VII SA/Wa 1602/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak - Pęczkowska (spr.), Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Protokolant specjalista Monika Pietruszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi B. W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Wojewody [...] na rzecz B. W. kwotę 767 zł (siedemset sześćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] marca 2014 r. ([...]) Prezydent m. [...], na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2013. poz. 1409), dalej Prawo budowlane oraz art. 104 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267), dalej kpa, zatwierdził projekt budowlany i udzielił B. W. pozwolenia na rozbudowę i nadbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego, rozbudowę schodów zewnętrznych oraz budowę zadaszenia nad wejściem do budynku od strony północno - wschodniej i tarasu ze schodami od strony południowo-zachodniej, na działce nr ew. [...]obręb [...] przy ul. [...] w [...]. Z akt sprawy wynika, że w dniu [...] grudnia 2013r. nałożono na inwestora obowiązek usunięcia nieprawidłowości w projekcie budowlanym w terminie do 8 stycznia 2014r. Decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r. Prezydent Miasta [...] udzielił pozwolenia na budowę ww. inwestycji, która to decyzja została uchylona decyzją Wojewody [...] z dnia v lutego 2014 r. ([...]), a sprawa przekazana organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Organ pierwszej instancji stwierdził, że do wniosku o pozwolenie na budowę dołączono 4 egzemplarze projektu budowlanego, oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz decyzję o warunkach zabudowy. Projekt budowlany jest zgodny z decyzją o warunkach zabudowy oraz art. 34 ust. 3 Prawa budowlanego, zawiera prawidłowy projekt zagospodarowania działki i projekt architektoniczno-budowlany, niezbędne opinie, uzgodnienia, pozwolenia, informację o bezpieczeństwie i ochronie zdrowia, a także oświadczenia uprawnionych projektantów (art. 20 ust. 4). Organ wskazał, że rozbudowa i nadbudowa budynku przy granicy działki poza obrys istniejącego budynku na działce sąsiedniej jest zgodna z § 12 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, dalej rozporządzenie, z uwagi na to, że szerokość działki jest mniejsza niż 16m. Nie jest wykluczona rozbudowa i nadbudowa w granicy, przy spełnieniu wymagań z § 13, 60 i 271-273 ww. rozporządzenia, które spełniono, co potwierdza projektant. Kwestie zacieniania oraz nasłonecznienia budynku na sąsiedniej działce nr [...]projektant uzasadnił w analizie graficznej nasłonecznienia (str.113) i opisie technicznym (str. 111). Organ podał, że wobec braku przy ponownym rozpatrywaniu sprawy nowych dowodów, nie zawiadamiał stron w trybie art. 10 kpa. Wojewoda [...]decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r. ([...]), po rozpatrzeniu odwołania R. i B. M., na podstawie 138 § 1 pkt 2 i art. 104 kpa, uchylił decyzję organu pierwszej instancji i odmówił udzielenia pozwolenia na budowę. Organ odwoławczy stwierdził, że zostały spełnione warunki z art. 32 ust. 4 Prawa budowlanego. Następnie powołał art. 35 ust. 1 cyt. ustawy i wyjaśnił, że decyzja o warunkach zabudowy, nawet dopuszczająca posadowienie budynku w granicy wiąże organ architektoniczno-budowlany w zakresie, w jakim realizacja inwestycji nie doprowadzi do naruszenia ładu przestrzennego obszaru inwestycyjnego. Podkreślił, że konkretyzacja przepisów dotyczących warunków technicznych, jak i ochrony osób trzecich odbywa się na etapie pozwolenia na budowę z uwzględnieniem w tym przypadku przepisów § 12 cyt. rozporządzenia, który określa warunki rozbudowy. Organ podkreślił, iż projekt budowlany przewiduje m.in. rozbudowę budynku w granicy nieruchomości; w parterze o 3 m, na piętrze o 3.74 m w stosunku do istniejącego budynku inwestora od strony południowo-zachodniej na działce o szerokości 9.03 m. Zdaniem organu odwoławczego, w przypadku rozbudowy budynku położonego w granicy zastosowanie winien mieć § 12 ust. 3 pkt 3 ww. rozporządzenia, w świetle którego, planowana rozbudowa jest niedozwolona. Odmiennego stanowiska nie uzasadnia także okoliczność, że szerokość działki inwestycyjnej jest mniejsza niż 16 m. Wynika to bowiem z treści ww. przepisu, w świetle którego szerokość działki, na której jest usytuowany projektowany budynek nie ma znaczenia, stanowi on bowiem, że w zabudowie jednorodzinnej, uwzględniając przepisy odrębne oraz zawarte w § 13, 60 i 271- 273 dopuszcza się tylko pod jednym warunkiem - rozbudowę budynku usytuowanego w odległości mniejszej niż określona w § 12 ust. 1, od granicy z sąsiednią działką budowlaną. W tym celu w pasie o szerokości 3 m wzdłuż tej granicy muszą zostać zachowane jego dotychczasowe wymiary, a nadbudowa tak usytuowanego budynku jest dopuszczalna tylko o jedną kondygnację, a w nadbudowanej ścianie zlokalizowanej w odległości mniejszej niż 4 m od granicy, nie może być otworów okiennych lub drzwiowych. Z jednej strony w zabudowie jednorodzinnej, na działce budowlanej o szerokości mniejszej niż 16 m można będzie zatem budować nowy budynek w granicy działki, z drugiej strony warunkiem rozbudowy już istniejącego budynku usytuowanego w granicy jest to, aby na skutek rozbudowy nie nastąpiła zmiana jego wymiarów, w pasie o szerokości 3 m wzdłuż granicy działki. Wojewoda stwierdził, że § 12 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia reguluje możliwość budowy nowego budynku na działce o szerokości mniejszej niż 16 m., natomiast § 12 ust. 3 pkt 3 obejmuje wszystkie określone w nim rodzaje inwestycji na działkach szerokich jak i o szerokości mniejszej niż 16 m. W ocenie organu odwoławczego, Prezydent m. [...] dokonał wadliwej interpretacji § 12 ust. 3 pkt 1 i 3 rozporządzenia uznając, że projekt zagospodarowania terenu nie narusza warunków określonych tymi przepisami. Doszło zatem do naruszenia art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, które miało wpływ na wynik sprawy, co uzasadniało uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i odmowę zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Skargę na powyższą decyzję wniosła B. W. i domagając się jej uchylenia zarzuciła naruszenie: 1. § 12 ust. 3 pkt 1 i 3 rozporządzenia poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że § 12 ust. 3 pkt 1 reguluje wyłącznie możliwość budowy nowego budynku i w konsekwencji uznanie, że zastosowanie może mieć jedynie § 12 ust. 3 pkt 3, podczas gdy § 12 ust. 3 pkt 1 odnosi się także do rozbudowy budynku istniejącego, dlatego to ten przepis powinien zostać zastosowany; 2. art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że doszło do jego naruszenia przy udzieleniu pozwolenia budowlanego, podczas gdy zostały spełnione wszystkie wskazane w tym przepisie przesłanki, co uzasadnia treść decyzji organu I instancji; 3. art. 35 ust. 4 Prawa budowlanego poprzez jego niezastosowanie polegające na uchyleniu wydanej zgodnie z tym przepisem decyzji nr [...] i odmowie udzielenia pozwolenia na budowę, podczas gdy wobec spełnienia wskazanych w tym przepisie warunków zarówno Prezydent Miasta [...], jak i organ II instancji mieli obowiązek udzielić pozwolenia na budowę; 4. art. 31 ust. 3 i 64 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez jego niezastosowanie polegające na przyjęciu, że do wydania decyzji o odmowie udzielenia pozwolenia na budowę wystarczy niezgodność projektu budowlanego z przepisem rozporządzenia, który wykracza poza delegację ustawową, podczas gdy ograniczenie prawa własności może nastąpić jedynie na mocy przepisów rangi ustawowej. Skarżąca nie zgodziła się ze stanowiskiem organu odwoławczego, że na rozbudowę budynku, a nie budowę nowego, pozwolenie na budowę może zostać udzielone po spełnienia wymogów z § 12 ust. 3 pkt 3 rozporządzenia, a nie § 12 ust. 3 pkt 1, który wg organu odwoławczego odnosi się wyłącznie do budowy nowego budynku. Podkreśliła, że działka spełnia określony w tym przepisie wymóg szerokości, a inwestycja spowoduje usytuowanie budynku przy granicy z sąsiednią działką w odległości nie mniejszej niż 1,5 m i § 12 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia powinien mieć zastosowanie. Zdaniem strony, interpretacja § 12 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia organu odwoławczego jest zbyt wąska i sprzeczna z § 2 tego rozporządzenia. Gdyby uznać za słuszne stanowisko Wojewody, to niedopuszczalna byłaby jakakolwiek rozbudowa budynku w zabudowie szeregowej. Z uwagi na specyfikę takiej zabudowy, w której niemal wszystkie działki są węższe niż 10 metrów, spełnienie warunku 3 m oddalenia od budynku sąsiedniego byłoby niemożliwe. Istota zabudowy szeregowej, a także zabudowy w granicy działki — dopuszczalnej na podstawie obowiązującego prawa — jest właśnie brak oddalenia ściany budynku od granicy. Skarżąca podniosła, że nawet zakładając, że słuszne jest stanowisko Wojewody, iż zastosowanie znaleźć powinien § 12 ust. 3 pkt 3, to projekt budowlany spełnia wskazane w tym przepisie wymogi. Realizacja inwestycji na jego podstawie i zgodnie z pozwoleniem na budowę oznaczałaby bowiem zachowanie dotychczasowych wymiarów istniejącego budynku w pasie o szerokości 3 m wzdłuż granicy. Niesłuszne jest zatem stanowisko, że doszło do naruszenia art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, które miało wpływ na wynik sprawy, a w konsekwencji art. 35 ust. 4 cyt. ustawy. Projekt budowlany jest zgodny z decyzją o warunkach zabudowy i zawiera wszystkie elementy wskazane w art. 34 ust. 3 Prawa budowlanego, a inwestycja wpisuje się w ład architektoniczny otoczenia. Ponadto, skarżąca na wezwanie organu przedstawił uzupełniony projekt budowlany, którego kompletność organ odwoławczy nie kwestionował. Niezależnie skarżąca podniosła, że odmowa zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę stanowi ograniczenie jej prawa własności, którego źródłem jest rozporządzenie, a nie przepis rangi ustawowej, wobec czego zaskarżona decyzja narusza art. 31 ust. 3 oraz art. 64 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Dodała, że nietrafne są również zarzuty dotyczące wskaźnika zabudowy, obszaru terenu zabudowanego, wielkości rozbudowywanego budynku i kompozycji architektonicznych. Kwestie te są bowiem przedmiotem badania organu na etapie wydawania decyzji o warunkach zabudowy. W ocenie skarżącej nie można mówić w tej sprawie o jakimkolwiek naruszeniu słusznego interesu B. i R. M., do którego ochrony zobowiązany jest organ na podstawie art. 7 kpa. Inwestycja w żaden sposób nie narusza zasad współżycia społecznego, nie zakłóca korzystania z sąsiedniej nieruchomości ponad przeciętną miarę, wynikającą z jej społecznego przeznaczenia. W szczególności nieuzasadnione są twierdzenia pp. Mioduszewskich odnośnie braku odpowiedniego nasłonecznienia ich mieszkania, czego dowodem są przedstawione przez skarżącą analizy naświetlenia wykonane przez osoby uprawnione. Podnoszenie kwestii związanych z brakiem oświetlenia w pokojach mieszkalnych jest dodatkowo nieracjonalne z uwagi na fakt, iż pp. M. posadzili na granicy drzewa iglaste, których oczywistym zadaniem jest odgrodzenie obu działek. Ponadto, nieprawdziwy jest zarzut, że Prezydent m. [...] oparł się jedynie na decyzji o warunkach zabudowy, nie rozważając kwestii dopuszczalności inwestycji z ww. rozporządzeniem. Organ wskazał bowiem wyraźnie, że rozbudowa i nadbudowa istniejącego budynku przy granicy działki budowlanej pozą obrys istniejącego budynku na działce sąsiedniej jest zgodna z § 12 ust. 3 pkt 1 oraz stwierdził, że spełniono wymagania zawarte w przepisach § 13, 60 i 271-273 Rozporządzenia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu stosownie do art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej ppsa. Zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, co miało wpływ na wynik sprawy, zatem podlegała uchyleniu. Na wstępie wskazać należy, że przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę na organie architektoniczno - budowlanym, stosownie do art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, spoczywa obowiązek sprawdzenia m.in. zgodności projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi. Do przepisów tych zalicza się rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.). W § 12 cyt. rozporządzenia prawodawca określił warunki sytuowania budynków w stosunku do granicy z działką sąsiednią, w celu zapewnienie podstawowych warunków użytkowych i bezpieczeństwa w zabudowie, w korelacji do innych przepisów rozporządzenia, dotyczących oświetlenia dziennego pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi (§ 13), nasłonecznienia określonych pomieszczeń (§ 60) oraz bezpieczeństwa pożarowego (§ 271 i 273), z uwzględnieniem prawidłowości zabudowy danej działki oraz obszaru jej oddziaływania na teren działek sąsiednich. Zgodnie z § 12 ust. 3 rozporządzenia w zabudowie jednorodzinnej, dopuszcza się: pkt 1. sytuowanie budynku ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych bezpośrednio przy granicy z sąsiednia działką budowlaną lub w odległości mniejszej niż określona w ust. 1 pkt 2, lecz nie mniejszej niż 1,5 m, na działce budowlanej o szerokości mniejszej niż 16 m; pkt 2. sytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną, jeżeli będzie on przylegał całą powierzchnią swojej ściany do ściany budynku istniejącego na sąsiedniej działce lub do ściany budynku projektowanego, dla którego istnieje ostateczna decyzja o pozwoleniu na budowę, pod warunkiem że jego część leżąca w pasie o szerokości 3 m wzdłuż granicy działki będzie miała długość i wysokość nie większe niż ma budynek istniejący lub projektowany na sąsiedniej działce budowlanej; pkt 3 rozbudowę budynku istniejącego, usytuowanego w odległości mniejszej niż określona w ust. 1 od granicy z sąsiednią działką budowlaną, jeżeli w pasie o szerokości 3m wzdłuż tej granicy zostaną zachowane jego dotychczasowe wymiary, a także nadbudowę tak usytuowanego budynku o nie więcej niż jedną kondygnację, przy czym w nadbudowanej ścianie, zlokalizowanej w odległości mniejszej niż 4m od granicy nie może być otworów okiennych lub drzwiowych. Z treści przytoczonych przepisów wynika zatem, że obejmują one trzy przypadki sytuowania budynku, w określonych w nich odległościach, z zachowaniem dodatkowych warunków. Wbrew bowiem stanowisku organu odwoławczego, pomimo iż w pkt 3 prawodawca posłużył się pojęciem rozbudowa, pojęcie "sytuowania budynku" należy rozumieć szeroko, a więc nie tylko jako budowę nowego budynku w całości, ale również jako rozbudowę istniejącego już budynku. Rozbudowa nie jest bowiem niczym innym, jak budową nowej części budynku już istniejącego. Powyższe stanowisko potwierdza § 2 ust. 1 ww. rozporządzenia stanowiący, że przepisy rozporządzenia stosuje się przy projektowaniu, budowie oraz przy zmianie sposobu użytkowania budynków oraz budowli naziemnych i podziemnych spełniających funkcje użytkowe budynków, a także związanych z nimi urządzeń budowlanych. Budowa zaś - zgodnie z art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego - to wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowa, rozbudowa, nadbudowa obiektu budowlanego. W konsekwencji, również przy rozbudowie budynku będzie miał zastosowanie - w zależności od planowanego jej usytuowania - § 12 ust. 3 pkt 1 bądź pkt 2 ww. rozporządzenia. Skoro - jak wynika z akt sprawy - zamiarem inwestycyjnym została objęta m.in. rozbudowa budynku skarżącej, usytuowanego w zabudowie szeregowej, bezpośrednio w granicy z sąsiednią działką budowlaną pp. M. (w parterze o 3 m, na piętrze o 3.74 m) od strony południowo-zachodniej, na działce o szerokości 9.03 m, a więc mniejszej niż 16 m, to zastosowanie w niniejszej sprawie znajdował wyłącznie § 12 ust. 3 pkt 1 cyt. rozporządzenia. Z podanych przyczyn powołany przez organ odwoławczy § 12 ust. 3 pkt 3 ww. rozporządzenia nie mógł mieć zastosowania w niniejszej sprawie, zważywszy przy tym, że dotyczy on wyłącznie rozbudowy (sytuowania) budynku istniejącego, położonego w odległości mniejszej niż określona w ust. 1 od granicy z sąsiednią działką budowlaną, natomiast przeznaczony do rozbudowy budynek skarżącej - jak wskazano wyżej - planowany jest w granicy ww. nieruchomości. Organ odwoławczy dopuścił się zatem naruszenia prawa materialnego tj. § 12 ust. 3 pkt 3 ww. rozporządzenia w związku z art. 35 ust. 1 pkt 2 poprzez jego błędne zastosowanie w rozpatrywanej sprawie. Rozpoznając sprawę ponownie organ odwoławczy zastosuje się do przedstawionych wyżej wskazań Sądu. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, art. 152 orzekł jak w pkt I i II wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. - w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.)