IV SA/Wa 2016/12
WyrokWSA w Warszawie2013-01-25
Skład orzekający: Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Agnieszka Wójcik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy budowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego na terenie objętym zespołem przyrodniczo-krajobrazowym, który obejmuje również grunty rolne, stanowi zmianę sposobu użytkowania ziemi w rozumieniu przepisów o ochronie przyrody i uchwały rady gminy, uzasadniającą odmowę uzgodnienia warunków zabudowy?Ratio decidendi
Budowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego na nieruchomości sklasyfikowanej jako użytek rolny, która znajduje się w granicach zespołu przyrodniczo-krajobrazowego, stanowi zmianę sposobu użytkowania ziemi, co jest zakazane na mocy przepisów o ochronie przyrody i uchwały rady gminy. W związku z tym, organy ochrony przyrody zasadnie odmówiły uzgodnienia warunków zabudowy dla takiej inwestycji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy uzgodnienia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działkach położonych w L., częściowo w granicach Zespołu Przyrodniczo-Krajobrazowego. Organy ochrony przyrody odmówiły uzgodnienia, wskazując na naruszenie zakazu zmiany sposobu użytkowania ziemi oraz zakazu uszkadzania i zanieczyszczania gleby, wynikających z uchwały Rady Miejskiej w L. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów KPA oraz ustawy o ochronie przyrody, twierdząc, że planowana inwestycja nie narusza zakazów, a organy nie przeprowadziły należytego postępowania dowodowego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec,, Sędzia WSA Agnieszka Wójcik (spr.), Protokolant Sekr. sąd. Julia Durka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi L.T. na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uzgodnienia warunków zabudowy -oddala skargę-
Postanowieniem z dnia [...] lipca 2012r. Nr [...] Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 i art. 106 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 60 ust. 1 i art. 53 ust. 4 pkt 8 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. 2012 r. poz. 647, t.j.), po rozpatrzeniu zażalenia Pana L. T. na postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w L. z dnia [...] grudnia 2011 r., znak: [...], odmawiające uzgodnienia w zakresie ochrony przyrody warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego na terenie położonym przy ul. [...] - oznaczonym, jako działki o numerach ewidencyjnych [...] oraz część działki [...] w obrębie geodezyjnym numer [...], w L., w granicach Zespołu Przyrodniczo- Kraj o brązowego [...], postanowił utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu organ wskazał, iż Regionalny Dyrektora Ochrony Środowiska w L. odmówił dokonania uzgodnienia przedmiotowej inwestycji wskazując, iż realizacja tegoż przedsięwzięcia stoi w sprzeczności z §3 ust. 1 pkt 7 uchwały nr [...] Rady Miejskiej w L. z dnia [...] lipca 2010 r. w sprawie ustanowienia zespołu przyrodniczo-krajobrazowego (Dz. Urz. Woj. [...] Nr [...], poz. [...]) stanowiącym odpowiednio, iż na przedmiotowym obszarze chronionym zakazuje się zmiany sposobu użytkowania ziemi. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w L. wskazał nadto, iż: "Na marginesie natomiast, inną kwestią (nie do rozważenia i rozstrzygnięcia w tym postępowaniu) pozostaje ocena merytorycznej zasadności utrzymania tegoż zakazu zmiany sposobu użytkowania ziemi w stosunku do całości obszaru w danej formie ochrony przyrody. (...) Z projektu ww, decyzji nie wynika, aby planowana inwestycja zlokalizowana była w granicach zespołu przyrodniczo- krajobrazowego [...] ustanowionego Uchwałą (...). W ustaleniach dotyczących ochrony środowiska, przyrody i krajobrazu w pkt 4 projektu decyzji istnieje zapis, iż planowana inwestycja nie może naruszać przepisów dotyczących ochrony środowiska, o których mowa m.in. w ustawie z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody. (...) Innymi słowy przedłożona do uzgodnienia decyzja o warunkach zabudowy wskazuje w punkcie 4 warunek realizacji polegający na tym, że inwestycja ma nie naruszać przepisów ochrony środowiska, o których mowa w ustawach wymieniając m.in. ustawę o ochronie przyrody. Warunek ten jest natury ogólnikowej i nie wskazuje w sposób jednoznaczny kryteriów realizacji przedmiotowej inwestycji. Uzasadnienie oraz załączniki do przedmiotowej decyzji nie korespondują z narzuconym warunkiem w sposób pozwalający na jednoznaczne odczytanie sposobu postępowania inwestora w kontekście tego warunku".
Rozpoznając ponownie sprawę na skutek wniesionego zażalenia Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska wskazał, że inwestycja, której dotyczy projekt decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu znajduje się na terenie działek o nr ewidencyjnych [...] oraz część działki [...] położonych w granicach Zespołu Przyrodniczo-Krajobrazowego [...], co wynika z załącznika graficznego do ww. Uchwały Rady Miasta L. Organ podkreślił, iż wprawdzie jedna z działek, tj. [...] przylega do granicy obszaru chronionego, okoliczność ta nie ma jednakże wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy, bowiem zakazy wymienione w ww. Uchwale obowiązuj na całym obszarze Zespołu Przyrodniczo-Krajobrazowego [...].
W ocenie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, Organ I instancji poprawnie rozpatrzył materiał dowodowy w przedmiotowej sprawie, niemniej jednak przesłanki, którymi się kierował wydając rozstrzygnięcie przyjęte w zaskarżonym postanowieniu z dnia [...] grudnia 2011 r., powinny zostać wyjaśnione w sposób szczegółowy. W niniejszej sprawie istotne było zatem wyjaśnienie przez Organ l instancji, czy planowana inwestycja nie stoi w sprzeczności z regulacjami ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (tekst. jedn. Dz. U. z 2009 r. Nr 151, poz. 1220 ze zm.), wynikającymi z utworzenia Zespołu Przyrodniczo-Krajobrazowego [...] w szczególności w kontekście obowiązujących na tym obszarze zakazów związanych z ochroną przyrody, wprowadzonych uchwałą Rady Miejskiej w L. z dnia [...] lipca 2010 r. w sprawie ustanowienia zespołu przyrodniczo- krajobrazowego (Dz. Urz. Woj. [...] Nr [...], poz. [...]).
Organ odwoławczy, po przeanalizowaniu zgromadzonej w niniejszej sprawie dokumentacji stwierdził, iż planowana inwestycja koliduje z §3 ust. 1 pkt 7 ww. Uchwały Rady MiastaL., zakazującym zmiany sposobu użytkowania ziemi.
Z projektu decyzji o warunkach zabudowy wynika, iż grunty na działkach stanowią użytki rolne - grunty orne [...] klasy bonitacyjnej ([...]) oraz grunty zadrzewione i zakrzewione [...] klasy bonitacyjnej ([...]). Projekt decyzji o warunkach zabudowy przewiduje budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego na terenie działek o nr ewidencyjnych [...] oraz części działki [...] w obrębie geodezyjnym numer [...], w L. Obowiązujący w granicach zespołu przyrodniczo - krajobrazowego [...] zakaz zmiany sposobu użytkowania ziemi odnosi się do funkcji, celu, dla którego dany obszar jest używany. Pewien typ użytkowania ziemi może mieć miejsce na pojedynczym lub więcej niż jednym fragmencie danego obszaru, natomiast kilka typów użytkowania ziemi może występować na tym samym fragmencie danego obszaru. Przez zmianę sposobu użytkowania ziemi należy z kolei rozumieć wszelkiego rodzaju czynności, jednorazowe lub ciągłe, na skutek których ustanie dotychczasowy sposób użytkowania ziemi, niezależnie od jego charakteru, a jego miejsce zastępuje nowy, dokonany poprzez wprowadzenie zmian. Tym samym zmiana rodzaju użytku z ornego, łąki, pastwiska, sadu czy nawet nieużytku na zabudowę usługową, mieszkaniową lub rekreacyjną stanowi zmianę sposobu użytkowania ziemi, a także przekształcanie obszaru. Słowo "sposób" oznacza konkretną określoną metodę, formę lub tryb wykonania, natomiast "użytkowanie" oznacza prawo pozwalające na użytkowanie i czerpanie korzyści z rzeczy, praw innych przy zachowaniu ich w stanie niezmienionym (Słownik współczesnego języka polskiego. Wyd. Reader"s Digest Przegląd, Warszawa 1998, s. 340 i 492). Analizując powyższe organ wskazał, że zmianę sposobu użytkowania ziemi stanowić będzie każda zmiana formy lub rodzaju użytkowania powodująca okresowe lub stałe zniszczenie aktualnie występującej formacji roślinnej oraz gleby.
Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska stwierdził również, iż rzeczona inwestycja będzie wiązała się z naruszeniem zakazu określonego w § 3 ust. 1 pkt 3 Uchwały nr [...] Rady Miejskiej w L. z dnia [...] lipca 2010 r. w sprawie ustanowienia zespołu przyrodniczo-krajobrazowego [...], stanowiącego, iż na przedmiotowym obszarze chronionym zakazuje się uszkadzania i zanieczyszczania gleby. W myśl art. 43 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2009 r. nr 151, poz. 1220 j.t.), zespołami przyrodniczo- krajobrazowymi są fragmenty krajobrazu naturalnego i kulturowego zasługujące na ochronę ze względu na ich walory widokowe lub estetyczne. Są więc one wyznaczone w celu ochrony określonych fragmentów krajobrazu z punktu widzenia ochrony wymienionych walorów - wartości ekologicznych, estetycznych lub kulturowych oraz związanej z nimi rzeźby terenu, tworów i składników przyrody, ukształtowanych przez siły przyrody lub działalność człowieka. Stąd wywieść należy, iż ochrona ta dotyczy tego wszystkiego, co znajduje się na gruncie, jak też i samego gruntu. Bezsprzecznym zatem jest w opinii Organu odwoławczego, iż realizacja planowanej inwestycji polegającej na posadowieniu budynku mieszkalnego jednorodzinnego, a także planowanej budowie studni głębinowej oraz przydomowej oczyszczalni ścieków, a więc realizacja działań stanowiących ingerencję w wierzchnią warstwę gleby, głównie poprzez wykopanie fundamentów doprowadzi do uszkodzenia gleby, czy wręcz jej zniszczenia na terenie działek o nr ewidencyjnych [...] oraz części działki [...].
Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska stwierdza ponadto, iż nie jest możliwe zastosowanie żadnego z odstępstw od ww. zakazu określonych w art. 45 ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2009 r. nr 151, poz. 1220 t.j.), stanowiących odpowiednio, iż zakazy wymienione w 2 ust. 1 ww. Uchwały nie dotyczą:
1) prac wykonywanych na potrzeby ochrony przyrody po uzgodnieniu z organem ustanawiającym daną formę ochrony przyrody;
2) realizacji inwestycji celu publicznego po uzgodnieniu z organem ustanawiającym daną formę ochrony przyrody;
3) zadań z zakresu obronności kraju w przypadku zagrożenia bezpieczeństwa państwa;
4) likwidowania nagłych zagrożeń bezpieczeństwa powszechnego i prowadzenia akcji ratowniczych"
co wynika wprost z samego już charakteru planowanej do realizacji inwestycji.
Dodatkowo organ podkreślił, iż przedłożony projekt decyzji o warunkach zabudowy powinien zawierać część tekstową część graficzną oraz załącznik do decyzji, który stanowią wyniki analizy urbanistycznej, zawierające część graficzną i tekstową. W niniejszej sprawie projekt decyzji o warunkach zabudowy zawierał zaś część graficzną oraz część graficzną analizy cech zabudowy i zagospodarowania terenu, uchybienie to nie stanowi, w opinii Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, przesłanki do uchylenia zaskarżonego postanowienia Organu I instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia, gdyż zgromadzony w niniejszej sprawie materiał dowodowy pozwalał wydać rozstrzygnięcie bez konieczności jego uzupełniania.
Skargę na powyższe postanowienie wniósł L. T., zarzucając mu naruszenie:
- art. 7, art. 77, art. 80 w związku z art. 124 § 2 oraz art. 126 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez zaniechanie przez organ zebrania i wyczerpującego rozważenia materiału dowodowego, co znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, w którym organ w sposób ogólnikowy uzasadnił swoje stanowisko powołując się na naruszenie zakazu bez wykazania, że w rozpoznawanej sprawie występuje stan faktyczny, który prowadzi do jego naruszenia,
- art. 45 ust. 1 pkt 3 oraz pkt. 7 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2009 r. nr 151, poz. 1220 z późn. zm.) w związku z art. 6 ust. 2 pkt. 1 oraz art. 53 ust. 4 pkt 8 i art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2012, poz. 647), poprzez przyjęcie, iż w niniejszej sprawie zachodzi sprzeczności planowanej inwestycji z regulacjami ustawy o ochronie przyrody, wynikającymi z utworzenia Zespołu Przyrodniczo - Krajobrazowego [...], w szczególności w kontekście obowiązującego na tym obszarze zakazu zmiany sposobu użytkowania ziemi oraz zakazu niszczenia i zanieczyszczania ziemi, wprowadzonych Uchwałą Rady Miejskiej w L. z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] w sprawie ustanowienia Zespołu Przyrodniczo - Krajobrazowego [...].
Mając na uwadze powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] lipca 2012 r. oraz poprzedzającego go postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w L. z dnia [...] grudnia 2011 r. odmawiającego uzgodnienia w zakresie ochrony przyrody warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie mieszkalnego jednorodzinnego na terenie położonym w L. przy ul. [...], oznaczonym jako działki o numerach ewidencyjnych nr [...] oraz część działki nr [...] w obrębie geodezyjnym numer [...], oraz o zasądzenie od Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi wskazano, iż z art. 45 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody nie wynika zakaz zabudowy na obszarze Zespołu Przyrodniczo - Krajobrazowego. Organ zobowiązany był zatem do wskazania i należytego uzasadnienia twierdzenia, że realizacja inwestycji narusza zakaz zmiany sposobu użytkowania gruntów. Zgodnie z twierdzeniem Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, zmianę sposobu użytkowania ziemi stanowić będzie każda zmiana formy lub rodzaju użytkowania powodująca okresowe lub stałe zniszczenie aktualnie występującej formacji roślinnej oraz gleby. Stwierdzenie takie zasadne jest w przypadku stanu faktycznego wskazanego w uzasadnieniu powołanego przez organ wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 listopada 2011 r. sygn. akt IV SA/WA 1435/11, gdzie wyjaśniono iż "walorem krajobrazowym tego terenu są m. in. zadrzewienia i zakrzewienia występujące na działce stanowiącej własność skarżącego. Wskutek inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego te walory ulegną zniszczeniu. Dotychczasowy sposób użytkowania ulegnie zmianie, gdyż w miejsce zadrzewień pojawi się zabudowa jednorodzinna". Stan taki nie znajduje natomiast odniesienia do nieruchomości skarżącego. Teren co prawda był porośnięty samosiejkami, jednakże w ramach przygotowań do zaplanowanej przez skarżącego inwestycji podjął on działania zmierzające do dokonania wycięcia powyższego zadrzewienia. Skarżący wystąpił o zezwolenie na usunięcie drzew, zaś po przeprowadzeniu oględzin nieruchomości Prezydent Miasta L. decyzją z dnia [...] listopada 2011 roku nr [...] umorzył postępowanie w powyższej sprawie z uwagi na to, że występujące na nieruchomości drzewa były w wieku do 10 lat. Wobec powyższego skarżący dokonał usunięcia istniejącego samosiewu z terenu działek objętych inwestycją i w chwili obecnej teren ten nie jest zadrzewiony. Wobec powyższego w wyniku przeprowadzenia planowanej inwestycji nie uleganie zmianie sposób użytkowania, a więc cytowane orzeczenie nie odnosi się do stanu faktycznego niniejszej sprawy.
Uznając zatem, iż na terenie zespołu przyrodniczo-krajobrazowego nie obowiązuje generalny zakaz zabudowy, a ocena naruszenia regulacji z ustawy o ochronie przyrody zależna jest od analizy stanu konkretnej sprawy, wskazać należy, iż organ analizy takiej nie dokonał. Uzasadnienie zaskarżonego postanowienia zdaje się bazować bowiem na założeniu, zgodnie z którym jakakolwiek działalność budowlana spowoduje zmianę sposobu użytkowania ziemi. Trzeba też wskazać, iż na terenie objętym zespołem przyrodniczo - krajobrazowym zlokalizowane są już budynki mieszkalne jednorodzinne i to zarówno budynki starsze, jak i nowobudowane, w tym budowane już w czasie istnienia zespołu. Co więcej należy zwrócić uwagę na okoliczność, iż organ l instancji w przypadku innych inwestycji na terenie zespołu przyrodniczo - krajobrazowego [...] polegających również na budowie budynków mieszkalnych jednorodzinnych nie stwierdził sprzeczności z uchwałą Rady Miejskiej. Powyższa okoliczność stawia pod znakiem zapytania przeprowadzoną przez organ odwoławczy interpretację pojęcia "zmiany sposobu użytkowania gruntów". Zgodnie bowiem z tą interpretację każda robota budowlana jest źródłem takiej zmiany, a zatem w każdym przypadku planowania inwestycji budowlanej organ powinien uznać, iż inwestycja jest sprzeczna z przepisami z zakresu ochrony przyrody. Powyższe prowadziłoby zatem do wprowadzenia w przypadku zespołu przyrodniczo - krajobrazowego zakazu zabudowy - czyli zakazu nieprzewidzianego przez ustawodawcę.
Z treści uzasadnienia zaskarżonego postanowienia nie wynika także, aby organ przeprowadził szczegółową analizę planowanej inwestycji pod kątem jej rozwiązań techniczno-budowlanych czy obszaru zabudowy, wpływu tych rozwiązań na zmianę formy lub rodzaju użytkowania powodującą okresowe lub stałe zniszczenie aktualnie występującej formacji roślinnej oraz gleby. Organ ograniczył się bowiem do wykładni pojęcia "zmiana sposobu użytkowania gruntów" w oparciu o orzecznictwo administracyjne oraz słownik współczesnego języka polskiego.
Odnosząc się nadto do stwierdzenia organu, zgodnie z którym realizacja planowanej inwestycji budowlanej stoi w sprzeczności z zakazem wynikającym z 10 ust. 1 pkt 3 w/w uchwały Rady Miasta w L. w pierwszej kolejności należy wskazać, iż w spornej uchwale brak jest takiego przepisu. Należy domniemywać, iż w rzeczywistości organowi chodziło o §3 ust. 1 pkt. 3 uchwały stanowiący, iż na przedmiotowym obszarze chronionym zakazuje się uszkadzania i zanieczyszczania gleby. Należy wskazać, iż przyjmuje się, że zanieczyszczenia gleby powodują substancje chemiczne i radioaktywne oraz mikroorganizmy występujące w glebach w ilościach przekraczających ich normalną zawartość, niezbędną do zapewnienia obiegu materii i energii w ekosystemach. Pochodzą one m.in. ze stałych i ciekłych odpadów przemysłowych i komunalnych, gazów i pyłów emitowanych z zakładów przemysłowych, gazów wydechowych silników spalinowych oraz z substancji stosowanych w rolnictwie (nawozy sztuczne, środki ochrony roślin). Najbardziej rozpowszechnione zanieczyszczenia gleb to: związki organiczne (np. pestycydy), metale ciężkie (np. ołów, rtęć) i azotany. Nie wydaje się zatem słuszne stwierdzenie, że posadowienie na nieruchomości budynku mieszkalnego jednorodzinnego spowoduje zanieczyszczenie gleby.
W ocenie skarżącego organ II instancji bezzasadnie nie zaopiniował pozytywnie przedstawionego projektu decyzji o ustaleniu warunków zabudowy.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 2012, poz. 270 zwanej w dalszej części p.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, utrzymujące w mocy postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w L., którym odmówiono uzgodnienia w zakresie ochrony przyrody warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego na terenie położonym przy ul. [...] - oznaczonym, jako działki o numerach ewidencyjnych [...] oraz część działki [...] w obrębie geodezyjnym numer [...], w L., w granicach Zespołu Przyrodniczo- Kraj ob razowego [...].
Oceniając zaskarżone postanowienie na podstawie wskazanych przepisów, Sąd uznał, że nie narusza ono prawa w stopniu uzasadniającym konieczność jego uchylenia.
W niniejszej sprawie bezsporne jest, że uchwałą z dnia [...] lipca 2010 roku nr [...] Rada Miejska w L. ustanowiła zespół przyrodniczo - krajobrazowy o nazwie [...] o powierzchni [...] ha na obszarze miasta L. Obszar ustanowionego zespołu przyrodniczo - krajobrazowego objął m.in. część nieruchomości stanowiącej własność skarżącego.
W niniejszej sprawie obowiązkiem organu uzgadniającego - mającego za podstawę projekt decyzji o warunkach zabudowy - było ustalenie, a następnie objętym ochroną obszarze i w sposób przekonujący przedstawienie zajętego stanowiska w uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia. Zgodnie bowiem z treścią art. 60 ust. 1 w zw. z art. 53 ust 4 pkt 8 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jednolity: Dz.U. z 2012 r. poz. 647 ze zm.) decyzja o warunkach zabudowy wydawana jest po uzyskaniu uzgodnienia z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska w odniesieniu do obszarów objętych ochroną na podstawie przepisów o ochronie przyrody nie będących obszarami położonymi w granicach parku. W postępowaniu uzgodnieniowym wskazany organ wypowiada się więc na temat planowanej inwestycji pod kątem jej wpływu na ochronę przyrody. W sytuacji, gdy teren planowanej inwestycji znajduje się na obszarze zespołu przyrodniczo - krajobrazowego, organ musi dokonać oceny, czy inwestycja ta jest możliwa do pogodzenia z celem, dla którego utworzony został zespół przyrodniczo - krajobrazowy.
Zgodnie z § 2 wspomnianej uchwały celem ustanowienia zespołu przyrodniczo - krajobrazowego [...] jest ochrona cennego krajobrazu naturalnego i kulturowego doliny odcinka źródłowego [...], ze względu na walory widokowe i estetyczne. Realizacja celów ochrony wymaga trwałego zachowania wartości przyrodniczych i krajobrazowych naturalnych i półnaturalnych ekosystemów leśnych, łąkowych, murawowych, wodno - błotnych, a także wyznaczenia w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego korytarzy ekologicznych. W § 3 tej uchwały wskazano obszernie działania, jakich zabrania się na terenie ustanowionego zespołu. Zakazy te są niemal w pełni odzwierciedleniem art. 45 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (tekst jednolity: Dz.U. z 2009 r., nr 151, poz. 1220 ze zm.). Zgodnie z ust. 1 wymienionego przepisu uchwały w stosunku do zespołu przyrodniczo- krajobrazowego [...] obowiązuje m.in. zakaz zmiany sposobu użytkowania ziemi (pkt 7).
Zdaniem organu, przeprowadzenie planowanej przez inwestora budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego, na części nieruchomości objętej w/w formą ochrony doprowadzi do zmiany sposobu użytkowania terenu zespołu przyrodniczo- krajobrazowego [...], co z kolei uniemożliwiło uzgodnienie projektu decyzji o warunkach zabudowy dla omawianej inwestycji.
Zadaniem Sądu była więc ocena tego, czy w kontekście przepisów odnoszących się do ww obszaru chronionego dopuszczalna jest lokalizacja niniejszej inwestycji. Rozpoznają niniejszą sprawę w pierwszej kolejności należy wskazać, iż wprawdzie nie cały obszar nieruchomości objętej inwestycją znajduje się w granicach zespołu przyrodniczo-krajobrazowego [...], mając jednak na uwadze, iż w uzgadnianym projekcie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu nie wskazano planowanej lokalizacji budynku i infrastruktury mu towarzyszącej organ miał obowiązek dokonać uzgodnienia przyjmując domniemanie, iż inwestycja ta obejmować będzie również teren znajdujący się w granicach w/w obszaru.
W ocenie zaś Sądu wbrew zarzutom skargi orzekające organy przeprowadziły prawidłową wykładnię art. 45 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody w związku z § 3 ust. 1 pkt 7 uchwały Rady Miejskiej w L. z dnia [...] lipca 2010 r. w sprawie ustanowienia zespołu przyrodniczo-krajobrazowego [...]. Przepis art. 45 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody stanowi wyliczenie zakazów w stosunku do pomnika przyrody, stanowiska dokumentacyjnego, użytku ekologicznego lub zespołu przyrodniczo- krajobrazowego. W tym zamkniętym katalogu nie zamieszczono zakazu budowy lub rozbudowy obiektów budowlanych, ale - co istotne w niniejszej sprawie - budowa domu jednorodzinnego prowadzona ma być na nieruchomości, która w ewidencji gruntów sklasyfikowana jest jako użytek rolny [...]. W tej sytuacji nie do przyjęcia jest teza, że projektowana inwestycja nie doprowadzi do zmiany sposobu użytkowania ziemi (z gruntu o charakterze rolnym na grunt pod zabudowę mieszkaniową) i w konsekwencji nie naruszy § 3 pkt 7 ww. Uchwały. Sąd popiera stanowisko organu odwoławczego, iż przez zmianę sposobu użytkowania ziemi należy rozumieć wszelkiego rodzaju czynności, jednorazowe lub ciągłe, na skutek których ustaje dotychczasowy sposób użytkowania ziemi, niezależnie od jego charakteru, a jego miejsce zastępuje nowy, dokonany poprzez wprowadzenie zmian. Dodać trzeba, że charakter inwestycji nie stanowi podstawy uzasadniającej wyłączenie zakazów o których mowa w § 3 ust. 2 ww Uchwały. Planowana inwestycja nie stanowi bowiem prac wykonywanych na potrzeby ochrony przyrody, nie jest inwestycją celu publicznego, zadaniem z zakresu obronności kraju nie wynika też z konieczności likwidowania zagrożeń bezpieczeństwa powszechnego i prowadzenia akcji ratowniczej. Podkreślić trzeba, że jakkolwiek wykładnia przepisów prawa nie może prowadzić do ograniczenia możliwości zagospodarowania nieruchomości, a w konsekwencji do ograniczenia wykonywania prawa własności nieruchomości, to jednak należy podkreślić, że prawo własności, choć stanowi najpełniejsze z praw majątkowych, może podlegać ograniczeniom.
Tym samym w ocenie Sądu nieuzasadniony jest zarzut nieprawidłowego przeprowadzenia postępowania dowodowego, tj. niezgodnie z przepisem art 7,77, art. 80 w związku zart 124 §2 i art. 126 k.p.a. Okoliczność, że działka na której inwestor planuje posadowić budynek, nie znajduje się w sąsiedztwie rzeki Ner, nie stanowi argumentu przemawiającego za uzgodnieniem omawianego projektu decyzji. Zasadnie wskazał organ, że objęcie granicami zespołu przyrodniczo-krajobrazowego przedmiotowego terenu - stanowi kompetencję Rady Miejskiej w L., która ów obszar wyznaczyła, po uzgodnieniu projektu uchwały z organem ochrony środowiska.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia przez organ przepisu art. 45 ust. 1 pkt 3 ustawy o ochronie przyrody, zgodnie z którym w stosunku do pomnika przyrody, stanowiska dokumentacyjnego, użytku ekologicznego lub zespołu przyrodniczo- krajobrazowego może być wprowadzony zakaz uszkadzania i zanieczyszczania gleby, który to zakaz wynika również z § 3 ust. 1 pkt 3 uchwały, należy wskazać, iż co do zasady zgodzić się należy z organem odwoławczym, iż prowadzenie prac mających na celu budowę domu, studni, szamba prowadzi do uszkodzenia w sensie fizycznym gleby. Z brzmienia w/w przepisu, który analogicznie został sformułowany w § 3 ust. 1 pkt 3 uchwały wynika jednak, iż aby przedmiotowy zakaz mógł stanowić podstawę do odmowy uzgodnienia decyzji o warunkach inwestycji dla inwestycji planowanej przez skarżącego obie przesłanki w nim wskazane tj. uszkadzania i zanieczyszczania gleby muszą wystąpić łącznie. Tymczasem orzekający w sprawie organ nie wykazał aby realizacja planowanej inwestycji prowadziła także do zanieczyszenia gleby. Tym samym uznać należy, iż brak było podstaw do odmowy uzgodnienia planowanej inwestycji w oparciu o w/w przepis uchwały. Okoliczność ta, jak również podnoszony przez skarżącego zarzut błędnego przywołania w części uzasadnienia organu II instancji tegoż przepisu, poprzez podanie iż zakaz ten wynika z § 10 ust. 1 pkt 3, a nie § 3 ust. 1 pkt 3 uchwały, nie mógł mieć jednak wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy z uwagi na to, iż jak wskazano powyżej w sprawie istniała także inna podstawa do odmowy uzgodnienia decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Tym samym w przedstawionym stanie sprawy, ocena legalności zaskarżonego postanowienia w granicach zakreślonych rozstrzygnięciem nie daje podstaw do stwierdzenia, że doszło do naruszenia prawa materialnego lub naruszenia prawa procesowego, które mogłyby mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Wbrew zarzutom skargi organ rozpoznając daną sprawę nie jest związany ustaleniami jakie poczynił w odniesieniu do innych nieruchomości nie należących do strony skarżącej, tym samym okoliczność istnienia zabudowy na obszarze zespołu przyrodniczo-krajobrazowego [...] nie może mieć wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy.
W tym stanie rzeczy, na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 poz. 270.), należało orzec jak w sentencji.
\j
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło