II SAB/Gd 170/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Górska Sędzia WSA Janina Guść Protokolant: Starszy sekretarz sądowy Agnieszka Szczepkowska po rozpoznaniu w dniu 14 stycznia 2015 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi B. B. na bezczynność Sądu Dyscyplinarnego Pomorskiej Izby Adwokackiej w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia: 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić skarżącemu B. B. ze Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku uiszczony wpis od skargi w kwocie 100 zł (sto złotych). B. B. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Gdańsku na bezczynność Sądu Dyscyplinarnego Izby Adwokackiej w przedmiocie nierozpatrzenia jego wniosku z dnia 7 stycznia 2014 r. o udostępnienie informacji publicznej. W odpowiedzi na skargę Sąd Dyscyplinarny Izby Adwokackiej (dalej w skrócie określany jako "Sąd Dyscyplinarny") wniósł o jej odrzucenie na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej w skrócie jako "p.p.s.a."). W uzasadnieniu Sąd Dyscyplinarny wyjaśnił, że wniosek B. B. z dnia 7 stycznia 2014 r. o udostępnienie wszystkich orzeczeń wydawanych w ramach postępowań dyscyplinarnych za lata 2012 i 2013, wpłynął na skrzynkę poczty elektronicznej Okręgowej Rady Adwokackiej. Sąd Dyscyplinarny zwrócił uwagę, że jest odrębnym organem od Okręgowej Rady Adwokackiej. Pomiędzy Okręgową Radą Adwokacką, do której zwrócił się skarżący z wnioskiem z dnia 7 stycznia 2014 r., a Sądem Dyscyplinarnym, którego bezczynność jest przedmiotem skargi, brak jest zatem tożsamości podmiotowej. Skoro więc wniosek skarżącego o udostępnienie informacji publicznej nie był skierowany do Sądu Dyscyplinarnego, to organ ten nie może występować w postępowaniu jako strona. Rozpoznając niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny może merytorycznie rozpoznać skargę jedynie w sytuacji, gdy brak jest formalnych przeszkód do jej rozpoznania. Sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada zatem dopuszczalność skargi, dokonując ustaleń, czy nie zachodzi żadna z przesłanek jej odrzucenia wymienionych w art. 58 p.p.s.a. Odrzucenie skargi jest następstwem jej niedopuszczalności, a więc sytuacji, w której sąd administracyjny nie może przyjąć skargi do merytorycznego rozpoznania i rozstrzygnięcia. Skarga jest niedopuszczalna w sytuacji, gdy nie spełnia ustawowo określonych wymagań, a więc warunków odnoszących się do podmiotu wnoszącego skargę, przedmiotu skargi, jej formy i treści. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 5 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę między innymi w sytuacji gdy jedna ze stron nie ma zdolności sądowej. Wskazać przy tym należy, że stronami postępowania sądowoadministracyjnego, w myśl art. 32 p.p.s.a., są skarżący oraz podmiot, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Stosownie zaś do art. 25 § 1 p.p.s.a. zdolność sądową, a więc zdolność występowania przed sądem administracyjnym jako strona, ma osoba fizyczna i osoba prawna. Zdolność sądową mają także państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej oraz organizacje społeczne nieposiadające osobowości prawnej (§ 2), inne jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, jeżeli przepisy prawa dopuszczają możliwość nałożenia na te jednostki obowiązków lub przyznania uprawnień lub skierowania do nich nakazów i zakazów, a także stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (§ 3) oraz organizacje społeczne, choćby nie posiadały osobowości prawnej, w zakresie ich statutowej działalności w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób (§ 4). Przedmiotowa skarga zarzuca bezczynność w zakresie udzielenia informacji w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2014 r., poz. 782). Ustawa ta w art. 4 ust. 1 stanowi, że obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1) organy władzy publicznej, 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych, 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. W skardze wniesionej w niniejszej sprawie skarżący wskazał jako podmiot, któremu zarzuca bezczynność "Sąd Dyscyplinarny Okręgowej Rady Adwokackiej". Zdaniem Sądu, powyższe określenie podmiotu, któremu zarzucono bezczynność, stanowi jedynie nieścisłość, ponieważ skarżącemu chodziło w istocie o Sąd Dyscyplinarny Izby Adwokackiej. Zgodnie z art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2014 r., poz. 635 ze zm.) adwokatura zorganizowana jest na zasadach samorządu zawodowego. Organami adwokatury są: Krajowy Zjazd Adwokatury, Naczelna Rada Adwokacka, Wyższy Sąd Dyscyplinarny oraz Wyższa Komisja Rewizyjna (vide art. 9 ust. 1 ww. ustawy). Z art. 39 ww. ustawy wynika zaś, że sąd dyscyplinarny stanowi jeden z organów izby adwokackiej, która nie jest organem adwokatury. Należy również zauważyć, że zgodnie z art. 10 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze, wyłącznie Naczelna Rada Adwokacka, izby adwokackie i zespoły adwokackie mają osobowość prawną. Z powyższych regulacji wynika, że sąd dyscyplinarny izby adwokackiej nie posiada odrębnej podmiotowości (zdolności) prawnej, albowiem żaden z przepisów powołanej wyżej ustawy takiej osobowości mu nie przyznaje. Co za tym idzie, nie posiada także zdolności sądowej, a tym samym nie może być stroną w postępowaniu ze skargi na bezczynność w sprawie udostępnienia informacji publicznej. Dodać także należy, że z przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej nie wynika, by zawierała ona odrębne, szczególne unormowania, które wyposażałyby sąd dyscyplinarny izby adwokackiej w zdolność sądową i pozwalały występować mu samodzielnie w postępowaniu sądowoadministracyjnym. W świetle powyższych rozważań stwierdzić należy, że skierowanie skargi na bezczynność przeciwko Sądowi Dyscyplinarnemu Pomorskiej Izby Adwokackiej jest niedopuszczalne z uwagi na brak jego zdolności sądowej, który nie podlega uzupełnieniu w trybie art. 31 § 1 p.p.s.a. Takie samo stanowisko – odnośnie braku zdolności sądowej sądu dyscyplinarnego izby adwokackiej - wyraził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w postanowieniach z dnia 20 października 2014 r., sygn. IV SAB/Gl 134/14 oraz z dnia 6 października 2014 r., sygn. IV SAB/Gl 117/14 (dostępne na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Podobne stanowisko zaprezentowane zostało również w postanowieniach innych sądów administracyjnych, m. in. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 29 sierpnia 2014 r., sygn. II SAB/Kr 301/14, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 2 września 2014 r., sygn. II SAB/Bd 82/14, a także Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 3 września 2014 r., sygn. II SAB/Lu 332/14 (dostępne na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Wprawdzie orzeczenia te dotyczą braku zdolności sądowej okręgowych sądów dyscyplinarnych izb radców prawnych, jednak ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 637 ze zm.) zawiera analogiczne regulacje dotyczące omawianej kwestii. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 p.p.s.a. O zwrocie uiszczonego wpisu sądowego orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 tejże ustawy.