I SA/Sz 1134/14
WyrokWSA w Szczecinie2015-01-15
Skład orzekający: Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka, Anna Sokołowska, Patrycja Joanna Suwaj
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy może określić wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za rok 2008, jeśli postępowanie w tej sprawie zostało wszczęte po upływie terminu przedawnienia tego zobowiązania?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ odwoławczy wydał decyzję z naruszeniem przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących wyjaśnienia stanu faktycznego i zebrania dowodów, ponieważ pominął kwestię przedawnienia zobowiązania podatkowego. Zobowiązanie podatkowe za rok 2008 przedawniało się z końcem 2013 roku, a decyzja organu odwoławczego została wydana w lipcu 2014 roku, po upływie terminu przedawnienia. Zgodnie z uchwałą NSA, po upływie terminu przedawnienia nie jest dopuszczalne prowadzenie postępowania podatkowego i orzekanie o wysokości zobowiązania, które wygasło.Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 2007-2012, twierdząc, że pewne urządzenia techniczne nie podlegały opodatkowaniu. Organ I instancji określił wysokość zobowiązania podatkowego za 2008 rok i odmówił stwierdzenia nadpłaty. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając m.in. niewłaściwe zastosowanie przepisów dotyczących budowli i urządzeń budowlanych. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących przedawnienia zobowiązania podatkowego.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka, Sędziowie Sędzia WSA Anna Sokołowska (spr.),, Sędzia WSA (del.) Patrycja Joanna Suwaj, Protokolant starszy sekretarz sądowy Michał Iwanowski, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 15 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi P. [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. Oddział w P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2008 rok oraz odmowy stwierdzenia nadpłaty w tym podatku I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej P [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. Oddział w P. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
[...] Spółka G. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością
z siedzibą w P. Oddział Zakład G. w K. złożyła w dniu
27 grudnia 2012 r. do Burmistrza Ł. wniosek o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 2007-2012 oraz o zwrot nadpłaty wraz z korektami deklaracji.
[...] Spółka G. z dniem 1 lipca 2013 r. została przejęta przez [...] spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W., która w dniu 12 września 2013 r. zmieniła nazwę na P. S. G. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W., dalej "spółka".
We wniosku spółka podała, że m.in. urządzenia zlokalizowane w kontenerowych stacjach redukcyjno-pomiarowych oraz urządzenia techniczne punktów pomiarowych nie stanowiły obiektów budowlach i nie podlegały opodatkowaniu tym podatkiem. Opodatkowaniu podatkiem podlegały obiekty budowlane w postaci kontenera wraz fundamentem oraz infrastruktura towarzysząca w postaci ogrodzenia, drogi, place, oświetlenie.
Decyzją z dnia [...] r., nr [...] Burmistrz Ł., działając na podstawie art. 207 w związku z art. 72 § 1 pkt 1, art. 21 § 1 pkt 1 i § 3 oraz art. 47 § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.) określił spółce wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2008 r. w kwocie [...] zł i odmówił spółce stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2008 r. w kwocie [...] zł.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, ze spółka w złożonej w dniu
27 grudnia 2012 r. korekcie deklaracji na podatek od nieruchomości za 2008 r. zaniżyła wartość budowli związanych z prowadzona działalnością gospodarczą o kwotę [...] zł zmniejszając zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości o kwotę [...] zł. Wysokość zobowiązania podatkowego obliczono na podstawie przedłożonego przez Spółkę zestawienia obiektów, danych z ewidencji gruntów i budynków oraz pierwotnej deklaracji. Obliczenia podatku dokonano zgodnie ze stawkami obowiązującymi na mocy uchwały Nr [...] Rady Miejskiej w Ł. z dnia [...] r. w sprawie ustalenia stawek w podatku od nieruchomości (Dz. Urz. Woj. Z. Nr 117, poz. 2080).
Spółka złożyła odwołanie od powyższej decyzji. Zarzuciła organowi I instancji naruszenie art. 2 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 1a ust. 1 pkt 2 z dnia 12 stycznia 1991 r.
o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2010 r. Nr 95, poz. 613) - dalej "u.p.o.l."
i art. 3 pkt 1 lit. b, pkt 3, pkt 3a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r., Nr 243, poz. 1623 ze zm.) - dalej "u.p.b.", a także art. 120, art. 121, art. 122, art. 124, art. 197 § 1 w zw. z art. 187 § 1, art. 210 § 1 pkt 6, §4 ustawy z dnia
29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749) - dalej "o.p.".
W uzasadnieniu Spółka przywołała brzmienie znajdujących zastosowanie
w sprawie przepisów prawa, w tym posłużyła się definicją obiektu budowlanego zawartą w Rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1999 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych (PKOB), zgodnie z którą obiektem budowlanym są "konstrukcje połączone z gruntem w sposób trwały, wykonane z materiałów budowlanych i elementów składowych, będące wynikiem prac budowlanych".
W konsekwencji uznano, że cecha trwałego związania obiektu z gruntem jest niezbędna dla uznania go za budowlę, o czym świadczyć ma również linia orzecznicza Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w swych wyrokach orzeka o konieczności istnienia cechy trwałego związania z gruntem dla uznania go za budowlę w podatkowym ujęciu.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. po rozpoznaniu odwołania Spółki, wydało w dniu [...] r. decyzję nr [...] utrzymującą
w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] r., nr [...].
Organ odwoławczy podkreślił, że zgodnie z niebudzącym wątpliwości stanem faktycznym sprawy obiekty objęte wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty za 2008 r. stanowią własność Spółki i służą wykonywanej działalności gospodarczej. Zdaniem organu odwoławczego spór pomiędzy organem I instancji, a Spółką dotyczy kwalifikacji stacji redukcyjno-pomiarowych, które stanowią element gazociągu, a w związku z tym ich wartość winna być zaliczona do podstawy opodatkowania. W związku z powyższym, rozważenia wymaga kwestia, czy sporne urządzenia stacji redukcyjno-pomiarowych winny podlegać opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości zgodnie z przepisami ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.
Organ odwoławczy uznał, iż sporne urządzenia służące do redukcji i pomiaru gazu, zlokalizowane w stacji kontenerowej posadowionej na fundamencie, należy zakwalifikować jako urządzenia (instalacje) wchodzące w skład obiektu budowlanego (sieci gazowej), zapewniające możliwość jego użytkowania zgodnie z przeznaczeniem. Przedmiotowe urządzenia łącznie z obudową i fundamentami stanowią zorganizowaną całość techniczno-użytkową z linią przesyłową gazu, która jest obiektem budowlanym służącym realizacji określonych celów gospodarczych. Zdaniem organu odwoławczego w przypadku sieci gazowej budowlą jest zbiór poszczególnych elementów konstrukcyjnych, urządzeń i instalacji połączonych w celu realizacji określonego zadania. W związku z tym opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegać będzie każdy z elementów budowli stanowiący integralną całość.
Organ odwoławczy argumentując zajęte stanowisko powołał się na orzecznictwo sądowoadministracyjne, w tym orzeczenia WSA w Olsztynie z 18 stycznia 2012 r. sygn. akt I SA/01 678/11 oraz WSA w Kielcach z 8 września 2011 r. sygn. akt I SA/Ke 385/11, WSA w Szczecinie z 18 kwietnia 2007 r. sygn. akt I SA/Sz 717/06.
Podsumowując organ odwoławczy podkreślił, że przedmiotem opodatkowania podatkiem od nieruchomości jest w niniejszej sprawie sieć gazowa jako całość - złożona z wielu elementów, w tym spornych urządzeń redukcyjno-pomiarowych (obiekt służący określonemu celowi, tj. przesyłowi gazu).
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję organu odwoławczego, Skarżąca reprezentowana przez pełnomocnika – radcę prawnego, wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu
I instancji. Skarżąca zarzuciła organowi odwoławczemu naruszenie przepisów prawa materialnego:
– art. 2 ust. 1 pkt. 3 i art. 1a ust. 1 pkt. 2 u.p.o.l., przez ich niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, iż urządzenia techniczne stanowią budowle podlegające opodatkowaniu, mimo że nie są one w ogóle obiektami budowlanymi ani urządzeniami budowlanymi;
– art. 3 pkt. 1 lit. b) i art. 3 pkt. 3 u.p.b., przez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że obiektami budowlanymi są urządzenia techniczne niezależnie od części budowlanych tych urządzeń i w konsekwencji pominięcie braku związku technicznego pomiędzy urządzeniami technicznymi a ich częścią budowlaną;
– art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. oraz art. 4 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. w zw. z art. 3 pkt 1 lit. a) u.p.b. poprzez przyjęcie za podstawę opodatkowania wartości urządzeń technicznych zlokalizowanych wewnątrz budynków, podczas gdy stanowią one przedmiot opodatkowania łącznie z budynkiem, co oznacza, że podstawą opodatkowania powinna być powierzchnia użytkowa tego budynku oraz art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. w zw. z art. 3 pkt 1 lit. a u.p.b. i art. 3 pkt 2 u.p.b. poprzez uznanie, iż stacja redukcyjno-pomiarowa spełnia definicję budowli bez wcześniejszego rozstrzygnięcia, czy stacja spełnia definicję budynku.
Skarżąca podsumowaniu uzasadnienia w zakresie naruszeń prawa materialnego wskazała, że możliwe są dwie kwalifikacje prawne obiektów objętych wnioskiem o stwierdzenie i zwrot nadpłaty:
– urządzenia redukcyjno-pomiarowe znajdujące się wewnątrz budynku stacji dzielą los podatkowy budynku - ten zaś podlega opodatkowaniu (wraz z znajdującymi się
w nim instalacjami i urządzeniami technicznymi) od swojej powierzchni użytkowej;
– natomiast w przypadku uznania, iż stacja gazowa nie stanowi budynku, należy zakwalifikować ją jako budowle, w takim wypadku opodatkowaniu na podstawie literalnego brzmienia przepisów, podlegają jedynie elementy budowlane,
tj. fundament oraz obudowa kontenerowa stacji, zaś części niebudowlane, czyli stricte techniczne, tj. urządzenia redukcyjne i pomiarowe znajdują się w takim wypadku poza zakresem opodatkowania podatkiem od nieruchomości.
Skarżąca wskazała, że istnieją przesłanki do uznania zarówno jednego, jak
i drugiego z powyższych wariantów opodatkowania.
Ponadto wskazując na urządzenie techniczne (tj. telemetrię) w ogóle nie są powiązane z siecią gazową (znajdują się w obudowach przytwierdzonych do budynków). Układy pomiarowe/telemetryczne, na co wskazuje sama ich nazwa, pełnią funkcję pomiaru ilości zużytego gazu, jednak nie mają wpływu na funkcjonowanie samej sieci (analogicznie licznik elektryczny dokonujący pomiaru ilości zużytej energii).
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał stanowisko
i argumentację zawarte w zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie w dniu 15 stycznia 2015 r. Sąd na podstawie art. 111 § 2 ustawy
z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
(Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) postanowił o połączeniu spraw o sygn. akt
I SA/Sz 1133/14, I SA/Sz 1134/14, I SA/Sz 1135/14, I SA/Sz 1136/14, I SA/Sz 1137/14 i I SA/Sz 1138/14 do wspólnego rozpoznania oraz odrębnego rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje.
Badając zaskarżoną decyzję według kryteriów przewidzianych w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi
(Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej: "p.p.s.a", Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, jednakże z innej przyczyny, niż w niej wskazano.
Decyzja organu odwoławczego, jak i decyzja organu i instancji, została wydana z naruszeniem art. 122 i art. 187 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) – dalej: "op", które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik kontrolowanej sprawy.
Decyzja organu I instancji, określa wobec Skarżącej wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2008 r., w oparciu o art. 21 § 3 op.
Skarżąca w dniu 16 stycznia 2008 r. złożyła deklaracje na podatek od nieruchomości wskazując, jako podstawę opodatkowania grunty o pow. [...] m2, budynki związane z działalnością gospodarczą o powierzchni [...] m2 oraz budowle zadeklarowane jako sieć gazowa o wartości [...] zł (łączna zadeklarowana kwota podatku [...] zł). Dnia 7 marca 2008 r. Skarżąca złożyła korektę deklaracji w sprawie podatku od nieruchomości w związku z nowo wybudowana siecią gazową, zwiększając wartość budowli, ogółem na kwotę [...] zł. Następnie złożone zostały kolejno trzy korekty deklaracji (17 kwietnia 2008 r., 28 lipca 2008 r., 2 lutego 2009 r. oraz w dniu 19 czerwca 2008 r.) w związku z przeniesieniem aportem składników aktywów trwałych tj. elementy sieci przesyłowej i dystrybucyjnej – tj. stacje redukcyjno-pomiarowe oraz grunt pod stacje. Wartość budowli po korektach wyniosła [...] zł, łączna kwota podatku od nieruchomości po korektach na rok 2008 wyniosła [...] zł.
Skarżąca w dniu 27 grudnia 2012 r. złożyła wniosek o stwierdzenie nadpłaty
w podatku od nieruchomości za lata 2007-2012 oraz o zwrot nadpłaty.
Wraz z wnioskiem Skarżąca złożyła korekty deklaracji w sprawie podatku od nieruchomości za 2008 r. zmniejszając podstawę opodatkowania (wartość budowli)
o kwotę [...] zł oraz zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości
o kwotę [...] zł.
Wszczynając to postępowanie oraz podejmując dalsze czynności procesowe organ podatkowy miał na względzie art. 21 § 3 o.p., z którego wynika między innymi,
że jeżeli w postępowaniu podatkowym organ podatkowy stwierdzi, że wysokość zobowiązania podatkowego jest inna niż wykazana w deklaracji, organ podatkowy wydaje decyzję, w której określa wysokość zobowiązania podatkowego.
Organ I instancji uzna, ze w złożonej 27 grudnia 2012 r. korekcie deklaracji na podatek od nieruchomości na 2008 r. Skarżąca zaniżyła wartość budowli związanych
z prowadzoną działalnością gospodarczą oraz wysokość zobowiązania podatkowego
w podatku od nieruchomości.
W związku z powyższym organ I instancji wydał w dniu 14 maja 2013 r. decyzję, którą określił Skarżącej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2008 r. w kwocie [...] zł. Decyzja ta została utrzymana
w mocy zaskarżoną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S.
z dnia 7 lipca 2014 r.
Zgodnie z przepisem art. 21 § 1 pkt. 1 o.p. zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości, w przypadku osób prawnych, powstaje z chwilą zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa podatkowa wiąże powstanie takiego zobowiązania. Podatek wykazany w deklaracji jest podatkiem należnym do zapłaty, a organ podatkowy w sytuacji określonej w art. 21 § 3 o.p. ma prawo, po przeprowadzeniu postępowania, wydać decyzję określającą należny podatek w innej wysokości.
Natomiast przepis art. 70 § 1 o.p. stanowi, iż zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku.
W celu określenia terminu płatności podatku od nieruchomości, w przypadku osób prawnych, należy odwołać się do przepisu art. 6 ust. 9 pkt. 3 u.p.o.l., zgodnie
z którym osoby prawne są obowiązane wpłacać obliczony w deklaracji podatek od nieruchomości - bez wezwania - na rachunek budżetu właściwej gminy, w ratach proporcjonalnych do czasu trwania obowiązku podatkowego, w terminie do dnia
15 każdego miesiąca.
Mając na względzie przywołane ostatnio przepisy należy uznać, że zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości za 2008 r. ulega, co do zasady, przedawnieniu z dniem 31 grudnia 2013 roku. Zatem organ podatkowy orzekając w sprawie określenia wysokości tego zobowiązania po dniu 31 grudnia 2013 r., zobligowany jest do zbadania - z urzędu – czy z tą datą nastąpił upływ terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, czy też wystąpiły zdarzenia powodujące przerywanie lub zawieszenie biegu tego terminu. Art. 208 § 1 o.p., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, w szczególności w razie przedawnienia zobowiązania podatkowego, organ podatkowy wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Upływ terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego wyklucza zatem możliwość określenia jego wysokości, w toku postępowania podatkowego, w oparciu o art. 21 § 3 o.p.
Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale siedmiu sędziów z dnia 3 grudnia
2012 r., sygn. akt I FPS 1/12 wyraził stanowisko, na tle art. 70 § 1 o.p. i art. 208 § 1 o.p. (w brzmieniu obowiązującym od 1 września 2005 r.), zgodnie z którym po upływie terminu przedawnienia nie jest dopuszczalne prowadzenie postępowania podatkowego i orzekanie o wysokości zobowiązania podatkowego, które wygasło przez zapłatę (art. 59 § 1 pkt 1 o.p.) [uchwała dostępna na stronie internetowej: http://orzeczenia. nsa.gov.pl].
W uzasadnieniu uchwały NSA stwierdzi, ze zaistnienie jednego ze zdarzeń przewidzianych w art. 59 § 1 pkt 1-9 o.p. wyklucza możliwość wygaśnięcia zobowiązania podatkowego z pozostałych przyczyn. Nie może bowiem ponownie wygasnąć zobowiązanie podatków, które już nie istnieje.
Zobowiązanie podatkowe, stosownie do treści art. 59 § 1 pkt. 1 o.p. wygaśnie
w całości tylko wówczas, gdy podatnik wpłaci podatek w takiej samej lub w wyższej kwocie (w związku z samoobliczeniem zobowiązania podatkowego) niż wynikający ze zobowiązania podatkowego powstałego z mocy prawa. W takiej sytuacji zobowiązanie podatkowe przestaje istnieć. Termin przedawnienia zobowiązania podatkowego nie biegnie dalej. Odmienna sytuacja zachodzi, gdy podatnik wpłaca kwotę podatku mniejszą niż rzeczywista wysokość zobowiązania podatkowego. W tym przypadku następuje wygaśnięcie zobowiązania podatkowego w części. Natomiast w pozostałym zakresie zobowiązanie nadal istnieje. Dalej biegnie termin przedawnienia w stosunku do pozostałej części zobowiązania podatkowego.
Organ podatkowy, w przypadku gdy zobowiązanie podatkowe powstaje z mocy prawa i rzeczywista jego wielkość nie jest pewna (nie wiadomo, czy zobowiązanie podatkowe wygasło w całości lub w części) jest uprawniony do weryfikacji samoobliczenia podatnika. Sytuacja zmienia się po upływie terminu określonego w art. 70 § 1 o.p., nie ma już bowiem żadnych wątpliwości, iż zobowiązanie wygasło w całości. Nawet bowiem, gdy zapłacony podatek był w niższej wysokości niż wynikający z mocy prawa, a zatem nastąpiło wygaśnięcie zobowiązania podatkowego w części, to w pozostałej istniejącej części wygasł na skutek przedawnienia.
Z momentem upływu terminu przedawnienia nikt nie ma wątpliwości,
że zobowiązanie podatkowe wygasło w całości. Nie istnieje już stosunek prawny, nie ma zatem konieczności weryfikowania treści zobowiązania podatkowego. Skarb Państwa nie ma już żadnego interesu prawnego we wszczynaniu i prowadzeniu takiego postępowania, które z punktu widzenia interesów budżetowych państwa może tylko generować koszty, bez perspektyw wpływu środków. Zasada efektywności działania organów administracji publicznej sprzeciwia się prowadzeniu takich postępowań. Wprawdzie przepisy Ordynacji podatkowej nie wprowadzają pojęcia "interesu prawnego", jako elementu koniecznego do prowadzenia postępowania podatkowego, to jednak nie można abstrahować od celowości i efektywności działań organów administracji publicznej.
Naczelny Sąd Administracyjny, w przywołanej powyżej uchwale, zwrócił także uwagę na funkcję gwarancyjną instytucji przedawnienia dla podatnika.
W skutek upływu terminu przedawnienia podatnik nabywa pewność, że jego stosunek zobowiązaniowy w sferze publicznoprawnej nie ulegnie już zmianie. Ponadto organy administracji publicznej, które w okresie biegu terminu przedawnienia nie podjęły stosownych działań prawnych, pozbawione są możliwości ingerencji w prawa i obowiązki podatnika.
Powyższe oznacza, że podatnik może powoływać się na dobrodziejstwa płynące z instytucji przedawnienia. Takiego uprawnienia nie posiada zaś opieszały organ podatkowy, który nie może czerpać korzyści z faktu, że w terminie przedawnienia nie zdołał wydać ostatecznej decyzji określającej zobowiązanie podatkowe.
W skazać należy, że przedawnienie zobowiązania jest także jedną z przyczyn umorzenia postępowania z urzędu, wymienioną wprost w art. 208 § 1 o.p. (w brzmieniu od dnia 1 września 2005 r.). Powołany przepis nakazuje umorzenie postępowania, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, a w szczególności w razie przedawnienia zobowiązania podatkowego. Przepis w sposób jednoznaczny określa procesowy skutek upływu terminu przedawnienia, który wymaga od organu pierwszej instancji lub organu odwoławczego umorzenia postępowania w przypadku, gdy organ ten nie zdążył orzec przed upływem przedawnienia określonego zobowiązania podatkowego - niezależnie od tego, czy nastąpiło to po zapłacie, czy przed zapłatą podatku.
Przepisy prawa podatkowego, mogą przewidywać wyjątki od ww. zasady. Ma to miejsce na przykład w przypadku instytucji zwrotu nadpłaty (art. 79 o.p.).
W art. 79 § 2 o.p. stwierdzono, że prawo do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty wygasa po upływie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego.
A contrario wynika z tego, że w przypadku wniosku o nadpłatę złożonego przed upływem terminu przedawnienia, należy orzec również po jego upływie, gdyż postępowanie w takim przypadku nie staje się bezprzedmiotowe w rozumieniu
art. 208 § 1 o.p.
Dodatkowo w uzasadnieniu uchwały NSA wskazano, że postępowanie podatkowe mimo upływu terminu przedawnienia nie staje się bezprzedmiotowe, tylko gdy jednoznacznie stanowi o tym przepis ustawowy (w sytuacji kontynuacji postępowania wszczętego z inicjatywy podatnika przed upływem tego terminu).
Podkreślenia wymaga, że nie ma znaczenia, że termin przedawnienia upływa po wydaniu decyzji przez organ I instancji, a przed orzeczeniem organu odwoławczego, gdyż postępowanie organu odwoławczego, którego celem jest również wydanie rozstrzygnięcia merytorycznego w sprawie, podobnie jak postępowanie organu I instancji. Zaistniała bezprzedmiotowość postępowania spowodowana przedawnieniem zobowiązania podatkowego powoduje konieczność umorzenia postępowania w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego (art. 208 § 1 o.p.).
Sąd orzekający w niniejszej sprawie wskazuje, iż organ I instancji orzekał
w sprawie określenia Skarżącej wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2008 r. przed datą przedawnienia tj. 31 grudnia 2013 r., jednakże postępowanie przed organem odwoławczym zakończone zostało wydaniem decyzji podatkowej w dniu 7 lipca 2014 r., czyli po dacie przedawnienia. Organ odwoławczy nie poczyniły ustaleń, które pozwoliłyby stwierdzić, czy z dniem 31 grudnia 2013 r. nastąpił upływ terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, czy też wystąpiły jakieś zdarzenia, które na tle art. 70 § 2 - § 8 o.p. spowodowały skuteczne przerwanie lub zawieszenie biegu terminu przedawnienia. Organy odwoławczy pominął kwestię upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego.
Przedmiotowe uchybienie stanowi naruszenie przepisów postępowania,
tj. art. 122 o.p. i art. 187 § 1 o.p. mogące mieć istotny wpływ na wynik kontrolowanej sprawy i polegało na zaniechaniu podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym i zebrania kompletnego materiału dowodowego, a następnie rozpatrzenia go w sposób wyczerpujący.
Z uwagi na istotę ww. uchybienia rozstrzyganie przez Sąd w przedmiocie podniesionych w skardze zarzutów byłoby przedwczesne. Ponadto przeprowadzenie dowodu z ekspertyzy prawnej załączonej do skargi jest bezprzedmiotowy (art. 106 § 3 p.p.s.a.).
Organ podatkowy rozpoznający sprawę ponownie zobowiązany jest do uwzględnienia wyrażonej powyżej oceny prawnej i przedstawionych uwag, zmierzając do zachowania zgodnego z treścią cytowanej uchwały Naczelnego Sadu Administracyjnego. W szczególności powinien zgodnie z art. 122 o.p. i art. 187 § 1 o.p. poczynić ustalenia oraz zweryfikować czy zaistniały okoliczności powodujące przerwę lub zawieszenie biegu terminu przedawnienia, czy też doszło do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego Skarżącej.
Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.,
w punkcie I sentencji wyroku uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ja decyzje organu I instancji. Rozstrzygnięcie w kwestii wykonalności zaskarżonej decyzji, zawarte w punkcie II sentencji wyroku, podjęte zostało stosownie do art. 152 p.p.s.a.
W punkcie III sentencji wyroku orzeczono o kosztach postępowania, w oparciu
o 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 6 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości
z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).
Zasadzona kwota obejmuje uiszczony wpis od skargi w wysokości [...] zł, koszty zastępstwa procesowego radcy prawnego w wysokości [...] zł oraz opłatę skarbową od pełnomocnictwa w wysokości [...] zł.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło