II SA/Bd 1195/14
WyrokWSA w Bydgoszczy2014-12-23
Skład orzekający: Małgorzata Włodarska, Leszek Tyliński, Wojciech Jarzembski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarządzenie pokontrolne nałożone na syndyka masy upadłości, który nie prowadzi działalności gospodarczej, może nakładać obowiązki wynikające z pozwolenia zintegrowanego wydanego pierwotnemu podmiotowi?Ratio decidendi
Sąd uchylił punkt 1 zarządzenia pokontrolnego, stwierdzając, że syndyk masy upadłości, który nie prowadzi działalności gospodarczej i nie korzysta ze środowiska, nie może być adresatem obowiązków wynikających z pozwolenia zintegrowanego. Zarządzenie pokontrolne ma na celu eliminowanie stwierdzonych naruszeń, a nie pouczanie o obowiązkach, a jego wydanie w stosunku do podmiotu nieprowadzącego działalności gospodarczej narusza przepisy KPA oraz ustawy Prawo ochrony środowiska.Stan faktyczny
Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska wydał zarządzenie pokontrolne nakładające na syndyka masy upadłości obowiązki związane z zakończeniem eksploatacji instalacji, zatrudnieniem kierownika składowiska odpadów, prowadzeniem badań monitoringowych, eksploatacją ujęcia barierowego oraz sporządzeniem raportów i sprawozdań dotyczących emisji gazów cieplarnianych. Syndyk złożył skargę, zarzucając naruszenie przepisów KPA, ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska, Prawa ochrony środowiska oraz Prawa upadłościowego i naprawczego, kwestionując uznanie go za podmiot korzystający ze środowiska i nakazanie działań z funduszami masy upadłości. Organ wniósł o oddalenie skargi.Rozstrzygnięcie
Uchylono punkt 1 zaskarżonego zarządzenia pokontrolnego oraz stwierdzono, że punkt 1 zarządzenia nie podlega wykonaniu. Zasądzono od Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 23 grudnia 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Włodarska Sędziowie: sędzia WSA Leszek Tyliński sędzia WSA Wojciech Jarzembski (spr.) Protokolant: asystent sędziego Magdalena Gadecka-Kauczor po rozpoznaniu w II Wydziale na rozprawie w dniu 3 grudnia 2014 roku sprawy ze skargi Syndyka Masy Upadłości [...] S.A. w upadłości likwidacyjnej G. F. na zarządzenie pokontrolne [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w [...] z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązków w zakresie ochrony środowiska 1. uchyla punkt 1 zaskarżonego zarządzenia pokontrolnego, 2. stwierdza, że zaskarżone zarządzenie pokontrolne w punkcie 1 nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w [...] na rzecz skarżącego kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
K. – P. Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w B. na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (Dz. U. z 2013 r., poz. 686) wydał dnia ... 2014 r. skierowane do G. F. Syndyka Masy Upadłości "A" SA w upadłości likwidacyjnej zarządzenie pokontrolne o treści: 1. Przystąpić od dnia otrzymania zarządzenia do realizacji działań przewidzianych w przypadku zakończenia eksploatacji instalacji, określonych w obowiązującym pozwoleniu zintegrowanym, tj.: likwidację i rozbiórki prowadzić zgodnie z obowiązującym prawem, wg zatwierdzonych projektów przy uwzględnieniu wszystkich zidentyfikowanych wcześniej możliwych oddziaływań środowiskowych, grunt pod zdemontowanymi urządzeniami poddać analizie, rozpocząć tworzenie funduszu likwidacyjnego, mającego na celu zapewnienie środków na bezpieczne dla środowiska zakończenie działania urządzeń, 2. Zatrudnić kierownika składowiska odpadów w terminie 30 dni od dnia otrzymania zarządzenia, 3. Badania monitoringowe składowisk odpadów prowadzić zgodnie z warunkami określonymi w pkt IV.3. pozwolenia zintegrowanego, 4. Eksploatację ujęcia barierowego prowadzić w zakresie określonym w decyzji obowiązującej w tym zakresie, 5. Sporządzić i wprowadzić do ... 2014 r. do Krajowej bazy o emisjach gazów cieplarnianych, raport z informacjami za 2013 r. wskazanymi w art. 6, ust. 2, pkt 1-5 ustawy z dnia 17 lipca 2009 r. o systemie zarządzania emisjami gazów cieplarnianych i innych substancji, 6. Sporządzić i przekazać do ww. daty sprawozdanie z danymi o przekroczeniu obowiązujących wartości progowych dla uwolnień i transferów zanieczyszczeń oraz transferów odpadów określonych w rozporządzeniu .... Uzasadniając zarządzenie organ wskazał, że w trakcie kontroli stwierdzono, iż podmiot nie realizował obowiązków określonych decyzją z dnia ... 2006 r. ... udzielającą pozwolenia zintegrowanego dla "B", którego "A" w upadłości likwidacyjnej jest następcą prawnym.
Syndyk Masy Upadłości "A" S.A. w upadłości likwidacyjnej G. F. złożył skargę dotyczącą pkt 1 zarządzenia, zarzucając naruszenie: art. 7, 77 § 1 i 80 Kpa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy - poprzez niewyjaśnienie wszystkich, istotnych okoliczności; art. 12 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 1 lit. a ww. ustawy z 20 lipca 1991 r. w zw. z art. 3 pkt 20 ustawy Prawo ochrony środowiska - poprzez uznanie go za podmiot korzystający ze środowiska; art. 2 w zw. z art. 342 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze – poprzez nakazanie mu postępowania z funduszami masy upadłości wbrew tej ustawie; art. 91 ust. 2 ww. ustawy - poprzez nakazanie realizacji wynikających z decyzji administracyjnej zobowiązań majątkowych niepieniężnych, pomimo iż z dniem ogłoszenia upadłości zobowiązania te zmieniły się w zobowiązania pieniężne; art. 193 ust. 1 pkt 2 Prawa ochrony środowiska - poprzez jego niezastosowanie, gdy spełnione zostały ustawowe przesłanki wygaśnięcia pozwolenia zintegrowanego, które stało się bezprzedmiotowe podmiotowo i przedmiotowo; art. 9 oraz 11 Kpa – brak wyczerpujących informacji o okolicznościach faktycznych i prawnych, mających wpływ na zarządzenie a także o sposobie jego realizacji, co umożliwiało odniesienie się do przesłanek, którymi kierował się organ wydając zarządzenie. Skarżący wniósł o uchylenie zarządzenia pokontrolnego w części dotyczącej pkt 1 i zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie wywodząc, że wyniki kontroli uzasadniały wydanie zarządzenia, a wobec faktu, że Syndyk jest osobą zarządzającą majątkiem Spółki i uprawnioną do podejmowania decyzji w jej imieniu – zarządzenie skierowano do Syndyka, a wskazane pozwolenie zintegrowane nadal obowiązuje, oraz że do zarządzeń pokontrolnych z art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska nie stosuje się przepisów Kpa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne po myśli art. 3 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na: 1) na decyzje administracyjne, 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.
Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą przez organ administracji publicznej z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego.
Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ww. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi:
a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c) inne naruszenie-przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Stosownie do treści art. 133 § 1 i art. 134 § 1 ww. ustawy z 30 sierpnia 2002 r. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną i wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy.
Z akt sprawy natomiast wynika, że dnia 29 grudnia 2006 r. Wojewoda K. – P.: na podstawie:
- art. 151, art. 181 ust. 1 pkt 1, art 183 ust. 1, art. 188, art. 201 ust. 1, art. 204, art. 207, art. 211, art. 220 ust 1, art. 222 ust.1 pkt a, art. 376 pkt 3 i art. 378 ust 2 pkt. 1 lit a ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2006 r., Nr 129, poz, 902 z zm.),
- § 2 ust 1 pkt 4 ppkt 1 i 2 oraz § 2 ust 1 pkt 5 ppkt. 4 załącznika do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 26 lipca 2002 r. w sprawie rodzajów instalacji mogących powodować znaczne zanieczyszczenie poszczególnych elementów przyrodniczych albo środowiska jako całości (Dz. U. Nr 122, poz. 1055),
- § 2 ust. 1 pkt 1 lit. a i b, § 2 ust 1 pkt 41 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych, uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. Nr 257, poz. 2573 z zm.),
- § 2 ust. 1 rozporządzenia ww. Ministra z dnia 6 czerwca 2002 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów niektórych substancji w powietrzu, alarmowych poziomów niektórych substancji w powietrzu oraz marginesów tolerancji dla dopuszczalnych poziomów niektórych substancji (Dz. U. Nr 87, poz. 796),
- § 2 ust 1 rozporządzenia ww. Ministra z dnia 5 grudnia 2002 r. w sprawie wartości odniesienia dla niektórych substancji w powietrzu (Dz. U. z 2003 r., Nr 1, poz. 12),
- § 5 ust. 1 i § 6 rozporządzenia ww. Ministra z dnia 20 grudnia 2005 r. w sprawie standardów emisyjnych z instalacji (Dz. U. Nr 260, poz. 2181),
- art. 17 ust. 2, art. 18 ust. 2 i art. 31 ust. 3 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz.U. Nr 62, poz. 628 z zm.),
- rozporządzenia ww. Ministra z dnia 27 września 2001 r. w sprawie katalogu odpadów (Dz. U. Nr 112, poz. 1206) -
- po rozpatrzeniu wniosku "B" S.A. w B. w sprawie, wydania pozwolenia zintegrowanego wydał decyzję ... udzielającą od ... 2007 r. do ... 2016 r. "B" w B. pozwolenie zintegrowane obejmujące instalację: elektrolizy solanki (Wydział Elektrolizy S-9000, zakład Syntezy), produkcji fosgenu (Wydział Fosgenu i Magazynowania S-9100, Zakład Syntezy), produkcji dinitrotoluenu- DNT (Wydział Produkcji DNT S-9600, Zakład Syntezy), produkcji toluilenodiaminy – TDA (Wydział Izocyjanianów S-9200, Zakład Syntezy), produkcji toluilendizocyjanianu – TDI (Wydział Izocyjanianów S-9200, Zakład Syntezy) produkcji epichlorohydryny-EPI (Zakład Epichlorohydryny), produkcji pianek PUR (Zakład Pianek PUR), składowania odpadów - Ogólnozakładowe Składowisko Odpadów, składowania odpadów - Izolowane Składowisko Osadów (ISO). Określił także: rodzaj prowadzonej działalności i warunki eksploatacyjne instalacji, warunki wprowadzenia do środowiska substancji i energii, obowiązki w zakresie monitoringu, sposoby postępowania w przypadku zakończenia eksploatacji instalacji, sposoby występowania i ograniczania skutków awarii przemysłowych,
Wojewoda K.- P. określając w pkt VI tego pozwolenia zintegrowanego sposoby postępowania w przypadku zakończenia eksploatacji instalacji, postanowił, że likwidacja i rozbiórki prowadzone będą zgodnie z obowiązującym prawem, według zatwierdzonych projektów przy uwzględnieniu wszystkich zidentyfikowanych wcześniej możliwych oddziaływań środowiskowych, stwierdzając, że w przypadku zakończenia działalności należy sporządzić projekt likwidacji obiektów i urządzeń instalacji, uwzględniający wymagania ochrony środowiska, ze szczególnym uwzględnieniem gospodarki odpadami, w tym: segregację i selekcję wytwarzanych odpadów, bezpieczne, czasowe magazynowanie posegregowanych odpadów z ustaleniem sposobu i miejsc magazynowania, pozostałości i inne odpady po segregacji zostaną wybrane i przekazane uprawnionej jednostce do utylizacji, a także, że projekt rozbiórki winien uwzględniać rewitalizację terenu po zlikwidowaniu instalacji, urządzenia wchodzące w skład w instalacji zostaną opróżnione z używanych substancji oraz z innych pozostałości. Wojewoda postanowił także, że grunt pod zdemontowanymi urządzeniami zostanie poddany analizie i w przypadku stwierdzenia obecności ponadnormatywnych stężeń zanieczyszczeń, zostanie wybrany, i przekazany jednostce uprawnionej lub oczyszczany na miejscu według zatwierdzonego projektu, a na pięć lat przed spodziewaną likwidacją lub demontażem instalacji zakład rozpocznie tworzenie funduszu likwidacyjnego, mającego na celu zapewnienie środków na bezpieczne dla środowiska zakończenie działania urządzeń.
Z akt sprawy wynika także, że w dniach ... 2014 r. – ... 2014 r. upoważnieni pracownicy K. – P. Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w B. w związku ze zgłoszeniami szkody do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w B. przez Prezydenta Miasta B. oraz Miejskie Wodociągi i Kanalizację w B. Sp. z o.o., przeprowadzili kontrolę w zakładzie: "A" S.A. w upadłości likwidacyjnej.
Z kontroli tej sporządzono dnia ... 2014 r. protokół nr .... Wynika z niego m.in. że: "A" S.A. w likwidacji upadłościowej jest następcą prawnym "B" S.A. w B.. Od grudnia 2012 r., na skutek wygaszenia produkcji w dawnym "B", Spółka pełni rolę operatora infrastruktury, użytkowanej przez inne podmioty. Ustalono także, że ... 2014 r. Sąd Rejonowy w B. przyjął wniosek "A" S.A. o ogłoszenie upadłości spółki (postanowieniem Sądu Rejonowego w B. Wydział XV Gospodarczy, sygn. akt ...). Wniosek o ogłoszenie upadłości został złożony przez Zarząd Spółki do Sądu Rejonowego w B. ... 2013 roku. Aktualnie, na skutek decyzji Sądu Rejonowego w B., cały majątek Spółki przeszedł w zarząd wyznaczonego Syndyka.
Z protokołu wynika także, że w toku kontroli nie został przedstawiony projekt likwidacji obiektów i urządzeń instalacji, uwzględniający wymagania ochrony środowiska i nie były prowadzone rewitalizacje terenów, związane z zaprzestaniem produkcji oraz prowadzonym postępowaniem likwidacyjnym. Po zaprzestaniu produkcji oraz rozbrojeniu instalacji nie były wykonywane analizy gruntu, mające na celu zweryfikowanie ewentualnej zawartości ponadnormatywnych stężeń zanieczyszczeń i nie przystąpiono do tworzenia funduszu likwidacyjnego.
Z protokołu wynika również- co należy szczególnie podkreślić z przyczyn o których w dalszej części niniejszego uzasadnienia - że "Zakład nie prowadzi obecnie działalności produkcyjnej określonej pozwoleniem zintegrowanym."
Z protokołu tego nie wynika natomiast, żeby skarżący prowadził jakiekolwiek prace, których celem byłaby rozbiórka instalacji produkcyjnych. Protokół stwierdza, że doszło do zaprzestania produkcji i rozbrojenia instalacji produkcyjnych, bez ustalenia kto, kiedy i w jakim zakresie (tj. w całości czy w części) tego dokonał oraz jaki jest wpływ tych instalacji na środowisko, jeśli nadal istnieją i są wykorzystywane w prowadzeniu działalności gospodarczej.
W ocenie Sądu zaskarżone zarządzenie pokontrolne K. – P. Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w zaskarżonej części nie znajduje swojego oparcia w ustaleniach poczynionych w trakcie kontroli skoro po pierwsze: "... Zakład nie prowadzi obecnie działalności produkcyjnej określonej pozwoleniem zintegrowanym...", a więc tym samym organ nie ustalił, że zachodzi korzystanie ze środowiska przez skarżącego Syndyka, po drugie: "...Spółka pełni rolę operatora infrastruktury użytkowanej przez inne podmioty."
Zauważyć bowiem w tym miejscu wypada, że instytucja pozwoleń zintegrowanych zawarta w przepisach ustawy z 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska została powołana do życia w celu umożliwienia pomiotom korzystającym ze środowiska funkcjonowania na podstawie jednego pozwolenia, które powinno w sposób kompleksowy uwzględniać oddziaływania konkretnej instalacji na środowisko. Ustawa ta przewiduje także w określonych sytuacjach wygaśnięcie, cofnięcie i ograniczenie pozwolenia zintegrowanego. Skoro zaś ani "A" SA w upadłości likwidacyjnej, ani skarżący Syndyk masy upadłościowej nie prowadzą działalności gospodarczej, to tym samym nie ma podstaw do twierdzenia, że można im przypisać cechy podmiotu korzystającego ze środowiska.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wielokrotnie podkreślono, że zarządzenie pokontrolne, o którym stanowi przepis art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy z 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (Dz. U. z 2013 r., poz. 686) jest niewątpliwie aktem o charakterze władczym organu administracji publicznej, nakładającym na adresata określone obowiązki i rozstrzygającym indywidualną kwestię konkretnego podmiotu. Wydawane jest ono w razie stwierdzenia w wyniku przeprowadzonej kontroli naruszeń prawa i ma na celu wyeliminowanie tych naruszeń poprzez zobowiązanie do poinformowania o działaniach, jakie należy podjąć, aby dalsza jej działalność nie naruszała prawa. Przysługujące organowi kompetencje w zakresie wydawania zarządzeń pokontrolnych nie mogą być przez organ wykorzystywane w celach instruktażowych, czy też – jak to ma miejsce w niniejszej sprawie (vide pkt 1 Pouczenia) do bieżącego pouczania i przypominania o obowiązkach ciążących na kontrolowanej jednostce, a wynikających z przepisów prawa, gdyż służą wyłącznie w celu przeciwdziałania stwierdzonym w toku kontroli naruszeniom. Z tego też powodu do zarządzenia pokontrolnego w zakresie jego rozstrzygnięcia i uzasadnienia należy przykładać taką samą miarę jak do innych władczych aktów organów administracji publicznej wydawanych w indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej (por. np. postanowienie NSA z dnia 4 lipca 2008 r. sygn. akt II OSK 972/08 - LEX nr 506005; wyrok WSA w Krakowie z dnia 12 stycznia 2012 r. sygn. akt II SA/Kr 1437/11 - LEX nr 1103065; wyrok WSA w Opolu z dnia 25 marca 2008 r. sygn. akt II SA/Op 5/08 -LEX nr 486261). Nie można zdaniem Sądu podnosić, że powyższe stwierdzenie pozostaje w sprzeczności z treścią art. 12a ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska, który odsyła do przepisów rozdziału 5 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Zauważyć bowiem należy, że przepis art. 12a na który powołuje się skarżony organ stanowi, że do kontroli działalności gospodarczej przedsiębiorcy stosuje się przepisy rozdziału 5 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Tymczasem w świetle definicji terminu "działalność gospodarcza" zawartej w art. 2 ww. ustawy oraz ustaleń protokołu z kontroli wynika jednoznacznie, że adresat zaskarżonego zarządzenia pokontrolnego działalności gospodarczej nie prowadzi, skoro w świetle definicji terminu "podmiot korzystający ze środowiska" zawartej w art. 3 pkt 20 ustawy z 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska oraz ustaleń protokołu kontroli wynika, jednoznacznie, że adresat zaskarżonego zarządzenia pokontrolnego nie jest podmiotem korzystającym ze środowiska.
Działalność gospodarczą prowadził niewątpliwie pierwotny adresat decyzji Wojewody z ... 2012 r. a później i "A" SA. Były to podmioty korzystające ze środowiska. Nie można tego natomiast odnieść do skarżącego Syndyka przynajmniej w świetle ustaleń zawartych w protokole kontroli. Chybione są tym samym wywody organu o braku podstaw do stosowania przepisów Kpa, ponieważ skarżony organ nie ustalił, aby skarżący prowadził działalność gospodarczą. Dlatego w ocenie Sądu pozbawione podstawy prawnej jest twierdzenie organu powołującego się na art. 12a ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska o braku podstaw do stosowania przepisów Kpa. Zdaniem Sądu jest wprost odwrotnie - Inspektor zobowiązany był prowadzić postępowanie w oparciu o zasady wynikające z ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego, skoro nie ustalono faktu prowadzenia przez skarżącego Syndyka działalności gospodarczej (z wykorzystaniem środowiska). Obowiązek stosowania ustawy Kodeks postępowania administracyjnego odnosi się zarówno do czynności kontrolnych jak i wydania zarządzenia pokontrolnego.
Zgodnie z tymi zasadami zawartymi przede wszystkim w przepisach zamieszczonych w Dziale I - Rozdział 2 Kpa, organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa, podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej (art. 6, art. 7, art. 8). Uzupełnieniem tych i pozostałych zasad ogólnych są dalsze przepisy Kpa dotyczące w szczególności postępowania dowodowego, głównie przepisy art. 75, art. 77, art. 80 Kpa. Tym zasadom i normom organ uchybił, dokonując zawartych w protokole ustaleń stanu faktycznego i wydając zaskarżone zarządzenie pokontrolne.
Obowiązki i zakres uprawnienia skarżącego syndyka określają przepisy ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze. Ustawa ta reguluje zasady wspólnego dochodzenia roszczeń wierzycieli od niewypłacalnych dłużników będących: przedsiębiorcami, osobami fizycznymi nieprowadzącymi działalności gospodarczej, których niewypłacalność powstała wskutek wyjątkowych i niezależnych od nich okoliczności; oraz skutki ogłoszenia upadłości i zasady postępowania naprawczego wobec przedsiębiorców zagrożonych niewypłacalnością. Przepisy ustawy stosuje się również do innych podmiotów określonych w ustawie (art. 1 ustawy). Celem postępowania upadłościowego jest zaspokojenie wierzycieli upadłego podmiotu gospodarczego. Syndyka powołuje się w razie ogłoszenia upadłości obejmującej likwidację majątku upadłego. Syndyk po myśli tej ustawy niezwłocznie obejmuje majątek upadłego, zarządza nim, zabezpiecza go przed zniszczeniem, uszkodzeniem lub zabraniem go przez osoby postronne oraz przystępuje do jego likwidacji. Syndyk niezwłocznie wykonuje także obowiązki przewidziane przepisami o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy Syndyk jest obowiązany podejmować działania z należytą starannością, w sposób umożliwiający optymalne wykorzystanie majątku upadłego w celu zaspokojenia wierzycieli w jak największym stopniu.
W tym kontekście nie trzeba szczegółowej analizy przywołanego w zarządzeniu pokontrolnym pozwolenia zintegrowanego, wydanego decyzją Wojewody K.- P. nr ..., aby stwierdzić, że błędne jest czynienie skarżącemu w świetle ustaleń dokonanych w czasie kontroli, zarzutu braku wykonania obowiązków wynikających z tego pozwolenia. Byłoby to niewątpliwie uzasadnione, gdyby Syndyk rzeczywiście prowadził działalność gospodarczą co generalnie biorąc jest możliwie, ale tylko wówczas gdyby sąd ogłaszając upadłość upoważnił syndyka do takiej działalności. Tego zaś organ nie ustalił.
Nałożenie na skarżącego Syndyka zaskarżonym zarządzeniem pokontrolnym obowiązku rozpoczęcia tworzenia funduszu likwidacyjnego jest sprzeczne nie tylko z obowiązującymi Syndyka wynikającymi z ustawy – Prawo upadłościowe i naprawcze, obowiązkami i uprawnieniami, ale także z samym pozwoleniem zintegrowanym. Zauważyć bowiem należy, że Wojewoda w decyzji z ... 2006 r. wyraźnie stwierdził, że rozpoczęcie tworzenia funduszu likwidacyjnego ma nastąpić "Na pięć lat przed spodziewaną likwidacją lub demontażem instalacji." Nadto z protokołu pokontrolnego wynika, że od grudnia 2012 r. nastąpiło wygaśnięcie produkcji w dawnym "B" (chociaż brak ustaleń czy nastąpiło to w całości czy też w części) a infrastruktura użytkowana jest przez inne podmioty, bowiem jak wynika z protokołu kontroli "Spółka pełni rolę operatora infrastruktury użytkowanej przez inne podmioty." Organ nie dokonał natomiast jakichkolwiek ustaleń czy w odniesieniu do adresata zaskarżonego zarządzenia pokontrolnego są przesłanki do stwierdzenia o "spodziewanej likwidacji lub demontażu instalacji." Organ nie ustalił również czy i jakie obiekty (instalacje) przeszły na własność innych podmiotów istniejących na terenie zajmowanym swego czasu przez adresata pozwolenia zintegorwanego oraz czy te podmioty prowadzą działalność gospodarczą korzystając ze środowiska, czy w ich zamierzeniach i planach dalszej działalności jest spodziewana likwidacja lub demontaż instalacji, co uzasadniałyby stwierdzenie obowiązku tworzenia funduszu likwidacyjnego.
Organ nie wyjaśnił w zaskarżonym zarządzeniu także co oznacza stwierdzenie "Spółka pełni rolę operatora infrastruktury użytkowanej przez inne podmioty." Stanowisko takie zdaje się sugerować w ocenie Sądu, że to właśnie te "inne podmioty" powinny być adresatem obowiązków nałożonych w pkt 1 zaskarżonego zarządzenia o ile oczywiście prowadzą działalność gospodarczą, korzystając ze środowiska oraz zamierzają przeprowadzić likwidację lub demontaż instalacji, tym bardziej że część instalacji została już przez Syndyka sprzedana.
Wyjaśnienia wymaga także stwierdzenie zwarte w protokole z kontroli, że "...cały majątek Spółki przeszedł w zarząd wspomnianego Syndyka...", skoro z akt sprawy wynika, że w grudniu 2013 r., a więc przed kontrolą Inspektora, doszło do sprzedaży metalowych instalacji czy obiektów. Ta okoliczność również wymaga dokładnych ustaleń i wyjaśnienia organu czego zabrakło w sporządzonym protokole z kontroli, a następnie w uzasadnieniu zaskarżonego zarządzenia pokontrolnego.
Organ przyjął odpowiedzialność skarżącego Syndyka w nieograniczonym niczym zakresie, uznając, że skoro zarządza majątkiem Spółki, to jest tym samym adresatem pozwolenia zintegrowanego, nie bacząc na przepisy ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze oraz na przepisy ustawy Prawo ochrony środowiska, z których wyraźnie wynika kiedy, komu i w jakich okolicznościach wydaje się pozwolenie zintegrowane, a zatem kto odpowiada za wykonanie wynikających z niego obowiązków. Tym podmiotem nie jest w świetle ustaleń protokołu kontrolnego Syndyk masy upadłościowej, który nie prowadzi działalności gospodarczej z wykorzystaniem środowiska.
W tej sytuacji uznając zasadność skargi należało uchylić na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zaskarżony pkt 1 zarządzenia pokontrolnego K. – P. Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w B. z ... 2014 r. nr ..., uznając, że doszło do naruszenia wskazanych wyżej przepisów prawa materialnego i procesowego.
Wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z uzasadnienia niniejszego wyroku, którego oceny i wskazania po myśli art. 153 ww. ustawy są dla organu wiążące. W szczególności rzeczą organu będzie dokładne ustalenie kto jest właścicielem obiektów, które wykorzystuje się do prowadzenia działalności gospodarczej z wykorzystaniem środowiska, czy prowadzona jest likwidacja i demontaż instalacji a przez to ustalenie tym samym kto powinien być adresatem obowiązków wynikających z pozwolenia zintegrowanego. Przed dokonaniem tych ustaleń rzeczą organu będzie dokonanie ustaleń jakich w ogóle obiektów dotyczy pozwolenie zintegrowane co wymaga konfrontacji szczegółowej tego pozwolenia z rodzajem działalności gospodarczej z wykorzystaniem środowiska o ile oczywiście taka działalność jest prowadzona co w odniesieniu do skarżącego nie zostało w ogóle ustalone.
Rozstrzygnięcie w pkt 2 wyroku oparto na przepisie art. 152 ww. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, natomiast zawarte w pkt 3 - na przepisach art. 200, 211-212 oraz przepisach rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 z późn. zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło