III SA/Lu 518/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Zalewski (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Sędzia WSA Grzegorz Wałejko, Protokolant Specjalista Wiesława Dudek, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 15 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi decyzję F. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] marca 2014 r., nr [...] w przedmiocie cofnięcia zezwolenia w części dotyczącej punktu gier I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji; II. zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz F. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. kwotę 457 zł (czterysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r., nr [...], Dyrektor Izby Skarbowej w L. udzielił "F." Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w W. zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych na terenie województwa lubelskiego. W załączniku nr 1 do decyzji wymieniono miejsca, w których zlokalizowane są punkty do gier na automatach o niskich wygranych. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2013 r. Dyrektor Izby Celnej w B. P. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie cofnięcia zezwolenia z dnia [...] sierpnia 2009 r. w części dotyczącej punktu gier wskazanego w pozycji [...]1 załącznika nr 1 do w/w decyzji. Decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r., nr [...], Dyrektor Izby Celnej w B. P. cofnął zezwolenie z dnia [...] sierpnia 2009 r. w części dotyczącej punktu gier w pozycji nr [...] załącznika nr 1. Następnie, decyzją z dnia [...] marca 2014 r., nr [...], Dyrektor Izby Celnej w B. P. utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] stycznia 2014 r. W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, że w niniejszej sprawie zaistniała przesłanka niewykonywania przez skarżącą działalności objętej zezwoleniem w punkcie gier wskazanym w pozycji nr [...] załącznika nr 1 przez okres dłuższy niż 6 miesięcy. Przyczyną zaprzestania wykonywania działalności była niska rentowność punktu gier, w związku z czym władający lokalem nie był zainteresowany dalszym wydzierżawianiem powierzchni pod automaty. W ocenie organu powyższe okoliczności nie stanowią siły wyższej uniemożliwiającej spółce skuteczne prowadzenie działalności gospodarczej. Okoliczności takiej nie stanowi również wprowadzenie ustawy o grach hazardowych i związany z nią zakaz zmiany lokalizacji punktów gier na automatach o niskich wygranych, czy też zwiększenie wysokości podatku od gier. Cofnięcie zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych, na podstawie art. 59 pkt 4 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201, poz. 1540 z późn. zm.), dalej: ustawa o grach hazardowych było zatem uzasadnione. Odnosząc się do zarzutu braku skuteczności ustawy o grach hazardowych w związku z brakiem notyfikacji zgodnie z dyrektywą 98/34/WE, organ odwoławczy podniósł, art. 59 pkt 4 ustawy o grach hazardowych nie ustanawia żadnych zakazów i nie wprowadza nowej regulacji wobec działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych. Przepis ten powiela co do istoty przepis art. 52 ust. 2 pkt 4 poprzedniej ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach hazardowych i zakładach wzajemnych. Celem wyżej wymienionych regulacji jest i było włącznie dostosowanie określonego stanu prawnego wynikającego z udzielonego zezwolenia do występującego w konkretnym miejscu prowadzenia gier stanu faktycznego. Zakwestionowany przez skarżącą przepis art. 59 pkt 4 ustawy o grach hazardowych nie stanowi przepisu, który może powodować ograniczenie lub stopniowe uniemożliwienie prowadzenia gier na automatach niskich wygranych poza kasynami i salonami gry, tak jak ma to miejsce w przypadku przepisów przejściowych ustawy o grach hazardowych objętych pytaniami prejudycjalnymi do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawach połączonych C-213/11, C-214/11, C-217/11. Organ uznał, że skoro nie ma podstaw do stwierdzenia technicznego charakteru przepisu art. 59 pkt 4 ustawy o grach hazardowych, to nie zachodzi również przesłanka do poddania tego przepisu procedurze notyfikacji, określonej w art. 8 dyrektywy 98/34/WE. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie spółka "F." zaskarżyła powyższą decyzję Dyrektora Izby Celnej w całości, wniosła o jej uchylenie oraz zasądzenie kosztów postępowania. Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 129 ust. 2, art. 135 ust. 2, art. 138 ust. 1 i art. 144 w związku z art. 4 ust. 1 lit. a, art. 6 ust. 1, art. 14 ust. 1, art. 15 ust. 1 oraz art. 59 pkt 4 ustawy o grach hazardowych w związku z art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w B. P. wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 127 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012 r., poz. 749 z późn zm.), dalej: Ordynacja podatkowa lub o.p., postepowanie podatkowe jest dwuinstancyjne. W przypadku decyzji dyrektora izby celnej, środkiem prawnym pozwalającym na wszczęcie postepowania odwoławczego jest odwołanie (art. 221). Powyższe wiąże się z uprawnieniem strony do dwukrotnego rozpoznania sprawy przez organ podatkowy. Skorzystanie z tego uprawnienia nie jest jednak obligatoryjne i zależy od swobodnej decyzji strony postępowania. Wszczęcie postepowania odwoławczego z urzędu jest niedopuszczalne (por. wyrok NSA z 25 maja 1984 r., sygn. akt II SA 2048/83, B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks Postępowania Administracyjnego. Komentarz.). Z akt sprawy wynika, że decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r. Dyrektor Izby Celnej w B. P. cofnął "F." Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w W. zezwolenie z dnia [...] sierpnia 2009 r. w części dotyczącej punktu gier w pozycji nr [...] załącznika nr 1. W dniu [...] lutego 2014 r. pełnomocnik Spółki przesłał do organu odwołanie od powyższej decyzji. Pismo opatrzone zostało imieniem i nazwiskiem pełnomocnika skarżącej Spółki w formie pisma komputerowego, nie zostało jednak przez niego podpisane. Stosownie do art. 168 § 1 o.p., podania (żądania, wyjaśnienia, odwołania, zażalenia, ponaglenia, wnioski) mogą być wnoszone pisemnie lub ustnie do protokołu, a także za pomocą środków komunikacji elektronicznej przez elektroniczną skrzynkę podawczą organu podatkowego, utworzoną na podstawie ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne, lub portal podatkowy. Stosownie zaś do § 3 powyższego przepisu, podanie wniesione pisemnie albo ustnie do protokołu powinno być podpisane przez wnoszącego, a protokół ponadto przez pracownika, który go sporządził. Jeżeli podanie wnosi osoba, która nie może lub nie umie złożyć podpisu, podanie lub protokół podpisuje za nią inna osoba przez nią upoważniona, czyniąc o tym wzmiankę obok podpisu. Zgodnie z powyższym, podanie (w rozpoznawanej sprawie odwołanie), aby mogło być uznane za czynność prawnie skuteczną, powinno spełniać określone tym przepisem wymogi co do formy oraz co do treści. W szczególności, podanie wniesione pisemnie powinno być podpisane przez wnoszącego. Dopiero bowiem złożenie podpisu pod treścią podania oznacza, że mamy do czynienia z uzewnętrznionym oświadczeniem woli lub wiedzy określonej osoby, która złożyła podpis (wyrok WSA w Warszawie z dnia 11 lutego 2008 r., sygn. akt III SA/Wa 1719/07). O ile nie zachodzi przypadek z art. 168 § 3a Ordynacji podatkowej, podpis pod odwołaniem powinien być złożony własnoręcznie przez wnoszącego odwołanie. Opatrzenie pisma jedynie pieczątką imienną czy jakąkolwiek formą pisma maszynowego czy komputerowego, tak jak to miało miejsce w rozpoznawanej sprawie, nie spełnia wymogu przewidzianego w art. 168 § 3 Ordynacji podatkowej. W sytuacji, gdy strona wniosła odwołanie bez złożenia pod nim własnoręcznego podpisu, organ powinien wezwać ją w trybie art. art. 169 Ordynacji podatkowej do usunięcia w terminie 7 dni braków formalnych odwołania poprzez jego podpisanie, pod rygorem pozostawienia odwołania bez rozpoznania. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalony jest pogląd, że uznanie za odwołanie pisma nie podpisanego przez wnioskodawcę powoduje, że organ II instancji bez podstawy prawnej wystąpił w charakterze organu podatkowego. Naruszenie takie stanowi rażące naruszenie prawa (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 28 stycznia 2010 r. I SA/Po 759/09 i z dnia 7 kwietnia 2011 r., IV SA/Po 1005/10, wyrok WSA w Lublinie z dnia 4 marca 2010 r., II SA/lu 818/09 oraz wyrok WSA w Krakowie z dnia 5 lutego 2014 r., I SA/Kr 1685/13). W świetle powyższego, rozpoznając niepodpisane odwołanie, a więc wniesione nieskutecznie, Dyrektor Izby Celnej w B. P. dopuścił się rażącego naruszenia prawa, co skutkuje stwierdzeniem nieważności zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.z z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), dalej: p.p.s.a. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy skorzysta z instrumentu prawnego umożliwiającego mu konwalidację wskazanego braku odwołania, a następnie w zależności od wyniku podjętych działań podejmie odpowiednie kroki znajdujące oparcie w obowiązujących przepisach prawa. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz w związku z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 r. poz. 490).