego złożenia, a obecnie roszczenia przysługują osobie fizycznej, tj. Z. F. Powyższe orzeczenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. Prokurator Okręgowy w W. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zarzucił mu naruszenie art. 10 § 1 kpa, przez pozbawienie Województwa [...], jako strony bez jego winy udziału w postępowaniu administracyjnym, co wypełnia dyspozycję z art. 145 § 1 pkt 4 kpa oraz uprawnia Sąd do uchylenia decyzji z uwagi na naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ppsa). Ponadto w zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie: - art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. z 1945 r. Nr 50, poz. 279 ze zm.), poprzez błędne przyjęcie, że brak dla danego terenu obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego uprawnia organ rozpatrujący wniosek dekretowy do badania, czy korzystanie z gruntu przez dotychczasowego właściciela da się pogodzić z przeznaczeniem tego gruntu w zapisach Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego, ustaleniach decyzji o warunków zabudowy, czy postanowieniach projektu planu zagospodarowania, podczas gdy podstawę tej analizy i ewentualnej decyzji odmownej mogą stanowić jedynie zapisy obowiązującego w dacie rozpatrywania wniosku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, co prowadzi do jednoznacznej konkluzji, iż badanie przesłanek wskazanych w art. 7 ust. 2 dekretu na gruncie innych niż plan miejscowy dokumentów (nie wymienionych w tym przepisie) jest bezprzedmiotowe i pozbawione podstaw prawnych, - art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. z 1945 r. Nr 50, poz. 279 ze zm.), poprzez błędne przyjęcie, że zbycie przez dotychczasowego właściciela (osobę prawną) tzw. "roszczeń dekretowych" na rzecz osoby fizycznej zwalnia organ rozpatrujący wniosek dekretowy z obowiązku oceny (w przypadku gdy dla danego terenu obowiązuje plan miejscowy) "czy użytkowanie gruntu, zgodnie z jego przeznaczeniem, w myśl planu zabudowania (planu zagospodarowania przestrzennego), nie pozostaje w sprzeczności z zadaniami ustawowymi lub statutowymi dotychczasowego właściciela", podczas, gdy prawidłowa interpretacja ww. przepisu prowadzi do wniosków przeciwnych. Z uwagi na powyższe wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Prezydenta Miasta W. Uzasadniając skargę Prokurator wskazał, że z uzasadnienia decyzji organu I instancji niewątpliwie wynika, iż stroną prowadzonego postępowania administracyjnego winien być Samorząd Województwa [...]. Strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym - co daje podstawę do wznowienia postępowania w oparciu o art. 145 § 1 pkt 4 kpa (analogicznie: WSA w Krakowie w wyroku z dnia 27 października 2011 r., sygn. akt II SA/kr 1068/201 1; WSA w Lublinie w wyroku z dnia 28 stycznia 2011 r., sygn. akt II SA/Lu 677/2010; WSA w Warszawie w wyroku z dnia 22 czerwca 2011 r., sygn. akt I SA/Wa 74/2011; WSA w Warszawie w wyroku z dnia 29 września 2011 r., sygn. akt I SA/Wa 1148/2010). Dodał, że wydanie ewentualnej decyzji odmownej w oparciu o ustalenia poczynione na podstawie Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego, ustaleniach decyzji o warunkach zabudowy, czy postanowieniach projektu planu zagospodarowania wyczerpywałoby przesłankę rażącego naruszenia prawa (art. 156 § 1 pkt 2 kpa). Ponadto w przypadku, gdy dotychczasowym właścicielem jest osoba prawna (tak jak w analizowanej sprawie) organ administracji publicznej oprócz zbadania, czy korzystanie z gruntu przez dotychczasowego właściciela da się pogodzić z przeznaczeniem gruntu według planu zabudowania, jest bezwzględnie zobowiązany do ustalenia, czy użytkowanie gruntu zgodnie z jego przeznaczeniem w myśl planu zabudowania (jeżeli obowiązuje) nie pozostaje w sprzeczności z zadaniami ustawowymi lub statutowymi osoby prawnej. Obowiązku tego nie może niweczyć fakt sprzedaży przez osobę prawną osobie fizycznej roszczeń do nieruchomości, wynikających z przepisów dekretu z dnia 26 października 1945 r. Przyjęcie odmiennego stanowiska prowadzi do sytuacji, w której przepis art. 7 ust. 2 dekretu w zakresie, w jakim ustala obowiązek dokonania oceny, czy użytkowanie gruntu zgodnie z jego przeznaczeniem w myśl planu zabudowania nie pozostaje w sprzeczności z zadaniami ustawowymi lub statutowymi osoby prawnej, byłby przepisem "martwym" z uwagi na zbywalność tych praw i roszczeń, a w konsekwencji możliwość ich przeniesienia (darowizna, sprzedaż) na rzecz osoby fizycznej, co do której analizowana przesłanka negatywna nie miałaby już zastosowania. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując w całości swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zarówno zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja nie naruszają prawa. W niniejszej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] września 2013 r. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] grudnia 2012 r. wydaną w przedmiocie ustanowienia prawa użytkowania do nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], ozn. hip. [...], która została objęta działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50 poz. 279). Na podstawie art. 1 tego dekretu wszystkie grunty leżące w granicach miasta W. przeszły na własność Gminy [...] w celu umożliwienia racjonalnego przeprowadzenia odbudowy stolicy i dalszej jej rozbudowy zgodnie z potrzebami Narodu, w szczególności zaś szybkiego dysponowania terenami i właściwego ich wykorzystania. W przepisie art. 7 tego aktu ustawodawca umożliwił dotychczasowemu właścicielowi gruntu, prawnemu następcy właściciela, będącego w posiadaniu gruntu, lub osobie prawa jego reprezentujące, a jeżeli chodzi o grunty oddane na podstawie obowiązujących przepisów w zarząd i użytkowanie - użytkownikom gruntu - w ciągu 6 miesięcy od dnia objęcia w posiadanie gruntu przez gminę - na zgłoszenie wniosku o przyznanie na tym gruncie jego dotychczasowemu właścicielowi prawa wieczystej dzierżawy z czynszem symbolicznym lub prawa zabudowy za opłatą symboliczną (ust. 1). Gmina zobowiązana była uwzględnić wniosek, jeżeli korzystanie z gruntu przez dotychczasowego właściciela dało się pogodzić z przeznaczeniem gruntu według planu zabudowania, a jeżeli chodzi o osoby prawne - ponadto, gdy użytkowanie gruntu zgodnie z jego przeznaczeniem w myśl planu zabudowania nie pozostawało w sprzeczności z zadaniami ustawowymi lub statutowymi tej osoby prawnej (ust. 2). Powyższe oznacza, że uwzględnienie wniosku mogło nastąpić, jeżeli zachowany został termin zawity do złożenia wniosku, a korzystanie z gruntu dało się pogodzić z przeznaczeniem gruntu według planu zabudowania (obecnie planu zagospodarowania przestrzennego). W przypadku osób prawnych użytkowanie gruntu, zgodnie z jego przeznaczeniem w myśl planu zagospodarowania przestrzennego, nie może pozostawać w sprzeczności z zadaniami ustawowymi lub statutowymi tej osoby prawnej. W niniejszej sprawie wnoszący skargę Prokurator podniósł zarzuty: - błędnego zbadania przeznaczenia nieruchomości w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego oraz w decyzjach o warunkach zabudowy, którym objęta jest przedmiotowa nieruchomość dekretowa, a nie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, - braku rozważenia, czy korzystanie z przedmiotowego gruntu da się pogodzić z zadaniami statutowymi przeddekretowego właściciela będącego osobą prawną, co organ uzasadnił zmianą podmiotu uprawnionego do roszczeń dekretowych, tj. ich przejścia z osoby prawnej na osobę fizyczną, - pomięcia Województwa [...], jako strony postępowania. Odnosząc się zatem do tak sformułowanych zarzutów należy uznać, że rację miał organ II instancji wskazując, iż sam dekret nie powoływał się wprost na sytuację braku planu zabudowania (obecnie planu zagospodarowania przestrzennego). Jednakże system prawa zakłada racjonalność ustawodawcy oraz kompletność norm tego systemu w danej materii. Z tego też względu dekret należy intepretować w oparciu o wykładnię systemową, tj. biorąc pod uwagę cały systemu prawa i celowościową, czyli z uwzględnieniem ich funkcji w tym systemie. Skoro zatem przedmiotowa nieruchomość nie jest objęta żadnym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, to nie można przyjąć - jak zdaje się sugerować skarżący - że należy odmówić przyznania prawa użytkowania wieczystego do gruntu z uwagi na niemożność wykazania przesłanki możliwości korzystania z gruntu przez dotychczasowego właściciela zgodnie z jej przeznaczeniem w planie. Taka interpretacja art. 7 tego aktu w istocie stałaby w sprzeczności z celem dekretu, który miał być narzędziem w sprawnym odbudowaniu W. Zatem brak unormowań planu zagospodarowania przestrzennego, dotyczących danej nieruchomości, nie mógł stać na przeszkodzie pozytywnemu rozpoznaniu wniosku o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu. Brak planu oznacza bowiem, że każde korzystanie z gruntu przez byłego właściciela (w granicach prawa) da się pogodzić z jego przeznaczeniem w planie zagospodarowania przestrzennego - bowiem przeznaczenie gruntu nie zostało ograniczone w prawie miejscowym. Brak jest w tej sytuacji kryterium w oparciu o które należy badać ww. zgodność. Wskazać także należy, że rację ma organ, iż pomocne w przypadku braku planu są także inne akty wydane w tym przedmiocie przez organy państwa, tj. Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego uchwalonego uchwałą Rady W. z dnia [...] października 2006 r., nr [...], czy też powołana w zaskarżonym orzeczeniu decyzja o warunkach zabudowy. Nie trudno wyobrazić sobie bowiem sytuację, w której dla nieruchomości zostałaby wydana decyzja o warunkach zabudowy dla celu publicznego, która uniemożliwiałby korzystanie z gruntu przez właściciela dekretowego. W tych okolicznościach oddanie takiego gruntu w użytkowanie wieczyste naruszałoby te akty w sposób oczywisty, a także art. 7 dekretu. Zatem przeprowadzone przez organy administracji badanie zgodności korzystania z gruntu z powołanym studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania oraz decyzją o warunkach zabudowy - które objęły części przedmiotowej nieruchomości - było zgodne z prawem i nie naruszało przepisu art. 7 ust. 1 i 2 dekretu warszawskiego. Sąd uznał natomiast, że zasadny jest zarzut skargi dotyczący nierozważenia przeznaczenia przedmiotowej nieruchomości w planie z celami statutowymi właściciela przeddekretowego, tj. Towarzystwa [...] S. A. w W. . Zgodnie z zasadą nemo plus juris transferre potest quam ipse habet (nikt nie może przenieść więcej praw niż sam posiada), badanie przeznaczenia nieruchomości powinno następować z uwzględnieniem faktu, czy osoba fizyczna, czy też prawna była właścicielem przeddekretowym gruntu. Ta bowiem okoliczność miała wpływ na kształt powstałego roszczenia do gruntu. W tej postaci przeszło ono następnie na następcę prawnego wskazanej osoby prawnej. Dlatego też przy badaniu przesłanek z art. 7 dekretu organ powinien rozważyć zgodność przeznaczenia w planie korzystania z gruntu z celami statutowymi osoby prawnej. Przy czym powyższe twierdzenie nie przeczy prawidłowej konstatacji organu administracji, że stan faktyczny i prawny sprawy, rozstrzyganej w oparciu o przepisy dekretu, uwzględnia się z dnia rozpatrywania wniosku. W niniejszym przypadku błąd ten nie miał jednak wpływu na wynik sprawy. Po pierwsze wynika to z faktu, że dla przedmiotowego gruntu brak jest planu zagospodarowania przestrzennego - nie istnieje zatem kryterium w oparciu o które można badać wskazaną zgodność - czyli każde korzystanie z gruntu jest zgodne z nieistniejącym planem zagospodarowania przestrzennego. Po drugie w aktach administracyjnych niniejszej sprawy znajduje się akt notarialny (k. 59 akt administracyjnych sprawy) z dnia [...] września 1929 r., repertorium Nr [...], który ustanawiał statut Spółki Akcyjnej pod firmą: "Towarzystwo [...]" Spółka Akcyjna, jako cel wskazując "prowadzenie handlu hurtowego węglem, koksem i produktami pokrewnymi". Tak więc ten cel nie stał na przeszkodzie korzystaniu z tego gruntu ustalonemu w decyzjach ustalających warunki zabudowy i ww. studium. Odnosząc się z kolei do zarzutu pominięcia jako strony postępowania Województwa [...] wskazać należy, iż w zaskarżonej decyzji zdecydowano o wyłączeniu do odrębnego rozpoznania części wniosku dekretowego (pkt 8 decyzji organu I instancji) dotyczącego gruntu stanowiącego własność Województwa [...]. Oznacza to, że odnośnie tej części wniosku zostanie wydana odrębna decyzja. Z tego też względu Województwo [...] nie było stroną niniejszego postępowania, gdyż nie dotyczyło ono terenu, którego jest właścicielem. Zarzut jego pominięcia - jako strony postępowania - jest więc całkowicie nieuzasadniony. W tym stanie rzeczy Sąd stanął na stanowisku, że zaskarżona decyzja mimo, częściowo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu. Stwierdzone uchybienia nie miały wpływu na wynik sprawy, a organy w sposób rzetelny i wnikliwy rozpoznały sprawę w jej całokształcie, co znalazło wyraz w uzasadnieniu orzeczenia, spełniającym wymogi określone w art. 107 § 3 kpa. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2014 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło