II SA/Gl 1142/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski (spr.), Sędzia WSA Artur Żurawik, Protokolant specjalista Beata Bieroń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej "A" w M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia, w wyniku wznowienia, postępowania w sprawie pozwolenia na budowę oddala skargę. Rozstrzygana sprawa dotyczy wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Prezydenta Miasta M. z dnia [...] r. nr [...] udzielającej FPHU "B" , 42-622 S. ul. [...] pozwolenia na budowę "zespołu budynków C3 obejmującego po 2 budynki wielorodzinne z garażami podziemnymi w ramach zespołu zabudowy mieszkaniowej [...] etap osiedla [...] w M.". Na wniosek inwestora pozwolenie to zostało zmienione decyzją Prezydenta Miasta M. z dnia [...] r. nr [...]. Zmiana powyższa dotyczyła zmiany zagospodarowania terenu i poziomu posadowienia budynku. W związku ze złożonym przez inwestora wnioskiem o ustanowienie służebności drogi koniecznej przez nieruchomość stanowiącą własność Wspólnoty Mieszkaniowej "A" w M. (nazywanej w dalszej części uzasadnienia również ""Wspólnotą" lub "skarżącą"), jej zarząd, pismem z dnia 6 czerwca 2013 r. wystąpił o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzja o pozwoleniu na budowę nr [...]. W uzasadnieniu skarżąca podniosła, iż decyzją (po jej zmianie, która nastąpiła na mocy decyzji [...]) doszło do objęcia mieszkańców Wspólnoty oddziaływaniem przedsięwzięcia. Zatem członkowie Wspólnoty bez własnej winy nie brali udziału w postępowaniu. Wyraziła również obawę, iż mogą się pojawić kolejne żądania inwestora dotyczące nieruchomości skarżącej. Dnia [...] r. Prezydent Miasta M. wszczął postępowanie w sprawie i decyzją z dnia [...] r. nr [...] odmówił uchylenia decyzji nr [...]. W uzasadnieniu podniósł, że skarżąca nie była stroną w sprawie wydania pozwolenia na budowę, zatem nie może skutecznie wnosić o wznowienie postępowania w tej sprawie. Od decyzji organu I instancji odwołanie złożyła Wspólnota reprezentowana przez swój zarząd. Zarzuciła Prezydentowi Miasta M., iż nie ustalił, czy nieruchomości wspólnoty znajdują się w zasięgu oddziaływania inwestycji. Jedyny możliwy dojazd może bowiem przebiegać przez nieruchomości Wspólnoty. Niezależnie od tego podniosła, iż do tej pory oficjalnie nie została jej doręczona decyzja, co do której wszczęte zostało postępowanie wznowieniowe. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] r. nr [...] uchylił skarżona decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia Prezydentowi Miasta M. W uzasadnieniu wskazał, iż organ I instancji rozstrzygnął sprawę wznowienia nie dokonując formalnie wszczęcia postępowania wznowieniowego w drodze postanowienia. Niezależnie od tego nie nastąpiło ustalenie, czy zaistniały przesłanki wznowienia postępowania administracyjnego. Podejmując postępowanie Prezydent Miasta M. postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] wszczął postępowanie wznowieniowe w sprawie zakończonej decyzją Prezydenta Miasta M. z dnia [...] r. nr [...]. Postępowanie to zostało wszczęte na wniosek reprezentujących Wspólnotę B. L. i D. W. Postanowieniem z dnia następnego wezwał zarząd Wspólnoty do przedłożenia dowodów na okoliczność zaistnienia przesłanek, na które powołała się skarżąca. Odpowiadając na powyższe wezwanie zarząd Wspólnoty poinformował, iż o okoliczności, iż inwestor zamierza ustanowić służebność gruntową (droga konieczna) Wspólnota powzięła wiadomość 9 maja 2013 r. W ocenie skarżącej z akt sprawy jasno wynika, iż inwestycja nie posiada dostępu do drogi publicznej. Oświadczenie inwestora w tym zakresie nie zostało przez organ zweryfikowane. Jako przesłankę wznowienia postepowania wskazano również fakt zmiany pozwolenia na budowę, która nastąpiła na mocy decyzji z dnia [...] r. nr [...]. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Prezydent Miasta M. zezwolił na przeniesienie decyzji nr [...] r. na "F" sp. z o.o. z siedzibą w K. przy ul. [...]. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Prezydent Miasta M. odmówił uchylenia decyzji nr [...]. W uzasadnieniu wskazał, że nie wykazano wystąpienia w sprawie przesłanek wynikających z art.. 145 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego. Od decyzji odwołała się Wspólnota. Zarzuciła organowi I instancji: - naruszenie art. 107 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez brak właściwego uzasadnienia decyzji, - naruszenie art. 7, 10, 77 i 80 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez nie wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy, - art. 35, 36 i 38 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez ich niezastosowanie, - art. 28 i art. 3 20 prawa budowlanego poprzez ich niezastosowanie. W ocenie skarżącej jej działka, o numerze [...] znajduje się w zasięgu oddziaływania inwestycji, gdyż inwestor złożył wniosek o ustanowienie drogi koniecznej w celu skomunikowania inwestycji z drogą publiczną. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] uchylił skarżoną decyzję oraz poprzedzające je postanowienie z dnia [...] i umorzył postępowanie wznowieniowe. Uznał, iż organ I instancji nie zbadał, czy zostały w sprawie spełnione przesłanki do wznowienia postepowania. Samodzielnie ustalił, iż skarżąca dowiedziała się o decyzji nr [...] dnia 26 listopada 2012 r. Zatem doszło do uchybienia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, o którym mowa w art. 148 § 2 kodeksu postępowania administracyjnego (który w świetle wspomnianego przepisu wynosi miesiąc, od dowiedzenia się o decyzji). Skargę na decyzję Wojewody [...] złożyła Wspólnota reprezentowana przez Zarząd. Domagając się uchylenia skarżonego aktu w zakresie, w jakim umarza on postępowanie wznowieniowe zarzuciła Wojewodzie [...]: - rażące naruszenie art. 7, 8 i 9 kodeksu postepowania administracyjnego, - naruszenie art. 107 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez brak faktycznego uzasadnienia, - naruszenie art. 77 i 80 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez niewyjaśnienie wielu aspektów sprawy i niezapewnienie skarżącej możliwości zapoznania się skarżącej z zebranym materiałem dowodowym, - naruszenie art. 35 i 36 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez niedotrzymanie terminów tam przewidzianych, - naruszenie art. 38 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez jego niezastosowanie. W ocenie skarżącej organ II instancji nie oparł się na stanie faktycznym. Zarząd Wspólnoty powziął bowiem wiedzę o wydanej decyzji już 26 listopada 2012 r. W istocie wniosek wznowieniowy wynika z pojawienia się nowych dowodów w sprawie, analizy iż inwestycja nie ma dostępu do drogi publicznej. Niezależnie od tego przed wydaniem decyzji nr [...] o zmianie decyzji [...] organ I instancji badał problem dostępu do drogi publicznej. Odpowiadając na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację. W trakcie rozprawy, która odbyła się dnia 16 stycznia 2015 r. uczestnik postępowania M. P. złożył oświadczenie, iż zostało zawarte porozumienie w sprawie dostępu do rogi publicznej dla planowanego przedsięwzięcia ze Spółdzielnią Mieszkaniową "D" w M. a wniosek o ustanowienie drogi koniecznej przez nieruchomość skarżącej zostanie wycofany. Obecny na rozprawie członek zarządu Wspólnoty D. W. potwierdził, iż skarżąca została poinformowana o wycofaniu tego wniosku. Jednak Wspólnota dalej podtrzymuje swą skargę i zawarte w niej tezy. Na pytanie Sądu, wznowienia postępowania w prawie zakończonej, którą decyzją ([...] czy [...]) domaga się skarżąca, stwierdził, że tej w oparciu o którą droga dojazdowa miała by przebiegać przez nieruchomości Wspólnoty. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na początku należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) Sąd ten sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. W świetle § 2 wspomnianego przepisu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. – w dalszej części uzasadnienia jako "P.p.s.a.") wynika, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 P.p.s.a. tejże kontroli legalności dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 poz. 267 ze zm. - w dalszej części uzasadnienia jako "K.p.a.") w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli: 1) dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe; 2) decyzja wydana została w wyniku przestępstwa; 3) decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27; 4) strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu; 5) wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję; 6) decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu; 7) zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji (art. 100 § 2); 8) decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione. Wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na wniosek strony, przy czym w przypadku, o którym mowa w pkt 4, tylko na wniosek strony, która bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Należy wreszcie przytoczyć treść art. 148 K.p.a., zgodnie z którym podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. W przypadku, o którym mowa w art.145 § 1 pkt 4 K.p.a. termin do złożenia podania o wznowienie postępowania biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Przenosząc powyższe ustalenia na grunt rozpatrywanej sprawy należy uznać, iż rozstrzygnięcie Wojewody [...] odpowiada prawu. Słusznie organ przyjął, iż Prezydent Miasta M. powinien w pierwszym rzędzie ustalić, czy w sprawie został dochowany termin, o którym mowa w art. 148 K.p.a. Dopiero pozytywny wynik takiego badania mógł przesądzić o dalszym prowadzeniu postępowania, czyli wszczęciu postępowania wznowieniowego. Jak stwierdził NSA w wyroku z dnia 28 stycznia 2014 r. (sygn. OSK 2043/12 – wszystkie orzeczenia przytoczone w uzasadnieniu za www.orzeczenia.nsa.gov.pl) "organ administracji jest obowiązany z urzędu badać zachowanie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, bowiem wszczęcie postępowania wznowieniowego na wniosek strony, pomimo uchybienia terminu, stanowi rażące naruszenie prawa, gdyż godzi w zasadę trwałości decyzji administracyjnych". W kontekście powyższych ustaleń należy zgodzić się z Wojewodą [...], że ze względu na przesłankę, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 nie mogło dojść do wznowienia postępowania w sprawie, kiedy to o wydanej decyzji Wspólnota dowiedziała się po jej wydaniu w listopadzie 2012 r. W ocenie składu orzekającego nie mogło dojść również do wznowienia z innych podnoszonych przez skarżącą przyczyn, czyli pojawienia się nowych okoliczności sprawy nieznanych organowi w trakcie wydawania decyzji. Jak wynika z ustaleń organów obu instancji. Wspólnota nie wykazała swego interesu prawnego w zakresie wznowienia postępowania w sprawie. Bez wątpienia za taki nie można uznać wszczętego postępowania cywilnego w sprawie drogi koniecznej, które zresztą zostało zakończone (bez konieczności ingerowania w prawo własności skarżącej) przed rozprawą sądowoadministracyjną. A ustalenia w zakresie przymiotu strony po stronie Wspólnoty (choć w istocie były zbędne) winny również skutkować odmową wszczęcia postępowania wznowieniowego. Warto w tym zakresie przytoczyć wyrok WSA w Warszawie z dnia 13 listopada 2012 r. (sygn. I SA/Wa 1015/12), gdzie Sąd uznał, iż "jeżeli brak przymiotu strony jest oczywisty, bez konieczności przeprowadzania analizy prawnej, ocena taka może się odbyć we wstępnej fazie, przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania". W związku z powyższym Sąd uznał, iż badanie pozostałych zarzutów skargi jest bezcelowe Powyższe okoliczności wskazują, iż podniesione w skardze zarzuty nie były zasadne. Zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpatrując w takim zakresie sprawę Sąd nie dopatrzył się innych naruszeń skutkujących koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji. W tym stanie rzeczy na mocy art. 151 P.p.s.a. Sąd skargę oddalił.