III SA/Wa 1631/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Elżbieta Olechniewicz, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Długosz-Szyjko, sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska (sprawozdawca), Protokolant starszy referent Iwona Choińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi W. O. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia 11 lutego 2014 r. nr IPPB4/415-776/13-4/MS w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych oddala skargę Skarżący – W. O. wnioskiem z dnia 19 listopada 2013 r. zwrócił się do Ministra Finansów z wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego, dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych sprzedaży nieruchomości. We wniosku i jego uzupełnieniu przedstawiono następujący stan faktyczny: Skarżący od dnia 14 listopada 1983 r. wraz z żoną, na zasadzie wspólności ustawowej majątkowej małżeńskiej, był współwłaścicielem nieruchomości zabudowanej położonej w I. , opisanej w księdze wieczystej [...] , działki Nr ew. [...] , tj. działki Nr ewid. [...] i działek [...] , [...] zajętych na drogę publiczną. Żona Skarżącego zmarła [...] kwietnia 2011 r., a spadek po niej na podstawie testamentu własnoręcznego z dnia [...] lutego 2008 r. Skarżący nabył w całości, co potwierdza prawomocne postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku Sądu Rejonowego dla W. Wydział [...] Cywilny z dnia [...] października 2011 r. (sygn. akt [...] ). Naczelnik[...] Urzędu Skarbowego w W. zaświadczeniem z dnia 6 marca 2012 r. potwierdził, że podatek od ww. spadku nie należy się. Wyżej wymieniona nieruchomość z mocy prawa od 1983 r. była wspólnością ustawową majątkową małżeńską, zaś od 2011 r. w całości stała się wyłącznie własnością Skarżącego. Wyjaśnił, że w dniu 16 września 2013 r. sprzedał zabudowaną działkę gruntu Nr ewid. [...] za 480.000 zł swojemu kuzynowi (wnukowi rodzonej siostry żony). Mając na uwadze charakter prawny wspólności majątkowej małżeńskiej, że nabycie nieruchomości do majątku wspólnego małżonków następuje raz - w przypadku Skarżącego w dniu [...] listopada 1983 r. Oznacza to, że po śmierci jednego z małżonków, jeśli drugi chce sprzedać nieruchomość, nie musi czekać z tym aż pięć lat od momentu nabycia spadku, aby takie zbycie było nieopodatkowane. Z racji wieku i bieżącej egzystencji Skarżący zdecydował o sprzedaży nieruchomości. Małżeńska wspólność majątkowa jest wspólnością bezudziałową. Skoro, z uwagi na wspólność majątkową, nie można wyodrębnić udziałów, które Skarżący i odrębnie jego żona posiadali w chwili nabycia nieruchomości w małżeństwie, nie można też przyjąć, że pięcioletni termin biegnie od daty nabycia nieruchomości w drodze spadku. Zważywszy na przytoczone prawa wynikające z art. 31 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. Nr 9, poz. 59, ze zm.; dalej "krio.") oraz orzeczenia wyroku NSA z dnia 8 grudnia 2011 r. sygn. akt II FSK 1101/10, wyroku WSA w Warszawie III SA/Wa 2999/12 z dnia 12 kwietnia 2013 r. Przepis art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych został stworzony po to, by osoba, która jest właścicielem nieruchomości czy też udziału w nieruchomości, nieprzerwanie przez 5 lat nie musiała płacić podatku dochodowego. Powyższe Wnioskodawca uwzględniał przed decyzją o sprzedaży nieruchomości. W związku z tak przedstawionym stanem faktycznym Skarżący zapytał, czy z tytułu sprzedaży działki Nr ewid. [...] podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, jeśli tak to w jakiej wysokości? Zdaniem Skarżącego, z przepisów prawa wynika, że małżeńska wspólność majątkowa jest wspólnością bezudziałową, w której nie można wyodrębnić udziałów. Zatem, w jego ocenie, nie ma podstawy prawnej by przyjąć, że pięcioletni termin biegnie od daty nabycia nieruchomości w drodze spadku. Wskazał, że w jego przypadku zastosowane powinny być przepisy prawa wynikające z: 1) art. 31 ustawy krio, 2) art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. 2000 r. Nr 14, poz. 176, ze zm.; dalej: "u.p.d.o.f."). Skarżący powołał się na wyrok NSA z dnia 8 grudnia 2011 r. sygn. akt II FSK 1101/10 oraz wyrok WSA w Warszawie III SA/Wa 2999/12 z dnia 12 grudnia 2013 r. Zdaniem Skarżącego z ww. aktów prawnych wynika, że zbycie przedmiotowej nieruchomości nie powoduje zobowiązania i odprowadzenia podatku dochodowego od osób fizycznych. Minister Finansów w interpretacji indywidualnej z dnia 11 lutego 2014 r. stanowisko Skarżącego uznał za nieprawidłowe. Organ powołał się na art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f., art. 31 § 1, art. 43 § 1 oraz na art. 922 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz.U. Nr 16, poz. 93 ze zm.; dalej: "K.c."). Minister nie podzielił stanowiska Skarżącego i stwierdził, że sprzedaż działki w 2013 r. w odniesieniu do udziału nabytego w 1983 r. nie stanowi źródła przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, z uwagi na upływ pięcioletniego terminu. Natomiast przychód uzyskany ze sprzedaży udziału nabytego w spadku po zmarłej żonie będzie podlegał opodatkowaniu 19% podatkiem dochodowym, chyba że objęty zostanie zwolnieniem określonym w art. 21 ust. 1 pkt 131 u.p.d.o.f.. Minister odnosząc się natomiast do powołanego przez Skarżącego wyroku WSA oraz NSA wskazał, że orzeczenia te dotyczą konkretnej sprawy wydanej w określonym stanie faktycznym i w tej sprawie rozstrzygnięcie w nim zawarte jest wiążące. W odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa Minister Finansów stwierdził brak podstaw do zmiany interpretacji indywidualnej. Skarżący w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł o uchylenie zaskarżonej interpretacji zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego, przez błędną wykładnię art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f. z obejściem art. 31 k.r.i.o. W uzasadnieniu Skarżący wskazał, że zważywszy na charakter wspólności masy majątkowej obejmującej cały zbiór praw majątkowych, takich jak własność i inne prawa rzeczowe, wierzytelności, niemożliwość wyodrębnienia udziałów, które Skarżący i jego żona posiadali w chwili nabycia nieruchomości w małżeństwie w 1983 r. bezspornym jest data nabycia nieruchomości i brak podstaw prawnych do wskazania innego terminu jej nabycia. W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o jej oddalenie, podtrzymując wcześniej zaprezentowane stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona interpretacja indywidualna jest prawidłowa. Przepis art. 31 k.r.i.o. (w pierwotnym brzmieniu tj. z daty wejścia w życie kodeksu rodzinnego i opiekuńczego- D.U. 1964, nr 9, poz. 59) stanowił, że z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa obejmująca ich dorobek (wspólność ustawowa). Przedmioty majątkowe nie objęte wspólnością stanowią majątek odrębny każdego z małżonków. Małżeńska wspólność majątkowa jest wspólnością bezudziałową, tzn. tak długo, jak długo trwa stosunek małżeństwa, małżonkowie nie mogą rozporządzać ani zobowiązywać się do rozporządzenia w przyszłości przypadającą im częścią majątku, objętego tą wspólnością. Podstawą prawną powyższej konstatacji jest treść art. 35 k.r.i.o., który stanowi, że w czasie trwania wspólności ustawowej żaden z małżonków nie może żądać podziału majątku wspólnego. Nie może również rozporządzać ani zobowiązywać się do rozporządzania udziałem, który w razie ustania wspólności przypadnie mu w majątku wspólnym lub w poszczególnych przedmiotach należących do tego majątku. Małżeńska wspólność majątkowa przekształca się we współwłasność w częściach ułamkowych dopiero (np.) w razie śmierci jednego (lub obu współmałżonków), rozwodu, lub uprawomocnienia się wyroku w sprawie ustanowienia rozdzielności majątkowej między małżonkami. W przypadku- jak w sprawie niniejszej- gdy składnik majątku w postaci domu, należącego do małżonków Ongirskich na zasadzie małżeńskiej wspólności majątkowej, został sprzedany po śmierci żony Skarżącego, konieczna jest analiza przedstawionego we wniosku stanu faktycznego i prawnego z uwzględnieniem następujących faktów, mających znaczenie prawne: W chwili śmierci żony Skarżącego majątek wspólny małżonków przekształcił się we współwłasność w częściach ułamkowych, w związku z czym ½ majątku przypadła Skarżącemu jako jego własność, ½ należąca do jego zmarłej żony, stała się masą spadkową. Masa spadkowa podlegała dziedziczeniu. Ponieważ zmarła pozostawiła testament, na mocy którego spadkobiercą uczyniła swego męża, zostało przeprowadzone postępowanie spadkowe, na mocy którego spadkobierca, czyli Skarżący, nabył spadek po swojej żonie, w skład którego wchodziło prawo do ½ własności nieruchomości objętej wnioskiem. Podstawą zatem nabycia przez Skarżącego ½ udziału we współwłasności nieruchomości było nabycie tej części po zmarłej żonie na podstawie spadkobrania, które miało miejsce w roku 2011. Sprzedaż nieruchomości w 2013 r. wywarła różne skutki podatkowe w odniesieniu do każdej połowy, powstałej po (wynikającej z) ustania małżeńskiej wspólności majątkowej na skutek śmierci żony Skarżącego. W konsekwencji, w odniesieniu do udziału Skarżącego, nabytego przez niego w 1983 r., zbycie tego udziału (tej części nieruchomości) nie stanowi źródła przychodu, podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, z uwagi na upływ pięcioletniego terminu, liczonego od daty nabycia. Natomiast przychód, uzyskany ze sprzedaży udziału nabytego w spadku po zmarłej żonie będzie podlegał opodatkowaniu 19% podatkiem dochodowym, ponieważ pomiędzy nabyciem tego udziału w nieruchomości wspólnej a jej zbyciem upłynęły zaledwie 2 lata. Oczywiście, jak zaznaczyły orzekające w sprawie organy, gdyby udział ten został objęty zwolnieniem określonym w art. 21 ust. 1 pkt 131 u.p.d.o.f., Skarżący nie musiałby płacić podatku. Ponieważ we wniosku ani w jego uzupełnieniu Skarżący nie powołał żadnych okoliczności, zwalniających od podatku, organ zasadnie uznał, że należy wziąć pod uwagę, że nabycie przez wnioskodawcę ½ własności nieruchomości nastąpiło w roku 2011, a jej sprzedaż w roku 2013, w konsekwencji sprzedaż owego udziału podlega opodatkowaniu. Zdaniem Sądu powoływane przez Skarżącego orzeczenia nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, nadto Sąd ani orzekające w sprawie organy nie są nimi związane. Mając powyższe na uwadze, Sąd orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 151 p.p.s.a.