II FSK 1153/15
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2017-05-19
Skład orzekający: Jolanta Sokołowska, Krzysztof Winiarski, Bogusław Wolas
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny może wydać postanowienie o określeniu wysokości nieprzekazanej kwoty przez dłużnika zajętej wierzytelności bez przeprowadzenia kontroli, o której mowa w art. 71a § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jeśli materiał dowodowy pozwala na jednoznaczne stwierdzenie bezpodstawnego uchylania się od przekazania wierzytelności?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że postanowienie o określeniu wysokości nieprzekazanej kwoty przez dłużnika zajętej wierzytelności może zostać wydane bez przeprowadzenia kontroli, o której mowa w art. 71a § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jeżeli materiał dowodowy zgromadzony w sprawie, w tym informacje od samego dłużnika, pozwala na jednoznaczne stwierdzenie, że dłużnik bezpodstawnie uchyla się od przekazania zajętej wierzytelności organowi egzekucyjnemu. Przeprowadzenie kontroli jest uprawnieniem organu, a nie obligatoryjnym obowiązkiem, jeśli cel tej kontroli został osiągnięty innymi środkami.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła określenia przez organ egzekucyjny wysokości nieprzekazanej przez dłużnika zajętej wierzytelności. Organ egzekucyjny zajął wierzytelność A. L. wobec J. L. A. L. poinformował o zamiarze przekazywania zapłat na wskazany rachunek urzędu skarbowego. W trakcie czynności sprawdzających ujawniono fakturę VAT i dowody wpłat dokonane przez A. L. Organ egzekucyjny wydał postanowienie o określeniu wysokości nieprzekazanej wierzytelności, mimo braku przeprowadzenia formalnej kontroli. Organ II instancji utrzymał postanowienie w mocy, uznając, że cel kontroli został osiągnięty. WSA w Gliwicach oddalił skargę, a NSA oddalił skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną A. L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Zasądzono od A. L. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach kwotę 180 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Jolanta Sokołowska, Sędzia NSA Krzysztof Winiarski, Sędzia WSA (del.) Bogusław Wolas (sprawozdawca), Protokolant Natalia Narejko, po rozpoznaniu w dniu 19 maja 2017 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej A. L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 15 stycznia 2015 r. sygn. akt I SA/Gl 679/14 w sprawie ze skargi A. L. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach (obecnie: Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach) z dnia 22 kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości nieprzekazanej kwoty przez dłużnika zajętej wierzytelności 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od A. L. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach kwotę 180 (sto osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 15 stycznia 2015 r., sygn. akt I SA/Gl 679/14, WSA w Gliwicach, oddalił skargę A. L. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z dnia 22 kwietnia 2014 r., nr [...], w przedmiocie określenia wysokości nieprzekazanej kwoty przez dłużnika zajętej wierzytelności.
Przedstawiając stan sprawy, Sąd I instancji podał, że w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. do majątku J. L., organ egzekucyjny wystawił w dniu 18 grudnia 2013 r. zawiadomienie o nr [...] o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność pieniężną u dłużnika zajętej wierzytelności innego niż pracodawca, organ rentowy lub bank, tj. u A. L. (zwanego dalej skarżącym). Powyższe zawiadomienie doręczono dłużnikowi zajętej wierzytelności w dniu 31 grudnia 2013 r. i zobowiązanemu w dniu 30 grudnia 2013 r. Pismem z dnia 17 lutego 2014 r. A. L. poinformował, iż od dnia 8 lutego 2014 r. będzie przekazywał wszystkie zapłaty za faktury wystawione przez firmę F. na wskazany rachunek bankowy Urzędu Skarbowego. W trakcie czynności sprawdzających w związku ze złożoną w dniu 27 stycznia 2014 r. deklaracją VAT-7 za grudzień 2013 r. ujawniono fakturę VAT nr [...] wystawioną przez F. na kwotę netto 295.000,00 zł, VAT 67.850,00 zł zapłaconą gotówką. Ponadto skarżący przedstawił dowody wpłaty dokonane w dniach od 30 grudnia 2013 r. do 15 stycznia 2014 r.
Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. postanowieniem z dnia 5 marca 2014 r., nr [...], wydanym na podstawie art. 71a § 9 w zw. z art. 91 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 1015, dalej: "u.p.e.a."), określił wysokość nieprzekazanej zajętej wierzytelności zobowiązanego J. L. na podstawie zajęcia wierzytelności z dnia 18 grudnia 2013 r. o nr [...] w kwocie 317.550,00 zł.
Po rozpatrzeniu zażalenia, organ II instancji utrzymał ww. postanowienie w mocy. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia, powołano się na treść art. 71a § 9 u.p.e.a. i wskazano, że do wydania postanowienia, o którym mowa w tym przepisie, niezbędne jest łączne zrealizowanie dwóch przesłanek: dłużnik zajętej wierzytelności musi uchylać się od jej przekazania organowi egzekucyjnemu oraz jednocześnie to uchylanie się musi mieć charakter bezpodstawnego. Ponadto przed wydaniem postanowienia, o którym mowa w art. 71a § 9 u.p.e.a., konieczne jest przeprowadzenie przez organ egzekucyjny czynności kontrolnych wskazanych w art. 71 a § 1 u.p.e.a. chyba, że materiał dowodowy sprawy pozwoli na stwierdzenie, że doszło do bezpodstawnego uchylania się dłużnika od wpłaty zajętej wierzytelności.
Organ II instancji przyznał, że poza sporem pozostaje okoliczność, iż zaskarżone postanowienie wydane zostało bez przeprowadzenia kontroli o jakiej mowa w art. 71a § 1 u.p.e.a. Niemniej kontrola ta została określona przez ustawodawcę jako uprawnienie organu egzekucyjnego dla zabezpieczenia realizacji celów jakie zostały określone w postępowaniu egzekucyjnym. Celem tego postępowania jest jedynie ustalenie okoliczności wskazujących, czy dłużnik zajętej wierzytelności nie uchylił się bezpodstawnie od przekazania tej wierzytelności organowi egzekucyjnemu, który dokonał zajęcia. Jeżeli więc cel, dla którego przeprowadzenie kontroli zostało przewidziane zostaje zrealizowany bez konieczności jej przeprowadzenia, a w szczególności, gdy sam dłużnik zajętej wierzytelności informuje organ egzekucyjny o przekazaniu zobowiązanemu ściśle określonej kwoty i jednocześnie wskazuje okoliczności, które doprowadziły do przekazania tej kwoty, to można uznać, że nieprzeprowadzenie kontroli nie stanowi przeszkody do wydania postanowienia o jakim mowa w art. 71a § 9 u.p.e.a.
Organ II instancji nie zgodził się z twierdzeniem skarżącego, dotyczącym uznania zajęcia dopiero po dniu 8 lutego 2014 r. Wyjaśnił, że zawiadomienie o zajęciu zostało dokonane na podstawie art. 89 § 1 u.p.e.a. Zgodnie z art. 89 § 2 ustawy egzekucyjnej zajęcie wierzytelności zostało dokonane z chwilą doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu tj. w dniu 31 grudnia 2013 r. Zatem po dokonaniu zajęcia dłużnik bezpodstawnie uchylił się od przekazania organowi egzekucyjnemu kwoty 317.550,00 zł. Organ I instancji zasadnie nie wskazał kwoty przekazanej w dniu 30 grudnia 2013 r., bowiem została ona przekazana przed dokonanym zajęciem.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwach oddalając skargę na ww. postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach wskazał, że w rozpoznawanej sprawie zgodnie z treścią art. 89 § 2 u.p.e.a. zajęcie wierzytelności zostało dokonane z chwilą doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu. Skarżący otrzymał takie zawiadomienie w dniu 31 grudnia 2013 r. Z chwilą dokonania zajęcia wierzytelności pieniężnej dłużnik zajętej wierzytelności traci wszelkie uprawnienia do dysponowania zajętą wierzytelnością, a jego rola ogranicza się jedynie do przekazania kwoty zajętej wierzytelności organowi egzekucyjnemu. Sąd w pełni podzielił stanowisko WSA w Warszawie wyrażone w wyroku z dnia 7 stycznia 2005 r., sygn. akt III SA 77/03, w którym stwierdzono, że: "Przeprowadzenie przez organ egzekucyjny czynności kontrolnych wskazanych w art. 71a § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn.: Dz. U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968 z późn. zm.) przed wydaniem postanowienia, o którym mowa w art. 71a § 9 tej ustawy, nie jest konieczne, gdy materiał dowodowy sprawy, zgromadzony z uwzględnieniem przepisów art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 18 powyższej ustawy, pozwoli na stwierdzenie, że doszło do bezpodstawnego uchylania się dłużnika od wpłaty zajętej wierzytelności". Wskazał następnie, odnosząc się do stanu faktycznego sprawy, że okolicznością bezsporną jest, że postanowienie organu I instancji w przedmiocie określenia wysokości nieprzekazanej kwoty przez dłużnika zajętej wierzytelności wydane zostało bez przeprowadzenia kontroli o jakiej mowa w art. 71a § 1 u.p.e.a. Natomiast w dniu 18 lutego 2014 r. w Urzędzie Skarbowym w P. sporządzono protokół z przeprowadzonych czynności sprawdzających, przy udziale skarżącego, w związku ze złożonym w dniu 27 stycznia 2014 r. wraz z deklaracją VAT-7 za grudzień 2013 r. wnioskiem o zwrot nadwyżki podatku naliczonego nad należnym wskazanego w deklaracji VAT-7 za grudzień 2013 r. w wysokości 853.663,00 zł. W protokole wskazano, iż wśród dokumentów znajduje się faktura VAT nr [...] wystawiona przez F. na kwotę netto 295.000,00 zł, VAT 67.850,00 zł, zapłacona gotówką, skarżący przedstawił dowody wpłaty dokonane w dniach od 30 grudnia 2013 r. do 15 stycznia 2014 r. W sprawie zaszła zatem sytuacja, iż cel kontroli został osiągnięty, bez konieczności jej przeprowadzania. Sąd I instancji podał również, że nie potwierdził się zarzut, że dłużnik zajętej wierzytelności dokonał wcześniejszej zapłaty na rzecz swojego wierzyciela jeszcze przed doręczeniem zawiadomienia o zajęciu. Umowa modernizacji sieci zawarta w dniu 20 kwietnia 2013 r. pomiędzy P. a F. ustaliła sposób zapłaty za wykonane usługi. Z § 3 przedmiotowej umowy wynika, że strony za wykonanie przedmiotu umowy ustalają wynagrodzenie w kwocie 295.000 zł netto + VAT. Wynagrodzenie będzie płatne gotówką w formie ośmiu rat począwszy od dnia odbioru faktury VAT w siedzibie wykonawcy nie później niż w ciągu 14 dni od dnia wystawienia faktury. Natomiast faktura VAT nr [...] została wystawiona w dniu 30 grudnia 2013 r. przez F. na wskazaną w umowie kwotę. Wszystkie dowody KP z dni: 30 grudnia 2013 r., 31 grudnia 2013 r., 2 stycznia 2014 r., 3 stycznia 2014 r., 7 stycznia 2014 r., 9 stycznia 2014 r., 13 stycznia 2014 r., 15 stycznia 2014 r. zostały przedłożone przez skarżącego. Ponadto w dniu 30 grudnia 2013 r. dokonano przekazania usługi, o której mowa w § 1 wskazanej umowy, co potwierdza protokół zdawczo-odbiorczy uruchomienia usługi podpisany przez F. i P. Natomiast skarżący nie przedstawił dodatkowych dowodów KP, a jedynie za pismem z dnia 12 marca 2014 r. przedstawił pięć potwierdzeń przekazania zaliczek. Na marginesie Sąd I instancji wskazał, że pełnomocnik mylnie w skardze podaje datę 20 kwietnia 2014 r. zamiast 20 kwietnia 2013 r. jako datę przekazanie jednej z zaliczek. Sąd podał, że takie potwierdzenia zaliczek nie stanowią jakichkolwiek dokumentów księgowych. Ponadto Sąd zauważył, że umowa modernizacji sieci z dnia 20 kwietnia 2013 r. szczegółowo określa sposób zapłaty za wykonane usługi i budzi wątpliwości wpłacenie jednej z zaliczek, których nota bene ta umowa nie przewiduje, już w dacie zawarcia umowy oraz dokonywanie zapłaty przed wykonaniem usługi. Sąd I instancji zauważył również, że podnoszona przez pełnomocnika skarżącego okoliczność, iż skarżący nie mógł wystawić dokumentów KP, bo przebywał z rodziną w Wiśle nie ma jakiegokolwiek znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, zważywszy chociażby na odległość pomiędzy tą miejscowością a siedzibą firmy oraz fakt, że dokumenty te wystawił J. L. a nie A. L. i to J. L. potwierdził odbiór pieniędzy. W związku z tym Sąd I instancji stwierdził, że nie znalazł potwierdzenia zarzut naruszenia art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. oraz art. 78 § 1 k.p.a. w zw. z art.18 u.p.e.a. Odnosząc się natomiast do wskazanego w skardze naruszenia przepisów prawa materialnego, tj.: art. 21 ust. 1 pkt 6 Ustawy o rachunkowości z dnia 29 września 1994 r. (tj. Dz. U. z 2013 r. poz. 330 ze zm.), poprzez niewłaściwe jego niezastosowanie, polegające na przyjęciu dowodu KP nieposiadającego podpisu wystawcy dokumentu, Sąd zauważył, że są to dowody KP (kasa przyjmie), które wystawił J. L. a nie A. L. i to J. L. je podpisał. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa.
W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku, A. L. zarzucił:
1. naruszenie przepisów postępowania, które wywarło istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj.:
a. art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012, poz. 270 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", w zw. z art. 71a§9 u.p.e.a., poprzez oddalenie skargi w sytuacji, w której organy administracyjne bezpodstawnie uznały, że skarżący uchylił się od przekazania zajętej wierzytelności oraz bezpodstawnie określiły nieprzekazaną zajętą wierzytelność w sytuacji, w której wskazane kwoty opłacił on na rzecz dłużnika J. L. przed doręczeniem zawiadomienia o zajęciu wierzytelności;
b. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 71a§1 u.p.e.a. poprzez oddalenie skargi w sytuacji, w której organy administracyjne nie przeprowadziły kontroli prawidłowości realizacji zastosowanego środka egzekucyjnego w czasie gdy z okoliczności sprawy wynikał szereg wątpliwości, które powinny zostać zweryfikowane przez organ egzekucyjny i kontrola taka powinna być przeprowadzona;
c. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a., art. 77§1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy organy administracyjne nie przeprowadziły w należyty sposób postępowania dowodowego w sprawie zmierzającego do wykazania, że rzekomo nieprzekazane kwoty zostały wpłacone na rzecz dłużnika po otrzymaniu zawiadomienia o zajęciu wierzytelności,
d. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 78§1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez niewłaściwe jego niezastosowanie, polegające na nieuwzględnieniu zgłaszanych przez stronę dowodów KP jako dowodu świadczącego o uregulowaniu rzekomo zajętej wierzytelności przed doręczeniem zawiadomienia o zajęciu wierzytelności;
e. art. 141§4 p.p.s.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia wyroku nierozpatrującego w dostateczny sposób wszystkich kwestii podniesionych w toku postępowania i odnoszącego się lakonicznie i zdawkowo do zarzutu naruszenia prawa materialnego postawionego w skardze, a przez to uniemożliwiającego skuteczną kontrolę instancyjną zaskarżonego wyroku;
2. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
a. art. 21 ust. 1 pkt 6 ustawy o rachunkowości, poprzez niewłaściwe jego niezastosowanie, polegające na przyjęciu dowodu KP nieposiadającego podpisu wystawcy dokumentu jako wywierającego wpływ na sytuację prawną wystawcy (skarżącego).
W oparciu o powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez WSA w Gliwicach oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego od organu na rzecz skarżącego.
Odpowiadając na skargę kasacyjną, pełnomocnik organu wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżony wyrok nie narusza prawa.
Zgodnie ze znajdującym w sprawie zastosowanie art. 71a § 9 u.p.e.a - jeżeli w wyniku kontroli stwierdzono, że dłużnik zajętej wierzytelności bezpodstawnie uchyla się od przekazania zajętej wierzytelności albo części wierzytelności organowi egzekucyjnemu, organ ten wydaje postanowienie, w którym określa wysokość nieprzekazanej kwoty. Na postanowienie w sprawie wysokości nieprzekazanej kwoty przysługuje zażalenie. Wydanie postanowienia w przedmiocie określenia wysokości nieprzekazanej kwoty wierzytelności w postępowaniu egzekucyjnym wymaga więc stwierdzenia, że zostały spełnione wymogi wynikające z wyżej cytowanego przepisu. Pierwszym z nich jest wystąpienie bezpodstawnego uchylania się dłużnika zajętej wierzytelności od jej przekazania organowi egzekucyjnemu w całości bądź w części. Drugim natomiast przeprowadzenie czynności kontrolnych, na podstawie których organ dojdzie do przekonania, że dłużnik zajętej wierzytelności bezpodstawnie uchyla się od wpłaty zajętej wierzytelności. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 października 2016 r., sygn. akt II FSK 2831/14, a obecnie orzekający skład Sądu kasacyjnego w pełni pogląd ten podziela, o ile pierwsza z wymienionych przesłanek jest obligatoryjna i nie może być pominięta przez organ egzekucyjny, o tyle wystąpienie drugiej nie będzie konieczne, gdy materiał dowodowy sprawy - zgromadzony przy uwzględnieniu regulacji wynikających z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. - pozwoli na niewątpliwe stwierdzenie, że doszło do bezpodstawnego uchylania się przez dłużnika od wpłaty zajętej wierzytelności. Pogląd taki wyraził również Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 26 stycznia 2012 r., II GSK 1515/10, Lex nr 113880 w następującej tezie: "Jeżeli zostaje zrealizowany cel, dla którego zostało przewidziane przeprowadzenie kontroli, o której mowa w art. 71 a § 1 u.p.e.a., bez konieczności jej przeprowadzenia, a w szczególności gdy sam dłużnik zajętej wierzytelności informuje organ egzekucyjny o przekazaniu zobowiązanemu ściśle określonej kwoty i jednocześnie wskazuje okoliczności, które doprowadziły do przekazania tej kwoty, to można uznać, że nieprzeprowadzenie tej kontroli nie stanowi przeszkody do wydania postanowienia o jakim mowa w art. 71a § 9 u.p.e.a.". Wprowadzenie przesłanki przeprowadzenia kontroli przed wydaniem postanowienia określającego wysokość nieprzekazanej kwoty miało na celu ustalenie ponad wszelką wątpliwość wysokości nieprzekazanej kwoty oraz przesłanki uchylania się od jej przekazania organowi egzekucyjnemu. Zgodnie bowiem z art. 71a § 1 u.p.e.a. organy egzekucyjne są uprawnione do przeprowadzenia u dłużników zajętych wierzytelności - z wyłączeniem banków – kontroli prawidłowości zastosowanego środka egzekucyjnego, z zastrzeżeniem § 2 (nie ma ono w sprawie zastosowania). Oznacza to, że skoro przeprowadzenie kontroli jest uprawnieniem organu egzekucyjnego, to tym samym nie jest ona w każdym przypadku obligatoryjna. Zatem z wykładni art. 71a § 1 i § 9 u.p.e.a. wynika, że postanowienie określające wysokość nieprzekazanej - a uprzednio zajętej przez organ egzekucyjny kwoty wierzytelności u dłużnika, u którego została zajęta - może być wydane także bez przeprowadzenia kontroli, o ile uchylanie się tego dłużnika od jej przekazania organowi egzekucyjnemu - w świetle przeprowadzonych dowodów - nie budzi wątpliwości.
W świetle powyższego trafne jest stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wyrażone w zaskarżonym wyroku, że zebrany w sprawie materiał dowodowy, w szczególności sporządzony w dniu 18 lutego 2014 r. protokół z czynności sprawdzających, przy udziale skarżącego, w związku ze złożonym w dniu 27 stycznia 2014 r. wnioskiem o zwrot nadwyżki podatku naliczonego nad należnym wskazanego w deklaracji VAT-7 za grudzień 2013 r. w wysokości 853 663 zł, potwierdził, że cel kontroli został osiągnięty, bez konieczności jej przeprowadzenia. Należy zaznaczyć, że w protokole wskazano, że wśród dokumentów znajduje się faktura VAT nr [...] wystawiona przez F. na kwotę netto 295 000 zł, VAT 67 850,00, zapłacona gotówką, a skarżący przedstawił dowody wpłaty dokonane w dniach od 30 grudnia 2013 r. do 15 stycznia 2014 r. Naczelny Sąd Administracyjny zaznacza, że protokół ten w sposób wystarczający potwierdzał, iż skarżący bezpodstawnie uchylił się od przekazania organowi egzekucyjnemu zajętej wierzytelności. Zgodnie natomiast z treścią art. 89 § 1 u.p.e.a. - organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności pieniężnej innej, niż określona w art. 72-85, przez przesłanie do dłużnika zobowiązanego zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego i jednocześnie wzywa dłużnika zajętej wierzytelności, aby należnej od niego kwoty do wysokości egzekwowanej należności wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia należności w terminie i kosztami egzekucyjnymi bez zgody organu egzekucyjnego nie uiszczał zobowiązanemu, lecz należną kwotę przekazał organowi egzekucyjnemu na pokrycie należności. Zajęcie wierzytelności jest dokonane z chwilą doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu (art. 89 §2 zd. 1 u.p.e.a.). W rozpoznanej sprawie zawiadomienie Naczelnika Urzędu Skarbowego wystawione w dniu 18 grudnia 2013 r. skierowane zostało zarówno do dłużnika zajętej wierzytelności, jak i do zobowiązanego. Doręczone zostało odpowiednio w dniach 31 grudnia 2013 r. i 30 grudnia 2013 r. Zgodnie zatem z procedurą przewidzianą w wyżej zacytowanych przepisach z chwilą dokonania zajęcia wierzytelności pieniężnej dłużnik zajętej wierzytelności stracił wszelkie uprawnienia do dysponowania zajętą wierzytelnością, a jego rola ograniczała się jedynie do przekazania kwoty zajętej wierzytelności organowi egzekucyjnemu. Skoro zatem wbrew jasno określonym obowiązkom, skarżący dokonał wpłat kwot objętych zajętą wierzytelnością na rzecz zobowiązanego, co sam potwierdził przedkładając dowody KP (wystawione przez J. L., który potwierdził odbiór pieniędzy) z dni: 30 grudnia 2013 r.; 31 grudnia 2013 r.; 2, 3, 7, 9, 13 i 15 stycznia 2014 r., to organ egzekucyjny był zobowiązany i uprawniony wydać postanowienie w trybie art. 71a § 9 u.p.e.a. i skierować je do strony. Natomiast stanowisko skarżącego, że dokonał wcześniejszej zapłaty na rzecz swojego wierzyciela jeszcze przed doręczeniem zawiadomienia o zajęciu, słusznie zostało zakwestionowane przez Sąd I instancji i wyrażoną w tym zakresie ocenę zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd kasacyjny w pełni akceptuje, a podniesione w tym zakresie w skardze kasacyjnej zarzuty uznać należy za nieuzasadnione.
Treść umowy o modernizacji sieci z dnia 20 kwietnia 2013 r w zakresie sposobu i terminu zapłaty umówionej ceny oraz faktura VAT [...] z dnia 30 grudnia 2013 r tworzą spójną i logiczną całość w pełni korespondującą z wynikiem czynności sprawdzających dokonanych w dniu 18 lutego 2014 r przez Urząd Skarbowy w P. Organ podatkowy miał zatem pełne podstawy dla dokonania ustalenia, że objęte sporem płatności nastąpiły już po zajęciu wierzytelności. W tym świetle bezpodstawne są zarzuty strony pozwanej, iż płatności te nastąpiły jeszcze przed zajęciem, tym bardziej, że nie przedstawiono na tą okoliczność żadnych wiarygodnych dowodów. Bezzasadny jest także zarzut oparcia się na wadliwych dokumentach KP. Zgodnie z treścią art 180 § 1 Ordynacji podatkowej jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Ponieważ zatem w postępowaniu podatkowym nie obowiązuje formalizm dowodowy organy podatkowe mogły oprzeć się na dokumentach KP podpisanych jedynie przez podmiot kwitujący odbiór gotówki.
W kontekście powyższych rozważań nie zasługuje na uwzględnienie podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Przepis ten ma charakter formalny i określa niezbędne elementy, jakie powinno zawierać uzasadnienie wyroku. Są nimi: zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienie zaskarżonego wyroku zostało sporządzone w sposób umożliwiający kontrolę instancyjną, w szczególności zawiera wszystkie elementy konstrukcyjne wymienione w powyższym przepisie prawa i pozwala jednoznacznie ustalić przesłanki, jakimi kierował się Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach podejmując zaskarżone orzeczenie, a Sąd I instancji w sposób wystarczający odniósł się do zarzutów skargi.
W tym stanie sprawy Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na zasadzie art. 184 p.p.s.a., a w zakresie zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego - na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło