II GSK 1859/15
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2017-04-21
Skład orzekający: Gabriela Jyż, Małgorzata Rysz, Stefan Kowalczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zaniżenie zawartości tłuszczu w oznakowaniu produktu rolno-spożywczego, w którym tłuszcz jest głównym składnikiem, stanowi zafałszowanie artykułu rolno-spożywczego w rozumieniu ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, nawet jeśli nie stwierdzono winy lub celowości po stronie producenta?Ratio decidendi
Zaniżenie zawartości tłuszczu w oznakowaniu produktu rolno-spożywczego, w którym tłuszcz jest głównym składnikiem, stanowi zafałszowanie artykułu rolno-spożywczego w rozumieniu ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych. Taka zmiana ukrywa rzeczywisty skład produktu i narusza interesy konsumentów. Zafałszowanie produktu nie jest uzależnione od stwierdzenia winy lub celowości po stronie producenta, a decyduje o nim obiektywny stan rzeczy.Stan faktyczny
W trakcie kontroli jakości handlowej przetworów mlecznych stwierdzono, że na etykiecie produktu "Ser topiony kremowy z oliwkami" umieszczono nieprawdziwą informację o zawartości tłuszczu (27%), podczas gdy rzeczywista zawartość była niższa. Wojewódzki Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych zakazał wprowadzania do obrotu tego produktu jako zafałszowanego. Główny Inspektor utrzymał decyzję w mocy. WSA oddalił skargę spółki, a następnie NSA oddalił skargę kasacyjną spółki.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną. Zasądzono od skarżącej na rzecz Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno – Spożywczych 180 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Jyż Sędzia NSA Małgorzata Rysz (spr.) Sędzia del. WSA Stefan Kowalczyk Protokolant Paulina Marchewka po rozpoznaniu w dniu 21 kwietnia 2017 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej L. Spółki z o.o. w M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 grudnia 2014 r. sygn. akt VI SA/Wa 1843/14 w sprawie ze skargi L. Spółki z o.o. w M. na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie zakazu wprowadzania do obrotu zafałszowanego artykułu rolno-spożywczego 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od [...] na rzecz Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno – Spożywczych 180 (sto osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 23 grudnia 2014 r., sygn. akt VI SA/Wa 1843/14, działając na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) oddalił skargę L. Sp. z o.o. z siedzibą w M. na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie zakazu wprowadzenia do obrotu artykułu rolno-spożywczego zafałszowanego.
Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym:
W październiku i listopadzie 2013 r. Warmińsko-Mazurski Wojewódzki Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych przeprowadził w Spółce kontrolę jakości handlowej przetworów mlecznych. W toku kontroli stwierdzono, że w oznakowaniu produktu "Ser topiony kremowy z oliwkami" a’140 g producent umieścił nieprawdziwą informację o zawartości tłuszczu. Na etykiecie w specyfikacji produktu oraz w karcie oceny wyroku kontrolowanej partii umieszczono informację, że zawartość tłuszczu wynosi 27 %, podczas gdy w Laboratorium Specjalistycznym Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolono-Spożywczych w Gdyni stwierdzono, że wynosiła ona dla każdego z sześciu pobranych opakowań odpowiednio: 25,55 %, 25,18 %, 25,27 %, 25,37 %, 25,42 % oraz 25,34 %. Z uwagi na stwierdzoną nieprawidłowość w zakresie cech fizykochemicznych (zaniżona zawartość tłuszczu) [...] października 2013 r. dokonano zabezpieczenia zakwestionowanego towaru
Spółka [...] listopada 2013 r. złożyła wniosek o przebadanie wtórnika próbki, co nastąpiło [...] listopada 2013 r. w Laboratorium w B.
W związku ze stwierdzonymi nieprawidłowościami Warmińsko-Mazurski Wojewódzki Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych wszczął postępowanie administracyjne, zakończone wydaniem decyzji z [...] grudnia 2013 r., zakazującej wprowadzenia do obrotu przebadanego artykułu jako środka spożywczego zafałszowanego niespełniającego wymagań jakości handlowej. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności.
Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych decyzją z dnia [...] marca 2014 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Według jego oceny brak było podstaw do zmiany bądź uchylenia decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu wskazano, że podczas kontroli pobrano 2 zestawy sera topionego kremowego z oliwkami (próbka oraz wtórnik) po 6 opakowań jednostkowych. Laboratorium Specjalistyczne w G. przeprowadziło 6 osobnych oznaczeń, natomiast Laboratorium Specjalistyczne w B. przeprowadzając analizę odwoławczą przygotowało jedną próbkę złożoną z materiału (sera) zmieszanego z 6 opakowań jednostkowych i wykonało 1 oznaczenie. W ocenie organu różnica w zakresie wskazanych niepewności pomiaru między laboratoriami wynikała z różnic w sposobie jej obliczania. Proces walidacji metody oraz ustalania niepewności pomiaru nie był zunifikowany i mógł być różny dla różnych laboratoriów, które kierują się w tej mierze najnowszą wiedzą specjalistyczną z zakresu techniki laboratoryjnej. Organ wskazał, że z załącznika II do rozporządzenia Komisji (WE) Nr 273/2008 z 5 marca 2008 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1255/1999 w odniesieniu do metod analizy oraz oceny jakości mleka i przetworów mlecznych (Dz. U. UE L z 2008 r., Ne 88, s. 1) oba sposoby przeprowadzenia analiz laboratoryjnych były dopuszczalne a międzynarodowe normy wskazują ogólne warunki, które musi spełnić proces szacowania niepewności pomiaru. Niepewność pomiaru była wartością odmienną od tolerancji wskazanej przez skarżącą w specyfikacji zakwestionowanego produktu. Niepewność pomiaru, określała dokładność zastosowanej metodyki, tj. określała jak bardzo uzyskany wynik był zbieżny z faktyczną wysokością badanego parametru np. zawartości tłuszczu. Tolerancja przyjęta przez skarżącą odnosiła się zaś do ilości tłuszczu rzeczywiście użytej przez producenta w produkcie podczas procesu produkcji.
Na tę decyzję Spółka wniosła skargę do WSA w Warszawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, iż skarga Spółki nie zasługiwała na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie naruszała prawa w sposób mający wpływ na wynik sprawy.
Zdaniem Sądu, zarzut skarżącej, iż organ naruszył art. 4 ust. 1 ustawy z 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych (Dz. U. z 2005 r., Nr 187, poz. 1577) poprzez przyjęcie, że zakwestionowany ser topiony jest produktem niespełniającym wymagań w zakresie jakości handlowej, nie zasługuje na uwzględnienie. Słusznie przyjęto, że art. 6 ust. 2 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, wskazuje, że do znakowania artykułów rolno-spożywczych stosuje się odpowiednio wymagania określone w art. 45 ust. 2, art. 46 ust. 1 pkt 1 i art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. z 2010 r., Nr 136, poz. 914).
W ocenie Sądu działania producenta posiadały cechy zafałszowania artykułu rolno-spożywczego w rozumieniu przepisu art. 3 pkt 10 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych. Producent wprowadził w produkcie zmiany dotyczące oznakowania, tj. zaniżył w zauważalny sposób zawartość tłuszczu w produkcie, w którym tłuszcz jest głównym składnikiem. Zmiana ta ukryła rzeczywisty skład produktu. Ponadto naruszyła ona interesy konsumentów w istotny sposób. Zafałszowanie produktu nie było uzależnione od stwierdzenia winy, czy celowości po stronie producenta. Z dokumentów zgromadzonych w toku postępowania administracyjnego wynikało, że Spółka dopuściła się naruszenia zakazu zawartego w art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych – wprowadziła do obrotu zafałszowany artykuł rolno-spożywczy. Odnośnie do oceny stopnia zawinienia, Sąd podzielił stanowisko organów, które wzięły pod uwagę, że Spółka jako profesjonalista obciążona była obowiązkiem wprowadzania do obrotu środków spożywczych właściwej jakości handlowej.
Sąd wskazał, że przeprowadzanie badań na potrzeby kontroli w laboratoriach komercyjnych nie było dopuszczalne. Ustawodawca dopuścił możliwość przeprowadzania badań związanych z oceną jakości handlowej na wniosek przedsiębiorcy przez "inne laboratoria posiadające akredytację", ale nie uczynił tego w odniesieniu do badań przeprowadzonych w toku urzędowych kontroli. Zdaniem Sądu zarzut Spółki, że organ odwoławczy niezgodnie z przepisami nie uwzględnił przedstawionych wyników badań, nie zasługiwał na aprobatę. W ocenie Sądu nie doszło do naruszenia przepisów proceduralnych w sposób, który mógłby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stan faktyczny sprawy został ustalony w sposób prawidłowy. Organ przeprowadził właściwe postępowanie dowodowe, czemu dał wyraz w zaskarżonej decyzji w sposób odpowiadający art. 107 § 3 z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267; dalej: k.p.a. uzasadnił swoją decyzję, podając co wziął pod rozwagę przy wymierzaniu kary pieniężnej i co wpłynęło na jej wysokość.
Spółka złożyła skargę kasacyjną od powyższego wyroku, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania ewentualnie zmianę zaskarżonego wyroku i uchylenie decyzji organu II i I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Wyrokowi zarzucono naruszenie:
• prawa materialnego tj.:
1. art. 3 pkt 10 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych przez poprzez błędne przyjęcie, że Spółka znakując swój produkt miała na celu ukrycie jego rzeczywistego składu lub innych właściwości, a niezgodności te lub zmiany w istotny sposób naruszają interesy konsumentów;
2. art. 4 ust. 1 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych poprzez błędne przyjęcie, że w sprawie zachodzą nieprawidłowości naruszające ww. przepis podczas gdy wprowadzone do obrotu artykuły spełniały wymagania w zakresie jakości handlowej oraz dodatkowe wymagania w zakresie oznakowania produktu;
3. art. 6 ust. 2 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych poprzez błędne przyjęcie, że Spółka wprowadziła konsumenta w błąd co do charakterystyki środka spożywczego, w tym jego właściwości i składu, podczas gdy Spółka oznakowała produkt zgodnie z jego rzeczywistym składem i nie wprowadziła konsumenta w błąd;
4. art. 46 ust. 1 pkt 1 lit, a ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia poprzez błędne przyjęcie, że Spółka wprowadziła konsumenta w błąd co do charakterystyki środka spożywczego, w tym min. jego składu i właściwości, podczas gdy Spółka oznakowała produkt zgodnie z jego rzeczywistym składem i nie wprowadziła konsumenta w błąd;
5. art. 40a ust. 1 pkt 4 w związku z art. 40a ust. 5 oraz art. 3 pkt 10 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych poprzez błędne przyjęcie, że ustawa o jakości handlowej nie przewiduje badania przez organy Inspekcji Jakości Handlowej istnienia winy po stronie podmiotu, u którego wykryto zafałszowany artykuł, podczas gdy ustawa przewiduje subiektywny element odpowiedzialności za wprowadzenie do obrotu zafałszowanego środka spożywczego;
• przepisów postępowania, tj.
6. art. 32 ust. 3 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych poprzez jego niezastosowanie i uznanie, że mimo zgłaszanych niezgodności w wynikach badań Laboratoriów [...] nie zaszła przesłanka do przeprowadzenia dodatkowego badania w innym laboratorium; oraz uznanie, że ustawodawca nie dopuszcza przeprowadzania badań na potrzeby kontroli w laboratoriach komercyjnych.
7. art. 7, art. 8 i art. 77 k.p.a. poprzez wyciągnięcie sprzecznych wniosków z zebranym w sprawie materiałem dowodowym;
8. art. 7, art. 8 i art. 10 k.p.a. przez prowadzenie przez sąd administracyjny postępowania bez dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, co jest sprzeczne z ogólną zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów prowadzących postępowanie;
9. art. 15 k.p.a. poprzez "powielenie" przez sąd administracyjny i przyjęcie za swoje rozważań i rozstrzygnięć organów administracyjnych co stanowi naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego;
10. art. 9 i art. 11 k.p.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie podstaw i przesłanek decyzji zakazującej Spółce wprowadzenia do obrotu produktu spożywczego.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Organ wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Na wstępie należy też przypomnieć, że stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę przyczyny nieważności postępowania sądowoadministracyjnego, której w sprawie nie stwierdzono.
Ze wskazanych przepisów wynika, że wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega bowiem na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, czy też procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Z tych przyczyn istotne jest też uzasadnienie postawionych zarzutów kasacyjnych. Stosownie do treści art. 176 p.p.s.a. – skarga kasacyjna powinna zawierać przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Jakkolwiek w przepisie nie wskazuje się jakim wymaganiom powinno odpowiadać uzasadnienie, to oczywiste jest, iż uzasadnienie skargi kasacyjnej polega na wykazaniu przez autora skargi kasacyjnej, że stawiane przez niego zarzuty mają usprawiedliwioną podstawę i zasługują na uwzględnienie. "Uzasadniając zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię, należy wykazać, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa, natomiast uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego, wykazać, że sąd stosując przepis popełnił błąd w subsumcji, czyli że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie odpowiada stanowi faktycznemu z hipotezy normy prawnej zawartej w przepisie prawa. W obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej wykazać musi ponadto w uzasadnieniu, jak w jego ocenie powinien być rozumiany stosowany przepis prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia bądź jak powinien być stosowany konkretny przepis prawa ze względu na stan faktyczny sprawy, a w przypadku zarzutu niezastosowania przepisu – dlaczego powinien być zastosowany (wyrok NSA z dnia 12 października 2010 r., sygn. akt II OSK 1554/09, LEX nr 746636)." Z kolei, w przypadku zarzutów naruszenia przepisów prawa procesowego należy wskazać jakie przepisy zostały naruszone przez sąd I instancji, na czym polegało uchybienie tym przepisom i dlaczego mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Skarga kasacyjna została oparta na obu podstawach kasacyjnych z art. 174 p.p.s.a., a jej zarzuty – zwłaszcza w zakresie podstawy z pkt. 1 tego przepisu stanowią wierne powtórzenie zarzutów skargi do sądu I instancji.
W sytuacji podniesienia w skardze kasacyjnej zarówno zarzutów naruszenia przepisów postępowania, jak i zarzutów materialnoprawnych Naczelny Sąd Administracyjny – z reguły – w pierwszej kolejności rozpoznaje zarzuty podnoszące naruszenia przepisów procesowych, a dopiero w dalszej kolejności odnosi się do naruszeń prawa materialnego. Konieczność zachowania takiego trybu oceny zarzutów kasacyjnych wynika z tego, że naruszenia prawa materialnego mogą być oceniane dopiero wtedy, gdy zostanie stwierdzone, że stan faktyczny sprawy ustalony został zgodnie z regułami wynikającymi z przepisów prawa albo nie został skutecznie zakwestionowany w postępowaniu kasacyjnym.
Zarzuty skargi kasacyjnej zmierzające do zakwestionowania stanu faktycznego sprawy opierają się na zaprezentowanym w uzasadnieniu skargi kasacyjnej twierdzeniu, że Sąd błędnie zaakceptował pominięcie wyników badań w laboratorium [...], tymczasem art. 32 ust. 3 ustawy o jakości handlowej produktów rolno-spożywczych przewiduje możliwość zlecenia przez organ badań w innych, niż należące do [...] I Inspekcji Handlowej, laboratoriach, w uzasadnionych przypadkach.
W tym miejscu podkreślić należy, że w przypadku oparcia zarzutów skargi kasacyjnej na podstawie naruszenia przepisów postępowania, wymogiem ich skuteczności jest oprócz wskazania, w jaki sposób doszło do naruszenia konkretnie wyartykułowanych przepisów postępowania, także wykazanie istotnego wpływu wytkniętego uchybienia na wynik postępowania. Wpływ ten musi być "istotny", a więc skarżący musi wykazać, że następstwa stwierdzonych wadliwości postępowania były tego rodzaju lub skali, iż kształtowały one lub współkształtowały treść kwestionowanego w skardze kasacyjnej orzeczenia" (por. wyrok NSA z 24 czerwca 2004 r., sygn. akt FSK 177/04, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl ).
Takiego wskazania ewentualnego wpływu zarzucanych uchybień w zakresie przepisów postępowania na wynik sprawy brak, ponadto zarzuty wyszczególnione w pkt 7 – 10 petitum skargi kasacyjnej nie zostały w ogóle formalnie uzasadnione, co oznacza, że zarzuty te uchylają się spod kontroli kasacyjnej.
Z tych przyczyn zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania (pkt 6 – 10 petitum skargi kasacyjnej) nie mogły zostać uznane za trafne.
W tej sytuacji ocena zarzutów naruszenia prawa materialnego odbywać się musi na gruncie stanu faktycznego przyjętego przez Sąd I instancji. Z tej kategorii zarzutów w uzasadnieniu skargi kasacyjnej w zasadzie tylko dwa z nich zostały uzasadnione tj. zarzut nr 1 i 5.
W zakresie zarzutów naruszenia prawa materialnego (zarzuty z pkt 1- 4 petitum skargi kasacyjnej), w ich uzasadnieniu kasator wskazał, że skarżąca nie zmieniła opakowania produktu na potrzeby konkretnej partii towaru. Świadczy o tym chociażby wynik kontroli, która tylko w jednej z kilku badanych partii towaru stwierdziła drobne nieścisłości. Powyższe pozwala stwierdzić, że skarżący nie wprowadził konsumenta w błąd co do charakterystyki środka spożywczego, w tym jego nazwy, rodzaju właściwości, składu, ilości, trwałości, źródła lub miejsca pochodzenia, metod wytwarzania lub produkcji. Spółka oznakowała produkt zgodnie z jego rzeczywistym składem.
Z twierdzeniem tym nie można się zgodzić.
Przypomnieć trzeba, że Spółce zakazano wprowadzenia do obrotu zabezpieczonej partii sera topionego kremowego z oliwkami ze względu na wprowadzone zmiany w zakresie oznakowania produktu tj. zaniżenie w zauważalny sposób zawartości tłuszczu w produkcie, w którym tłuszcz jest głównym składnikiem. Przyjęto, że zmiana ta ukryła rzeczywisty skład produktu a ponadto naruszyła ona interesy konsumentów w istotny sposób. Konsumenci zwracają bowiem szczególną uwagę na obecność w produkcie jego podstawowych składników, w produktach mięsnych jest to ilość mięsa, w napojach owocowych zawartość soku, a w przetworach mlecznych – zawartość tłuszczu.
Zgodnie z art. 3 pkt 10 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych - artykuł rolno-spożywczy zafałszowany to produkt, którego skład jest niezgodny z przepisami dotyczącymi jakości handlowej poszczególnych artykułów rolno-spożywczych, albo produkt, w którym zostały wprowadzone zmiany, w tym zmiany dotyczące oznakowania, mające na celu ukrycie jego rzeczywistego składu lub innych właściwości, jeżeli niezgodności te lub zmiany w istotny sposób naruszają interesy konsumentów, w szczególności jeżeli:
a) dokonano zabiegów, które zmieniły lub ukryły jego rzeczywisty skład lub nadały mu wygląd produktu zgodnego z przepisami dotyczącymi jakości handlowej,
b) w oznakowaniu podano nazwę niezgodną z przepisami dotyczącymi jakości handlowej poszczególnych artykułów rolno-spożywczych albo niezgodną z prawdą,
c) w oznakowaniu podano niezgodne z prawdą dane w zakresie składu, pochodzenia, terminu przydatności do spożycia lub daty minimalnej trwałości, zawartości netto lub klasy jakości handlowej.
Nie ma więc dla przyjęcia, czy mamy do czynienia z produktem zafałszowanym, znaczenia, że oznakowanie produktu znajdujące się na opakowaniu – niezgodne z jego rzeczywistym składem – dotyczy tylko jednej partii produktu. Zauważyć trzeba, że w sprawie zakazano wprowadzenia do obrotu tylko tej, zabezpieczonej partii, w której stwierdzono w oznakowaniu produktu niezgodne z prawdą dane co do składu. Przyjmuje się również w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, że zafałszowanie produktu żywnościowego w rozumieniu art. 3 pkt 10 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych nie musi być przejawem jedynie działania umyślnego sprawcy tego czynu. Prawo żywnościowe ma bowiem na celu ochronę życia i zdrowia ludzkiego, a także ochronę interesów konsumentów nabywających produkty żywnościowe, ta zaś sfera może doznać uszczerbku, zarówno w wyniku działań umyślnych, jak i nieumyślnych. Dlatego o zafałszowaniu produktu żywnościowego decyduje obiektywny stan rzeczy, a w szczególności wprowadzenie do obrotu towarów żywnościowych, o których mowa w omawianym przepisie. Natomiast naruszenie tego przepisu w następstwie działań umyślnych lub rażącego niedbalstwa powinno być wzięte pod uwagę przy ustalaniu sankcji względem sprawcy takich zachowań (por. wyrok NSA z dnia 5 marca 2015 r., w sprawie o sygn. akt II GSK 2407/13 i podane tam orzecznictwo, publ. www. orzeczenia.nsa.gov.pl ).
Nie można zgodzić się też z argumentacją przytoczoną na poparcie zarzutów skargi kasacyjnej dotyczących naruszenia prawa materialnego, w której kastor twierdzi, że Spółka oznakowała produkt zgodnie z jego rzeczywistym składem. Tak sformułowana argumentacja zmierza w istocie do podważenia przyjętego w sprawie stanu faktycznego, który to zabieg może być skuteczny tylko w ramach zarzutów opartych na drugiej z podstaw wymienionych w art. 174 p.p.s.a. Zarzut naruszenia prawa materialnego nie może być skutecznie uzasadniony próbą zwalczania ustaleń faktycznych, bowiem próba taka mogłaby ewentualnie odnieść zamierzony skutek wyłącznie w ramach drugiej podstawy kasacyjnej (wyroki NSA z dnia: 13 lipca 2004 r., sygn. akt GSK 246/04, LEX nr 799780; 4 sierpnia 2004 r., sygn. akt FSK 291/04, LEX nr 246104). "Ocena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie ustalonego w sprawie stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy" (wyrok NSA z dnia 22 października 2004 r., sygn. akt FSK 624/04, LEX nr 133802).
Z tych przyczyn zarzuty naruszenia prawa materialnego wyszczególnione w pkt 1 – 4 skargi kasacyjnej nie są trafne.
Bezprzedmiotowy natomiast jest zarzut dotyczący naruszenia art. 40a ust. 1 pkt 4 w związku z art. 40a ust. 5 oraz art. 3 pkt 10 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych. Co prawda Sąd I instancji wypowiadał się w przedmiocie wykładni art. 40a ust. 1 i 5 ww. ustawy, jednak pozostaje to bez jakiegokolwiek znaczenia dla wyniku i bytu przedmiotowej sprawy. Zaskarżona do WSA decyzja nie dotyczyła wymierzenia Spółce kary pieniężnej, lecz zakazu wprowadzenia sera topionego do obrotu, ani organ pierwszej, ani drugiej instancji nie stosowały wobec tego art. 40a ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 40a ust. 5 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych i wynika to wprost z obu tych decyzji. Dalsze dywagacje na temat tego, czy organ winien uwzględniać stopień zawinienia przy wymierzaniu kary na podstawie ww. przepisów, w sytuacji gdy taka kara nie była w ogóle wymierzona w kontrolowanej sprawie, pozbawione byłoby racjonalności.
Z tych też względów, uznając, że skarga kasacyjna nie mogła doprowadzić do uchylenia zaskarżonego wyroku, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. skargę tę oddalił. O kosztach postanowiono na podstawie art. 204 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a w zw. z § 14 ust. 2 pkt 2 lit. a w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 r. poz. 490).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło