I OZ 158/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek po rozpoznaniu w dniu 26 lutego 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia R.M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 11 grudnia 2014 r., sygn. akt III SA/Po 1638/14 o odmowie wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi R.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Pile z dnia 18 czerwca 2014 r., nr [..] w przedmiocie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 11 grudnia 2014 r., sygn. akt III SA/Po 1638/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, w sprawie ze skargi R.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Pile z dnia 18 czerwca 2014 r., nr [..], w przedmiocie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wpłynęła skarga R.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Pile z dnia 18 czerwca 2014 r. w przedmiocie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami. W skardze zawarty został wniosek o wstrzymanie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty Obornickiego z dnia 29 listopada 2013 r., której nadany został rygor natychmiastowej wykonalności. Na uzasadnienie tego wniosku skarżący podniósł, że zasadność decyzji wydanych w sprawie jest wysoce wątpliwa, a wykonanie decyzji przed rozpoznaniem skargi mogłoby spowodować istotną szkodę dla skarżącego, niedającą się w przyszłości naprawić. Oznaczałoby bowiem konieczność odbycia przez skarżącego kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji do kierowania pojazdami oraz poniesienie kosztów takiego sprawdzenia, które w wyniku rozpoznania skargi okażą się dla skarżącego całkowicie zbędne. Nastąpiłby także stan, w którym skutki wykonania zaskarżonej decyzji nie dałyby się w żaden sposób odwrócić. Realizacja decyzji stanowić będzie istotne utrudnienie dla skarżącego, w szczególności utrudni mu realizację jego aktywności zawodowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że wniosek skarżącego w zakresie przesłanek określonych w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej P.p.s.a., nie zasługuje na uwzględnienie. W ocenie Sądu skarżący nie wykazał przesłanek, których wystąpienie przemawiałoby za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji. Przede wszystkim Sąd I instancji wskazał, że przedstawione w treści wniosku ogólnikowe twierdzenia, wskazujące na konieczność poniesienia kosztów kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji bądź utrudnienie realizowania aktywności zawodowej skarżącego, do czego ma doprowadzić wykonanie zaskarżonej decyzji, nie zostały w żaden sposób uszczegółowione, poprzez wykazanie istnienia konkretnych okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, co w tym zakresie uniemożliwia dokonanie merytorycznej oceny wniosku. W szczególności powołanie się przez skarżącego na konieczność poniesienia kosztów w celu wykonania kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji, nie tylko nie zostało poparte wskazaniem konkretnych kosztów jakie skarżący będzie musiał z tego tytułu ponieść, lecz nadto nie zmierza do wykazania, iż poniesienie tych kosztów wiąże się z niebezpieczeństwem wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody, na przykład z uwagi na jego sytuację majątkową. W ocenie Sądu, poddanie się przez skarżącego kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji nie wypełnia także przesłanki niebezpieczeństwa spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Poddanie się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji jest bowiem zdarzeniem jednorazowym i krótkotrwałym, które w swej istocie nie powoduje ani istotnej, ani trwałej zmiany rzeczywistości. Na powyższe postanowienie skarżący złożył zażalenie, zarzucając naruszenie art. 61 § 3 P.p.s.a., poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie na skutek wadliwego przyjęcia, że w okolicznościach niniejszej sprawy skarżący nie wykazał okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W konkluzji zażalenia wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 P.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji powołana została do tymczasowej ochrony przed negatywnymi i nieodwracalnymi skutkami, jakie mogłaby dla strony wywołać taka decyzja, zanim zostanie zbadana przez sąd administracyjny pod kątem legalności. Odnosi się ona do sytuacji szczególnego i wyjątkowego zagrożenia, która wymaga zastosowania specjalnego rodzaju tymczasowej ochrony strony postępowania. Ciężar dowodu w zakresie wykazania powyższych okoliczności, stanowiących podstawę do wstrzymania wykonania zaskarżanej decyzji, spoczywa na wnioskodawcy i sprowadza się do przedstawienia konkretnych zdarzeń, które mogłyby uprawdopodobnić, że wykonanie zaskarżonego aktu faktycznie spowoduje powstanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub powstanie trudnych do odwrócenia skutków. W rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu prawidłowo przyjął, że wniosek skarżącego nie zawiera argumentów, które przemawiałyby za koniecznością wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Należy podkreślić, iż instytucja wstrzymania wykonania decyzji powołana została właśnie do tymczasowej ochrony przed negatywnymi i nieodwracalnymi skutkami, jakie mogłaby dla strony wywołać taka decyzja, zanim zostanie zbadana przez sąd administracyjny pod kątem legalności. Złożenie wniosku nie oznacza jednak automatyzmu w blokowaniu realizacji praw i obowiązków wynikających z decyzji administracyjnej. Sąd ocenia jedynie, czy podane przez stronę okoliczności w istocie wskazują na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W tym celu strona skarżąca winna tak określić ewentualną szkodę i wskazać na skutki, które trudno będzie odwrócić, by Sąd mógł stwierdzić, w oparciu o konkretne dane, że jej wielkość może być znaczna, a skutki wykonania decyzji istotnie trudne do odwrócenia. Zauważyć należy, że wykonanie każdej decyzji pociąga za sobą określone konsekwencje, zaś jej uchylenie powoduje, że wykonanie aktu okazuje się zbędne. Istotą ochrony tymczasowej jest jednak przeciwdziałanie takim skutkom wydanego aktu, które byłyby trudne do naprawienia pomimo przywrócenia stanu sprzed wydania decyzji, co nie zachodzi w przedmiotowej sprawie. Z konstrukcji tej normy prawnej wynika, iż to na skarżącym spoczywa ciężar wykazania przesłanek zawartych w cytowanym przepisie, zaś sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli jest spełniona ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdy akt lub czynność zostanie wykonana. Skarżący powinien wykazać spełnienie ww. przesłanek już we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. We wskazanym wniosku konieczna jest spójna argumentacja, poparta faktami oraz ewentualnie odnoszącymi się do nich dowodami, które uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Pod pojęciem wyrządzenia znacznej szkody należy rozumieć taką szkodę – majątkową lub niemajątkową – której nie będzie można wynagrodzić przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub nie będzie można jej wyegzekwować ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (por. postanowienie NSA z dnia 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/04). O znacznej szkodzie można mówić, jeśli rozmiary szkody wywołanej wykonaniem zaskarżonego aktu administracyjnego są większe niż zwykłe skutki wywołane wykonaniem aktu tego rodzaju. Natomiast trudne do odwrócenia skutki, to takie skutki prawne lub faktyczne, które raz zaistniałe, spowodują istotną bądź trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Mając powyższe na uwadze, należy podzielić stanowisko Sądu I instancji, że wniosek skarżącego dotyczący wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie mógł zostać uwzględniony, bowiem skarżący nie wykazał, aby zostały spełnione przesłanki określone w art. 61 § 3 P.p.s.a. W przepisie tym chodzi bowiem o szczególne i wyjątkowe zagrożenie odpowiadające specjalnemu rodzajowi ochrony tymczasowej strony postępowania. Podniesione przez skarżącego okoliczności nie pozwalają na uznanie, iż w związku z wykonaniem zaskarżonej decyzji zachodziłoby niebezpieczeństwo wyrządzenia mu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Skarżący nie przedłożył żadnych dokumentów pozwalających na dokonanie oceny jego sytuacji finansowej i weryfikację, czy poniesienie wskazanych przez niego kosztów egzaminu może spowodować niebezpieczeństwo wystąpienia przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a. Natomiast wykonanie decyzji, wbrew twierdzeniom skarżącego, nie czyni bezprzedmiotowym (fikcyjnym) rozpoznania skargi i nie skutkuje pozbawieniem prawa do sądowej kontroli zaskarżonej decyzji. Nadto należy zauważyć, że możliwość zaistnienia sytuacji, polegającej na wykonaniu przez skarżącego obowiązku nałożonego zaskarżoną decyzją poprzez poddanie się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji do kierowania pojazdami silnikowymi kategorii A i B w formie teoretycznego i praktycznego egzaminu państwowego, samo w sobie nie może skutkować zaistnieniem następstw określonych w przepisie art. 61 § 3 P.p.s.a. tj. "niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody" i "spowodowania trudnych do odwrócenia skutków", które uzasadniają wstrzymanie wykonania decyzji, bowiem jak słusznie uznał Sąd w zaskarżonym postanowieniu, wykonanie decyzji o skierowaniu skarżącego na egzamin sprawdzający kwalifikacje do kierowania pojazdami nie rodzi niebezpieczeństwa wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody, ponieważ decyzja ta samoistnie nie powoduje pozbawienia skarżącego prawa jazdy. W tej sytuacji zaskarżone postanowienie należy uznać za prawidłowe. Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., postanowił zażalenie oddalić.