II SA/Gl 822/14
WyrokWSA w Gliwicach2014-12-05
Skład orzekający: Łucja Franiczek, Grzegorz Dobrowolski, Ewa Krawczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy podwyższenie terenu działki, niezwiązane bezpośrednio z robotami budowlanymi objętymi pozwoleniem na budowę, podlega przepisom Prawa budowlanego, czy też Prawa wodnego?Ratio decidendi
Podwyższenie terenu działki, które nie jest bezpośrednio związane z robotami budowlanymi wymagającymi pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, nie podlega przepisom Prawa budowlanego. W przypadku, gdy takie podwyższenie zmienia stan wody na gruncie, zwłaszcza kierunek odpływu wody opadowej ze szkodą dla gruntów sąsiednich, sprawa powinna być rozpatrywana w trybie przepisów Prawa wodnego. Organ nadzoru budowlanego zasadnie stwierdził brak podstaw do wydania nakazów w trybie art. 51 ust. 1 i 7 Prawa budowlanego, co skutkowało umorzeniem postępowania.Stan faktyczny
Skarżący zarzucili sąsiadowi podwyższenie poziomu gruntu na jego działce poprzez nawiezienie ziemi, co miało powodować zmianę naturalnego spływu wód opadowych i szkody na ich nieruchomości. Postępowanie przed organami nadzoru budowlanego dotyczyło obowiązku przywrócenia stanu poprzedniego nadsypanego terenu. Organ odwoławczy uchylił decyzję organu I instancji i umorzył postępowanie, uznając, że podwyższenie terenu w części nie było związane z robotami budowlanymi objętymi pozwoleniem na budowę i powinno być rozpatrywane w trybie Prawa wodnego, a w pozostałej części nie można było jednoznacznie ustalić stopnia podwyższenia terenu ani jego wpływu na spływ wód.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Sędzia NSA Ewa Krawczyk, Protokolant sekretarz sądowy Marta Zasoń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi K. M. i F. M. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wykonania określonych robót budowlanych oddala skargę.
W dniu [...] r. F. M. powiadomił Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Powiatu [...], że sąsiad G. M. przy rozbudowie budynku i dobudowie garażu, ziemię z wykopu fundamentów
i wybraną z garażu rozplantował wzdłuż budynku aż do budynku gospodarczego, przez co podniósł poziom gruntu między płotem a zabudową w paśmie szerokości
4 m do wysokości osiągającej miejscami 40 cm.
W dniu [...] r. przeprowadzono oględziny na nieruchomości przy ul. [...] w Z.. W ich trakcie stwierdzono: budynek mieszkalny
w trakcie rozbudowy. Rozbudowa realizowana w oparciu o projekt budowlany zatwierdzony decyzją Burmistrza Miasta C. z dnia [...] r. nr [...], udzielającą pozwolenia na zmianę konstrukcji dachu z adaptacją na poddasze mieszkalne i dobudowa garażu. Następnie decyzją Starosty [...] nr [...] z dnia [...] r. zatwierdzono projekt zamienny. Obiekt realizowany zgodnie z zatwierdzonym projektem. Altana
o wymiarach 2,20 x 4,20 usytuowana w odległości 0,5 m od granicy działki stanowiącej własność F. M.. Wokół budynku opaska z kostki brukowej. Teren wzdłuż granicy z P. M. zagospodarowany zielenią. Ogrodzenie wzdłuż granic nieruchomości z przęseł metalowych na podmurówce betonowej wys. podłoża nad poziomem terenu na wys. altany 14 cm.
Następnie w piśmie z dnia [...] r. F. i K. M. oświadczyli, że inwestor G. M. w [...] roku na przełomie kwietnia i maja dowiózł ziemi - sześć samochodów i rozplantował na powierzchni całej działki, przez co podniósł teren dziatki do 30 cm na całej powierzchni.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego czterokrotnie umorzył postępowanie, prowadzone w stosunku do zrealizowanej samowolnie altany, jak
i zmiany ukształtowania terenu w północnej części działki nr 1 w Z. pomiędzy budynkiem nr 1 przy ul. [...] a ogrodzeniem usytuowanym wzdłuż północnej granicy działki. Jednakże wskutek odwołań K. i F. M., decyzje te były każdorazowo uchylane przez [...]WINB, a sprawę przekazywano do ponownego rozpoznania. Zdaniem organu II instancji umorzenie postępowania w przedmiotowej sprawie było przedwczesne. PINB dla Powiatu [...] uznając, że podwyższenie terenu jest związane prowadzoną budową (z uwagi na nadsypanie terenu gruntem pochodzącym z wykopów dobudowywanego do budynku mieszkalnego garażu) nie zbadał, czy podwyższenie terenu narusza warunki techniczne, w szczególności § 29 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690 z późn. zm.), zgodnie z którym zabronione jest dokonywanie zmiany naturalnego spływu wód opadowych w celu kierowania ich na teren sąsiedniej nieruchomości. Z akt sprawy nie wynika, jak kształtował się teren działek sąsiednich przed podwyższeniem gruntu przez tego pierwszego. Dlatego też, nie wiadomo, czy aktualny kierunek spływu wód opadowych z działki G. M. jest zgodny czy niezgodny z naturalnym, tj. istniejącym przed podwyższeniem terenu, a tym samym, czy dokonano niedozwolonej zmiany.
Kolejną decyzją z dnia [...] r. znak: [...], wydaną na podstawie art. 51 ust. 7 ustawy Prawo budowlane (Dz.U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 z późn. zm.) PINB nakazał G.M. doprowadzić do stanu poprzedniego nadsypany teren części działki nr 1, znajdującej się w Z. pomiędzy budynkiem nr 1 przy ul. [...], a ogrodzeniem usytuowanym wzdłuż północnej granicy działki. W uzasadnieniu decyzji organ powiatowy wskazał, że z topograficznych podkładów mapowych załączonych do akt, wynika że teren miejscowości Zabrzeg położony na północ od linii kolejowej C.-Z. posiada znikomy spadek w kierunku wschodnim wynoszący około 0,8%. Natomiast wykonane na działce G. M. pomiary geodezyjne dowiodły, że spadek terenu skierowany jest na północ. Ponadto organ powiatowy stwierdził, że w niniejszej sprawie inwestor G. M. wskutek podniesienia terenu swojej działki spowodował zmianę kierunku naturalnego spadku terenu, co w konsekwencji doprowadziło do zmiany naturalnego spływu wód i tym samym naruszenia § 29 ww. rozporządzenia.
Odwołanie od powyższej decyzji wniósł G. M., zarzucając naruszenie art. 7 i 77, 80 i 84 Kpa, poprzez wydanie rozstrzygnięcia w sytuacji, gdy organ nie ustalił w sposób bezsporny, że nastąpiła zmiana naturalnego spływu wód opadowych i pominięcie dowodów możliwych do uzyskania, tj. dowodu z opinii biegłego, który był konieczny dla ustalenia i oceny stanu faktycznego sprawy; art. 11 w zw. z art. 107 § 1 Kpa, poprzez nieprecyzyjne sformułowanie rozstrzygnięcia decyzji, tj. brak sprecyzowania nałożonego na skarżącego obowiązku, co skutkuje niemożnością wykonania decyzji; art. 107 § 1 w zw. z § 3 Kpa, poprzez nieprawidłowe uzasadnienie zaskarżonej decyzji w zakresie uzasadnienia faktycznego jak i prawnego, poprzez niewyjaśnienie podstawy prawej rozstrzygnięcia; naruszenie art. 138 § 2 Kpa poprzez nieprawidłową interpretację wskazań organu II instancji odnośnie do okoliczności, które należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy oraz naruszenie art. 51 ust. 7 w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo budowlane, poprzez błędne zastosowanie przepisu art. 51 ust. 7 ustawy Prawo budowlane, jako podstawy wydania rozstrzygnięcia w sytuacji braku przesłanek uprawniających do zastosowania nałożonej sankcji.
Zaskarżoną decyzją, podjętą na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 105 § 1 Kpa, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego orzekł o uchyleniu decyzji organu I instancji w całości i umorzeniu postępowania przed tym organem. Po zrelacjonowaniu przebiegu dotychczasowego postępowania organ odwoławczy wyjaśnił, że równolegle do przedmiotowego postępowania toczyło się postępowanie przed Burmistrzem Miasta C. w przedmiocie zmiany stosunków wodnych na terenie działki nr 1, w którym to Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z dnia [...] r. znak: [...] utrzymało w mocy decyzję Burmistrza C. z dnia [...] r. znak: [...] odmawiającą nakazania przywrócenia stanu poprzedniego i wykonania urządzeń zapobiegających szkodom w obrębie działki nr 1 położonej przy ul. [...] w Z. stanowiącej własność G. M. Natomiast Wojewódzki Sąd Administracyjny
w Gliwicach wyrokiem z dnia 12 kwietnia 2013 r. sygn. akt II SA/G1 1446/12 uchylił decyzje obu instancji. W uzasadnieniu prawomocnego wyroku podano, że niewątpliwie G. M. dokonał zmiany stanu wody na gruncie, a to przez podniesienie terenu swojej działki, poprzez rozplantowanie na niej ziemi pozostałej
z prowadzonych na działce prac budowlanych (po wykonanych wykopach). Fakt podniesienia poziomu działki przy ulicy [...] przyznaje tak sam jej właściciel,
(o 5 do 10 cm), jak i skarżący F. M., wskazując jednak, że teren został podwyższony o 20 do 40 cm, a nawet 50 cm (w skardze). Przy tak różnych twierdzeniach uczestników postępowania nie ustalono w trakcie prowadzonego postępowania dokładnie, o ile faktycznie grunt należący do G. M. został podniesiony. Bardzo pobieżnie i niedokładnie w tym postępowaniu zbadana została
i druga kwestia, a mianowicie, czy wykonane zmiany - podwyższenie terenu wpływają w sposób szkodliwy na działkę skarżącego. Nie można bowiem uznać za wystarczającego stwierdzenia, że na działce skarżącego nie stwierdzono zastoin wodnych, a tym samym nie zaobserwowano szkód spowodowanych zastoinami. Stąd też nie wyjaśniono w sposób nie budzący wątpliwości, jak wysoko został podniesiony grunt na działce należącej do G. M., czy faktycznie wody opadowe odprowadzane są w sposób przez niego podany, nie zostało bowiem sprawdzone, czy rzeczywiście wody opadowe z budynku odprowadzane są rynnami do trzech studzienek, czy są one czynne i odprowadzają dalej te wody opadowe do rowu przy ulicy [...]. Nie przeprowadzono w końcu żadnego postępowania mającego na celu ustalenie faktycznego przenikania wód z nieruchomości G. M. na nieruchomość F. M..
W tej sytuacji [...]WINB pismem z dnia [...] r. zwrócił się do UM
w C. o przesłanie dokumentacji budowlanej (projektu budowlanego) związanej z decyzją Burmistrza C. z dnia [...] r., nr [...], zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą G.M. pozwolenia na budowę dla inwestycji zmiana konstrukcji dachu
z adaptacją na poddasze mieszkalne i dobudowę garażu oraz o udzielenie informacji, czy w sprawie dotyczącej przywrócenia stosunków wodnych na działce nr 1 Burmistrz C. wydał decyzję po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 12 kwietnia 2013 r., sygn. akt II SA/GI 1446/12 i czy jest ona ostateczna, a w przypadku jej wydania o przesłanie kserokopii przedmiotowej decyzji potwierdzonej za zgodność z oryginałem.
Ponadto [...]WINB pismem z dnia [...] r. zwrócił się do Starostwa Powiatowego w B. o przesłanie kserokopii decyzji Starosty [...] potwierdzonej za zgodność z oryginałem z dnia [...]r. nr [...], zatwierdzającej projekt budowlany dla inwestycji realizowanej przez inwestora G. M., polegającej na zadaszeniu tarasu-garażu, zmianie elementów konstrukcji dachu oraz do PINB dla Powiatu [...] , czy inwestor G. M. dokonał zawiadomienia o zakończeniu robót budowlanych związanych z decyzją Burmistrza C. z dnia [...] r. oraz decyzją Starosty [...] z dnia [...] r.
Pismem z dnia [...] r. UM w C. poinformował, że obecnie trwa postępowanie w przedmiocie zmiany stosunków wodnych oraz iż przedłużono termin załatwienia sprawy do dnia [...] r.
Pismem z dnia [...]r. [...]WINB zawiadomił strony o możliwości zapoznania się z aktami sprawy oraz wypowiedzenia się na piśmie co do zebranych w sprawie dowodów.
Następne po analizie akt postępowania organ odwoławczy wyjaśnił, że materialnoprawną podstawę wydania decyzji przez organ I instancji stanowi przepis art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 51 ust. 7 ustawy Prawo budowlane (Dz.U. z 2013 r., poz. 1409 z późn. zm.), w myśl którego w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1, organ nadzoru budowlanego nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Decyzję nakazującą doprowadzić obiekt budowlany do stanu poprzedniego, organ nadzoru budowlanego wydaje w sytuacji gdy nie ma możliwości doprowadzenia do stanu zgodnego
z prawem wykonywanych lub już wykonanych robót budowlanych. Innymi słowy, nie ma technicznej i prawnej możliwości doprowadzenia danego obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem w drodze wydania decyzji, o której mowa w art. 51 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy Prawo budowlane.
Przedmiotem analizowanego postępowania jest podniesienie terenu działki nr 1 poprzez rozplantowanie na niej ziemi pozostałej z prowadzonych przez inwestora G. M. na ww. działce prac budowlanych - po wykonanych wykopach związanych z budową budynku garażu, które były realizowane w oparciu
o decyzję Burmistrza Miasta C. z dnia [...]nr [...]udzielającą pozwolenia na budowę.
Organ II instancji podkreślił, że ingerencja organów nadzoru budowlanego dotycząca wykonania robót ziemnych związanych z podwyższeniem terenu działki nie jest wykluczona w sytuacji, gdy roboty budowlane powiązane są
z wykonywaniem obiektu budowlanego objętego pozwoleniem na budowę, wskazującym na zakres i sposób ich wykonania (por. wyrok WSA w Wrocławiu z dnia 7 października 2013 r. sygn. akt II SA/Wr 497/13).
Z akt sprawy oraz prawomocnego wyroku WSA w Gliwicach, wynika niewątpliwie, że inwestor podniósł teren swojej działki nr 1, rozplanowując ziemię w związku z realizowaną, przez niego ww. inwestycją. Powyższy wyrok zapadł co prawda w innej sprawie, jednakże organ nadzoru budowlanego uznał się związany z ustaleniami faktycznymi poczynionymi przez WSA w Gliwicach
w uzasadnieniu tego wyroku.
Jednakże F. i K. M. w piśmie z dnia [...] r. oraz w odwołaniu z dnia [...] r. wskazali, że inwestor w [...] roku na przełomie kwietnia i maja dowiózł ziemi - sześć samochodów i rozplantował na powierzchni całej działki, przez co podniósł teren działki do 30 cm na całej powierzchni. Informacje te nie były na żadnym etapie postępowania kwestionowane przez pozostałe strony w tym przez inwestora - G.M. Powyższe podniesienie terenu (z [...] roku) jak wynika z akt sprawy, nie było związane z prowadzeniem robót budowlanych na działce nr 1 w oparciu o pozwolenie na budowę, bowiem już wcześniej przed [...] rokiem inwestor zrealizował przedmiotowy garaż i tym samym nie podlega ono reglamentacji prawa budowlanego. Zatem z uwagi na fakt, iż inwestor w [...] roku dokonał podwyższenia terenu działki nr 1 niezwiązanego z robotami budowlanymi prowadzonymi
w oparciu o pozwolenie na budowę, w chwili obecnej nie można jednoznacznie
i bezspornie ustalić o ile faktycznie teren działki nr 1 został podniesiony
w latach [...]-[...] (w czasie prowadzenia robót budowlanych w oparciu
o pozwolenie na budowę) i czy mogło to spowodować zmianę naturalnego kierunku spływu wód opadowych.
W związku z powyższym, zdaniem [...]WINB sprawa dotycząca podniesienia terenu działki nr 1, jakie miało miejsce w latach [...]-[...]należy do kompetencji Burmistrza C. jako właściwego w sprawach dotyczących stosunków wodnych na gruncie, określonych w art. 29 ustawy z dnia 18 lipca 2001 roku Prawo wodne (Dz.U. z 2013 r., poz. 165), bowiem jak wskazano powyżej inwestor w [...] roku już po zrealizowaniu inwestycji - garażu, ponownie podniósł teren działki nr 1, co spowodowało, że aktualnie nie można ustalić wpływu podniesienia terenu ww. działki jakie miało miejsce przed [...] rokiem, na kierunek naturalnego spływu wód opadowych. Zatem w obecnym stanie faktycznym bezcelowe i bezprzedmiotowe jest prowadzenie postępowania przez organy nadzoru budowlanego w stosunku do podniesienia terenu działki nr 1, jakie miało miejsce przed [...] rokiem.
Ponadto z akt sprawy wynika, iż tylko w projekcie budowlanym - zamiennym (opisie technicznym) stanowiącym załącznik do decyzji Starosty [...] dnia [...] r., nr [...] zatwierdzającej projekt budowlany zamienny, została podana lokalizacja projektowanej części budynku poprzez określenie, iż znajduje się ona na wysokości 253 m n.p.m. Jednakże na żadnej mapie do celów projektowych, ani na mapie topograficznej sporządzonej przez uprawnionego geodetę nie zostały naniesione rzędne terenu na działce nr 1.
Organ odwoławczy podał, że stosownie do § 3 pkt 15 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie z dnia 12 kwietnia 2002 r. (Dz. z 2002 r. Nr 75, poz. 690 ze zm.), przez poziom terenu - należy przez to rozumieć przyjętą w projekcie rzędną terenu w danym miejscu działki budowlanej, z tym że dla ustalenia rzędnej terenu dla określonego miejsca, należy zarówno punkt ten jak i rzędną terenu wskazać na mapie do celów projektowych (zob. str. 36, "Warunki techniczne dla budynków i ich usytuowania - poradnik" Warszawa 2013 pod red. Władysława Korzeniowskiego
i Rafała Korzeniowskiego).
Zatem w ocenie organu odwoławczego, w niniejszej sprawie nie można także ustalić w sposób bezsporny i jednoznaczny, czy wskutek podwyższenia terenu działki nr 1, nastąpiła zmiana rzędnych i czy stanowi to istotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego, bowiem na znajdujących się w aktach sprawy mapach stanowiących załącznik do ww. pozwolenia na budowę sporządzonych przez uprawnionych geodetów, nie zostały naniesione rzędne terenu na ww. działce, natomiast rzędne terenu zostały naniesione wyłącznie na działki sąsiednie. Wobec powyższego mając na uwadze zasadę, zgodnie, z którą nie można domniemywać samowoli budowlanej i wynikającej z niej zasady, że w razie niedających się usunąć wątpliwości nie można orzekać na niekorzyść inwestora, w niniejszej sprawie trzeba uznać, że nie nastąpiła zmiana rzędnych terenu i tym samym nie doszło do istotnego odstępstwa od zatwierdzonego projektu w tym zakresie.
Z mapy do celów projektowych z dnia [...] r. sporządzonej przez uprawnionego geodetę A. K. oraz z [...] r. sporządzonej przez uprawnionego geodetę M.B. wynika, że teren miejscowości Z. położony na północ od linii kolejowej C.-Z. posiada spadek w kierunku wschodnim. Natomiast z żadnej mapy nie wynika, aby spadek ten był w kierunku północnym bądź też południowym tzn. z działki nr 1 (będącej własnością inwestora) w kierunku działki nr 2 (będącą własnością skarżących) i odwrotnie.
Nadto odpowiadając na zarzuty odwołania dotyczące naruszenia art. 11
w zw. z art. 107 § 1 Kpa w zw. z art. 50 ust. 4 oraz 51 ust. 1 pkt 1 i ust. 7 ustawy Prawo budowlane, to organ II instancji uznał za zasadne, bowiem organ powiatowy
w sentencji decyzji nie określił na czym miałoby polegać przywrócenie stanu poprzedniego działki nr 1 wzdłuż jej północnej granicy. Ponadto organ powiatowy dokonał błędnej subsumcji stanu faktycznego, co wynika z faktu, iż
w analizowanej sprawie nie można jednoznacznie i bezspornie ustalić o ile faktycznie teren działki nr 1 został podniesiony w latach [...]-[...] (w czasie prowadzenia robót budowlanych w oparciu o pozwolenie na budowę) oraz czy mogło to spowodować zmianę naturalnego kierunku spływu wód opadowych i tym samym czy stanowiło to naruszenie przepisów prawa budowlanego stanowiących podstawę do zastosowania art. 51 ust. 1 pkt 1 bądź też pkt 3 ustawy Prawo budowlane. Stąd też odwołanie uwzględniono.
Skargę na decyzję ostateczną wnieśli do sądu administracyjnego K. M. i F. M.. Skarżący zarzucili, że z naruszeniem art. 6, 7, 10, 77, 78, 80 i 84 Kpa, organ odwoławczy stwierdzając nienależyte wyjaśnienie okoliczności sprawy przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, orzekł o uchyleniu decyzji tego organu i umorzeniu postępowania zamiast o przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania przez ten organ. Ich zdaniem, możliwe jest też ustalenie, na jaką wysokość podwyższono teren działki, bowiem w [...] r. G. M. wykonał chodnik wokół budynku i garażu na podsypce z piasku co przyznał w protokole oględzin z dnia [...] r. przeprowadzonych przez UM. Teren ten był wyższy w stosunku do pozostałej części działki i w tym celu w [...] r. dowieziono ziemi. Z uwagi na widoczną od środka izolację budynku, możliwe jest też określenie wysokości podniesienia wybudowanego chodnika w stosunku do ławic budynku gospodarczego i izolacji. Do skargi dołączono kserokopie map dotyczących spadków terenu z dnia [...] r. oraz odręczny szkic, sporządzony przez skarżących. Na tej podstawie skarżący domagali się zbadania sprawy podniesienia gruntu zgodnie z § 29 rozp. w sprawie warunków technicznych... z uwagi na dokonane zmiany naturalnego spływu wód opadowych (deszczowych) i kierowanie ich na teren sąsiedni, co spowodowało pochylenie ogrodzenia ich działki (murków i słupów).
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko i argumentację.
Uczestnik postępowania G. M. w piśmie z dnia 18 sierpnia 2014 r. wniósł o oddalenie skargi.
W kolejnym piśmie z dnia 21 listopada 2014 r. skarżący podtrzymując dotychczasowe stanowisko dodatkowo zarzucili, że nie mogli zapoznać się
z projektem zamiennym, bowiem odmówiono im okazania tego dokumentu. Wskazali też na fakt wyrządzenia szkód na ich działce przez spływające wody z terenu działki sąsiedniej.
W odrębnym piśmie z dnia 21 listopada 2014 r. skarżący wnieśli nadto
o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest uzasadniona.
W niniejszej sprawie jest poza sporem, że uczestnik postępowania G. M. podwyższył teren działki nr 1 od strony północnej (nieruchomości skarżących). Jednakże prawidłowo stwierdził organ odwoławczy brak podstaw do ingerencji organów nadzoru budowlanego z braku przesłanek z art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego. Wydanie nakazów, określonych w art. 52 ust. 1 i 7 tej ustawy, możliwe jest w razie stwierdzenia prowadzenia (wykonania) robót budowlanych
w następujących przypadkach, innych niż określonych w art. 48 ust. 1 lub
art. 49b ust. 1:
1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia,
2) w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska,
3) w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych
w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach.
Nie budzi żadnych wątpliwości, że podwyższenie terenu poprzez rozplantowanie ziemi, samo w sobie nie polega na budowie obiektu budowlanego
i nie wymaga pozwolenia na budowę, bądź zgłoszenia organowi administracji architektoniczno-budowlanej. Przepis § 29 rozp. w sprawie warunków technicznych..., wyżej powołanego, zabraniający dokonywania zmiany naturalnego spływu wód opadowych w celu kierowania ich na teren sąsiedniej nieruchomości ma zaś zastosowanie jedynie w przypadkach projektowania, budowy i przebudowy oraz zmiany sposobu użytkowania budynków oraz budowli nadziemnych i podziemnych spełniających funkcje użytkowe budynków, a także związanych z nimi urządzeń budowlanych, co wynika z treści § 2 ust. 1 tego rozp.
Zatem regulacja § 29 rozp. odnosi się do sposobu odprowadzania wód powierzchniowych z terenu działki budowlanej i ma zastosowanie wyłącznie na użytek prowadzenia procesu budowlanego, polegającego na budowie budynków
i budowli, o których mowa w § 2 ust. 1 rozp. Podwyższenie terenu musi być dokonane w związku z robotami budowlanymi, wymagającymi pozwolenia na budowę lub zgłoszenia. Jeżeli zaś brak takiego związku a podwyższenie terenu zmienia stan wody na gruncie, zwłaszcza kierunek odpływu wody opadowej ze szkodą dla gruntów sąsiednich sprawa podlega rozpatrzeniu przez właściwy organ
w trybie art. 29 ustawy – Prawo wodne, wyżej powołanej.
W niniejszej sprawie doszło do dwukrotnego podniesienia terenu działki, podczas gdy prowadzenie robót budowlanych w oparciu o decyzję z [...] r., zostało zakończone przed [...] r., czyli przed kolejnym nawiezieniem ziemi w [...] r. Projekt budowlany zamienny, zatwierdzony decyzją z dnia [...] r. obejmował jedynie zmianę konstrukcji dachu i nie wiązał się z żadnymi robotami ziemnymi. Zatem prawidłowo ustalił organ odwoławczy, że podwyższenie terenu w [...] r. nie podlega reglamentacji prawa budowlanego. Zdaniem sądu administracyjnego, podzielić też należy pogląd organu, że nie jest możliwe ustalenie, o ile podwyższono teren w latach [...]-[...]. Co więcej, taki stan rzeczy wyklucza dopuszczalność orzekania na podstawie art. 51 ust. 1 i 7 w zw. z art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego, bowiem wobec połączenia obydwu warstw ziemi nie jest też możliwe wydanie nakazu doprowadzenia robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Aby taka decyzja była wykonalna, niezbędne jest określenie, jaka warstwa ziemi podlegać winna usunięciu. Tymczasem znamienny jest fakt, że organ I instancji nie wskazał, na czym miałoby polegać doprowadzenie terenu do stanu poprzedniego, gdyż nie określił tego stanu (poziomu terenu), a przy tym władny byłby jedynie do wydania nakazu usunięcia ziemi, rozplanowanej w latach [...]-[...].
Zgodzić się więc można ze stwierdzeniami skarżących, że możliwe jest ustalenie, o ile podwyższono teren działki nr 1, ale nie jest możliwe rozdzielenie obydwu warstw i wydanie nakazu jedynie do tej części, która uległa podwyższeniu w związku z prowadzonymi robotami budowlanymi. W niniejszej sprawie nie sposób też ferować zarzutu istotnego odstępstwa od udzielonego pozwolenia na budowę z uwagi na brak naniesienia rzędnych terenu na działce nr 1 na mapie dla celów projektowych. Nie mógł też odnieść skutku zarzut skarżących, podniesiony w piśmie z dnia [...] r. co do niemożności zapoznania się z projektem zamiennym. Organ odwoławczy umożliwił bowiem stronom zapoznanie się z uzupełnionym materiałem dowodowym (vide: pismo z dnia [...]r.), zaś z akt postępowania nie wynika, aby skarżący stawili się w siedzibie tego organu.
Wreszcie, prawidłowo wskazał organ odwoławczy, że w świetle prawomocnego wyroku tut. Sądu w sprawie II SA/Gl 1446/12, sprawa podwyższenia terenu działki przy ul. [...] , winna podlegać rozpoznaniu na gruncie art. 29 Prawa wodnego. Nie jest możliwe prowadzenie równolegle dwóch postępowań, opartych na tych samych okolicznościach faktycznych, lecz różnych podstawach prawnych, gdyż mogłoby to doprowadzić do wydania sprzecznych rozstrzygnięć.
W motywach tego wyroku Sąd wskazał też na zakres postępowania dowodowego niezbędnego do należytego wyjaśnienia sprawy, w tym konieczność ustalenia przenikania wód z nieruchomości G. M. na działkę skarżących. W tym postępowaniu podlegać też będzie rozważeniu akcentowana przez skarżących kwestia szkód, wyrządzonych na skutek zmiany naturalnego odpływu wód wskutek podwyższenia terenu działki sąsiedniej.
Dołączony do skargi protokół oględzin został sporządzony w toku takiego postępowania, prowadzonego przez Burmistrza Miasta C..
Z tych wszystkich względów nie mogły odnieść skutku zarzuty skargi co do naruszenia reguł procedury administracyjnej poprzez nienależyte zebranie
i rozważenie materiału dowodowego. W ramach postępowania przed organami nadzoru budowlanego zasadnie stwierdzono bowiem brak podstaw do wydania nakazów w trybie art. 51 ust. 1 i 7 w zw. z art. 50 ust. 1 Kpa, skutkujące jego umorzeniem.
Sąd administracyjny nie dopatrzył się również pozbawienia skarżących gwarancji procesowych w postępowaniu przed organem odwoławczym. Zatem nie stwierdzając naruszenia prawa materialnego, ani też uchybienia regułom procedury administracyjnej w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy bądź skutkującym wznowieniem postępowania administracyjnego, Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę oddalił jako nieuzasadnioną na podstawie art. 151 w zw.
z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło