I SA/Ol 823/14
WyrokWSA w Olsztynie2015-01-21
Skład orzekający: Ryszard Maliszewski, Wiesława Pierechod, Wojciech Czajkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wydatki na zakup maszyn, które beneficjent posiadał już wcześniej (na podstawie leasingu lub umowy sprzedaży z zastrzeżeniem prawa własności) i które zostały następnie zmodernizowane w ramach projektu, mogą być uznane za kwalifikowane do dofinansowania w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego?Ratio decidendi
Wydatki na zakup maszyn, które beneficjent posiadał już wcześniej, nie mogą być uznane za kwalifikowane do dofinansowania, ponieważ nie przyczyniają się do wzrostu zdolności produkcyjnych w sposób innowacyjny. Kwalifikowane mogą być jedynie wydatki poniesione na modernizację tych maszyn. Ponadto, organ nieprawidłowo ustalił stan faktyczny w zakresie wyliczenia kosztów modernizacji oraz naruszył zasady postępowania, nie wykazując w sposób należyty naruszenia zasad konkurencyjności przy zakupie niektórych elementów linii technologicznej.Stan faktyczny
Spółka A. otrzymała dofinansowanie na projekt "Wdrożenie innowacyjnych technologii w przedsiębiorstwie poligraficznym A.". Zarząd Województwa nakazał spółce zwrot części środków, kwestionując kwalifikowalność wydatków poniesionych na zakup maszyn, które spółka posiadała już wcześniej na podstawie leasingu lub umowy sprzedaży z zastrzeżeniem prawa własności. Organ uznał, że wydatki te nie miały charakteru innowacyjnego i naruszono zasady konkurencyjności przy zakupie niektórych elementów linii technologicznej. Spółka wniosła skargę, zarzucając błędy w ustaleniu stanu faktycznego, naruszenie przepisów postępowania oraz błędną interpretację umowy i wytycznych.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, określając, że uchylona decyzja nie może być wykonana, oraz zasądził od Zarządu Województwa na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Ryszard Maliszewski (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Wiesława Pierechod, sędzia WSA Wojciech Czajkowski, Protokolant referent stażysta Milena Małyszko, po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 14 stycznia 2015r. sprawy ze skargi spółki A na decyzję Zarządu Województwa z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie zwrotu środków przekazanych na realizację projektu 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) określa, że uchylona decyzja nie może być wykonana, 3) zasądza od Zarządu Województwa na rzecz skarżącej 15.693 ( piętnaście tysięcy sześćset dziewięćdziesiąt trzy ) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżoną decyzją z dnia "[...]" nr "[...]" Zarząd Województwa utrzymał w mocy własną decyzję z dnia "[.1.]" nr "[...]", w której nakazał przedsiębiorstwu poligraficznemu Spółce A. – M. i A. K. zwrócić kwotę 847.535,60 zł wraz z należnymi odsetkami ustawowymi. Podaną wartość wyliczono w wyniku zakwestionowania wydatków zrefundowanych od kwoty 2.377.000,- zł – wydatki uznane za niekwalifikowane 1.410.921,23 zł, od kwoty 300.409,84 zł – korekta (zwrot) w 100%, od kwoty 255.000,- zł – korekta w 25%, od kwoty 435.000,- zł – korekta w 25%, do wszystkich korekt zastosowano wskaźnik 44,99% (dane z tabeli na str. 2 sentencji decyzji z dnia "[.1.]" – tom II, karta 42 akt administracyjnych).
Z akt sprawy i treści decyzji wynika następujący stan faktyczny i prawny.
Skarżąca zawarła w dniu 18.11.2009r. umowę nr "[...]" ze Spółką B., zwaną w umowie Instytucją Pośredniczącą II stopnia (dalej IP II), działającą w imieniu i na rzecz Województwa. Ta umowa została zawarta w wyniku przeprowadzenia konkursu przeprowadzonego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Warmia i Mazury na lata 2007 – 2013.
Przedmiotem umowy było dofinansowanie projektu pod nazwą "Wdrożenie innowacyjnych technologii w przedsiębiorstwie poligraficznym A." (dalej projekt). Do przedmiotowej umowy zawarto aneksy w dniach 29.01.2010r., 18.08.2010r., 25.08.2010r., 15.12.2010r. i 22.02.2011r.
Celem sporządzonego projektu było utworzenie kompletnej poligraficznej linii technologicznej opierającej się na najnowocześniejszych technologicznie urządzeniach w branży poligraficznej, połączonej cyfrowo w oparciu o system zarządzania produkcji "[...]". W pkt D - 4 4.2 wniosku o dofinansowanie projektu beneficjent zaplanował zakup:
1) offsetowej maszyny arkuszowej z systemem Image Control;
2) naświetlarki do płyt CTP;
3) automatu do łamania arkuszy;
4) linii lakierującej UV;
5) oprogramowania do składania druku Adobe Photoshop.
Powyższy projekt dotyczył rozwiązań nowatorskich i innowacyjnych. Innowacyjność procesowa miała zostać osiągnięta w wyniku:
- wdrożenia technologii CTP przygotowania form drukowych, która polegała na bezpośrednim przeniesieniu obrazu z cyfrowych plików postscriptowych, na formę z pominięciem procesu naświetlania błon (filmów poligraficznych),
- wdrożeniem technologii druku pełnoformatowego na arkuszach B1 i sterowanej komputerowo kontroli jakości druku za pomocą spektrofotometru,
- automatyzacji procesów narządu, tj.: instalacji form drukowych, spasowania kolorów, ustawienia właściwego wydatku farby, nastawienia arkuszy i osuszania arkuszy,
- wdrożenia technologii uszlachetniania druku lakierami utwardzonymi UV,
- wdrożenia technologii łamania pełnoformatowych arkuszy.
Innowacja produktowa miała być osiągnięta w wyniku uzyskania stabilności jakościowej partii produktu i powtarzalną jakość wydruków oraz uzyskania możliwości druku wieloformatowego, wielonakładowego i uszlachetnionego. Beneficjent zakładał osiągnięcie znaczącego wzrostu międzynarodowej konkurencyjności oferty poprzez rozbudowanie i unowocześnienie całego procesu wytwórczego w przedsiębiorstwie w wyniku utworzenia innowacyjnej linii technologicznej w oparciu o system "[...]".
Z dołączonej do wniosku opinii o innowacyjności sporządzonej przez rzeczoznawców Stowarzyszenia Inżynierów i Techników Mechaników Polskich (SIMP) wynikało, iż linia technologiczna składająca się z:
- systemu przygotowania form drukowych w technologii CTP w oparciu o naświetlarkę C. firmy H.,
- maszyny drukującej H. S. 1"[...]" wyposażonej w system kontroli druku Image Control – dalej maszyna drukująca,
- falcerki S. "[...]",
- linii lakierującej UV w oparciu o cylindryczny automat do sitodruku High Press "S" oraz zestawu oprogramowania jest zestawem, w którym wykorzystano innowacyjne technologie.
We wniosku o dofinansowanie beneficjent w części D-4 wskazał poszczególne wydatki kwalifikowane. Podał koszty: maszyny drukującej z system Image Control 2.590.000,- zł, linii lakierującej 435.000,- zł, automatu do łamania arkuszy 483.000,- zł, jak też naświetlarki do płyt CTP 476.000,- zł. Całkowitą wartość wydatków kwalifikowanych przy uwzględnieniu dodatkowych wartości ustalono na kwotę 4.000.000,- zł. a wartość projektu na 4.880.000,- zł. Wnioskodawca w części D-5: Źródła finansowania projektu, wymienił dofinansowanie środkami publicznymi na kwotę 1.799.600,- zł, jako 44,99 % kwoty całkowitych wydatków kwalifikowanych projektu.
Beneficjent jako kupujący zawarł w dniu 30.08.2010r. z firmą H. Polska Sp. z o.o. (dalej H.) jako sprzedającym, umowę zatytułowaną: "Kontrakt nr "[...]"", na mocy którego używane elementy linii technologicznej: automatu do łamania arkuszy S. mod "[...]" (dalej automat do łamania arkuszy), urządzenia do lakierowania CTP (H. C. "[...]" – dalej naświetlarka) oraz urządzenie do lakierowania w technologii UV, sprzedający dostarczy kupującemu w określonym terminie, dokona ich instalacji i przekazania na podstawie protokołu odbioru ww. maszyn (pkt III umowy). Sprzedający udzielił gwarancji przedmiotów sprzedaży (pkt VIII umowy).
Na podstawie faktur z dnia 31.08.2010r. nr "[...]" i 15.11.2010r. nr "[...]" beneficjent dokonał odpowiednio przedpłaty oraz zapłaty od firmy H., za ww. elementy linii technologicznej. Wskazana w fakturze z 15.11.2010r. wartość automatu do łamania arkuszy wyniosła 311.100,- zł (255.000,- zł netto), natomiast urządzenia do lakierowania CTP wraz z oprogramowaniem do sterowania procesem naświetlania 396.500,- zł (325.000,- zł netto). W protokołach odbioru ww. maszyn w dniu 17.11.2010r. strony umowy sprzedaży oświadczyły, że urządzenia zostały zgodnie z warunkami ww. kontraktu z dnia 30.08.2010r. dostarczone, zamontowane oraz przekazane do eksploatacji wraz z instrukcjami obsługi i dokumentacją techniczną (kontrakt, faktury i protokoły spięto w pliku dokumentów oznaczonych k. 33, t. I akt administracyjnych).
IP II pismem z 23.05.2013r. przesłała beneficjentowi oświadczenie o rozwiązaniu umowy bez wypowiedzenia na podstawie § 18 ust. 2 pkt 1 i 7 umowy, kierując się wynikami kontroli skarbowej przeprowadzonej u beneficjenta przez Urząd Kontroli Skarbowej (dalej UKS), przekazanymi do IP II pismem z 10.05.2013r., nr "[...]" (k. 37, t. I akt administracyjnych). Jednocześnie IP II złożyła w dniu 23.05.2013r. zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa mającego na celu wyłudzenie dofinansowania przez osoby reprezentujące beneficjenta.
Następnie pismem z 29.05.2013r. (doręczonym 31.05.2013r.) IP II wezwała beneficjenta do zwrotu środków w kwocie 1.515.987,46 zł wraz z odsetkami. Po upływie wyznaczonego terminu do zwrotu środków w dniu 18.06.2014r. przekazała sprawę do IZ w celu wydania decyzji określającej kwotę przypadającą do zwrotu.
Po ponownej kontroli UKS zakończonej wynikiem z 27.09.2013r., jak też z uwagi na wynik śledztwa nadzorowanego przez Prokuraturę Rejonową "[...]", sygn. akt "[...]" (postanowieniem z dnia 31.12.2013r. Prokuratura umorzyła śledztwo dołączonym do karty nr 23, tom II akt administracyjnych), a także na podstawie opinii biegłego sporządzoną przez podmiot G., IP II pismem z 31.01.2014r. poinformowała beneficjenta o uchyleniu się od skutków złożonego oświadczenia o rozwiązaniu umowy o dofinansowanie z 23.05.2013r. IP II uznała umowę o dofinansowanie za obowiązującą i wiążącą, przy czym podtrzymała częściowo dotychczasowe stanowisko, skutkujące zwrotem części środków.
Pismem z 04.02.2014r. ponownie wezwała beneficjenta do zwrotu środków, tym razem w wysokości 847.535,60 zł wraz z należnymi odsetkami.
Po upływie wyznaczonego terminu do zwrotu środków w dniu 18.06.2014r. przekazała sprawę do IZ w celu wydania decyzji określającej kwotę przypadającą do zwrotu.
Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego Zarząd Województwa dnia "[.1.]" wydał decyzję o zwrocie przez beneficjenta kwoty 847.535,60 zł opisanej na wstępie niniejszego uzasadnienia, wraz z należnymi odsetkami.
W decyzji stwierdzono, że beneficjent naruszył:
1. § 4 ust. 3 umowy o dofinansowanie, pkt 5.4 Wytycznych w sprawie kwalifikowalności wydatków w ramach RPO WiM na lata 2007-2013 do konkursu "[...]" (dalej Wytyczne) oraz warunki konkursu wskazane w Szczegółowym opisie osi priorytetowej "Przedsiębiorczość" Regionalnego Programu Operacyjnego Warmia i Mazury na lata 2007 - 2013 (str. 36, dalej Uszczegółowienie), ponosząc wydatki na wdrożenie innowacji procesowych / produkcyjnych / organizacyjnych (dotyczy maszyny drukującej oraz naświetlarki) w sposób nierzetelny, nieoszczędny i niezgodnie z warunkami konkursu określonymi w Uszczegółowieniu;
2. zasady konkurencyjności określone w § 11 ust. 2 umowy o dofinansowanie, gdyż dokonał zakupu automatu do łamania arkuszy i linii lakierującej UV bez wysłania zapytania ofertowego do 3 potencjalnych wykonawców,
a tym samym pobrał środki z naruszeniem procedur - art. 211 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j. Dz. U. z 2005r., nr 249, poz. 2104 ze zm.), dalej ufp, i w nadmiernej wysokości - art. 211 ust. 1 pkt 2 ufp.
Organ w uzasadnieniu decyzji stwierdził, że w całości daje wiarę wycenie biegłego powołanego przez Miejską Komendę Policji postanowieniem z 03.12.2013r., który m.in. uznał, że wartość rynkowa naświetlarki na rok 2010 wynosi 169.500,00 zł. Podał, że wydatkiem kwalifikowalnym mógłby być wyłącznie wydatek netto dotyczący modernizacji maszyny, jednak beneficjent nie poniósł żadnego kosztu na modernizację ww. urządzenia, bowiem sprzedał je drożej (za 409.836,07 zł netto), niż później odkupił od H. Sp. z o.o. po jej modernizacji (325.000,- zł netto).
Organ obniżył kwotę wydatków kwalifikowalnych w przypadku maszyny drukującej o 1.410.921,23 zł uznając za ten wydatek kwotę 966.078,77 zł (jako wydatek netto dotyczący modernizacji maszyny). Kierując się wyceną biegłego przyjął, że wartość modernizacji tej maszyny wynosi 2.320.600,- zł netto, uwzględnił wartość za jaką maszynę nabył H. Sp. z o.o. (1.354.521,23 zł netto), co spowodowało, że wydatek kwalifikowalny wyliczył na kwotę 966.078,77 zł.
Z kolei co do automatu do łamania arkuszy, nabytego za cenę netto 255.000,- zł, i linii lakierującej UV (cena netto 435.000,- zł), Organ ustalił wskaźnik korekty na podstawie metody wskaźnikowej na poziomie 25% uznając, iż w przedmiotowej sprawie wystąpiła kategoria nieprawidłowości w postaci nieprzestrzegania zasady konkurencyjności, polegająca na udzieleniu zamówienia bez zapewnienia odpowiedniego stopnia konkurencyjności (zgodnie z tabelą 1 pkt 2 "Nieprzestrzeganie zasady konkurencyjności" stanowiącej załącznik do wytycznych). Organ podał, że za powyższe naruszenie wytyczne nie przewidują możliwości obniżenia nałożonej korekty. Wskazał, że do wyliczenia korekty finansowej zastosował metodę wskaźnikową, zgodnie z którą wysokość korekty (Wk) oblicza się jako iloczyn wskaźnika procentowego nałożonej korekty (W%), wskaźnika procentowego współfinansowania ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego i Budżetu Państwa (Wś) oraz wysokości faktycznych wydatków kwalifikowanych dla danego zamówienia (Wkw). Wskaźnik procentowy przyjął w wysokości i na warunkach określonych w załączniku do wytycznych. Zawarta w nim tabela zawiera kategorie nieprawidłowości oraz odpowiadające im wskaźniki procentowe służące do obliczania korekty finansowej, zgodnie ze wzorem: Wk = W% x Wkw x Wś. Organ odesłał do obliczenia korekty na stronie nr 2 decyzji, przedstawionego na wstępie uzasadnienia sądu.
Beneficjent złożył w dniu 16.07.2014r. wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania lub uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Zarzucił:
1. nieprawidłowe i całkowicie dowolne uznanie, że beneficjent: wykorzystał przyznane mu środki z naruszeniem właściwych procedur, ponosił wydatki w sposób nierzetelny i nieoszczędny, naruszył zasady konwencyjności określone w § 11 ust. 2 umowy o dofinansowanie;
2. naruszenie art. 8 i 107 § 3 k.p.a. poprzez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji, z uwagi na zawarcie w nim zbyt ogólnych stwierdzeń;
3. naruszenie art. 9 i 11 k.p.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie podstaw i przesłanek poczynionych ustaleń, będących podstawą wydanej decyzji.
Decyzją z dnia "[...]" Zarząd Województwa utrzymał w mocy własną decyzję z dnia "[.1.]" Organ w uzasadnieniu decyzji podniósł, że H. nie był jedynym podmiotem, który mógł dokonać dostawy/sprzedaży dwóch przedmiotowych urządzeń: maszyny drukującej oraz naświetlarki. Tym samym beneficjent mógł zakupić ww. sprzęt, zgodnie z obowiązującymi go zasadami konkurencyjności, od innego dostawcy na rynku i przekazać go H. w celu złożenia w jedną linię technologiczną.
Wobec stanowiska strony, że linia technologiczna mogła powstać wyłącznie na bazie maszyn, których producentem był H., Organ zauważył, iż automat do łamania arkuszy został nabyty przez firmę H. na rynku wtórnym, tj. od drukarni "Z." K.G., natomiast urządzenie do lakierowania w technologii UV ww. podmiot zakupił u producenta, tj. od firmy W. E. Sp. z o.o. Następnie ww. środki trwałe zostały sprzedane beneficjentowi.
Organ wskazał, że najistotniejszą kwestią jest fakt, iż nie znajduje potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym, to że ww. środki trwałe mogły zostać zakupione wyłącznie od H. - dostawcy ww. sprzętu, gdyż on sam nie był jego producentem. Zatem H. nie był jedynym podmiotem na rynku, od którego beneficjent mógł zakupić przedmiotowy sprzęt. Powyższe potwierdził także sam dostawca - H. w oświadczeniu z 15.07.2014r. podnosząc, że jest jedynym dostawcą na rynku, który mógł dokonać tak szerokiego zakresu modernizacji dostarczonego dla beneficjenta systemu, w wyniku której stworzono innowacyjną linię produkcyjną dostosowaną do potrzeb beneficjenta. Organ na tej podstawie wywiódł, że H. był jedynym dostawcą, który mógł dokonać modernizacji dostarczonego sprzętu, a nie że był jedynym podmiotem, który mógł dokonać dostawy/sprzedaży dwóch przedmiotowych maszyn. Tym samym beneficjent mógł sam zakupić ww. sprzęt, zgodnie z obowiązującymi go zasadami konkurencyjności, od innego dostawcy na rynku i przekazać go H. w celu złożenia w jedną linię technologiczną.
IZ wskazała, że zgodnie z treścią pkt 2.1.4 Komunikatu Wyjaśniającego Komisji dotyczącego prawa wspólnotowego w dziedzinie udzielenia zamówień, które nie są lub są jedynie częściowo objęte dyrektywami w sprawie zamówień publicznych (Komunikat KE z 01.08.2006r. nr 2006/C 179/02, dalej komunikat) istnieje możliwość odstępstwa od konieczności publikacji ogłoszenia o zamówieniu w przypadku wystąpienia pilnej konieczności spowodowanej nieprzewidywalnymi wydarzeniami oraz zamówień, które z przyczyn technicznych bądź artystycznych mogą zostać wykonane jedynie przez określony podmiot gospodarczy. Jednak w przedmiotowej sprawie, jak wskazał Organ, ww. przesłanki, na które powołuje się strona, nie zaistniały. Automat do łamania arkuszy oraz urządzenie do lakierowania w technologii UV stanowią samodzielnie pracujące maszyny uzupełniające proces modernizacji. Przeniesienie przez beneficjenta przesłanek na grunt zamówień nieobjętych przepisami Prawa zamówień publicznych, według IZ, nie można uznać za uzasadnione, gdyż przesłanki w ramach spornej dostawy nie zostały spełnione łącznie. W konsekwencji powyższe doprowadziło do obowiązku zwrotu części środków pobranych na zakup ww. maszyn.
Organ uznał, że beneficjent w niniejszej sprawie naruszył § 11 ust. 2 umowy o dofinansowanie, zgodnie z którym był zobowiązany m.in. do wyboru wykonawcy w oparciu o najbardziej korzystną ekonomicznie i jakościowo ofertę, przestrzegania przy wyborze wykonawcy i wydatkowaniu środków prawa wspólnotowego i krajowego m.in. w zakresie zapewnienia zasad przejrzystości, jawności, ochrony uczciwej konkurencji, swobody przepływu kapitału, towarów, dóbr i usług oraz równości szans wykonawców na rynku ofert, czego nie uczynił. Organ powołał się na art. 47 ufp wskazując, że podmiot wnioskujący o przyznanie środków publicznych powinien przedstawić ofertę wykonania zadania zgodnie z zasadami uczciwej konkurencji, gwarantującą wykonanie zadania w sposób efektywny, oszczędny i terminowy.
W zakresie zarzutu nieprawidłowego i dowolnego ustalenia przez Organ I instancji, iż beneficjent poniósł wydatki na zakup maszyny drukującej oraz naświetlarki w sposób nierzetelny i nieoszczędny, Organ podał, że beneficjent naruszył § 4 ust. 3 umowy o dofinansowanie, pkt 5.4 Wytycznych oraz warunki konkursu wskazane Uszczegółowieniu, ponosząc wydatki na wdrożenie innowacji procesowych/ produkcyjnych/ organizacyjnych (dotyczy ww. maszyn) w sposób nierzetelny, nieoszczędny i niezgodnie z warunkami konkursu określonymi w Uszczegółowieniu, co w konsekwencji doprowadziło do obowiązku zwrotu części środków pobranych na zakup ww. maszyn.
Za nieuzasadnione IZ uznała twierdzenie beneficjenta na str. 5 wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, iż nabył całą linię technologiczną, a nie tylko usługę modernizacji, w kontekście warunków konkursu. Organ podkreślił, że zgodnie z Uszczegółowieniem dofinansowanie mogły uzyskać projekty wdrażające innowacje i kwalifikowane mogły być wydatki przeznaczone wyłącznie na prace innowacyjne. Za innowacyjne nie można uznać maszyn, które beneficjent wcześniej posiadał. Powołał się na art. 8 rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/2008 z dnia 6 sierpnia 2008r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne ze wspólnym rynkiem w zastosowaniu art. 87 i 88 Traktatu (ogólne rozporządzenie w sprawie wyłączeń blokowych, Dz. Urz. UE L Nr 214, str. 3 z 09.08.2008r., ze zm.). Wskazał, że aby mieć pewność, że pomoc jest niezbędna i zachęca do rozwoju dalszej działalności lub projektów, nie może zostać udzielona dla działalności, którą beneficjenci mogliby prowadzić w istniejących warunkach rynkowych. Efekt zachęty, zgodnie z cyt. rozporządzeniem występuje, jeżeli przed rozpoczęciem jakichkolwiek działań dotyczących realizacji projektu lub działań objętych pomocą, beneficjent złożył wniosek o dofinansowanie do państwa członkowskiego.
Organ zgodził się z twierdzeniem beneficjenta, iż "żaden z wykonawców na rynku nie mógł dokonać modernizacji maszyn, które beneficjent sprzedał H." (str. 7 zaskarżonej decyzji – t. II, k. 48 akt administracyjnych). Beneficjent przekazał maszynę drukującą oraz naświetlarkę firmie H., w celu ich zmodernizowania. Zostały one następnie, po ich zmodernizowaniu, zakupione przez beneficjenta. IZ za kwalifikowane uznała wydatki poniesione przez beneficjenta wyłącznie na modernizację przedmiotowego sprzętu (maszyny drukującej). Zgodnie z warunkami konkursu określonymi w Uszczegółowieniu w ramach konkursu nr "[...]" dofinansowanie mogły otrzymać projekty związane z nowymi inwestycjami w mikro, małych i średnich przedsiębiorstwach dotyczące wdrożenia innowacji procesowych, produktowych lub organizacyjnych.
Jednak beneficjent posiadał je wcześniej i korzystał z tych maszyn.
Organ zarzucił beneficjentowi, że wydatkował środki w ramach kategorii kosztów zakwalifikowanych do dofinansowania w sposób niecelowy, nieracjonalny, nieoszczędny i nierzetelny. Niecelowość i nieracjonalność, w ocenie Organu, związana jest z pobraniem dofinansowania przez beneficjenta na zakup maszyny drukującej oraz naświetlarki, które posiadał na dzień ubiegania się o dofinansowanie. Nie ma bowiem uzasadnienia dofinansowanie zakupu, który nie był niezbędny dla realizacji projektu, gdyż beneficjent posiadał już ww. maszyny.
Ponadto w myśl pkt 5.2 wytycznych wydatek może być uznany za niekwalifikowany na etapie realizacji projektu. Zatem argument beneficjenta, iż wydatki zostały przez niego poniesione zgodnie z budżetem projektu i zatwierdzone na podstawie wniosków o płatność nie przesądza, iż w trakcie kontroli mogły zostać zakwestionowane. Tym bardziej, że nieprawidłowości w ramach poniesionych wydatków zostały wykryte w trakcie szerszej kontroli skarbowej, przeprowadzanej przez UKS.
Omawiając zarzut nienależytego uzasadnienia przez Organ I instancji zaskarżonej decyzji (naruszenie art. 8 i art. 107 § 3 k.p.a.) oraz niedostatecznego wyjaśnienia podstawy i przesłanki ustaleń, będących podstawą wydanej decyzji (naruszenia art. 9 i art. 11 k.p.a.), IZ podała, że zapisy umowy o dofinansowanie zostały zastosowane zgodnie z ich literalnym brzmieniem, bez nadinterpretacji ich wymowy. Organ prowadząc postępowanie w I instancji w sposób wnikliwy dokonał wszechstronnej analizy materiału dowodowego, wyjaśniając zasadność argumentów i odniósł się do wszystkich dowodów przedstawionych przez stronę. Zapewniono również stronie czynny udział w postępowaniu, uzasadnienie decyzji wydanej w I instancji wyczerpująco wyjaśnia podstawy prawne oraz ustalenia faktyczne, na których IZ oparła swoje rozstrzygnięcia. Wszelkie zgłaszane przez beneficjenta uwagi zostały rozpatrzone, a Organ odniósł się do uwag beneficjenta w treści decyzji I instancji. Organ w kontrolowanej decyzji wskazał, iż kluczowym dokumentem, na którym oparł swoje wnioskowanie, była opinia sporządzona przez biegłego na zlecenie KMP (str. 8-9 decyzji z "[.1.]"). Określił także podstawy dokonanej korekty oraz zasadność nałożenia obowiązku zwrotu środków.
W końcowej części uzasadnienia Organ podał, że podtrzymuje stanowisko i podziela w pełni argumentację zawartą w decyzji wydanej w I instancji. Wskazał, że bezsprzecznie beneficjent naruszył:
– § 11 ust. 2 umowy o dofinansowanie (przedstawiony już wyżej), gdyż zakupił automat do łamania arkuszy i urządzenie do lakierowania bez wystosowania zapytania ofertowego do trzech potencjalnych wykonawców, pomimo, iż ich dostawca nie był jedynym podmiotem na rynku, który mógł dokonać przedmiotowej dostawy,
– § 4 ust. 3 umowy o dofinansowanie oraz pkt 5.3 i 5.4 wytycznych oraz warunki konkursu wskazane w Uszczegółowieniu, ponosząc wydatki w sposób nierzetelny i nieoszczędny, gdyż dokonał zakupu maszyny drukującej oraz naświetlarki, które wcześniej były w jego posiadaniu,
co doprowadziło do naruszenia procedur oraz pobrania środków w nadmiernej wysokości, a w konsekwencji do powstania obowiązku zwrotu części środków dofinansowania.
Podkreślono, że uzasadnienie spełnia wymogi ustawowe wskazane w art. 107 § 1 i 3 k.p.a.. Ponadto decyzja została podpisana zgodnie z zasadami reprezentacji określonymi w art. 46 ust. 2a ustawy z dnia 5 czerwca 1998r. o samorządzie województwa (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 596), dalej u.s.w.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego strona, reprezentowana przez r.pr. J. S.-Z., wniosła o uchylenie w całości obu zaskarżonych decyzji Organu oraz zasądzenie od Organu na rzecz beneficjenta zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
Zarzuciła naruszenie:
1) art. 211 ust. 2 i 3 ufp poprzez przyjęcie, iż beneficjent wykorzystał środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 208 ufp oraz pobrał je w nadmiernej wysokości, co skutkowało obowiązkiem ich zwrotu, gdy tymczasem beneficjent nie naruszył żadnej z obowiązujących procedur, zaś środki zostały przez niego pobrane w przysługującej mu wysokości zgodne z zapisami umowy o dofinansowanie (zarzut odnosi się do wydatków związanych z nabyciem maszyny drukującej oraz naświetlarki),
2) art. 211 ust. 2 ufp poprzez przyjęcie, iż beneficjent wykorzystał środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 208 ufp, gdy tymczasem beneficjent nie naruszył żadnej z obowiązujących procedur (jak wskazano w skardze zarzut odnosi się do wydatków związanych z nabyciem maszyn: S. oraz W. E. Sp. z o.o.),
3) błędy w ustaleniu stanu faktycznego, polegające na bezpodstawnym przyjęciu przez Organ, iż beneficjent odsprzedał maszyny oraz urządzenia objęte zwrotem środków firmie H., w celu ich zmodernizowania, a następnie ponownie je odkupił, co prowadzi do błędnego przyjęcia, że projekt posiada odtworzeniowy charakter, gdy tymczasem żadna z ww. maszyn (nawet przed ich modernizacją) nie była wcześniej własnością beneficjenta,
4) przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. w szczególności art. 6, art. 7, art. 8, 12 § 1 i art. 77 § 1 k.p.a., poprzez naruszenie zasady praworządności, zaniechanie podjęcia kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, pominięcie słusznego interesu strony postępowania i interesu publicznego, jak również niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego i zupełnie dowolne ustalenie, które nie pozwalało na dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego oraz załatwienie sprawy.
W treści obszernej skargi podniesiono, że obie ww. maszyny skarżąca Spółka nabyła od Spółki H. dopiero po ich modernizacji. Stąd nie tylko projekt jest innowacyjny, ale również wydatki. Powyższe jednoznacznie ma przesądzać o zgodności realizacji projektu zgodnie z literą Uszczegółowienia. Uszczegółowienia nie narusza także fakt, że beneficjent z obu nabytych (po modernizacji) maszyn wcześniej korzystał (na podstawie leasingu oraz sprzedaży z zastrzeżeniem prawa własności). Powyższe nie jest zakazane przez literę Uszczegółowienia, ani przez żaden przepis prawa, wytyczną, czy umowę o dofinansowanie, ani też nie wyłącza innowacyjności projektu. Organ w tym zakresie doszedł do bezpodstawnych i wadliwych ustaleń twierdząc, że nie wypełnia wymogu innowacyjności pierwotne korzystanie przez beneficjenta z maszyn (na podstawie leasingu oraz sprzedaży z zastrzeżeniem prawa własności), które ten w rezultacie, po ich modernizacji, nabył w ramach projektu.
Ponadto beneficjent nie był właścicielem ww. maszyn przed ich odsprzedażą, a miał je wyłącznie w leasingu. Z treści pkt B.5 Biznesplanu będącego załącznikiem do wniosku o dofinansowanie projektu nie wynika jednoznacznie, w przeciwieństwie do twierdzeń Organu, że w zamieszczonym wykazie beneficjent powinien uwzględnić także te maszyny, z których korzysta w bieżącej działalności, a które nie są jego własnością np. są leasingowane. Powyższe nie wynika także z dokumentu "Instrukcja wypełniania załączników do wniosku o dofinansowanie projektu ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Warmia i Mazury na lata 2007-2013 do konkursu "[...]".". Zatem ani z treści Biznesplanu ani z treści ww. Instrukcji nie wynika, że obowiązkiem beneficjenta było wskazanie w pkt B.5 Biznesplanu tych maszyn i urządzeń, które nie były jego własnością. Organ, w ocenie beneficjenta, powziął tego rodzaju stanowisko jedynie celem dowiedzenia swojej racji, natomiast z omawianych dokumentów rzekomy wymóg, na który powołuje się Organ, w istocie nie wynika.
Skarżąca wskazywała, że maszyna drukująca i naświetlarka nie stanowiły własności beneficjenta. Skarżąca podnosiła, że leasing maszyny drukującej miał cechy leasingu operacyjnego, który nie obligował do wpisania maszyny do ewidencji środków trwałych. Zgodnie z wymogami ustawy rachunkowości obie maszyny figurowały w ewidencji jako "obce środki trwałe".
Skarżąca stanęła na stanowisku, że bez względu na powyższe eksponowany w treści obu decyzji przez Organ aspekt ,,zatajenia informacji" poprzez nieuwzględnienie faktu korzystania z maszyn (na podstawie leasingu oraz sprzedaży z zastrzeżeniem prawa własności, gdzie na etapie przyznania środków beneficjent nie był właścicielem maszyny), które beneficjent następnie, po ich modernizacji, nabył w ramach projektu, nie posiada nie tyle istotnego, co nie posiada żadnego znaczenia dla sprawy. O kwalifikowalności wydatków powinno decydować wypełnienie wymagań określonych w Wytycznych, gdzie niezależnie od tego czy beneficjent korzystał wcześniej z nabywanych w ramach projektów maszyn (przy zaznaczeniu, że maszyny te przed nabyciem ich w ramach projektu zostały gruntownie zmodernizowane), czy też z nich nie korzystał, fakt przewidzenia ich w projekcie jako wydatków objętych wsparciem oraz akceptacja tych wydatków przez IP, powinny gwarantować zachowanie przyznanego beneficjentowi wsparcia. Zdaniem skarżącej pominiecie w biznesplanie tych składników mienia , nie miało znaczenia. Pomimo tego beneficjent otrzymał maksymalną liczbę punktów.
Skoro obie maszyny nie były własnością beneficjenta na etapie aplikowania o uzyskanie dofinansowania, jak więc beneficjent na etapie składania wniosku mógł zaplanować i zgłosić do dofinansowania (tak jak to sugeruje Organ) projekt polegający wyłącznie na modernizacji maszyn, których nie był właścicielem.
Ponadto tzw. "efekt zachęty" z art. 8 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/2008 został spełniony, gdyż sytuacja finansowa beneficjenta nie pozwalała na regularną zapłatę zobowiązań finansowych z tytułu leasingu jednej maszyny (strona zalegała z uiszczeniem rat jednej maszyny) oraz sprzedaży z zastrzeżeniem prawa własności drugiej z nich. Skoro zaś beneficjent nie mógł "opłacić" korzystania z maszyn w wersji przed ich modernizacją, to tym bardziej nie stać byłoby go na zakup po ich modernizacji, która przecież była znaczącym kosztem. Poza tym nie sposób prawidłowo i terminowo zrealizować projekt osiągając zakładane cele nie nabywając maszyn. Ewentualna modernizacja maszyn niebędących własnością beneficjenta nie dawała możliwości prawidłowej realizacji projektu ani też osiągnięcia i zachowania jego efektów. beneficjent nabył już zmodernizowane maszyny, zatem fakt wcześniejszego korzystania z nich poza projektem skarżąca uznaje za bezprzedmiotowy.
W zakresie nieprzeprowadzenia zapytania ofertowego strona podała, że podmiot H. był jedynym wykonawcą mogącym dokonać tak szerokiej modernizacji dostarczonego sprzętu, która dawałaby możliwość stworzenia innowacyjnej linii produkcyjnej, podyktowanej potrzebami beneficjenta. Możliwość przeprowadzenia konkurencyjnej procedury skarżąca zestawiła z celem uzyskania planowanego efektu, tj. prawidłowo przygotowanej linii produkcyjnej. Spółka H. jako jedyna mogła dostarczyć maszyny beneficjentowi nie będąc jednocześnie ich producentem poprzez wzgląd na konieczność odpowiedniego ich wyselekcjonowania, gdzie beneficjent nie byłby w stanie, ze względu na ograniczony zasób informacji, dokonać tejże selekcji równie trafnie.
Spółka zarzuciła Organowi naruszenie art. 6, art. 7, art. 8, art. 12 § 1 i art. 77 § 1 k.p.a. W jej ocenie Organ nie był zainteresowany dokładnym wyjaśnieniem sprawy, nie brał też pod uwagę słusznego interesu beneficjenta. Świadczyć ma o tym analiza działań Organów po uzyskaniu pierwszej informacji od UKS o rzekomych nieprawidłowościach. Instytucja Pośrednicząca podległa Organowi jak tylko dowiedziała się o ustaleniach UKS, że w projekcie mogło dojść do nieprawidłowości - rozwiązała z beneficjentem umowę żądając zwrotu całości dofinansowania. Przy czym kontrola UKS dotyczyła prawidłowości rozliczenia podatku VAT i nie odnosiła się w żadnym swoim zakresie do realizowanego projektu. Niemniej IZ nie wzięła pod uwagę, że pismo UKS dotyczące ewentualnych nieprawidłowości w ogóle nie było znane beneficjentowi, co uniemożliwiało mu jakąkolwiek obronę swoich racji. Jednak skoro Organ pełniący funkcję Instytucji Zarządzającej posiada kompetencje, odpowiednio do: nakładania korekt finansowych (art. 26 ust. 1 pkt 15a ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju) oraz prowadzenia postępowań w przedmiocie zwrotu środków (art. 26 ust. 1 pkt 15 tej ustawy), to ewentualne żądanie zwrotu środków powinno opierać się na ustaleniach własnych, nie powinno zaś opierać się w całości na ustaleniach innego organu administracji publicznej, który kompetencji tych nie posiada. Oczywiście Organ w treści decyzji wskazał, że przeprowadził postępowanie wyjaśniające, jednak powyższe miało wyłącznie na celu udowodnienie, iż rzekomo wywiązał się ciążących na nim obowiązkach wynikających z przepisów postępowania, gdy tymczasem wszelkie jego rozstrzygnięcia czerpały z ustaleń UKS.
Poza tym Organ wybiórczo podszedł do ustaleń UKS. Po stwierdzeniu przez UKS, że beneficjent winien zastosować § 11 ust. 2 Umowy przy wyłanianiu dostawcy maszyn, Organ powołuje się na tego rodzaju pogląd. Jeżeli zaś z wyników kontroli UKS z dnia 27 września 2013r. wynika, że nawet jeżeli beneficjent uwzględniłby w pkt B.5 Biznesplanu maszyny, z których korzystał, to i tak nie miałoby to znaczenia w kontekście przyznania beneficjentowi środków, to wówczas Organ ustalenie to (bardzo korzystne dla beneficjenta) zupełnie pomija.
Dodatkowo strona podała, że nie budzi zaufania Organ, który poprzez swoje działanie przysparza beneficjentowi dodatkowych wydatków. Projekt został bowiem zakończony w 2011r., zaś Organ żąda zwrotu środków w roku 2014. Fakt ten przesądza o tym, że beneficjent na skutek działania Organu zobowiązany jest w oparciu o zaskarżoną decyzję do pokrycia odsetek liczonych jak dla zaległości podatkowych za okres "dodatkowych" trzech lat. Strona powołała się w tym miejscu na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 sierpnia 1983r. sygn. akt I SA 367/83 (ONSA z 1983r. nr 2).
Ponadto Organ w treści decyzji wydanej w II instancji wskazał, iż beneficjent "odsprzedał" maszyny Wykonawcy. Powyższe przesądza w ocenie skarżącej o tym, że Organ nie wziął pod należytą rozwagę argumentów przekazywanych przez beneficjenta w zasadzie ignorując je, bowiem zainteresowany był jedynie takim przeprowadzeniem postępowania, które potwierdziłoby podstawę do zwrotu środków.
Skarżąca podniosła końcowo, że Organ wszczął postępowanie administracyjne w jednym celu, mianowicie nałożenia korekty finansowej. Nie wszczął go zaś celem ustalenia, czy do żądania zwrotu środków występuje w ogóle podstawa. Takie działanie Organu ma przesądzać o zarzucanym wyżej naruszeniu zasad postępowania. Co więcej, narusza też art. 12 § 1 k.p.a. Biorąc bowiem pod uwagę zachowanie Organu nie sposób stwierdzić, iż jego działanie było wnikliwe.
W odpowiedzi na skargę Zarząd Województwa wniósł o jej oddalenie. Podnoszone w skardze zarzuty uznał niezasadne. Podał, że beneficjent był obowiązany wskazać sporne maszyny w biznesplanie przy opisywaniu aktualnych zdolności produkcyjnych, bez względu, czy są one jego własnością. Uznał, że wydatki poniesione na nabycie maszyn posiadałyby status wydatku niezbędnego do realizacji projektu jedynie wówczas, gdyby w dacie składania wniosku maszyny te nie byłyby w skarżącego i nie byłyby przez niego wykorzystywane w toku bieżącej działalności, Wówczas nie miałoby znaczenia dla kwalifikowalności wydatków na nabycie i modernizację okoliczność, że beneficjent nabywa maszyny, które staną się innowacyjne dopiero po ich modernizacji.
Organ podał, że w celu zachowania zasady konkurencyjności skarżący mógł tak sformułować zapytanie ofertowe, aby parametry nabywanych maszyn od innych producentów spełniały wymogi H.. Ponadto sam H. w oświadczeniu z dnia 23 sierpnia 2010r. przyznał, że urządzenia dostarczone przez niego beneficjentowi nie były sprzężone w linię technologiczną do druku.
Natomiast wbrew zarzutowi w decyzji I instancji (str. 8) wyraźnie podkreślono, iż zrealizowana przez beneficjenta inwestycja polegająca na nabyciu maszyny drukującej oraz naświetlarki nie prowadziła wyłącznie do odtworzenia zdolności produkcyjnych. Organ dopuścił możliwość zrefundowania wydatków na modernizację. Z kolei odmowa finansowania nabycia urządzeń była wynikiem stwierdzenia przez Organ, iż nabycie maszyn, które były wykorzystywane przez beneficjenta, nie korzysta z przymiotu innowacyjności, czy nowości. Zatem Organ w obydwu decyzjach wskazywał wyłącznie, iż fakt wcześniejszego posiadania maszyn stanowi negatywną przesłankę do zakwalifikowania do refundacji kosztu zakupu, zwłaszcza w kontekście innowacyjnego charakteru konkursu.
Z kolei zarzuty naruszenia art. 6, art. 7, art. 8, art. 12 § 1 i art. 77 § 1 k.p.a. Organ uznał za chybione, zbyt ogólnikowe, nie poparte wskazaniem na jakim etapie postępowania, oraz w jaki sposób Organ naruszył ogólne zasady postępowania administracyjnego.
W piśmie procesowym z dnia 10 grudnia 2014r. skarżąca zarzuciła naruszenie art. 27 § 1 w zw. z art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. oraz art. 27 § 2 w zw. z art. 26 § 2 1 art. 15 k.p.a. poprzez ponowne wydanie decyzji przez tych samych członków Organu.
Wobec oceny Organu w odpowiedzi na skargę, że najprawdopodobniej projekt nie zostałby wybrany do dofinansowania wobec niewskazania w pkt B.5 Biznesplanu maszyn, które nie były własnością beneficjenta, skarżąca zarzuciła brak uzasadnienia tego rodzaju poglądu. Podkreśliła za skargą, że w jedynym przedmiotowo istotnym kryterium mimo niewskazania maszyn, które Beneficjent posiadał i tak dostał komplet punktów. Fakt niewskazania maszyn w pkt B.5 biznesplanu, których beneficjent aplikując o środki nie posiadał, nie miał jakiegokolwiek wpływu na kwalifikowalność wydatków. Stan ten nie narusza bowiem żadnych obowiązujących w zakresie kwalifikowalności reguł, w tym reguł ustalonych w treści przedmiotowo istotnych dla kwalifikowalności Wytycznych. Strona podkreśliła, że projekt oraz poniesione w jego ramach wydatki posiada innowacyjny charakter, co potwierdza nie tylko argumentacja zawarta w skardze, ale także treść ww. postanowienia z dnia 31.12.2013r. Prokuratury Rejonowej "[...]" umarzającego śledztwo.
Podniosła ponadto, że skoro decyzje w przedmiocie zwrotu środków wydawane są przez Instytucję Zarządzającą, to de facto o podstawach do żądania zwrotu środków w omawianej sprawie przesądziła Instytucja Audytowa (UKS), czyli instytucja, która nie jest właściwa w tym zakresie. Z kolei Instytucja Pośrednicząca wprost wskazała, iż nie widzi podstaw do kwestionowania ustaleń Instytucji Audytowej (UKS), zawartych w Wyniku kontroli z dnia 27.09.2013r., gdzie spełnienie przez beneficjenta zasady konkurencyjności było przedmiotem ustaleń UKS (por. pismo Spółki B. z dnia 14.03.2014r. nr "[...]" pismo dołączone do k. 34, t. II akt administracyjnych). Bowiem wbrew temu co pomija IZ w odpowiedzi na skargę, że realizacja omawianego projektu została pozytywnie oceniona przez Instytucję Pośredniczącą, co zostało potwierdzone w raporcie z wizyty kontrolnej z dnia 13.07.2011r.
W piśmie procesowym z 22.12.2014r. Organ nie zgodził się z zarzutem i stanowiskiem strony skarżącej przedstawionym w ww. piśmie procesowym z 10.12.2014r.
Na rozprawie w dniu 14.01.2015r. pełnomocnik skarżącej Spółki podniósł, że z technologicznego punktu widzenia połączenie wszystkich zakupionych maszyn w jedną linię technologiczną mogło być dokonane tylko przez firmę H.. W związku z tym nie było możliwości zakupu tych maszyn od różnych producentów czy też kontrahentów. Przedmiotem dofinansowania w związku z tym powinna być objęta cała linia technologiczna, a nie tylko jej modernizacja. Ponadto zarząd nie wykazał w zaskarżonej decyzji w sposób prawidłowy kosztów (wydatków) poczynionych na modernizację maszyny drukującej i naświetlarki. Z zaskarżonej decyzji nie wynika bowiem w jaki sposób wartość tej modernizacji została wyliczona, np. odnośnie naświetlarki to Zarząd przyjął kwotę tych wydatków na poziomie zerowym mimo, że modernizacja została dokonana. Nie określono także w sposób poprawny korekty związanej z zakupem maszyn do łamania arkuszy i lakierującej. Natomiast o unikalności i innowacyjności beneficjent wielokrotnie przekonywał.
Właściciel Spółki odrzucił zdecydowanie zarzut, że zakup maszyn do łamania arkuszy i lakierowania został dokonany z naruszeniem konkurencyjności będącej przedmiotem projektu, gdyż linia technologiczna w całości mogła być wykonana tylko i wyłącznie przez firmę H.. Nie zgodził się ze stanowiskiem Organu, że działanie Spółki było nieracjonalne czy nieoszczędne. Okoliczności dotyczące twierdzeń, że nie było możliwości zrealizowania tego projektu w zakreślonych ramach finansowych z udziałem innego podmiotu, może wykazać biegły rzeczoznawca z branży poligraficznej. H. jest producentem nr 1 na świecie w zakresie produkcji sprzętu poligraficznego. Wskazał, że gdyby miał do wyboru inną firmę nie podjąłby się modernizacji maszyn, jest to działanie bardziej oszczędne i innowacyjne, niż kupno nowych maszyn. Potwierdzić to mógłby niezależny rzeczoznawca.
Z kolei pełnomocnik Organu wskazał, że zarzut wyjątkowości i modernizacji nie został potwierdzony przez niezależnego eksperta, ponieważ nie było wniosków o powołanie biegłych rzeczoznawców. Zgodził się, że w § 11 ust. 2 umowy nie wykazano, że beneficjent powinien złożyć ofertę trzem podmiotom. Ten obowiązek wynika z wytycznych, z tym, że beneficjent miał śledzić te wytyczne, ale takiego obowiązku nie ma. W umowie nie wymieniono trzech oferentów, a beneficjenci w ocenie pełnomocnika Organu powinni śledzić komunikaty pojawiające się na stronie internetowej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (jedn. tekst Dz. U. z 2014r. poz. 1647) stanowiąc w art. 1 § 1 i § 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd stosuje środki przewidziane w art. 145-150 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), powoływanej dalej jako p.p.s.a. Powyższe oznacza, że zaskarżony akt może zostać wzruszony przez sąd wówczas, gdy narusza prawo w sposób określony w powołanej ustawie. W przeciwnym razie skarga podlega oddaleniu.
Stosownie zaś do treści art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Należy wskazać, że zakres postępowania dowodowego wyznaczany jest poprzez normy materialne określające uprawnienie Organu IZ do wydania decyzji o zwrocie środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich. W rozpoznawanej sprawie skarżąca Spółka zawarła z Spółką B. umowę o dofinansowanie projektu pod nazwą "Wdrożenie innowacyjnych technologii w przedsiębiorstwie poligraficznym A.", (dalej projekt). Do przedmiotowej umowy zawarto aneksy w dniach 29.01.2010r., 18.08.2010r., 25.08.2010r., 15.12.2010r. i 22.02.2011r. W § 2 umowy wskazano, że jej przedmiot został szczegółowo określony we wniosku o dofinansowanie. Wartość projektu wynosiła 4 880 000 zł. Całkowita wartość wydatków kwalifikowanych ustalono na kwotę 4 000 000 zł. W formie dotacji zobowiązano się przekazać beneficjentowi kwotę 1 799 600 zł, nie więcej niż 44,99 % kwoty całkowitych wydatków kwalifikowanych projektu.
W rozpoznawanej sprawie Organ uznał za kwalifikowane wydatki na modernizację maszyny drukującej i naświetlarki. Bezspornym w sprawie jest to, że w dacie złożenia wniosku i zawarcia umowy o dofinansowanie te maszyny były w posiadaniu beneficjenta. Skarżąca nie kwestionowała również tego, że w biznesplanie nie wykazała posiadania tych maszyn. Taki obowiązek wynikał z wzoru załącznika do wniosku – biznesplanie w rubryce B-5. We wzorze załącznika do w wniosku – biznesplanie w rubryce B-5 wskazano- "Proszę opisać obecne zdolności produkcyjne/usługowe, które posiada wnioskodawca i które wykorzystuje do produkcji/usługi oferty produktów/usługi (opisanych w sekcji B.3 )". Jak się okazało w trakcie kontroli, realizacja projektu związana była z zakupem maszyn, które były już w posiadaniu beneficjenta. Nie można zgodzić się z poglądem strony skarżącej, że ten fakt nie miał znaczenia prawnego. Stosownie do treści art. 336 kodeksu cywilnego posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny). Posiadanie maszyny drukującej związane było z zawarciem umowy leasingu, a naświetlarki z zawarciem umowy sprzedaży z zastrzeżeniem prawa własności. Zgodnie z treścią art. 7091 kodeksu cywilnego przez umowę leasingu finansujący zobowiązuje się, w zakresie działalności swego przedsiębiorstwa, nabyć rzecz od oznaczonego zbywcy na warunkach określonych w tej umowie i oddać tę rzecz korzystającemu do używania albo używania i pobierania pożytków przez czas oznaczony, a korzystający zobowiązuje się zapłacić finansującemu w uzgodnionych ratach wynagrodzenie pieniężne, równe co najmniej cenie lub wynagrodzeniu z tytułu nabycia rzeczy przez finansującego". Stosownie do treści art. 589 kc " Jeżeli sprzedawca zastrzegł sobie własność sprzedanej rzeczy ruchomej aż do uiszczenia ceny, poczytuje się w razie wątpliwości, że przeniesienie własności rzeczy nastąpiło pod warunkiem zawieszającym".
Przedmiotem umowy było dofinansowanie projektu pod nazwą "Wdrożenie innowacyjnych technologii w przedsiębiorstwie poligraficznym A.". Spółka B. była więc zobowiązana do świadczenia pieniężnego na podstawie zawartej umowy o charakterze cywilnoprawnym. Ta umowa ma charakter kauzalny. W rozpoznawanej sprawie Organ zasadnie zarzucił, że Spółka nie wywiązała się ze swoich obowiązków. Ich treść była zawarta w umowie. Przedmiotem dofinansowania nie mogło bowiem być nabycie maszyn będących w posiadaniu przedsiębiorcy. Wynika to z zasady logicznej a contrario. Obowiązek wyszczególnienia posiadanego majątku ma znaczenie materialnoprawne. Ma ono znaczenie przy rozpoznaniu wniosku i przyznaniu dofinansowania. Przedmiotem dofinansowania jest bowiem wzrost zdolności produkcyjnych. Ponadto musi on mieć charakter innowacyjny. Tymczasem skarżąca sfinansowała wydatki, które były związane z przekształceniami tytułu prawnego posiadanego mienia. Przedmiotem dofinansowania miał być zakup maszyn, który powiększał zdolności produkcyjne Beneficjenta. Ma on dotyczyć wdrożenia innowacji procesowych, produktowych lub organizacyjnych. W kontekście tych rozważań zasadnie Organ przyjął, że taki charakter miały tylko usługi w zakresie modernizacji tych maszyn. Dokonanie ich modernizacji związane było z wdrożeniem innowacji produktowych. Nie jest związane z wdrożeniem innowacji procesowych, produktowych lub organizacyjnych przekształcenie tytułu prawnego, z którym łączyło się określone władztwo nad rzeczą. Nie ma bowiem takich cech przekształcenie prawne, z którymi związane były posiadanie i korzystanie spornych maszyn przez beneficjenta, z prawa obligacyjnego na prawo własności.
Za kwalifikowalne można zatem uznać tylko wydatki na modernizację tych maszyn. Nie można uznać za kwalifikowane wydatków związanych z przekształceniem tytułu prawnego, z którym związane były posiadanie i korzystanie ze spornych maszyn przez beneficjenta.
Zupełnie inną kwestią jest sposób wyliczenia nakładów, które zostały poniesione na modernizację maszyny drukującej i naświetlarki. W tym zakresie stanowisko Organu jest sprzeczne i nie może być zaaprobowane przez Sąd. Organ w przedstawionym stanie faktycznym operował zamiennie pojęciem "posiadania" i "sprzedaży". Posiadanie może być związane z własnością rzeczy, jak również z zaistnieniem stosunku obligacyjnego. W świetle powyższych rozważań posiadanie spornych rzeczy związane było z istnieniem stosunku obligacyjnego. W rezultacie zasadny jest zarzut w przedmiocie wadliwego ustalenia stanu faktycznego.
Ustalenia faktyczne powinny być związane z wyliczeniem ceny usług, które zwiększyły wartość tych maszyn. A zatem chodziło o nakłady, które zostały poniesione na ich ulepszenie. Tymczasem Organ nie dokonał własnych ustaleń w tym zakresie. Posłużył się natomiast dokumentami z postępowania karnego, które nie dotyczą wyceny usług modernizacji tych maszyn. Natomiast są one związane z rozliczeniami dotyczącymi sprzedaży rzeczy. Organ w uzasadnieniu decyzji stwierdził, że w całości daje wiarę wycenie biegłego powołanego przez Miejską Komendę Policji postanowieniem z 03.12.2013r., który m.in. uznał, że wartość rynkowa naświetlarki na rok 2010 wynosiła 169.500,00 zł. Podał, że wydatkiem kwalifikowalnym mógłby być wyłącznie wydatek netto dotyczący modernizacji maszyny, jednak beneficjent nie poniósł żadnego kosztu na modernizację ww. urządzenia, bowiem sprzedał je drożej (za 409.836,07 zł netto), niż później odkupił od H. Sp. z o.o. po jej modernizacji (325.000,- zł netto).
Organ obniżył kwotę wydatków kwalifikowalnych w przypadku maszyny drukującej o 1.410.921,23 zł uznając za ten wydatek kwotę 966.078,77 zł (jako wydatek netto dotyczący modernizacji maszyny). Kierując się wyceną biegłego przyjął, że wartość modernizacji tej maszyny wynosi 2.320.600,- zł netto, uwzględnił wartość za jaką maszynę nabył H. Sp. z o.o. (1.354.521,23 zł netto), co spowodowało, że wydatek kwalifikowalny wyliczył na kwotę 966.078,77 zł.
Zdaniem Sądu wartość usługi modernizacji tych maszyn może być wyliczona w oparciu o zasady wynikające z przepisów o rachunkowości. W skardze skarżąca podnosiła, że te maszyny zgodnie z zasadami obowiązującymi w rachunkowości wpisane były w ewidencji jako "obce środki trwale". W konsekwencji winna być wskazana w rejestrze ich wartość sprzed modernizacji. Natomiast po modernizacji i po ich nabyciu te maszyny winny być wpisane do ewidencji środków trwałych, ze wskazaniem wartości po ich modernizacji. Wydatki na modernizację można zatem ustalić porównując wartość ewidencyjną tych maszyn sprzed modernizacji i po ich modernizacji. Wyliczona różnica winna odzwierciedlać wartość modernizacji tych maszyn. Wartość tej modernizacji można ustalić na podstawie danych podanych przez usługodawcę. W ostateczności w razie wątpliwości ta wycena może być ustalona przez biegłego rzeczoznawcę.
Zastrzeżenie budzi także stanowisko Organu, że Spółka naruszyła zasady konkurencyjności określone w § 11 ust. 2 umowy o dofinansowanie, gdyż dokonała zakupu automatu do łamania arkuszy i linii lakierującej UV bez wysłania zapytania ofertowego do 3 potencjalnych wykonawców. Takiego zapisu nie ma w umowie. W związku z tym nie jest uzasadniony zarzut Organu, że skarżąca naruszyła § 11 ust. 2 umowy o dofinansowanie.
Ponadto w decyzji Organ nie rozstrzygnął podstawowej kwestii, czy można było połączyć maszyny, kupione od rożnych podmiotów i złożyć je w jedną linię technologiczną, o charakterze innowacyjnym. Wszystkie maszyny, te zmodernizowane i zakupione, były przedmiotem jednej linii technologicznej. Z technologicznego punktu widzenia połączenie wszystkich maszyn w jedną linię technologiczną było dokonane przez firmę H.. W związku z tym strona skarżąca wykazywała, że nie było możliwości zakupu tych maszyn od różnych producentów czy też kontrahentów.
Organ nie odniósł się do twierdzeń Spółki, która wywodziła, że maszyny do łamania arkuszy i lakierowania, będące elementami linii technologicznej, mogły być zakupione tylko i wyłącznie w firmie H.. Ta kwestia nie może być rozstrzygnięta w tym postępowaniu, gdyż sąd administracyjny nie dokonuje ustaleń faktycznych we własnym zakresie. Ta kwestia powinna być ewentualnie przedmiotem oceny biegłego rzeczoznawcy z branży poligraficznej. Nie można zgodzić się ze stanowiskiem pełnomocnika Organu, że te okoliczności nie były przedmiotem oceny niezależnego eksperta, ponieważ nie było wniosków o powołanie biegłych rzeczoznawców. Należy wskazać, że organ z urzędu winien wyjaśnić wszystkie okoliczności, które są istotne dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Ponadto Organ powołał się na okoliczności faktyczne, które nie miały oparcia w zawartej umowie. Źródłem praw i obowiązków stron, są postanowienia umowy. Te prawa i obowiązki, mogą być wprost wyrażone w umowie lub pośrednio, poprzez odesłanie do aktu normatywnego lub innego aktu, który nie ma takiego charakteru. Obowiązek stosowania się przez beneficjenta do takiego aktu, który nie ma charakteru normatywnego, musi mieć umocowanie w umowie.
W tej sytuacji Organ nie może zarzucać stronie skarżącej, że ta nie wysłała zapytania ofertowego do 3 potencjalnych wykonawców. Okoliczności faktyczne związane z żądaniem zwrotu tej części dofinansowania nie zostały zatem wykazane w zaskarżonej decyzji.
Z dokumentacji konkursowej wynika, że "Wydatek powinien być dokonany w sposób oszczędny, tzn. w oparciu o zasadę dążenia do uzyskania założonych efektów przy najbardziej korzystnym ekonomicznie wydatku. Zasadę tę uznaje się za spełnioną w szczególności wówczas, gdy wydatek był dokonany w trybie ustawy Prawo zamówień publicznych. W przypadku wydatków poniesionych w innym trybie niż określonym w ustawie Prawo Zamówień Publicznych zachowanie tej zasady spoczywa na podmiocie ponoszącym wydatek". (Wytyczne w sprawie kwalifikowalności wydatków w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Warmia i Mazury na lata 2007-2013 do konkursu "[...]").
Prawo zamówień publicznych (Dz.U.2010.113.759 j.t.) przewiduje osiem trybów udzielania zamówień publicznych: przetarg nieograniczony (art. 39-46), przetarg ograniczony (art. 47-53), negocjacje z ogłoszeniem (art. 54-60), dialog konkurencyjny (art. 60a-60e), negocjacje bez ogłoszenia (art. 61-65), zamówienie z wolnej ręki (art. 66-68), zapytanie o cenę (art. 69-73) i licytację elektroniczną (art. 74-81).
Podstawowymi trybami udzielania zamówień publicznych są przetarg nieograniczony i przetarg ograniczony (zastosowanie tych trybów nie wymaga spełnienia dodatkowych przesłanek), a udzielanie zamówień publicznych w innych trybach jest dopuszczalne wyłącznie, gdy zachodzą ustawowe przesłanki udzielania zamówień publicznych w tych trybach.
Należy także zauważyć, że w przypadku zamówień, których wartość jest mniejsza niż kwoty określone w przepisach wydanych na podstawie art. 11 ust. 8, tryb negocjacji z ogłoszeniem jest - obok przetargu nieograniczonego i przetargu ograniczonego - quasi-trybem podstawowym. Jeżeli wartość zamówienia jest mniejsza niż kwoty określone w przepisach wydanych na podstawie art. 11 ust. 8, zamawiający może bowiem udzielić zamówienia w trybie negocjacji z ogłoszeniem bez jakichkolwiek przesłanek. W stosunku do skarżącej nie miały zastosowanie przepisy ustawy Prawo zamówień publicznych (§ 11 ust. 1 umowy o dofinansowanie).
W rozpoznawanej sprawie, Spółka dokonała zakupu automatu do łamania arkuszy i maszyny lakierującej od podmiotu, który dokonywał modernizacji maszyny drukującej i naświetlarki. Ten podmiot dokonał złożenia linii technologicznej. Według strony skarżącej, nie było innej możliwości. W przeciwnym wypadku nie doszłoby do zbudowania innowacyjnej linii technologicznej. Należy wskazać, że w tym względzie stanowisko Organu jest niekonsekwentne. Z jednej strony zaakceptował stanowisko beneficjenta w przedmiocie wyboru podmiotu dokonującego modernizacji maszyn. Z drugiej strony kwestionuje brak przejrzystości przy zakupie tych maszyn, które były elementem linii technologicznej. Według strony skarżącej, w tej sytuacji, nie było możliwości zakupu tych maszyn od innych podmiotów. Zdaniem skarżącej tę okoliczność potwierdzi każdy rzeczoznawca z branży poligraficznej. W tej sytuacji za przedwczesne należy uznać żądanie zwrotu części środków związanych z zakupem tych maszyn.
Stosowanie przepisów prawa materialnego związane jest z prawidłowym ustaleniem stanu faktycznego.
Zgodnie z treścią art. 98 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1260/1999 Państwa członkowskie w pierwszej kolejności ponoszą odpowiedzialność za śledzenie nieprawidłowości, działając na podstawie dowodów świadczących o wszelkich większych zmianach mających wpływ na charakter lub warunki realizacji lub kontroli operacji, lub programów operacyjnych oraz dokonując wymaganych korekt finansowych. Państwo członkowskie dokonuje korekt finansowych wymaganych w związku z pojedynczymi lub systemowymi nieprawidłowościami stwierdzonymi w operacjach lub programach operacyjnych. Korekty dokonywane przez państwo członkowskie polegają na anulowaniu całości lub części wkładu publicznego w ramach programu operacyjnego. Państwo członkowskie bierze pod uwagę charakter i wagę nieprawidłowości oraz straty finansowe poniesione przez fundusze. Uwolnione w ten sposób zasoby funduszy mogą być ponownie wykorzystane przez państwo członkowskie do dnia 31 grudnia 2015 r. na dany program operacyjny zgodnie z przepisami, o których mowa w ust. 3. Wkład anulowany zgodnie z ust. 2 nie może być ponownie wykorzystany na operację lub operacje, które były poddane korekcie, ani też, w przypadku gdy korekta finansowa dotyczy nieprawidłowości systemowej, na istniejące operacje w ramach całości lub części osi priorytetowej, w obrębie której wystąpiła nieprawidłowość systemowa. W przypadku nieprawidłowości systemowej państwo członkowskie rozszerza zakres swego dochodzenia w celu objęcia nim wszystkich operacji, których nieprawidłowości te mogą dotyczyć.
Zgodnie z treścią art. 2 pkt 7 powołanego rozporządzenia "nieprawidłowość" to jakiekolwiek naruszenie przepisu prawa wspólnotowego wynikające z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego, które powoduje lub mogłoby spowodować szkodę w budżecie ogólnym Unii Europejskiej w drodze finansowania nieuzasadnionego wydatku z budżetu ogólnego. Adresatem norm prawa wspólnotowego są państwa członkowskie.
Ustawa z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju w wykonaniu ww. przepisów prawa wspólnotowego określa, jaki podmiot pełni funkcję instytucji zarządzającej i statuuje obowiązki instytucji zarządzającej (art. 25 i art. 26 ust. 1 pkt 15 i 15a ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. t.j. z 2009 r. Nr 84, poz. 712, dalej zwana u.z.p.p.r.). Tymi podmiotami są Minister i Zarząd Województwa.
Stosownie do treści art. 26 ust. 1 pkt 15 i 15a u.z.p.p.r. do zadań instytucji zarządzającej należy m.in.: odzyskiwanie kwot podlegających zwrotowi, w tym wydawanie decyzji o zwrocie środków przekazanych na realizację programów, projektów lub zadań, o której mowa w przepisach o finansach publicznych; ustalanie i nakładanie korekt finansowych, o których mowa w art. 98 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1260/1999.
Adresatem tych norm prawnych jest IZ. To IZ ma obowiązek dokonywania czynności faktycznych i prawnych zmierzających do odzyskiwania środków i nakładania korekt finansowych.
"Warunkiem wydania decyzji określającej kwotę przypadającą do zwrotu, nie jest uprzednie rozwiązanie umowy o dofinansowanie. Oczywiście nie można wykluczyć sytuacji, w której zaistnienie przesłanek uzasadniających wydanie decyzji na podstawie art. 211 ust. 4 u.f.p. z 2005 r. będzie jednocześnie stanowiło podstawę do rozwiązania umowy. W takim przypadku okoliczności związane z rozwiązaniem umowy nie będą miały prawnego znaczenia dla oceny wystąpienia przesłanek uzasadniających wydanie wspomnianej decyzji. Pod pojęciem procedur, o których mowa w art. 208 u.f.p. z 2005 r. należy rozumieć procedury określone w umowie międzynarodowej i przepisach wykonawczych wydanych na podstawie upoważnień ustawowych zawartych w art. 208 ust. 2-3 u.f.p. z 2005 r. Te ostatnio wymienione procedury nie wyczerpują jednak pojęcia "procedur, o których mowa w art. 208", gdyż nie obejmują "innych procedur obowiązujących przy ich wykorzystaniu". Interpretacja pojęcia "inne procedury obowiązujące przy ich wykorzystaniu" musi uwzględniać zarówno potoczne rozumienie wyrazu "procedura", jak i sposób uregulowania w prawie krajowym wdrażania programów operacyjnych. Słowem "procedura" określa się zazwyczaj normowany przepisami lub zwyczajami sposób prowadzenia lub załatwienia jakiejś sprawy. Pod pojęciem " inne procedury obowiązujące przy wykorzystaniu środków", o których mowa w art. 208 ust. 1 u.f.p. z 2005 r. należy w związku z tym rozumieć reguły postępowania obowiązujące przy wykorzystywaniu środków pomocowych. Istotne naruszenie procedury obowiązującej przy wykorzystaniu otrzymanego dofinansowania, określonej w umowie, a polegające na zaprzestaniu realizacji projektu i zaniechaniu rozliczenia wypłaconej zaliczki, stanowi wystarczającą podstawę do przyjęcia, że zaistniała przesłanka określona w art. 211 ust. 1 pkt 2 u.f.p. z 2005 r. uzasadniająca wydanie decyzji określającej kwotę dofinansowania podlegającą zwrotowi." (wyrok NSA W-wa 2012-06-19, sygn. akt GSK 732/11).
Z treścią normy prawnej określonej w art. 211 ust. 2 u.f.p. koresponduje art. 30 i art. 26 ust. 1 pkt 15 i 15a u.z.p.p.r. Podstawę dofinansowania projektu stanowi umowa o dofinansowanie projektu zawarta z beneficjentem przez instytucję zarządzającą albo działającą w jej imieniu instytucję pośredniczącą lub instytucję wdrażającą albo decyzja, o której mowa w art. 28 ust. 2.
Umowa albo decyzja, o których mowa w art. 211 ust. 1, określają warunki dofinansowania projektu, a także prawa i obowiązki beneficjenta z tym związane. W przedstawionym stanie faktycznym i prawnym Sąd uznaje za uzasadnione co do zasady żądanie zwrotu środków, które nie mogą być uznane za kwalifikowalne. Natomiast w rozpoznawanej sprawie Organ nie ustalił w sposób prawidłowy wydatków związanych z modernizacją maszyny drukującej i naświetlarki. Te wydatki jako kwalifikowlane, w części objęte dofinansowaniem, nie podlegają zwrotowi. Organ nie ustalił w sposób prawidłowy stanu faktycznego. Nie ustalił okoliczności związanych z zakupem spornych maszyn od firmy H. i z ewentualnym naruszeniem zasad konkurencji. Naruszenie konkurencji, w zaskarżonej decyzji, związane było z okolicznościami, które nie miały umocowania w zawartej umowie.
Z hipotezą normy prawnej określonej art. 211 ust. 1 pkt 2 i 3 Ufp, jest związana kwestia zwrotu przyznanej pomocy. Z tym związane jest ustalenie faktyczne, że strona skarżąca nie wywiązała się z warunków, które były określone w zawartej umowie. Następstwem tego stanu rzeczy jest obowiązek anulowania przez IZ dofinansowania w tej części, w której beneficjent dokonał naruszenia warunków jego przyznania. Korekta dokonywana jest z uwzględnieniem zapisów bezpośrednich i pośrednich umowy.
Sąd nie podzielił zarzutu podniesionego w piśmie procesowym z dnia 10 grudnia 2014r. Od decyzji Zarządu Województwa określającej beneficjentowi kwotę przypadającą do zwrotu, adresatowi rozstrzygnięcia przysługiwał szczególny środek odwoławczy (znany także ogólnej procedurze administracyjnej – art. 127 § 3 k.p.a. oraz podatkowej – art. 221 Ordynacji podatkowej) w postaci wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy przez tenże organ (art. 207 ust. 12 zdanie drugie ustawy o finansach publicznych), z czego beneficjent skorzystał.
Ustawodawca przewidując ponowne rozpatrywanie sprawy przez zarząd województwa uwzględniał zapisy ustawy o samorządzie województwa dotyczące składu osobowego zarządu województwa. Gdyby było inaczej, musiałby już od razu przewidzieć w przepisach tę, niedającą się usunąć przeszkodę, w ponownym rozpoznawaniu sprawy przez zarząd i ustanowić odpowiednie rozwiązanie.
Z wyżej przedstawionych powodów WSA w Olsztynie podziela stanowisko NSA wyrażone m.in. w wyrokach z 1 października 2013r., sygn. akt II GSK 204/12, z 13 lutego 2014 r., sygn. akt II GSK 1945/12 i z 25 marca 2014 r., sygn. akt II GSK 79/13, że przepisy k.p.a. dotyczące wyłączenia członków organu nie mają zastosowania do instytucji zarządzającej – zarządu województwa, rozstrzygającego sprawę na podstawie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy (art. 207 ust. 12 u.f.p.).
Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. jak w pkt I wyroku.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Organ powinien w sposób prawidłowy ustalić stan faktyczny, mając na względzie powyższe rozważania Sądu. Sąd podzielił stanowisko Organu, że przedmiotem dofinansowania nie mógł być zakup maszyn, które były w posiadaniu beneficjenta. Ustalenia faktyczne powinny być związane z wyliczeniem ceny usługi, które zwiększyły wartość tych maszyn. A zatem chodziło o nakłady, które zostały poniesione na ich ulepszenie. Organ winien dokonać własnych ustaleń w tym zakresie. Organ powinien również w sposób prawidłowy dokonać ustaleń faktycznych związanych z zakupem maszyn: do łamania arkuszy i lakierującej. Ich celem, z uwzględnieniem zapisów umowy, tych bezpośrednich i pośrednich, powinno być ustalenie, czy skarżąca naruszyła zasady konkurencji. Z zachowaniem tych samych zasad, w przypadku wykazania, że doszło do naruszenia zasad konkurencji, dokonać wyliczenia korekty.
O treści określonej w pkt II wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 152, zaś o zwrocie kosztów postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 200 i 209 tej ustawy (pkt III wyroku). Przy czym do kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw należą: wpis sądowy uiszczony, opłata skarbowa od pełnomocnictwa procesowego i wynagrodzenie radcy prawnego. Wynagrodzenie radcy prawnego zostało ustalone, na podstawie § 6 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (tekst jedn. Dz.U. z 2013r., poz. 490).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło