II SA/Sz 572/14

WyrokWSA w Szczecinie2015-01-15

Skład orzekający: Maria Mysiak, Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Elżbieta Makowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji architektoniczno-budowlanej może prowadzić postępowanie w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, gdy inwestycja została już ukończona na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, która następnie została uchylona?
Ratio decidendi
Postępowanie w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę staje się bezprzedmiotowe, gdy inwestycja została już ukończona na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, która następnie została uchylona. Organ administracji architektoniczno-budowlanej nie ma kompetencji do prowadzenia takiego postępowania, a właściwym trybem jest umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego. Ochrony prawnej można szukać przed organami nadzoru budowlanego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła pozwolenia na budowę zespołu budynków mieszkalnych jednorodzinnych. Po wcześniejszych postępowaniach i wyrokach sądów, Wojewoda decyzją uchylił decyzję Prezydenta Miasta i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Prezydent Miasta ponownie wydał decyzję zatwierdzającą projekt i udzielającą pozwolenia na budowę. J. J., właścicielka sąsiedniej nieruchomości, wniosła odwołanie, zarzucając naruszenia przepisów Prawa budowlanego i planu zagospodarowania przestrzennego. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. J. J. zaskarżyła decyzję Wojewody do WSA, zarzucając m.in. prowadzenie postępowania w sprawie samowoli budowlanej zamiast postępowania o pozwolenie na budowę. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...]. Stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej J. J. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Mysiak, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder,, Sędzia NSA Elżbieta Makowska (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Joanna Białas-Gołąb, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 15 stycznia 2015r. sprawy ze skargi J. J. na decyzję Wojewody z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] Nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej J. J. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Prezydent Miasta decyzją Nr [...] z dnia [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę Spółce A., dla inwestycji polegającej na budowie zespołu budynków mieszkalnych jednorodzinnych () w zabudowie wolno stojącej. W dniu [...] odwołanie od powyższej decyzji złożyła J. J., właścicielka nieruchomości wnosząc o uznanie jej za stronę w postępowaniu administracyjnym dotyczącym inwestycji. Wojewoda decyzją z dnia [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a. umorzył postępowanie odwoławcze. Organ II instancji wskazał, że przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r., w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.), ustalają w § 12, § 13, § 57i § 60 jakie wymogi inwestycja winna spełniać względem działki skarżącej, aby zachować uprawnienia skarżącej odnośnie naświetlenia i nasłonecznienia budynku istniejącego na jej działce. Oceniając zależności wynikające ze wskazanych uregulowań, Wojewoda ocenił, że nie został naruszony interes prawny skarżącej i uznał, że J. J. nie posiada przymiotu strony, dlatego też zainicjowane przez nią postępowanie odwoławcze jest bezprzedmiotowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny, po rozpatrzeniu skargi J. J. na powyższą decyzję Wojewody, wyrokiem z dnia 24 listopada 2011 r. sygn. akt II SA/Sz 955/11 orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, że ocena czy interes skarżącej został naruszony może być dokonywana tylko w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę, a więc ocena dokonana przez organ na tym etapie postępowania była nieuprawniona. Skoro więc nieruchomość skarżącej leży w obszarze oddziaływania obiektu powstającego na działce inwestora, to skarżąca winna być uznana za stronę postępowania o pozwolenie na budowę. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 maja 2013 r., sygn. akt II OSK 434/12 oddalił skargę kasacyjną Spółki A. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 24 listopada 2011 r., sygn. akt II SA/Sz 955/11. Wojewoda, po ponownym rozpatrzeniu odwołania J. J. z dnia [...], decyzją z dnia [...] uchylił decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...]o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę Spółka A. dla inwestycji polegającej na budowie zespołu budynków mieszkalnych jednorodzinnych ( ) w zabudowie wolno stojącej przy i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 17 kwietnia 2014 r. sygn. akt II SA/Sz 1300/13 oddalił skargę Spółki A. na powyższą decyzję Wojewody. Decyzją nr [...] Prezydent Miasta, działając na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, po ponownym rozpatrzeniu wniosku Spółki A. z dnia [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił inwestorowi pozwolenia na budowę zespołu budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie wolnostojącej, działki nr [...]. Organ I instancji wskazał, że przy ponownym rozpatrzeniu wniosku, dokonał oceny przedłożonego projektu budowlanego względem działki skarżącej oraz w stosunku do pozostałych działek sąsiednich i określił krąg stron postępowania na podstawie przepisu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego w związku z art. 28 K.p.a. Zdaniem organu, załączony do wniosku o pozwolenie na budowę projekt budowlany spełnia zapisy art. 35 ust. 1 i 2 ustawy Prawo budowlane w zakresie zgodności projektu budowlanego z ustaleniami planu miejscowego oraz zgodności projektu zagospodarowania działki z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi. Organ wskazał, że zespół zabudowy mieszkaniowej został zrealizowany na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Do zawiadomienia o zakończeniu budowy z dnia [...]Inspektor Nadzoru Budowlanego nie wniósł sprzeciwu. Zakończenie budowy nastąpiło zanim uchylono decyzję i przekazano sprawę do ponownego rozpatrzenia. Zatem realizacja inwestycji nie stanowiła samowoli budowlanej. W odwołaniu od powyższej decyzji, J. J. wniosła o jej uchylenie i umorzenie postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę jako bezprzedmiotowe. Odwołująca się zarzuciła organowi I instancji, że celowo nie połączył akt prowadzonego postępowania z aktami postępowania o pozwolenie na budowę zakończonego decyzją z dnia [...] aby wprowadzić w błąd nowych nabywców lokali wyodrębnionych - stron postępowania. Skarżąca zarzuciła organowi naruszenie art. 123 § 2 K.p.a. poprzez niewydanie postanowienia o uznaniu za strony postępowania nabywców lokali wyodrębnionych w przedmiotowej inwestycji, a także utworzonej wspólnoty mieszkaniowej. Wskazała, że zamiast prowadzenia postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę, organy administracji budowlanej powinny wszcząć postępowanie w sprawie samowoli budowlanej i wyegzekwować jej następstwa z art. 48 ustawy Prawo budowlane. Zarzuciła również naruszenie art. 75 § 1 w zw. z art. 78 K.p.a. poprzez pominięcie wniosku o przeprowadzenie wizji lokalnej i konfrontacji, celem weryfikacji podnoszonych zarzutów merytorycznych. Ponadto, J. J. wydanej decyzji zarzuciła naruszenie art. 35 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, poprzez niezgodność projektu z § 6 ust. 3 pkt 1 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego - Uchwały nr LII/1372/10 Rady Miasta z dnia 25 października 2010 r. oraz niezgodność z § 60 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Odwołująca się podniosła, że teren przeznaczony jest w planie wyłącznie pod budowę budynków jednorodzinnych, zaś przedmiotowa inwestycja budynków to osiedle domów dwurodzinnych. Ponadto naruszono § 10 ust. 4 mpzp, gdyż na przedmiotowym terenie powstało budynków na jednej działce i nastąpiła parcelacja na małych działek. Wskazała, że założeniem planu było utrzymanie wiejskiego charakteru dzielnicy Krzekowo, a działka faktycznie podzielona została na działki o powierzchni nie przekraczającej [...]. Ponadto projekt narusza postanowienia § 19 ust. 1 pkt. 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, poprzez niezachowanie odległości miejsc postojowych od okien pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi. Wskazała, że na całej powierzchni przeznaczonej na miejsca postojowe ułożono kostkę betonową trwale związaną z gruntem, zamiast ażurowej nawierzchni trawnikowej zmniejszając powierzchnię biologicznie czynną, czym naruszono § 10 ust. 2 pkt 1 mpzp. Ponadto zaprojektowane do realizacji ogrodzenia, wyznaczające powierzchnię i granicę przynależną każdemu budynkowi i tym samym odległości między budynkami [...] wynoszą tylko [...] ( ogrodzenia budynku), co narusza § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Podniosła, że brak jest dojazdu do budynków, [...] spowodowany zaplanowanymi i wykonanymi ogrodzeniami, uniemożliwiając dojazd służb ratowniczych. Nadto, zaprojektowane miejsca parkingowe wzdłuż drogi wewnętrznej dla budynków [...] nie spełniają wymogów § 19 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Wojewoda decyzją z dnia [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., po rozpatrzeniu odwołania J. J., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że wniosek inwestora z dnia [...] dotyczył budowy zespołu budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie wolnostojącej na dz. nr [...]. Działka inwestycyjna [...]położona jest na terenie elementarnym, oznaczonym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego " " (Uchwała nr LII/1372/10 Rady Miasta z dnia 25 października 2010 r.) jako [...] - teren zabudowy mieszkaniowej, jednorodzinnej z dopuszczeniem usług. Organ odwoławczy, mając na uwadze definicję zabudowy jednorodzinnej zawartej w art. 3 ust. 2a ustawy Prawo budowlane oraz zapisy mpzp dotyczące wymogu wynikającego z § 6 ustalenia funkcjonalne ust. 3 ustalenia kompozycji, form zabudowy i sposobu zagospodarowania terenu: pkt 8 - na terenach MN, MN,U w budynkach mieszkalnych jednorodzinnych bliźniaczych i szeregowych dopuszcza się nie więcej niż jeden lokal mieszkalny w każdym segmencie stwierdził, że zaprojektowana zabudowa budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie wolnostojącej zawierających po dwa mieszkania w każdym budynku, spełnia powyższe zapisy, gdyż każdy budynek posiada po dwa segmenty, a w każdym jeden lokal mieszkalny. Z projektu budowlanego wynika również, że planowana inwestycja zamyka się w granicach obszaru objętego w mpzp nieprzekraczalną linią zabudowy zarówno od strony zachodniej jak i wschodniej. Zapisy miejscowego planu zagospodarowania nie zakazują budowy tylu budynków na tym terenie, § 10 pkt 3 mpzp, ustalenia kompozycji, form zabudowy i sposobu zagospodarowania terenu, ustala na tym terenie jedynie maksymalną powierzchnię zabudowy w granicach działki budowlanej 25% zaś § 10 pkt 2- ustalenia ekologiczne, wskazuje na minimalny udział powierzchni biologicznie czynnej: 50% powierzchni działki budowlanej. Jak wynika z projektu budowlanego wskaźniki te zostały zachowane. Następnie organ wykazał, iż obowiązujące w planie zapisy dotyczące zachowania historycznej kompozycji urbanistycznej nie dotyczą przedmiotowej inwestycji. Projekt budowlany nie zakłada podziału działki inwestycyjnej nr [...], ale wprowadza rozwiązania projektowe, które zakładają, że przy każdym z segmentów budynków są ogrodzenia z przęsłami metalowymi na słupkach oraz ogrodzenie z siatki na słupkach, jednakże nie można uznać tego za dokonanie parcelacji działki, gdyż nadal stanowi ona jedna działkę budowlaną nr [...]. Ponadto projekt budowlany został uzgodniony z rzeczoznawcą do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych, który stwierdził zgodność projektu z wymogami ochrony przeciwpożarowej i nie wniósł uwag w kwestii dotyczącej braku dojazdu służb ratowniczych do budynków. W wyniku analizy projektu z zapisami rozporządzenia w sprawie warunków technicznych organ stwierdził, że wymogi dotyczące sytuowania miejsc postojowych wynikające z § 19 tego rozporządzenia są spełnione. Odnosząc się do zarzutów skarżącej, iż na całej powierzchni przeznaczonej na parking inwestor zamiast nawierzchni ażurowej ułożył kostkę betonową trwale związaną z gruntem organ wyjaśnił, że kwestie realizacji inwestycji i odstępstw realizacji niezgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym, należą do właściwości Inspektora Nadzoru Budowlanego. Odnośnie zarzutów dotyczących niezachowania odległości wynikających z § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, organ wyjaśnił, że budynki te usytuowane są na jednej działce budowlanej nr [...] zatem nie zachodzą tu przesłanki wynikające z wyżej cytowanego przepisu. Z projektu i analizy nasłonecznienia wykonanej m.in. dla budynku skarżącej na działce nr [...] wynika, że przedmiotowy budynek spełnia wymagania § 13, § 57 i § 60 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Odnośnie kwestii nie połączenia akt postępowań prowadzonego obecnie i wcześniejszego postępowania dotyczącego odwołania skarżącej od decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...], organ wskazał, że w aktach organu I instancji dotyczących obecnie prowadzonego postępowania znajduje się decyzja Wojewody z dnia [...]. Z decyzji tej jednoznacznie wynika, że w tej sprawie toczyło się już postępowanie i jakie są przesłanki uchylenia decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...]. Dokumentacja projektowa nie uległa zmianie. Zawiadomieniem z dnia [...] organ I instancji poinformował nowych właścicieli nieruchomości o powtórnym wszczęciu postępowania w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę. Organ zaznaczył, że planowana inwestycja była realizowana na podstawie ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...]. Decyzja ta nie została wstrzymana przez organ ani przez sąd, zatem inwestor mógł realizować przedmiotową inwestycję i w sprawie tej nie zachodzą przesłanki wynikające z art. 48 ust. 2 ustawy Prawo budowlane. W ocenie organu odwoławczego, brak jest podstaw prawnych do wydawania przez organ I instancji postanowienia o uznaniu za strony postępowania nabywców lokali wyodrębnionych na podstawie art. 123 § 2 K.p.a., gdyż nowi właściciele zostali uznani za strony postępowania przy ponownym rozpatrywaniu sprawy i na podstawie art. 61 § 4 K.p.a. zawiadomieniem z dnia 27 września 2013 r. zostali poinformowani o toczącym się postępowaniu. Organ wyjaśnił też, że organy administracji budowlanej przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę nie mają obowiązku przeprowadzania wizji lokalnej. Decyzję Wojewody z dnia [...] J. J. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnosząc o jej uchylenie jak i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. W skardze J. J. powtórzyła zarzuty zawarte wcześniej w odwołaniu od decyzji organu I instancji podkreślając ponownie, że zamiast prowadzenia postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę, organy administracji budowlanej powinny wszcząć postępowanie w sprawie samowoli budowlanej. Wynika to z faktu, że budowa prowadzona była w oparciu o ostateczną, później zaś prawomocnie uchyloną decyzję o pozwoleniu na budowę. Swoje stanowisko poparła wyrokiem NSA z dnia 22 lipca 1998 r. sygn. akt. IV SA 1454/96. Dodatkowo skarżąca zarzuciła organom naruszenie art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, poprzez niewłaściwe określenie kręgu stron postępowania i pominięcie właścicieli nieruchomości. W odpowiedzi na skargę, organ podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Skarga okazała się zasadna, aczkolwiek z innych przyczyn niż zostały w niej podniesione. Z uwagi na treść art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.) dalej określanej jako "P.p.s.a.", Sąd nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną zobowiązany był, rozstrzygając sprawę w jej granicach, do uwzględnienia naruszenia prawa dostrzeżonego z urzędu. Zaskarżona decyzja, w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, wydana została po wyroku uchylającym decyzję Wojewody z dnia z dnia [...] umarzającej postępowanie odwoławcze we wskazanym przedmiocie, a zatem zaistniała sytuacja wskazana w art. 153 P.p.s.a, zgodnie z którym: "ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia". Przepis art. 153 P.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący co oznacza, że ani organ administracji publicznej ani sąd orzekając ponownie w tej samej sprawie nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się, że obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego ciążący na organie i na Sądzie może być wyłączony tylko w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego, czyniącej pogląd prawny nieaktualnym, a także w razie wzruszenia wyroku w trybie przewidzianym prawem. Rozpoznając niniejszą skargę organy administracji były związane z ustaleniami dokonanymi przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 maja 2013 r. sygn. akt II OSK 434/12, oceną prawną wyrażoną w uzasadnieniu tego wyroku oraz wskazaniami co do dalszego postępowania. W wyroku tym, Naczelny Sąd Administracyjny podzielił stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, sformułowane w wyroku sygn. akt II SA/Sz 955/11, iż ocena naruszenia interesu prawego J. J. może być dokonana przez organ odwoławczy tylko w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę. W rozpoznawanej sprawie, wskazania co do dalszego postępowania, dotyczyły więc w istocie uznania prawa skarżącej do występowania na prawach strony w postępowaniu o udzieleniu pozwolenia na budowę i zatwierdzenia projektu budowlanego Spółki A. dla inwestycji polegającej na budowie zespołu budynków mieszkalnych jednorodzinnych (), w zabudowie wolno stojącej. Punktem zwrotnym w sprawie okazało się, na co wskazał już w uzasadnieniu decyzji z dnia [...]. Prezydent Miasta, że przedmiotowa inwestycja została już ukończona, gdyż zawiadomienie o jej ukończeniu inwestor złożył w dniu [...] w Inspektoracie Nadzoru Budowlanego. Do zawiadomienia tego organ nie wniósł sprzeciwu. Ten zasadniczy fakt skutkował tym, że pozwolenie na budowę zawarte w decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] zostało przez inwestora legalnie skonsumowane. Do dnia zgłoszenia przez inwestora ukończenia budowy w organie nadzoru budowlanego, decyzja o pozwoleniu na budowę z dnia [...] posiadała moc decyzji ostatecznej. Organ II instancji uchylił tą decyzję w dniu [...], a więc pięć miesięcy po ukończeniu budowy. Uchylenie ostatecznej decyzji, na podstawie której inwestor zrealizował inwestycję, po ukończeniu budowy, nie powoduje, aby sprawa wróciła do stanu prawnego sprzed jej wydania, co obligowałoby Prezydenta Miasta do ponownego rozstrzygnięcia sprawy. Zgodnie z definicją legalną, zawartą w art. 3 pkt 12 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 poz.1409), przez pozwolenie na budowę rozumieć należy, decyzję administracyjną zezwalającą na rozpoczęcie i prowadzenie budowy lub wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu budowlanego. Stosownie natomiast do art. 28 ust. 1 powołanej ustawy, roboty budowlane co do zasady można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. W konsekwencji więc oczywistym winno być, że pozwolenie na budowę może być udzielone jedynie przed rozpoczęciem, a nie po zakończeniu robót budowlanych. Zgodnie z art. 16 § 1 zd. 1 K.p.a., decyzja jest ostateczna, jeśli nie służy od niej odwołanie w administracyjnym toku instancji. Ostateczna decyzja o pozwoleniu na budowę przedmiotowej inwestycji zakończyła sprawę co do istoty, powodując, iż niemożliwe staje się ponowne prowadzenie postępowania i rozpatrywanie złożonego w tamtym postępowaniu wniosku o udzielenie decyzji o pozwoleniu na budowę. Celem postępowania dotyczącego wydania pozwolenia na budowę jest zbadanie przez organ administracji architektoniczno-budowlanej zgodności planowanego przez inwestora zamierzenia z przepisami prawa. Cel tego postępowania odpada w sytuacji, gdy inwestor zrealizował inwestycję. Wydawanie decyzji o pozwoleniu na budowę w stosunku do inwestycji, która została już zrealizowana jest niedopuszczalne. Wspomnieć należy, że kontrolą Naczelnego Sądu Administracyjnego w przedmiotowym postępowaniu objęte były akta administracyjne organów administracji architektoniczno-budowlanej, natomiast zgłoszenie z dnia [...] o ukończeniu inwestycji, inwestor złożył w organie nadzoru budowlanego, a do tych akt postępowania w dniu orzekania, tj. [...]. Naczelny Sąd Administracyjny dostępu nie miał. Ustalenie nowych istotnych okoliczności faktycznych tj. ukończenie przedmiotowej budowy skutkuje tym, że ocena prawna wyrażona w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia14 maja 2013 r. sygn. akt II OSK 434/12, jak i będące jej konsekwencją wskazania, co do dalszego postępowania, utraciły znaczenie dla sprawy i moc wiążącą przy jej ponownym rozpoznaniu. Zmiana okoliczności faktycznych w sprawie, powoduje konieczność zastosowania innej procedury, gdyż ocena prawna naruszenia interesu prawnego J. J. nie może być aktualnie dokonana w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd, iż decyzja o pozwoleniu na budowę może dotyczyć jedynie przyszłych zamierzeń inwestycyjnych, zatem w przypadku zakończenia robót budowlanych bezprzedmiotowe staje się prowadzenie postępowania w sprawie pozwolenia na budowę. Bezprzedmiotowość postępowania wywołanego wnioskiem o wydanie pozwolenia na budowę obliguje organ architektoniczno-budowlany do umorzenia tego postępowania, stosownie do treści art. 105 § 1 K.p.a., a nie udzielenia lub odmowy pozwolenia na budowę w trybie art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Nie jest bowiem celem wydania decyzji o pozwoleniu na budowę legalizowanie już zrealizowanej inwestycji ani też dokonanie oceny wykonanych robót (por. wyrok NSA z 15 listopada 2000 r. sygn. akt IV SA 1164/98, wyroki NSA z 7 grudnia 2005 r. sygn. akt II OSK 285/2005, wyrok NSA z dnia 27 lutego 2009 r. sygn. akt II OSK 263/08, wyrok NSA z 7 lutego 2012 r. sygn. akt II OSK 2243/10, publ. na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Odrębną kwestią jest to, że w przypadku gdy roboty budowlane zostały wykonane właściwy organ nadzoru budowlanego może kontynuować postępowanie w związku z brzmieniem art. 51 ust. 7 ustawy Prawo budowlane. Prowadzenie takiego postępowania jest w okolicznościach tej sprawy sprawą odrębną i może być ono prowadzone, zależnie od okoliczności faktycznych, zarówno na wniosek uprawnionego podmiotu jak i z urzędu. Reasumując stwierdzić należy, że w sytuacji, gdy postępowanie administracyjne winno podlegać umorzeniu jako bezprzedmiotowe, zarzuty dotyczące kwestii merytorycznych nie miały znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Powyższe stwierdzenie powoduje, że zbędne jest ustosunkowanie się do merytorycznych zarzutów skargi dotyczących niezgodności projektu budowlanego z przepisami ustawy Prawo budowlane, miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego czy przepisami rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Rozpoznając ponownie sprawę organ odwoławczy weźmie pod uwagę niniejsze rozważania, w szczególności dotyczące niemożności orzekania w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę obiektu budowlanego zrealizowanego na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę i zatwierdzeniu projektu budowlanego, wyeliminowanej następnie z obrotu prawnego. Brak kompetencji organów administracji architektoniczno-budowlanej do prowadzenia postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją powoduje, że zadaniem organu I instancji będzie umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego. Natomiast skarżąca jak już wspomniano, ochrony prawnej swojego interesu prawnego jako strony postępowania w przedmiocie skarżonej inwestycji szukać może przed właściwymi organami nadzoru budowlanego. Stwierdzone przez Sąd uchybienia spowodowały konieczność uchylenia decyzji obu instancji jako wydanych z naruszeniem przepisów postępowania, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dlatego też należało, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylić zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Orzeczenie o niewykonalności zaskarżonej decyzji oparte zostało na art. 152 P.p.s.a., zaś w przedmiocie kosztów postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 tej samej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło