II SA/Op 581/14
WyrokWSA w Opolu2015-01-13
Skład orzekający: Ewa Janowska, Teresa Cisyk, Daria Sachanbińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego, prowadząc postępowanie naprawcze w trybie art. 51 Prawa budowlanego, może nałożyć obowiązek wykonania określonych robót budowlanych w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem, jeśli pierwotne pozwolenie na budowę zostało wyeliminowane z obrotu prawnego?Ratio decidendi
Tak, organ nadzoru budowlanego może nałożyć obowiązek wykonania określonych robót budowlanych w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem w trybie art. 51 Prawa budowlanego, nawet jeśli pierwotne pozwolenie na budowę zostało wyeliminowane z obrotu prawnego. Celem postępowania naprawczego jest doprowadzenie wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem, co obejmuje zgodność z przepisami technicznymi oraz obowiązującym planem miejscowym. W przypadku braku możliwości doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem, dopuszczalny jest nakaz rozbiórki.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która uchyliła decyzję PINB odmawiającą nałożenia obowiązku wykonania robót budowlanych i nakazała inwestorom wykonanie określonych czynności w celu doprowadzenia budynku mieszkalnego do stanu zgodnego z prawem. Budynek został wybudowany na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, która następnie została stwierdzona nieważnością. Skarżąca G. W. kwestionowała prawidłowość postępowania organów, zarzucając m.in. niezastosowanie przepisów dotyczących samowoli budowlanej oraz błędne zastosowanie przepisów o warunkach technicznych i planu miejscowego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Janowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Teresa Cisyk Sędzia WSA Daria Sachanbińska Protokolant Referent stażysta Dorota Ziółecka po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi G. W. na decyzję Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu z dnia 16 września 2014 r., nr [...], w przedmiocie wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem oddala skargę.
Przedmiotem skargi G. W. jest decyzja Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu z dnia 16 września 2014 r., nr [...], uchylająca w całości decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie opolskim (dalej również jako PINB) z dnia 14 kwietnia 2014 r., nr [...] odmawiającą nałożenia na E. i J. K. obowiązku wykonania robót budowlanych w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem robót budowlanych związanych z budową budynku mieszkalnego jednorodzinnego położonego w [...] na działce nr a przy ul. [...] i orzekająca na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, obowiązek wykonania określonych robót budowlanych.
W uzasadnieniu przedmiotowej decyzji organ odwoławczy wskazał, że decyzjami z dnia 5 sierpnia 1983 r., o numerach: [...] i [...], Naczelnik Gminy [...] zatwierdził plan realizacyjny i udzielił J. K. pozwolenia na budowę budynku jednorodzinnego typowego typ [...], na działce nr a w [...] przy ul. [...]. Następnie, decyzją z dnia 31 sierpnia 2009 r., nr [...] zmienioną decyzją z dnia 17 września 2009 r., nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 7 ustawy Prawo budowlane, nałożył na E. i J. K. obowiązek zamurowania dwóch otworów okiennych w ścianie szczytowej ww. budynku mieszkalnego od strony działki nr b oraz przeniesienia przyłącza energetycznego napowietrznego na teren zobowiązanych w terminie do 30 grudnia 2009 r.
W dalszej kolejności organ wskazał, iż decyzją z dnia 7 stycznia 2011 r., znak [...] Wojewoda [...] stwierdził nieważność decyzji Naczelnika Gminy [...] z dnia 5 sierpnia 1983 r. zatwierdzającej J. K. plan realizacyjny dla inwestycji obejmującej budowę budynku jednorodzinnego w [...], przy ul. [...]. Z kolei, PINB w powiecie opolskim, decyzją z dnia 27 maja 2011 r., nr [...] PINB umorzył postępowanie administracyjne w sprawie legalności wybudowania przedmiotowego budynku mieszkalnego, jako bezprzedmiotowe a organ odwoławczy, decyzją z 19 sierpnia 2011 r., nr [...] stwierdził nieważność ww. decyzji organu powiatowego. W następstwie powyższego PINB w powiecie opolskim, postanowieniem z dnia 2 sierpnia 2012 r., nr [...] PINB zawiesił z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie legalności wybudowania na działce nr a budynku mieszkalnego.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, postanowieniem z dnia 5 listopada 2012 r., nr [...] uchylił ww. postanowienie PINB i umorzył postępowanie pierwszoinstancyjne w przedmiocie zawieszenia postępowania. Dalej organ odwoławczy podał, iż odrębnym pismem z 26 maja 2011 r. PINB zawiadomił strony o wszczęciu postępowania w przedmiocie wybudowania przez J. i E. K. budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr a w [...] przy ul. [...], wybudowanego na podstawie decyzji dnia 5 sierpnia 1983 r. zatwierdzającej plan realizacyjny na budowę ww. budynku. Następnie w dniu 10 czerwca 2011 r. organ przeprowadził oględziny z udziałem E. i J. K. i G. W., właścicielki sąsiedniej nieruchomości. Podczas oględzin organ ustalił, że na działce nr a w [...] przy ul. [...] wybudowano w latach 1983 - 1985 budynek mieszkalny jednorodzinny na podstawie decyzji Naczelnika Gminy [...] z dnia 5 sierpnia 1983 r., nr [...]. Plan realizacyjny zakładał budowę budynku przy granicy z działką nr c, a faktycznie budynek wybudowany został wzdłuż granicy z działką nr b. Budynek jest podpiwniczony, parterowy z poddaszem użytkowym, niemieszkalnym, dach dwuspadowy, z kalenicą prostopadle do granicy z działką nr b. Długość ściany budynku będącej w granicy wynosi 9,50 m, szerokość działki nr a wynosi ok. 15,20 m, odległość budynku od działki nr c wynosi 4,43 m. Z "Protokołu wznowienia znaków granicznych" i "Szkicu polowego (katastralnego) nr [...]" z dnia 2 lutego 2012 r. opracowanych przez geodetę uprawnionego M. K. wynika, że budynek mieszkalny na działce nr a jest usytuowany w granicy z działką b.
Decyzją z dnia 29 czerwca 2012 r., znak [...] Starosta [...] stwierdził, że rozstrzygnięcie Naczelnika Gminy [...] z dnia 5 sierpnia 1983 r. udzielające J. K. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego w [...], zostało wydane z naruszeniem prawa, polegającym na wydaniu pozwolenia na budowę w oparciu o decyzję Naczelnika Gminy [...] z 5 sierpnia 1983 r. zatwierdzającą plan realizacyjny, której nieważność stwierdził Wojewoda [...] decyzją z dnia 7 stycznia 2011 r. znaku [...], ale nie można jej uchylić ze względu na upływ ponad 5 lat od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia.
W świetle tych dokumentów PINB w powiecie opolskim, decyzją z dnia 10 grudnia 2012 r., nr [...], działając na podstawie art. 51 ust. pkt 2 ustawy Prawo budowlane odmówił nałożenia na E. i J. K. obowiązku wykonania robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. Powołując się na poglądy doktryny oraz utrwaloną linią orzeczniczą, akcentował organ, iż w przypadkach, gdy inwestor legitymował się ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę, nie można go traktować jako sprawcę samowoli budowlanej i postępowanie naprawcze należy prowadzić w trybie procedury przewidzianej w art. 50 i 51 Prawa budowlanego. Zważywszy na przepisy § 12 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. nr 75, poz.690 ze zm.) wskazał nadto, że w zabudowie jednorodzinnej sytuowanie budynku ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną jest dopuszczalne i wybudowany budynek mieszkalny w granicy z działką nr b może zostać zalegalizowany, pomimo zmiany umiejscowienia na działce.
W wyniku rozpoznania odwołania od powyższej decyzji, Opolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, decyzją z dania 19 lutego 2014 r., nr [...] uchylił decyzję organu pierwszej i przekazał w całości sprawę do ponownego rozpatrzenia podkreślając, że organ I instancji zobowiązany jest do przeprowadzenia postępowania naprawczego w oparciu o przepisy art. 51 ustawy Prawo budowlane. Organ odwoławczy wskazał również, iż decyzją z 7 sierpnia 2013 r., znak [...], Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z 17 kwietnia 2013 r., znak [...] stwierdzającą nieważność decyzji Naczelnika Gminy [...] z dnia 5 sierpnia 1983 r., nr [...], udzielającej J. K. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego na działce nr a w [...].
Ponownie rozpoznając sprawę, PINB pismem z dnia 28 lutego 2014 r. wezwał E. i J. K. do przedłożenia do wglądu wszystkich dokumentów znajdujących się w ich posiadaniu dotyczących budowy budynku mieszkalnego położonego w [...] na działce nr a przy ul. [...]. Po czym pismem z 26 marca 2014 r. organ powiatowy zawiadomił strony o zakończeniu postępowania wyjaśniającego w ww. sprawie. Decyzją z 14 kwietnia 2014 r., nr [...] PINB odmówił nałożenia na E. i J. K. obowiązku wykonania robót w budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót związanych z budową budynku mieszkalnego jednorodzinnego, położonego w [...] do stanu zgodnego z prawem. Uzasadniając to rozstrzygnięcie podkreślił, że zastosował procedurę naprawczą przewidzianą w art. 51 ustawy Prawo budowlane, bowiem przedmiotowy budynek został zrealizowany w oparciu o projekt budowlany zatwierdzony decyzją o pozwoleniu na budowę. Badając kwestię wykonania budynku zgodnie z zatwierdzonym projektem, organ powiatowy wskazał, że decyzją z dnia 5 sierpnia 1983 r. Naczelnik Gminy [...] udzielił pozwolenia na budowę budynku jednorodzinnego typowego [...]. Budynek ten jako typowy był budynkiem z dachem płaskim, natomiast w pkt 2 lit. B określone zostały zasady zmian dotyczących nachylenia połaci dachowych i więźby dachowej, które to zmiany zostały zatwierdzone przez Naczelnika Gminy [...]. Organ powiatowy zaznaczył, że przedmiotowy obiekt przylega do granicy działki na długości 9,50 m, natomiast według projektu winno być 9,51 m; jego długość wynosi 10,77 m, natomiast według projektu winna wynosić 10,80 m. Powyższe, zdaniem organu świadczy o tym, że budynek został wykonany zgodnie z projektem. Jednocześnie organ stwierdził, że ze względu na wykonanie budynku zgodnie z projektem brak jest robót, których wykonanie należałoby nakazać. Wskazał, że umiejscowienie budynku zostało zmienione, jednakże obecnie obowiązujące przepisy nie sprzeciwiają się, aby budynek stał w dotychczasowej lokalizacji
W odwołaniu od powyższej decyzji G. W. domagała się jej uchylenia i nakazania inwestorom wykonania czynności polegających na doprowadzeniu budynku mieszkalnego do stanu zgodnego z prawem. Rozstrzygnięciu organu pierwszej instancji zarzuciła: naruszenie przepisu § 12 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki, w związku z § 9 ust. 3 uchwały nr [...] z 27 czerwca 2013 r. Rady Gminy [...] w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego [...] poprzez błędne przyjęcie, że ww. przepisy znajdują zastosowanie w rozpoznanej sprawie; naruszenie § 2 ust. 1 ww. rozporządzenia poprzez jego pominięcie i niezastosowanie w rozpoznanej sprawie oraz naruszenie przepisu art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane. Do odwołania dołączyła wyrok WSA w Warszawie z 5 lutego 2014 r., sygn. akt. VII SA/Wa 2150/13.
W toku postępowania odwoławczego (14 maja 2014 r. i 13 czerwca 2014 r.) G. W. przeglądając akta sprawy wniosła szereg uwag. Domagała się min. ustalenia czynności, jakie podjął organ powiatowy po przeprowadzeniu oględzin 10 czerwca 2011 r. Wskazała na brak odniesienia się PINB do decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz zaleceń OWINB a także jej wniosków oraz brak w aktach sprawy kopii dokumentacji instalacji elektrycznej budynku od strony działki nr c. Akcentowała, że obecna zabudowa działki nr a rażąco ogranicza przyszłą zabudowę jej działki oraz, że postępowanie w sprawie budynku mieszkalnego winno być prowadzone zgodnie z art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego. Wskazała również na brak odniesienia się przez organ do: instalacji elektrycznej budynku mieszkalnego wychodzącej na działkę nr b, ryzalitu pozornego występującego na ścianie graniczącej z działka nr b (której część jest wysunięta naprzód); balkonu, który częściowo wychodzi na działkę nr b, niezamontowanych na stale rynien oraz części dachu wychodzącej na działkę nr b. Dodała nadto, iż dach budynku mieszkalnego położonego w [...] nie został wykonany zgodnie z projektem budowlanym.
Organ odwoławczy podał, iż działając na podstawie art. 50 ust. 1 K.p.a., wezwał E. i J. K. o wskazanie okoliczności, w których doszło do zmiany konstrukcji dachu oraz o przedłożenie dokumentów mogących mieć znaczenie w sprawie. Odpowiadając na to wezwanie, E. i J. K. podali, iż nie zmienili konstrukcji dachu budynku mieszkalnego od czasu jego wybudowania zgodnie z projektem zatwierdzonym przez Urząd Gminy [...]. Wskazali, że dla inwestycji prowadzony był przez kierownika budowy A. S. dziennik budowy, który został po oddaniu budynku do użytkowania przekazany do Gminie [...]. W związku z powyższym, Opolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, opisaną wstępie decyzją z dnia 16 września 2014 r., nr [...], uchylił w całości decyzję organu pierwszej instancji i na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego nałożył na E. i J. K. obowiązek usunięcia elementu dachu wystającego ponad lico muru oraz wyprowadzenie ściany szczytowej w granicy z działką nr b na wysokość minimum 30 cm ponad połać dachu z zastosowaniem materiałów niepalnych; wydłużenie i skierowanie rur spustowych na teren działki nr a, przeniesienie przyłącza energetycznego napowietrznego znajdującego się na ścianie szczytowej budynku na teren działki nr a, tak aby nie wychodziło na działkę nr b i usunięcie ryzalitu pozornego wysuniętego naprzód na siacie, graniczącej z działką nr b. W uzasadnieniu prawnym decyzji organ odwoławczy stwierdził, iż organ pierwszej instancji przeprowadził postępowanie naprawcze w dostatecznym zakresie, jednakże wydał nieprawidłowe i niezgodne z stanem faktycznym rozstrzygnięcie. Przechodząc na grunt sprawy organ wskazał, że przedmiotowy budynek mieszkalny zlokalizowany na działce nr a w [...], zrealizowany został w oparciu o pozwolenie na budowę z dnia 5 sierpnia 1983 r., które następnie zostało wyeliminowane z obrotu prawnego. Zatem, organ powiatowy winien był przeprowadzić postępowanie naprawcze. Jednocześnie organ podkreślił, że bez znaczenia w sprawie pozostaje wcześniejsze prowadzenie przez organ nadzoru budowlanego postępowania na podstawie art. 51 Prawa budowlanego, zakończonego decyzją nr [...], z 31 sierpnia 2009 r., zmienioną decyzją nr [...] z dnia 17 września 2009 r. o nałożeniu na inwestorów, na podstawie art. 51 ust. pkt 2 Prawa budowlanego, obowiązku zamurowania dwóch otworów okiennych oraz przeniesienie przyłącza energetycznego napowietrznego, gdyż w obrocie prawnym pozostała decyzja ostateczna o pozwoleniu na budowę. Zaznaczył, że decyzja organu pierwszej instancji z dnia 14 kwietnia 2014 r., została wydana po stwierdzeniu nieważności pozwolenia na budowę. Zmiana stanu faktycznego w tym przypadku dotyczyła faktu prawotwórczego, którym jest wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji o pozwoleniu na budowę, co nastąpiło ze skutkiem ex tunc. To z kolei spowodowało, że konieczne jest ustalenie, czy obiekt został wykonany zgodnie z prawem oraz uregulowanie jego stanu prawnego, poprzez wszczęcie procedury naprawczej. Organ wyjaśnił, iż w art. 51 ust. 1 pkt Prawa budowlanego, ustawodawca przewidział możliwość nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych, w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Prowadząc postępowanie na podstawie art. 51 Prawa budowlanego organ zobowiązany jest dokładnie ustalić stan faktyczny zrealizowanych robót, przez pryzmat ich zgodności z przepisami prawa. Badając zrealizowaną inwestycję organ miał również na uwadze, że w sprawie istnieją sprzeczne interesy sąsiedzkie oraz fakt, że jedną z najistotniejszych okoliczności z punku widzenia oceny legalności wykonanych robót budowlanych oraz możliwości legalizacji jest usytuowanie budynku w granicy działki a z działką nr b. W ocenie organu odwoławczego, samo jednak posadowienie budynku mieszkalnego w granicy działki nie może przesądzać o braku możliwości legalizacji wykonanych robót budowlanych i bezwzględnie nie obliguje organów do nakazania rozbiórki takiego budynku. Odnosząc się do lokalizacji przedmiotowego budynku mieszkalnego organ przywołał treść § 12 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania badanej decyzji. Organ zauważył, że zastosowanie ww. § 12 ust. 2, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej § 12 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia i wymaga zaistnienia szczególnych okoliczności z powodu, których taką lokalizację należy zaakceptować. Możliwość taka istnieje w sytuacji ustalenia, że plan miejscowy nie zabrania lokalizacji budynków mieszkalnych w granicach działek w dacie podejmowania decyzji przez właściwy organ. Organ wskazał, iż obowiązujący na ternie gminy plan miejscowy – przyjęty uchwałą nr [...] Rady Gminy [...] w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego [...] - nie zakazuje lokalizacji obiektów budowlanych w granicy działki. Zgodnie z tą uchwałą, przedmiotowy budynek mieszkalny znajduje się na terenie oznaczonym w planie jako MNU - tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej z usługami, natomiast zapis w § 9 ust. 3 ww. uchwały Rady Gminy utrzymuje lokalizację istniejących budynków bezpośrednio na granicy działki lub w odległości. 1,5 m i mniejszej od tej granicy.
W związku z tym, że z analizy dokumentów wynikało, że elementy dachu E. i J. K. wystają poza lico muru domu mieszkalnego i przekraczają granicę pomiędzy działkami nr a i nr b, ponadto prawidłowość odprowadzania wód opadowych na działce nr a budzi wątpliwości, fakt iż obiekt posiada przyłącze energetycznego napowietrzne wychodzące na działkę nr b oraz na ścianie znajdującej się w granicy z działką należącą do G. W. znajduje się ryzalit pozorny wysunięty naprzód, organ odwoławczy uznał za konieczne nałożenie na inwestorów konieczność usunięcia podanych elementów na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, co doprowadzi przedmiotowy budynek mieszkalny do stanu zgodnego z prawem. Organ uznał nadto, iż doprowadzenie spornego budynku mieszkalnego do stanu zgodnego z prawem pozwoli właścicielowi sąsiedniej działki na prawidłowe z niej korzystanie w przypadku zaś naruszenia prawa własności pokrzywdzona może dochodzić swoich praw przed sądem powszechnym.
W skardze na powyższą G. W. podniosła zarzut naruszenia: art. 36a ustawy Prawo budowlane - przez jego niezastosowanie; art. 51 ust. 2 ww. ustawy - poprzez przeprowadzenie postępowania naprawczego oceniającego wyłącznie aktualną zgodność usytuowania obiektu z przepisami o warunkach technicznych budynków, a z pominięciem faktu niezgodności przeprowadzonej budowy z decyzją o pozwoleniu na budowę; art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane - poprzez przyjęcie, że wskazane przez organ czynności są wystarczające do doprowadzenia do zgodności z prawem budynku mieszkalnego; § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie - przez jego błędne zastosowanie i przyjęcie, że przepisy rozporządzenia mają zastosowanie także już po wybudowaniu budynków; § 12 ust. 2 rozporządzenia w zw. z § 9 ust. 3 uchwały nr [...] Rady Gminy [...] w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego [...] - przez ich zastosowanie w sytuacji, gdy z § 12 ust. 2 w sposób wyraźny wynika, że hipotezą obejmuje on jedynie "sytuowanie budynku", a zatem nie dotyczy ewentualnej legalizacji budynków już usytuowanych, a w konsekwencji nieuprawnione zastosowanie uchwały Rady Gminy [...] do budynku w [...], przy ul. [...]; § 12 ust. 2 rozporządzenia w zw. z art. 51 ust. 1 ustawy Prawo budowlane - poprzez zaniechanie przeprowadzenia oceny, czy poza spełnieniem formalnych przesłanek odstępstwa od warunków określonych w § 12 ust. 1 rozporządzenia zaistniały szczególne okoliczności uzasadniające takie odstępstwo; art. 107 § 2 K.p.a. w zw. z art. 140 K.p.a. oraz art. 77 § 1 K.p.a. - przez brak odniesienia się do wszystkich podnoszonych przez skarżącą zarzutów i twierdzeń, zawartych zarówno w środkach zaskarżenia, jak i w oświadczeniach składanych do protokołu; art. 10 § 1 K.p.a. - poprzez brak umożliwienia przed wydaniem decyzji wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Powołując się na sformułowane zarzuty domagała się uchylenie obu wydanych w sprawie decyzji oraz zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych. W ocenie skarżącej, Wojewódzki Inspektor, uchylając decyzję pierwszoinstancyjną i nakładając określone obowiązki na inwestorów, nie przeprowadził ponownej analizy sprawy z punktu widzenia ww. niezgodności, koncentrując się wyłącznie na kwestii odległości budynku od granicy działki i zgodności takiej lokalizacji z obowiązującymi obecnie przepisami dotyczącymi warunków technicznych budynków i ich usytuowania oraz obecnie obowiązującego w Gminie [...] miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wskazała, iż J. i E. K. jako inwestorzy dokonali budowy budynku mieszkalnego położonego w [...] w sposób sprzeczny z decyzją zatwierdzającą plan realizacyjny i z pozwoleniem na budowę - zarówno z uwagi na konstrukcję dachu, a przede wszystkim z uwagi na lokalizację budynku. Tego rodzaju odstępstwo od projektu budowlanego stanowi, zdaniem skarżącej, istotne odstąpienie w rozumieniu art. 36a ustawy Prawo budowlane, a zatem postępowanie naprawcze, o którym mowa w art. 51 ww. ustawy powinno zostać przeprowadzone w sposób zasadniczo odmienny, niż to miało miejsce. Żadna postać samowoli budowlanej (niezależnie od tego, czy stosuje się do jej usunięcia art. 48 ustawy Prawo budowlane, czy też art. 51 ww. ustawy) nie może być usuwana (naprawiana) przez proste stwierdzenie, że budowa ta nie narusza powszechnie obowiązujących przepisów. Zdaniem skarżącej, zarówno przepis § 2 ust. 1, jak i § 12 ust. 2 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. nie mogą znaleźć zastosowania do budynków, które już zostały wybudowane, gdyż § 2 ust. 1 tego rozporządzenia stosuje się wyłącznie do budynków nowo budowanych. Odstąpienie od tej zasady dotyczy jedynie § 207 ust. 2 rozporządzenia. Ponadto z treści § 12 ust. 2 rozporządzenia w z w. z art. 51 ust. 1 ustawy Prawo budowlane nie wynika również, by sytuowanie budynków w granicach działki - w przypadku spełnienia warunków określonych w § 12 ust. 2 rozporządzenia, miało być stosowane automatycznie. Wręcz przeciwnie - przyjąć należy, że określenie takiej możliwości w zapisach planu miejscowego bądź w decyzji o warunkach zabudowy stanowi dopiero pierwszy, konieczny, ale niewystarczający warunek do posadowienia budynku przy granicy działki (bądź też w odległości 1,5 m lub mniejszej). Akcentowała, iż doprowadzenie do stanu zgodności z prawem wymaga znacznie głębszej ingerencji i odsunięcia przedmiotowego budynku od granicy działki nr b. W ocenie skarżącej, organ odwoławczy dopuścił się także naruszenia art. 107 § 3 w zw. z art. 140 K.p.a. oraz art. 77 § 1 K.p.a., bowiem w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji odniósł się tylko do części zarzutów i twierdzeń zgłaszanych w toku postępowania oraz w odwołaniu od decyzji Powiatowego Inspektora z dnia 14 kwietnia 2014 r.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu skarżonej decyzji, wniósł o oddalenie skargi.
Na rozprawie sądowej pełnomocnik skarżącej podtrzymał skargę i wnioski w niej zawarte, wnosząc o uchylenie obu wydanych w sprawie decyzji i zwrot kosztów postępowania. Dodał, że postępowanie organów nie musiało się toczyć w trybie art. 48 Prawa budowlanego, a legalizacja inwestycji powinna polegać na przesunięciu budynku, poprzez odsunięciu od granicy z działką nr b na przepisową odległość. Ponadto zwrócił uwagę na art. 36a ustawy Prawo budowlane, do czego nie odniósł się organ. W ocenie pełnomocnika, organ nie powinien uwzględniać zapisów planu miejscowego, skoro mamy do czynienia z samowolą budowlaną, przywołując na poparcie swojego stanowiska wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 200/2001.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jako niezasadna podlega oddaleniu.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1-2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.- oznaczana dalej jako P.p.s.a.) odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy.
W ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 P.p.s.a. sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 § 1 P.p.s.a.), zaś jednym ograniczeniem w tym zakresie jest zakaz przewidziany w art. 134 § 2 P.p.s.a. Orzekanie w granicach sprawy (art. 135 P.p.s.a.) oznacza sprawę będącą przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność, jako pochodną określonego stosunku administracyjnoprawnego i odbywa się z uwzględnieniem ówcześnie obowiązujących przepisów prawa. Wady skutkujące koniecznością uchylenia decyzji albo stwierdzeniem jej nieważności, bądź wydania decyzji z naruszeniem prawa zostały wskazane w art. 145 § 1 P.p.s.a. W przypadku niestwierdzenia takich wad, sąd skargę oddala (art. 151 P.p.s.a.).
Sąd badając legalności zaskarżonej decyzji, stosownie do o wyżej powołanych przepisów i w granicach sprawy, nie będąc jednak związanym stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a., zarzutami i wnioskami skargi uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, a zatem skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępnie przypomnieć należy, że ocenie Sądu poddana została decyzja Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu z dnia 16 września 2014 r., którą po rozpatrzeniu odwołania G. W., organ odwoławczy uchylił w całości decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie opolskim z dnia 14 kwietnia 2014 r., odmawiającą nałożenia na E. i J. K. obowiązku wykonania określonych robót budowlanych w celu doprowadzenia budynku mieszkalnego do stanu zgodnego z prawem i na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane nałożył na inwestorów obowiązki polegające na: usunięciu elementu dachu wystającego ponad lico muru oraz wyprowadzeniu ściany szczytowej w granicy z działką nr b na wysokość minimum 30 cm ponad połać dachu z zastosowaniem materiałów niepalnych; wydłużeniu i skierowaniu rur spustowych na teren działki nr a, przeniesieniu przyłącza energetycznego napowietrznego znajdującego się na ścianie szczytowej budynku na tern działki nr a, tak aby nie wychodziło na działkę nr b i usunięciu ryzalitu pozornego wysuniętego naprzód na siacie graniczącej z działką nr b.
Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji stanowił art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowalne (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm., zwanej dalej ustawą Prawo budowlane lub Prawo budowlane).
W związku z powyższym wskazać należy, iż istotą postępowania unormowanego w art. 51 ustawy Prawo budowlane jest usunięcie stanu samowoli budowlanej i doprowadzenie wykonywanych lub już wykonanych (zakończonych) robót do stanu zgodnego z prawem. W myśl art. 51 ww. ustawy, przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, właściwy organ w drodze decyzji: 1) nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego albo 2) nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania, albo 3) w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę - nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian (ust. 1).
W ocenie Sądu, nie budzi wątpliwości, że trafnie zastosowano w przedmiotowej sprawie tryb naprawczy przewidziany przepisami art. 50 i 51 ustawy Prawo budowlane, albowiem należący do skarżących budynek został wybudowany na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, która następnie została wyeliminowana z obrotu prawnego w wyniku stwierdzenia jej nieważności (art. 50 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane).
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że "inwestor, który prowadził roboty budowlane lub wybudował obiekt budowlany na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, która to decyzja została następnie wyeliminowana z obrotu prawnego, nie może być traktowany jak osoba dopuszczająca się samowoli budowlanej w rozumieniu art. 48 Prawa budowlanego z 1994 r. (...)." (por. uchwała NSA z dnia 20 października 1997 r. w sprawie OPS 3/97, opubl. ONSA 1998/1/3, wyrok NSA z dnia 18 czerwca 1998 r., sygn. akt IV SA 1399/96 z aprobującą glosą W. Chróścielewskiego, OSP 2000, nr 4, s. 199). Istota unormowania zawartego w art. 48 ustawy Prawo budowlane, w przypadku gdy wymagane jest pozwolenie na budowę, polega na tym, że surowa sankcja przewidziana w tym przepisie dotyczy osoby, która nie uzyskała wymaganego pozwolenia na budowę, a mimo to wybudowała lub buduje obiekt budowlany. Przepis ten nie może więc mieć zastosowania, gdy obiekt budowlany został wybudowany na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, której stwierdzono nieważność. Jest to przypadek prowadzenia robót budowlanych bez wymaganego pozwolenia na budowę, o którym mowa w art. 50 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy, inny niż określony w art. 48 tej ustawy. Taka wykładnia uwzględnia funkcję Prawa budowlanego, którą jest ochrona interesu publicznego i indywidualnego w procesie budowy obiektów budowlanych. Interes ten zaś mógłby być zagrożony, gdyby pozostawić poza kontrolą właściwych organów administracji publicznej obiekty budowlane wybudowane na podstawie pozwolenia na budowę, następnie uznanego za nieważne. Poza kontrolą i co za tym idzie poza możliwością naprawy pozostałyby bowiem w szczególności te wady, które spowodowały stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę. Tym samym zasadnie organ odwoławczy przyjął w niniejszej sprawie jako podstawę prawną orzekania przepisy art. 51 ustawy - Prawo budowlane, które mogą doprowadzić do legalizacji wybudowanego obiektu. Celem postępowania naprawczego jest bowiem doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Wynika to z art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, w którym stanowi się, że przewidziane w nim obowiązki nakłada się w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Jeżeli wady wykonanych robót budowlanych są takie, że nie sposób doprowadzić ich do stanu zgodnego z prawem, to ustawodawca nie wyklucza nakazania rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części. To z kolei wynika z art. 51 ust. 1 pkt 1 cytowanej ustawy i tego, że jest on jedną z części alternatywy rozłącznej, w której drugą częścią jest art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane. Nakaz rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części może być bowiem również orzeczony jako wynik niewykonania obowiązków nałożonych na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy. Wówczas jednakże taka rozbiórka nie jest wynikiem pierwotnego braku możliwości doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, lecz rezygnacji przez inwestora, właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego, z dążenia do tego stanu. Kolejną istotną w rozpoznawanej sprawie kwestią jest wyjaśnienie, co należy rozumieć przez stan zgodny z prawem, do którego w postępowaniu naprawczym należy dążyć. W ocenie Sądu, prawidłowo organ odwoławczy, badając - na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 i ust. 7 ustawy Prawo budowlane, jakie czynności lub roboty budowlane należy wykonać, aby doprowadzić przedmiotowy budynek do stanu zgodnego z prawem, uznał, że wymagana "zgodność z prawem" oznacza nie tylko zgodność z przepisami dotyczącymi warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, lecz również zgodność z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 755/11, LEX nr 1219261, w którym stwierdzono: "Celem postępowania legalizacyjnego jest przywrócenie stanu zgodnego z prawem, co wynika wprost z treści art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo budowlane. Wskazywana zgodność z prawem to również zgodność z przepisami określającymi ład przestrzenny.").
W tym miejscu należy również wyjaśnić, że co do zasady organy administracji publicznej są obowiązane uwzględniać stan prawny i stan faktyczny sprawy z daty orzekania. Obowiązek organów administracji stosowania przepisów obowiązujących w dniu wydania decyzji do stanu faktycznego istniejącego w dniu wydania decyzji wynika z wyrażonej w art. 6 K.p.a. zasady praworządności (legalizmu). Przepis art. 6 K.p.a. statuuje zasadę praworządności w wąskim i właściwym znaczeniu tego słowa jako przestrzeganie prawa przez organy administracji publicznej. Zgodnie z konstytucyjną zasadą praworządności ustanowioną w art. 7 Konstytucji RP, działanie na podstawie prawa to działanie na podstawie przepisów prawa obowiązujących w dniu wydawania decyzji administracyjnej, zatem realizując tę zasadę organy obowiązane są ustalić stan prawny sprawy, a więc moc wiążącą przepisów prawa stanowiących podstawę prawną decyzji na dzień jej wydania. Reguła, zgodnie z którą organ administracji (a więc także organ nadzoru budowlanego) wydaje decyzję na podstawie przepisów prawa materialnego obowiązującego w dacie orzekania - jak to powyżej wykazano, jest bowiem jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego i nieodłącznie wiąże się z tym, że normy prawa administracyjnego mają charakter bezwzględnie obowiązujący, a więc co do zasady powinny być stosowane w takim brzmieniu, w jakim obowiązują w dacie, w której dana decyzja zostaje wydana.
Oceniając zgodność z prawem wybudowanego budynku organy zobowiązane były zatem stosować zarówno aktualnie obowiązujące przepisy warunków technicznych, jak i prawa miejscowego, w tym obowiązującego dla danego terenu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 20 lutego 2013 r., sygn. akt VII SA/Wa 1960/12, wyrok WSA w Poznaniu w wyroku z 21 czerwca 2011 r., sygn. akt II SA/Po 324/11- dostępne na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych (CBOSA, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Organy nie miały żadnych podstaw prawnych, aby przy wydawaniu decyzji w tym postępowaniu którekolwiek z tych przepisów pominąć. Reasumując, należy stwierdzić, że w postępowaniu naprawczym uregulowanym w art. 50 i art. 51 ustawy Prawo budowlane organy stosują obecnie obowiązujące przepisy do aktualnego stanu faktycznego sprawy (wyjątek od tej zasady musi wynikać z przepisu szczególnego). Stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę powoduje bowiem, że budynek, którego przedmiotowa decyzja dotyczyła, aby mógł pozostać na danym terenie, musi zostać zalegalizowany poprzez wydanie przez organ decyzji opartej na przepisach art. 51 ustawy Prawo budowlane, która w istocie zastępuje pozwolenie na budowę. Również z tej przyczyny badanie zgodności z prawem wybudowanego budynku nie może ograniczać się jedynie do ustalenia, że spełnia on wymogi rozporządzenia, ponieważ po wydaniu decyzji przewidzianych w przepisach art. 51 ustawy Prawo budowlane brak jest miejsca na inne rozstrzygnięcia organów, które badałyby zgodność z prawem przedmiotowego budynku w innych aspektach, np. związanych z zachowaniem przepisów prawa miejscowego. Powyższe potwierdza także konstrukcja przepisu art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, który oprócz nakazu wykonania robót budowlanych przewiduje możliwość nałożenia na inwestorów obowiązku wykonania określonych czynności celem doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z przepisami (w szczególności prawa miejscowego). Taką wykładnię tego obowiązku przyjął organ odwoławczy w niniejszej sprawie. Jest bezsporne, że zgodnie z § 12 ust. 1 obowiązującego w dacie wydania skarżonej decyzji rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. nr 75, poz. 690 ze zm.), - jeżeli z przepisów § 13, 60 i 271 - 273 lub przepisów odrębnych określających dopuszczalne odległości niektórych budowli od budynków nie wynikają inne wymagania, budynek na działce budowlanej należy sytuować w odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie mniejszej niż: 1) 4 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy, 2) 3 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy. W myśl § 12 ust. 2 rozporządzenia dopuszczalne jest sytuowanie budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę granicy z sąsiednią działką budowlaną w odległości 1,5 m od granicy lub bezpośredni o przy tej granicy, jeżeli wynika to z ustaleń planu miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Wprawdzie zastosowanie tego przepisu, jako wyjątku od zasady wyrażonej § 12 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia, wymaga zaistnienia szczególnych okoliczności z powodu, których taką lokalizację należy zaakceptować, jednak dopuszcza się możliwość jego zastosowania, zwłaszcza w sytuacji ustalenia, że plan miejscowy nie zabrania lokalizacji budynków mieszkalnych w granicach działek. Przy czym zgodność obiektu z przepisami o planowaniu przestrzennym, jak wskazano powyżej, odnosi do daty podejmowania decyzji przez właściwy organ. Tym samym, badając zgodność przedmiotowej budowy z obowiązującymi przepisami prawa, opierając się o obowiązujący na dzień podjęcia rozstrzygnięcia, miejscowy plan zagospodarowania, prawidłowo organ odwoławczy ustalił, że uchwała Rady Gminy [...] nr [...] w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego [...] nie zakazuje lokalizacji obiektów budowlanych w granicy działki. Jak bowiem wynika z treści uchwały Rady Gminy przedmiotowy budynek mieszkalny znajduje się na ternie oznaczonym w planie jako MNU - tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej z usługami. Stosownie do zapisu § 9 ust. 3 ww. uchwały plan, dopuszcza lokalizację istniejących budynków bezpośrednio na granicy działki lub w odległości 1,5 m i mniejszej od tej granicy. W świetle powyższego, skoro z analizy dokumentów wynika, że elementy dachu E. i J. K. wystają poza lico muru domu mieszkalnego i przekraczają granicę pomiędzy działkami nr a i nr b; prawidłowość odprowadzania wód opadowych na działce nr a budzi wątpliwości; obiekt posiada przyłącze energetycznego napowietrzne wychodzące na działkę nr b; na ścianie znajdującej się w granicy z działką należącą do G. W. znajduje się ryzalit pozorny wysunięty naprzód; prawidłowo organ odwoławczy uznał za konieczne nałożenie na inwestorów konieczność usunięcia sprzecznych elementów na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, co doprowadzi przedmiotowy budynek mieszkalny do stanu zgodnego z prawem.
Zgodzić należało się również z organem odwoławczym, że usytuowanie budynku na działce budowlanej, z poszanowaniem interesu prawnego właścicieli działek sąsiednich, oznacza nie tylko uwzględnienie norm, o których mowa w § 12 rozporządzenia Ministra w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, ale także wyważenia interesów inwestora i właścicieli działek sąsiednich. Oznacza to zatem uwzględnienie zarówno istniejącej zabudowy, jak również możliwości zabudowy działek w przyszłości. Zatem słuszne jest stanowisko organu odwoławczego, że dopiero doprowadzenie spornego budynku mieszkalnego do stanu zgodnego z prawem pozwoli właścicielowi sąsiedniej działki na prawidłowe z niej korzystanie. W razie zaś konfliktu interesów właścicieli nieruchomości, naruszenia prawa własności strona może dochodzić swoich praw na drodze cywilnej.
W tym stanie rzeczy przyjąć należało, iż skoro z materiału zgromadzonego w aktach sprawy wynika, że wykonanie nałożonych na inwestora robót budowalnych doprowadzi do stanu zgodnego z prawem, to brak było podstaw do nakładania obowiązków w takim zakresie, jak wnosiła skarżąca, tj. poprzez odsunięcie budynku od granicy jej działki. Wobec powyższego zaskarżoną decyzję należało uznać za prawidłową.
Na koniec trzeba stwierdzić, iż wbrew zarzutom skargi, organy odwoławczy zbadał wszystkie okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy i w sposób wyczerpujący uzasadnił swoje stanowisko, nie naruszając postanowień art. 77 § 1 oraz 107 § 3 K.p.a. Zbadał zgodność wykonanych robót budowlanych zarówno z przepisami rozporządzenia techniczno-budowlanego, jak miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, szczegółowo odnosząc się do podnoszonych przez skarżącą zarzutów. Ponadto, jak wywiedziono wyżej, ustalenia faktyczne i prawne sprawy nie pozwoliły na zastosowanie innej procedury.
Wbrew zarzutom skargi, w ocenie Sądu, skarżąca nie wykazała, że doszło do naruszenia jej praw procesowych jako strony postępowania, poprzez naruszenie zasad sformułowanych w art. 10 K.p.a. Sąd w składzie orzekającym podziela podgląd, iż naruszenie art. 10 K.p.a. może odnieść skutek tylko wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiało jej dokonanie konkretnych czynności procesowych (por. wyrok NSA z dnia 12 października 2010 r., sygn. akt II OSK 1279/09 na ww. stronie internetowej CBOSA). Tymczasem ani w odwołaniu, ani w skardze skarżąca nie wykazała, aby zarzucane uchybienia rzeczywiście wystąpiły, uniemożliwiły jej wykonanie określonych czynności procesowych, a w szczególności zapoznanie się z całością sprawy i wypowiedzenia się co do nich przed zakończeniem postępowania administracyjnego, z czego strona skarżąca korzystała. Z akt sprawy, wynika bowiem bezsprzecznie, że skarżąca czynnie uczestniczyła w prowadzonym postępowaniu, przeglądała akta sprawy i składała pisma procesowe. Za niezasadny uznać nalało również zarzut naruszenia art. 36 a ustawy Prawo budowlane poprzez jego niezastosowanie. Zgodnie z tym przepisem istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę jest dopuszczalne jedynie po uzyskaniu decyzji o zmianie pozwolenia na budowę (ust.1). Właściwy organ uchyla decyzję o pozwoleniu na budowę, w przypadku wydania decyzji, o której mowa w art. 51 ust. 1 pkt 3 (ust. 2). Nadto w postępowaniu w sprawie zmiany decyzji o pozwoleniu na budowę, przepisy art. 32-35 stosuje się odpowiednio do zakresu tej zmiany (ust. 3). Wskazać należy, iż przepis art. 36a ustawy Prawo budowlane ma na celu przede wszystkim możliwość wprowadzenia do projektu budowlanego niezbędnych z punktu widzenia inwestora "korekt". Istotnym kryterium, warunkującym dopuszczalność stosowania regulacji art. 36a Prawa budowlanego, jest bowiem fakt prowadzenia procesu budowlanego. Jego zakończenie czyni natomiast bezprzedmiotowym stosowanie powyższego przepisu, a ewentualna zmiana (rozbudowa, przebudowa itd.) wybudowanego obiektu może nastąpić po uzyskaniu nowego pozwolenia na budowę. Jednocześnie dodać należy, iż decyzja o zmianie pozwolenia na budowę, wydana na podstawie art. 36a ust. 1, może dotyczyć wyłącznie zamierzanych, a niedokonanych przez inwestora, istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków tego pozwolenia (por. prof. Z. Niewiadomski (red.), Prawo budowlane. Komentarz, Warszawa 2013 r.). Podobny pogląd wyraził NSA w wyroku z dnia 18 grudnia 2012 r., sygn. akt II OSK 1520/11, (CBOSA) stwierdzając, że " Wydanie decyzji zmieniającej pozwolenie na budowę na podstawie art. 36a ust. 1 ustawy Prawo budowlane, podlega tym samym rygorom, co wydanie pozwolenia na budowę. Także w tym wypadku decyzja może dotyczyć wyłącznie przyszłych zamierzeń inwestycyjnych i nie możne być wydana w odniesieniu do robót budowlanych już zrealizowanych, co wynika wprost z treści art. 32 ust. 4a Prawa budowlanego. Sytuacji tej nie zmienia fakt wykonania robót budowlanych na podstawie ostatecznej decyzji, która została następnie wyeliminowana z obrotu prawnego".
Z przedstawionych względów skarga jako niezasadna, podlegała oddaleniu. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 P.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło