VII SA/Wa 1192/14
WyrokWSA w Warszawie2015-01-14
Skład orzekający: Maria Tarnowska, Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Krystyna Tomaszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji prawidłowo wznowił postępowanie administracyjne, mimo że wniosek o wznowienie został złożony po upływie terminu określonego w art. 148 § 1 k.p.a.?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, stwierdzając naruszenie przez organy administracji art. 148 § 1 k.p.a. Organ administracji nie zbadał z urzędu, czy wniosek o wznowienie postępowania został złożony w ustawowym terminie, co stanowi rażące naruszenie prawa i podważa zasadę trwałości decyzji administracyjnych. Wznowienie postępowania pomimo uchybienia terminu jest niedopuszczalne.Stan faktyczny
Skarżący W. P. złożył wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją nakazującą rozbiórkę budynku, powołując się na nowe dowody w postaci mapy z 1984 r. Organy administracji utrzymały w mocy decyzję odmowną w przedmiocie uchylenia decyzji rozbiórkowej, uznając, że przedstawiona mapa nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów k.p.a. dotyczących wznowienia postępowania oraz prawa budowlanego. Sąd uchylił decyzje organów, stwierdzając naruszenie przepisów proceduralnych dotyczących terminu do złożenia wniosku o wznowienie.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zasądził od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Tarnowska, , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. Joanna Piątek-Macugowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi W. P. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2014 r. znak [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego W. P. kwotę 457 zł (czterysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r., znak: [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania W. P., utrzymał w mocy decyzję nr [...] z dnia [...] lutego 2014 r., którą [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił uchylenia własnej decyzji nr [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r., utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] nr [...] z dnia [...] lutego 2009 r., nakazującą W. P. wykonanie rozbiórki budynku mieszkalnego położonego na działce nr ew. [...] przy ul. [...] w [...].
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że W. P. złożył wniosek o wznowienie postępowania, oparty o przesłankę z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. wskazując, że wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, w postaci odpisu mapy terenu obr. [...] poświadczonej przez Powiatowy Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej Dział Map i Dokumentów Geodezyjnych i Kartograficznych w [...] za zgodność z oryginałem przyjętym do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w 1984 r. i zaewidencjonowanej pod nr [...] z której wynika, że budynek mieszkalny zlokalizowany na działce nr ewid. [...] przy ul. [...] w [...] istniał już w 1984 r.
Starosta [...] w piśmie z dnia [...] września 2013 r., znak: [...] wyjaśnił, że na powyższej mapie błędnie wskazano rok przyjęcia do Zasobu Geodezyjnego - powinien być 1986 r., a nie 1984 r.
W ocenie GINB wynikająca z przedstawionej mapy terenu okoliczność istnienia budynku mieszkalnego objętego nakazem rozbiórki nie stanowi przesłanki, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Organ powołał się na protokół oględzin z dnia [...] czerwca 2009r z którego wynika, że na działce nr ewid. [...] przy ul. [...] w [...] znajduje się budynek mieszkalny o konstrukcji murowanej z dachem dwuspadowym , który został rozbudowany w rzucie poziomym i nadbudowany o poddasze użytkowe. Stan zaawansowania robót na dzień kontroli – surowy otwarty, brak stolarki okiennej i pokrycia dachowego. W. P. oświadczył do protokołu oględzin, że budynek w postaci przed rozbudowaniem istniał ok. 50 lat. W trakcie prowadzonego postępowania inwestor nie przedstawił pozwolenia na budowę ani zatwierdzonego projektu budowlanego.
Ponieważ obiekt ten został zlokalizowany częściowo w odległości mniejszej niż 1,50 m od granicy sąsiedniej działki, naruszone zostały przepisy § 12 ust. 6 i 7 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75 poz. 690 ze zm.), co skutkowało wydaniem decyzji o rozbiórce.
Zdaniem organu odwoławczego wskazany przez skarżącego dowód w postaci przedmiotowej mapy terenu pozostaje bez znaczenia dla wydanego rozstrzygnięcia. Przedłożona mapa nie świadczy o tym, że obiekt powstał legalnie, ani nie może być traktowana jako dokument stanowiący podstawę do jego legalizacji. Przedstawia ona jedynie stan zagospodarowania działki w 1986 r. Organ odwoławczy podkreślił, że w postępowaniu zwykłym organy posiadały wiedzę, że budynek przed rozbudową istniał ok. 50 lat. Ponadto z przedstawionej mapy wynika, że faktycznie usytuowanie spornego budynku od 1986 r. uległo zmianie. Nie zmienia to jednak faktu, że budynek mieszkalny na działce nr ewid. [...] przy ul. [...] w [...] został rozbudowany i nadbudowany po 1995 r., co potwierdzają ustalenia dokonane w trakcie przeprowadzonej kontroli. Brak jest ponadto dokumentów potwierdzających legalność wykonanych przez W. P. robót. Co więcej, z pisma Starosty [...] z dnia [...] stycznia 2014 r., znak: [...] wynika, że organ ten nie posiada również w rejestrach za lata 1978-1999 wpisu o wydanie pozwolenia na budowę przedmiotowego budynku mieszkalnego, a więc sprzed rozbudowy.
W tej sytuacji, w ocenie organu odwoławczego, przedstawiona przez skarżącego mapa nie może zostać uznana za dowód istotny w sprawie skutkujący uchyleniem decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2009 r. utrzymującej w mocy decyzję rozbiórkową PINB w [...] z dnia [...] lutego 2009r.
Organ odwoławczy podzielił stanowisko [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego zaprezentowane w zaskarżonej decyzji nr [...] z dnia [...] lutego 2014 r. wydanej w trybie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a..
Jednocześnie organ odwoławczy za bezpodstawny uznał wniosek skarżącego o dopuszczenie dowodu z zeznań świadków na okoliczność ustalenie, że kwestionowany budynek mieszkalny istniał co najmniej od 1984r, gdyż zdaniem organu wskazana okoliczność jest bezsporna.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł W. P. zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie:
1. art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, co przełożyło się na uznanie, że ujawnienie poświadczonej za zgodność z oryginałem przez Powiatowy Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej Dział Map i Dokumentów Geodezyjnych i Kartograficznych w [...] odpis mapy terenu zaewidencjonowanej pod nr [...] nie jest istotnym dla sprawy nowym dowodem i pozostaje bez znaczenia dla wydanego rozstrzygnięcia;
2. art. 151 § 1 pkt 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, co przełożyło się na uznanie, że pomimo ujawnienia istotnego dla sprawy nowego dowodu, nieznanego organowi w dniu wydawania decyzji, w postaci poświadczonej za zgodność z oryginałem przez Powiatowy Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej Dział Map i Dokumentów .Geodezyjnych i Kartograficznych w [...] odpis mapy terenu zaewidencjonowanej pod nr [...], nie należy uchylić zaskarżonej decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego i wydać nowej decyzji rozstrzygającej co do istoty sprawy;
3. art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo Budowlane w ten sposób, że organ odwoławczy nakazał rozbiórkę całego budynku mieszkalnego, w okolicznościach faktycznych, które wskazują, iż rozbudowana została jedynie część budynku, a cały budynek posadowiony został na działce około roku 1965.
4. art. 103 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo Budowlane w ten sposób, że do budynku wzniesionego przez dniem wejścia w życie obecnie obowiązującej ustawy zastosował przepisy ustawy obowiązującej, a nie ustawy poprzedzającej z 1974 roku.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi wskazał, że "w dniu [...] października 2010r powziął wiadomość, iż Powiatowy Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej Dział Map i Dokumentów Geodezyjnych i Kartograficznych w [...] poświadczył za zgodność z oryginałem mapę terenu obr. [...] z 1984r nr [...] znajdującą się w zasobie państwowego zespołu geodezyjnego i kartograficznego".
Był to dowód na to, że budynek mieszkalny zlokalizowany na działce nr ewid. [...] przy ul. [...] w [...] istniał na przedmiotowym terenie przynajmniej od 1984 r, zatem ok 30 lat przed wydaniem decyzji nakazującej rozbiórkę całego budynku. Zdaniem skarżącego nakaz rozbiórki całego budynku jest uzasadniony jedynie, gdy cały ten obiekt stanowi samowolę budowlaną. W niniejszej sprawie tylko część budynku stanowi samowolę, a zatem nakazywanie rozbiórki całego budynku mieszkalnego, który powstał ponad 40 lat temu jest nieuzasadnione.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas prezentowaną argumentację.
Zdaniem organu przedłożona mapa nie świadczy o tym, że obiekt powstał legalnie, ani nie może być traktowana jako dokument stanowiący podstawę do jego legalizacji. Przedstawia ona jedynie stan zagospodarowania działki w 1986 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, a więc polega na weryfikacji decyzji organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego.
Zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), Sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Sąd stwierdził, że postępowanie administracyjne przeprowadzone zostało przez organy obu instancji z naruszeniem art. 148 § 1 k.p.a. i z tych względów, a nie z powodów wskazanych w skardze, uchylił zaskarżone decyzje.
Na wstępie należy zaznaczyć, iż postępowanie o wznowienie składa się z dwóch faz.
W fazie pierwszej organ bada czy wniosek o wznowienie opiera się na podstawach wymienionych w art. 145 § 1 k.p.a. i czy zachowany został termin do złożenia wniosku przewidziany w art. 148 k.p.a.
W tej fazie postępowania organ bada również, czy nie występują negatywne przesłanki przedmiotowe dla wznowienia postępowania oraz czy wniosek pochodzi od strony postępowania.
Jeżeli przeszkody formalne nie występują to wówczas organ wszczyna i przeprowadza postępowanie w trybie art. 149 § 1 i 2 k.p.a., które kończy wydaniem decyzji na podstawie art. 151 k.p.a.
W rozpatrywanej sprawie w ocenie sądu organ nie zbadał, czy wniosek o wznowienie postępowania został złożony z zachowaniem terminu, wskazanego w art. 148 § 1 pkt 1 k.p.a.
Zgodnie z art. 148 § 1 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji państwowej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji w terminie 1 miesiąca od dnia w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania.
Wniosek strony skarżącej o wznowienie postępowania z dnia [...] października 2010r został wniesiony na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. .
Do wniosku załączona jest koperta na której widnieje stempel nadania wniosku do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] listem poleconym w dniu [...] maja 2013 r.
Wniosek o wznowienie wpłynął do Kancelarii w dniu [...] maja 2013 r.
Przyczyną wznowienia jak wynika z wniosku było powzięcie przez skarżącego w dniu [...] października 2010 r. wiadomości, iż Starosta [...] Powiatowy Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej Dział Map i Dokumentów Geodezyjnych i Kartograficznych w [...] poświadczył za zgodność z oryginałem mapę terenu obr. [...] z 1984 r. nr [...] znajdującą się w zasobie państwowego zespołu geodezyjnego i kartograficznego. Na dowód powyższego skarżący do wniosku załączył mapę terenu z 1984 r., nr [...].
W związku z wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r., utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] nr [...] z dnia [...] lutego 2009 r., nakazującą W. P. wykonanie rozbiórki budynku mieszkalnego, organ nadzoru budowlanego stopnia wojewódzkiego pismem z dnia [...] września 2013r zwrócił się do Starosty [...] Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej o przesłanie uwierzytelnionego wyrysu z mapy zasadniczej terenu działki nr ew. [...] przyjętej do zasobu geod.nr [...] w roku 1984 r.
W odpowiedzi Starosta [...] pismem z dnia [...] października 2013 r., znak: [...] przesłał uwierzytelniony wtórnik wyrysu z mapy zasadniczej terenu działki nr ew. [...] przy ul. [...] w [...] wykonany w ramach zlecenia nr [...] wydany zleceniodawcy w dniu [...] lutego 2010r.
Jednocześnie Starosta [...] poinformował, że został błędnie wpisany rok przyjęcia do Zasobu Geodezyjnego w sygnaturze wydanej mapy. Powinien być 1986r, a nie 1984r (...).
Z informacji uzyskanej telefonicznie w dniu [...] stycznia 2015 r. od pracownika Starostwa Powiatowego w [...] wynika, że zleceniodawcą był skarżący W. P.
Przytoczona treść pisma Starosty [...] z dnia [...] października 2013 r., znak [...] świadczyłaby o tym, że skarżącemu w dniu [...] lutego 2010 r. wydano uwierzytelniony wyrys z mapy zasadniczej terenu działki nr ew. [...] przy ul. [...] w [...] wykonany w ramach zlecenia nr [...].
Z postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r., którym wznowione zostało postępowanie nie wynika, aby organ wzywał skarżącego do udowodnienia, w jakiej dacie dowiedział się o uwierzytelnionej przez Starostę [...] mapie terenu obr. [...] z 1984 r. nr [...], znajdującej się w zasobie państwowego zespołu geodezyjnego i kartograficznego.
Jak również nie wynika, dlaczego organ dał wiarę skarżącemu, że w dniu [...] października 2010 r. powziął wiadomość, iż Powiatowy Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej Dział Map i Dokumentów Geodezyjnych i Kartograficznych w [...] poświadczył za zgodność z oryginałem mapę terenu obr. [...] z 1984 r. nr [...] znajdującą się w zasobie państwowego zespołu geodezyjnego i kartograficznego.
Ponadto wniosek o wznowienie postępowania, na którym widnieje data [...] października 2010 r. wpłynął do Kancelarii w dniu [...] maja 2013 r., a z daty stempla pocztowego na liście poleconym dołączonym do wniosku wynika, że został nadany w dniu [...] maja 2013 r.
Skoro z wniosku skarżącego wynika, że o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania dowiedział się w dniu [...] października 2010 r., to podanie o wznowienie powinno zostać złożone w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym skarżący dowiedział się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania.
Zachowanie terminu miesięcznego musi być przez stronę udowodnione ze ścisłością dostateczną do ustalenia, że jej podanie o wznowienie wpłynęło przed upływem terminu jednomiesięcznego od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania.
Natomiast organ administracji obowiązany jest z urzędu badać zachowanie tego terminu.
W rozpoznawanej sprawie skarżący nie udowodnił, w jakiej dacie dowiedział się o uwierzytelnionej mapie, a organ nie zbadał z urzędu zachowania terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 k.p.a.
Podkreślić należy, iż wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania na wniosek pomimo uchybienia terminu stanowi rażące naruszenie prawa, godzi bowiem w zasadę ogólną trwałości decyzji administracyjnych.
Ponownie rozpatrując sprawę organ powinien ustalić, czy wniosek o wznowienie został złożony w ustawowym terminie wynikającym z art. 148 § 1 k.p.a.
Z uwagi na naruszenie wskazanego przepisu postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) uchylił obie zaskarżone decyzje.
Zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku na zasadzie art. 152 w/w ustawy, a orzeczenie o kosztach znajduje oparcie w art. 200 powołanej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło