I OW 208/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Bożena Popowska(spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz Protokolant: asystent sędziego Anna Siwonia-Rybak po rozpoznaniu w dniu 14 stycznia 2015 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Wójta Gminy D. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Wójtem Gminy D. a Wójtem Gminy U. w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku M. S. o skierowanie do domu pomocy społecznej postanawia: oddalić wniosek. Wnioskiem z dnia 3 listopada 2014 r. Wójt Gminy D. wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu o właściwość zaistniałego pomiędzy Wójtem Gminy D. a Wójtem Gminy U. w sprawie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku M. S. o skierowanie do domu pomocy społecznej. W uzasadnieniu wniosku Wójt podał, że [...] września 2014 r. do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w D. wpłynął wniosek M. S., który został potraktowany przez organ jako żądanie skierowania do domu pomocy społecznej. W toku czynności wyjaśniających ustalono, że M. S. jest zameldowany na pobyt stały pod adresem B. [...], [...] D. Adres zameldowania wskazuje, że strona zamieszkuje w miejscowości B. na terenie Gminy D. Nieruchomość, na której znajduje się dom, w którym zamieszkuje M. S. jest oznaczona w ewidencji gruntów jako działka o numerze ewidencyjnym [...]. Działka ta jest położona na terenie miejscowości J. w Gminie U. Z tego względu, Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w D., działając na podstawie art. 65 K.p.a., przekazał wniosek M. S. Wójtowi Gminy U. jako organowi właściwemu. Wójt Gminy U. pismem z dnia [...] października 2014 r. zwrócił wniosek Wójtowi Gminy D. Do pisma dołączył zaświadczenie z Urzędu Gminy U., że M. S. nie figuruje w ewidencji ludności Gminy U. Wójt Gminy D. przywołał treść art. 59 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, art. 25 K.c. oraz przepisów wskazujących na właściwość Naczelnego Sądu Administracyjnego do rozstrzygnięcia zaistniałego sporu kompetencyjnego. Zdaniem Wójta, z powołanych przepisów wynika, że M. S. stale zamieszkuje w miejscowości J., położonej na terenie Gminy U. Jednocześnie organ wskazał, że wystąpił do Starosty L., o wydanie wypisu z rejestru ewidencji gruntów i budynków obejmującego działkę oznaczoną numerem ewidencyjnym [...] położoną w J. Gmina U. oraz kopii mapy sytuacyjno-wysokościowej obejmującej działkę [...], w części zabudowanej budynkami leśniczówki (gajówki), położonej w bezpośrednim sąsiedztwie Gminy D. Oświadczył, że niezwłocznie po otrzymaniu odpowiedzi dokumenty zostaną przesłane do Sądu. W odpowiedzi na wniosek Wójt Gminy U. podniósł, że M. S. nigdy nie korzystał ze świadczeń pomocy społecznej udzielanej przez Ośrodek Pomocy Społecznej w S., gdyż te świadczenia były udzielane przez Ośrodek Pomocy Społecznej w D. Wynikało to z faktu, że M. S. mieszka na terenie Gminy D. Z ustaleń poczynionych przez Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w U. wynika, że M. S. nie zmienił miejsca zamieszkania. Nadal mieszka na terenie Gminy D., o czym świadczy chociażby fakt, iż nie miał wątpliwości, do którego ośrodka pomocy społecznej winien zwrócić się z wnioskiem o skierowanie do domu pomocy społecznej. Odnosząc się do twierdzeń Wójta Gminy D., że adres zamieszkania wnioskodawcy: B., [...] D. stanowi, iż jest to działka nr [...] położona w J. gmina U., organ wskazał, iż powyższe nie odpowiada prawdzie. W ocenie Wójta Gminy U., nie może być tak, iż adres zamieszkania danej osoby dotyczy dwóch różnych gmin. Jeżeli wnioskodawca mieszka pod adresem na terenie Gminy D., to nie może mieszkać pod adresem w Gminie U. Wójt Gminy D. w ogóle nie wyjaśnił, czy adres zamieszkania wnioskodawcy pokrywa się z jego adresem zameldowania, a także czy mieszka on pod adresem zameldowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje. Zgodnie z art. 4 w związku z art. 15 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.), sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Nie ulega wątpliwości, że z uwagi na uczestniczące strony, w niniejszej sprawie mowa być może tylko o sporze kompetencyjnym, bowiem Wójt Gminy D. i Wójt Gminy U. są organami wykonawczymi gmin. Jednak, o sporze w rozumieniu powyższych przepisów, można mówić dopiero wtedy, kiedy organy zainteresowane w sprawie w drodze wszelkich dostępnych metod wykładni prawa, analizując wszystkie obowiązujące w tym zakresie przepisy prawa, dojdą do przekonania, że nie są w stanie jednoznacznie określić, który z nich jest właściwy w sprawie. Przez spór należy więc rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia sprawy (spór pozytywny) albo gdy każdy z organów uważa się za niewłaściwy do załatwienia sprawy (spór negatywny), przy czym żaden z organów pozostając w sporze nie podejmuje stosownego rozstrzygnięcia oczekując na zajęcie stanowiska przez ten właściwy. Ponadto, warunkiem rozpatrzenia sporu kompetencyjnego jest precyzyjne ustalenie stanu faktycznego, który podlega unormowaniu w oznaczonym stanie faktycznym, w którym ma być rozstrzygana przedmiotowa sprawa przez właściwy organ. W rozważanym przypadku powyższa przesłanka nie została jednak spełniona. Spór między organami w tej sprawie jest bowiem sporem co do faktów, a nie co do prawa. Jak wynika z akt sprawy, obie strony zgadzają się co do tego, że wniosek M. S. dotyczy skierowania do domu pomocy społecznej w D. (a nie umieszczenia w takim domu). Obie strony wskazują jako właściwy w tej sprawie art. 101 ust. 1 w związku z 59 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społeczne (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r., poz. 182). W myśl art. 101 ust. 1 tej ustawy, właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. W kwestii określenia miejsca zamieszkania obie strony trafnie wskazują na art. 25 Kodeksu cywilnego, w myśl którego, miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. Należy przypomnieć, że M. S. zameldowany jest D., co jest bezsporne. Drugą okolicznością podnoszoną we wniosku o rozstrzygnięcie sporu przez Wójta tej Gminy jest fakt, że dom w którym mieszka wnioskodawca, położony jest na nieruchomości oznaczonej jako dz. [...] w miejscowości J. w gminie U. Jednak w odpowiedzi na wniosek do NSA, Wójt Gminy U. stwierdza, że w sprawie w ogóle nie wyjaśniono, czy wnioskodawca mieszka pod adresem zameldowania i czy adres zamieszkania wnioskodawcy pokrywa się z adresem zameldowania. Zgodzić się też należy ze stwierdzeniem, że nie może być tak, iż adres zamieszkania danej osoby dotyczy dwóch różnych gmin. W istocie więc organy nie spierają się, jakie przepisy prawa winny mieć w sprawie zastosowanie, w tym dotyczące organu właściwego, lecz przedstawiają rożne interpretacje stanu faktycznego. Skoro przedmiotem sporu między organami jest nieustalony jednoznacznie stan faktyczny sprawy, tzn., że spór jest sporem co do faktów, a nie sporem co do prawa. Do kompetencji Naczelnego Sądu Administracyjnego nie należy natomiast dokonywanie ustaleń faktycznych w sprawach o rozstrzygnięcie sporu o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 15 § 2 w związku z art. 151, art. 64 § 3 i art. 193 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.