II GSK 1874/15

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2017-03-16

Skład orzekający: Andrzej Skoczylas, Andrzej Kisielewicz, Magdalena Maliszewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy egzamin notarialny przeprowadzany w latach 2013-2014, po wejściu w życie tzw. ustawy deregulacyjnej, składał się z dwóch czy trzech części, i czy ocena niedostateczna z jednego zadania w ramach części egzaminu uniemożliwia uzyskanie pozytywnego wyniku z tej części?
Ratio decidendi
Egzamin notarialny przeprowadzany w latach 2013-2014, zgodnie z art. 30 ust. 2 ustawy deregulacyjnej, składał się z dwóch części, a nie trzech. Ocena niedostateczna z jednego zadania w ramach części egzaminu nie determinuje automatycznie negatywnego wyniku z całej części, jeśli pozostałe zadanie zostanie ocenione pozytywnie (co najmniej na ocenę dobrą), co mogłoby prowadzić do pozytywnego wyniku z całej części egzaminu i w konsekwencji pozytywnego wyniku z całego egzaminu.
Stan faktyczny
K. G. uzyskała negatywny wynik z egzaminu notarialnego. Po utrzymaniu tej decyzji przez Komisję Egzaminacyjną II Stopnia, skarżąca wniosła skargę do WSA, kwestionując ocenę z pierwszego projektu aktu notarialnego. WSA oddalił skargę, uznając, że ocena z tej części nie ma wpływu na wynik egzaminu z uwagi na negatywną ocenę z drugiej części. K. G. złożyła skargę kasacyjną, zarzucając błędną wykładnię przepisów dotyczących liczby części egzaminu oraz sposobu ustalania wyniku.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Skoczylas (spr.) Sędzia NSA Andrzej Kisielewicz Sędzia del. WSA Magdalena Maliszewska Protokolant asystent sędziego Marta Koźlik po rozpoznaniu w dniu 16 marca 2017 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej K. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 stycznia 2015 r., sygn. akt VI SA/Wa 1961/14 w sprawie ze skargi K. G. na uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyników egzaminu notarialnego, którego termin został wyznaczony na dni 5-6 listopada 2013 r. z dnia [...] marca 2014 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu notarialnego 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, 2. zasądza od Komisji Egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyników egzaminu notarialnego, którego termin został wyznaczony na dni 5-6 listopada 2013 r. na rzecz K. G. 380 (trzysta osiemdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 22 stycznia 2015 r., sygn. akt VI SA/Wa 1961/14, oddalił skargę K. G. na uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II Stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyników egzaminu notarialnego, którego termin został wyznaczony na 5-6 listopada 2013 r., z dnia [...] marca 2014 r., ustalającą wynik egzaminu notarialnego. I Z uzasadnienia wyroku wynika, że Sąd I instancji przyjął za podstawę rozstrzygnięcia następujące ustalenia. Uchwałą z dnia [...] grudnia 2013 r. Komisja Egzaminacyjna Nr 3 do spraw aplikacji notarialnej przy Ministrze Sprawiedliwości w Warszawie stwierdziła, że K. G. uzyskała negatywny wynik z egzaminu notarialnego. W uzasadnieniu uchwały wskazano, że skarżąca z projektów aktów notarialnych otrzymała ocenę niedostateczną, natomiast z opinii prawnej otrzymała ocenę dobrą. W konsekwencji, powołując się na art. 74f § 1 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. - Prawo o notariacie (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 164 ze zm.; powoływanej dalej jako: p.o.n.), Komisja stwierdziła, że zdająca uzyskała negatywny wynik z egzaminu notarialnego. W odwołaniu od powyższej uchwały skarżąca wniosła o jej uchylenie i stwierdzenie pozytywnego wyniku z egzaminu notarialnego, wskazując na zarzuty dotyczące obu projektów aktów notarialnych. Zdaniem skarżącej, z pierwszego projektu aktu winna otrzymać ocenę dobrą, a z drugiego ocenę dostateczną. Uchwałą z dnia [...] marca 2014 r. Komisja Egzaminacyjna II Stopnia utrzymała w mocy wydaną w I instancji uchwałę stwierdzającą uzyskanie przez skarżącą negatywnego wyniku z egzaminu notarialnego. Pomimo nieuwzględnienia odwołania, organ część zarzutów uznał za uzasadnione. Oceniając jednakże całościowo prace zdającej, Komisja Odwoławcza uznała, że analiza treści sporządzonych projektów aktów notarialnych potwierdza zasadność ocen wystawionych przez egzaminatorów. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą uchwałę K. G. wniosła o jej uchylenie w części dotyczącej pierwszego projektu aktu notarialnego, uchylenie uchwały I instancji ustalającej wynik egzaminu notarialnego, ustalenie, że z projektu pierwszego aktu notarialnego skarżąca uzyskała ocenę dobrą i tym samym, że z projektów aktów notarialnych otrzymała w konsekwencji ocenę dostateczną oraz o orzeczenie, że z egzaminu notarialnego uzyskała wynik pozytywny. W uzasadnieniu strona stwierdziła, że Komisja Odwoławcza w części dotyczącej I projektu aktu notarialnego podzieliła zdanie skarżącej, wnosząc tym samym o uznanie, że zachowuje on wymogi formalne aktu notarialnego, właściwie zastosowano w nim przepisy prawa i wykazano się umiejętnością ich interpretacji oraz w sposób prawidłowy zaproponowano rozstrzygnięcie problemów. Zdaniem skarżącej, uzasadnia to podwyższenie oceny na dobrą, a w konsekwencji uzyskanie oceny pozytywnej z drugiej części egzaminu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wyrokiem z dnia 22 stycznia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę. Sąd I instancji stwierdził, że skarżąca w istocie formułuje zarzut wyłącznie wobec podtrzymania przez Komisję Odwoławczą oceny dostatecznej z I części aktu notarialnego. Nie neguje natomiast podtrzymania oceny niedostatecznej z II części aktu notarialnego. Skarżąca wywodzi, że podwyższenie oceny z I części aktu notarialnego do oceny dobrej skutkować będzie otrzymaniem przez nią oceny dostatecznej z projektów aktów notarialnych. Ustosunkowując się do tego stanowiska skarżącej, WSA wskazał na treść art. 74d § 1, 2 i 3, art. 74e p.o.n. i stwierdził, że ostateczną ocenę z pracy pisemnej każdego z zadań z części egzaminu notarialnego stanowi średnia ocen cząstkowych przyznanych przez każdego członka komisji sprawdzającego pracę pisemną. Stosownie zaś do art. 74f § 1 p.o.n. pozytywny wynik z egzaminu notarialnego otrzymuje zdający, który z każdej części egzaminu notarialnego otrzymał ocenę pozytywną. Sąd podkreślił, że w oparciu o powołane przepisy strona twierdziła, iż podwyższenie oceny pozytywnej z jednej części egzaminu, powodowałoby podwyższenie oceny z całego egzaminu, czyli pomimo wystawienia z jednej części egzaminu oceny negatywnej, poprawienie oceny z innej części z dostatecznej na dobrą, skutkowałoby uzyskaniem z całego egzaminu wyniku pozytywnego. W ocenie WSA, stanowisko takie nie znajduje odzwierciedlenia w treści przepisów. Sąd podkreślił, że art. 74d § 1 i 2 p.o.n. wyróżnia trzy części egzaminu: dwie polegające na opracowaniu projektów aktów notarialnych na podstawie opisanych przypadków, a trzecią polegającą na opracowaniu projektu odmowy dokonania czynności notarialnej albo uzasadnienia jej dopuszczalności albo na opracowaniu projektu czynności notarialnej innej niż akt notarialny. Pozytywny wynik z egzaminu notarialnego otrzymuje zdający, który z każdej części egzaminu notarialnego uzyskał ocenę pozytywną. A contrario Sąd wskazał, że uzyskanie oceny niedostatecznej z jakiejkolwiek części egzaminu implikuje negatywny wynik z całego egzaminu, bez względu na skalę ocen pozytywnych z innych części. Zdaniem WSA, nawet uzyskanie oceny celującej z dwóch części egzaminu, przy jednoczesnej ocenie negatywnej z trzeciej części, skutkować będzie ustaleniem negatywnego wyniku z całego egzaminu. Reasumując, ewentualne podwyższenie oceny z pierwszej części egzaminu, z której skarżąca otrzymała ocenę pozytywną, pozostaje bez wpływu na wynik egzaminu. W ocenie Sądu, bezprzedmiotowa jest ocena zaskarżonej uchwały w kontekście zasadności podwyższenia wyniku z części I egzaminu, skoro nie rzutuje ona na rozstrzygnięcie sprawy. Sąd I instancji stwierdził, że w niniejszej sprawie Komisja Odwoławcza odniosła się w sposób wyczerpujący i pełny do zarzutów, w tym również dotyczących tej części egzaminu, z której skarżąca uzyskała ocenę pozytywną. Sąd zauważył, że obowiązkiem Komisji II stopnia było, stosownie do art. 15 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.; powoływanej dalej jako: k.p.a.), rozpoznanie sprawy w jej całokształcie i tak też organ sprawę rozpoznał uwzględniając i rozpatrując cały materiał dowodowy. Zasadnie organ odwoławczy skonstatował, że o negatywnym wyniku egzaminu składanego przez skarżącą, przesądziło uzyskanie przez nią oceny niedostatecznej z II części egzaminu, obejmującej sporządzenie projektu aktu notarialnego. Nie oceniając pracy skarżącej, lecz wyłącznie mając ją na uwadze, WSA podzielił argumentację Komisji Odwoławczej co do charakteru i stopnia poczynionych przez skarżącą błędów skutkujących wystawieniem jej oceny niedostatecznej z II części egzaminu. Zdaniem Sądu, nie można przyjąć, że błąd w pracy skutkujący nieważnością czynności sporządzanej przez notariusza, pozwala na uzyskanie przez kandydata oceny pozytywnej. Również wskazane przez organ pozostałe błędy pracy uzasadniały brak podstaw dla oceny pozytywnej z tej części egzaminu. W ocenie Sądu, stanowisko organu odwoławczego, co do wagi popełnionych przez skarżącą uchybień zostało uzasadnione. Reasumując WSA stwierdził, że w niniejszej sprawie postępowanie zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy, a zgromadzony materiał dowodowy dawał podstawę do wydania uchwały ustalającej negatywny wynik z egzaminu notarialnego. Rozstrzygnięcia organów obu instancji zostały uzasadnione w sposób odpowiadający prawu, a organy nie dopuściły się zarzucanych naruszeń przepisów. II Skargę kasacyjną złożyła K. G., zaskarżając powyższy wyrok w całości i wnosząc o jego zmianę poprzez uchylenie uchwał obu instancji w sprawie ustalenia wyniku egzaminu notarialnego, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowoadministracyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych za obie instancje. Na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.; powoływanej dalej jako: p.p.s.a.), zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenie: 1. prawa materialnego, tj. art. 74 § 4 p.o.n. w zw. z art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 13 czerwca 2013 r. o zmianie ustaw regulujących wykonywanie niektórych zawodów (Dz. U. z 2013 r. poz. 829), polegającą na tym, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przyjął, iż egzamin notarialny składa się z trzech części pisemnych pomimo tego, że zgodnie z przywołanym przepisem art. 30 ust. 2 ustawy Prawo o notariacie, ustawodawca z przebiegu egzaminu usunął jedną z części, polegającą na rozwiązaniu testu i tym samym przyjąć należało, że w związku z wyżej wymienioną zmianą, egzamin składał się z dwóch części; 2. art. 74d § 3 p.o.n. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie. Przed ustawą deregulacyjną brzmiał "druga część egzaminu składa się z dwóch zadań polegających na opracowaniu aktów notarialnych na podstawie opracowanego przypadku (casusu). Z przywołanego brzmienia przepisu wynika wyraźnie, że dwa akty notarialne stanowiły jedną z części egzaminu (drugą część egzaminu). Jeżeli więc z tekstu ustawy wyeliminowano test, który był 1-częścią tego egzaminu, to zostały dwa akty notarialne (które stanowią w istocie jedną całość). Reasumując skoro art. 30 ust. 2 ustawy deregulacyjnej wyklucza tylko test (1 część egzaminu w wersji sprzed deregulacji), to do egzaminu zdawanego w latach 2013 - 2014 ma zastosowanie art. 74d § 3 w poprzednim brzmieniu. Względnie, gdyby Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił powyższego poglądu skarżąca kasacyjnie zarzuciła naruszenie: 3. przepisów postępowania, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, polegający na tym, że pomimo istnienia wątpliwości co do zgodności przepisu z art. 2 Konstytucji RP – Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie skierował pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego – celem rozstrzygnięcia wątpliwości co do zgodności przepisu art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 13 czerwca 2013 r. o zmianie ustaw regulujących wykonywanie niektórych zawodów z zasadą przyzwoitej legislacji wyrażoną art. 2 Konstytucji RP. Szczegółową argumentację na poparcie zarzutów sformułowanych w petitum skargi kasacyjnej, przedstawiono w jej uzasadnieniu. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Komisja Egzaminacyjna II Stopnia wniosła o oddalenie w całości skargi kasacyjnej oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych III Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dodać należy, że w przypadku oparcia skargi kasacyjnej na naruszeniu prawa procesowego (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.) wnoszący skargę kasacyjną musi mieć na uwadze, że dla ewentualnego uwzględnienia skargi kasacyjnej niezbędne jest wykazanie wpływu naruszenia na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Ze wskazanych przepisów wynika, że wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania. Wychodząc z tego założenia, należy na wstępie zaznaczyć, że wobec niestwierdzenia z urzędu nieważności postępowania (art. 183 § 2 p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny ogranicza swoje rozważania do oceny zagadnienia prawidłowości dokonanej przez sąd I instancji wykładni wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa. Podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia wskazanych przepisów postępowania są całkowicie bezzasadne. Zgodnie z art. 193 Konstytucji RP sąd administracyjny może przedstawić Trybunałowi Konstytucyjnemu pytanie prawne co do zgodności aktu normatywnego z Konstytucją, ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi lub ustawą, jeżeli od odpowiedzi na pytanie prawne zależy rozstrzygnięcie sprawy toczącej się przed sądem. Wynika z tego, że kwestię wystąpienia do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym pozostawiono uznaniu sądu administracyjnego. Nie jest on również w tej kwestii związany żądaniem stron postępowania (por. wyr. NSA z 29 lipca 2004 r., OSK 533/04, ONSAiWSA 2005, nr 1, poz. 11). Nie musi więc on kierować takiego pytania do Trybunału, jeżeli jest przekonany, że mające zastosowanie w rozpoznawanej sprawie przepisy są zgodne z Konstytucją. Zasadny jest natomiast zarzut naruszenia prawa materialnego wskazany w pkt I petitum skargi kasacyjnej – tj. art. 74 § 4 p.o.n. w zw. z art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 13 czerwca 2013 r. o zmianie ustaw regulujących wykonywanie niektórych zawodów (Dz. U. z 2013 r. poz. 829 - tzw. ustawy deregulacyjnej), polegający na tym, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przyjął, iż egzamin notarialny składa się z trzech części pisemnych pomimo tego, że zgodnie z przywołanym przepisem art. 30 ust. 2 tzw. ustawy deregulacyjnej, ustawodawca z przebiegu egzaminu usunął jedną z części, polegającą na rozwiązaniu testu i tym samym przyjąć należało, że w związku z wyżej wymienioną zmianą, egzamin składał się z dwóch części. W tym miejscu należy podkreślić, że zasady przeprowadzania egzaminu notarialnego, do którego skarżąca przystąpiła w dniach 5-6 listopada 2013 r., regulują przepisy ww. ustawy z 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie znowelizowane ustawą z 13 czerwca 2013 r. o zmianie ustaw regulujących wykonywanie niektórych zawodów (Dz. U. z 2013 r., poz. 829 – tzw. ustawy deregulacyjnej) i weszły w życie od 23 sierpnia 2013 r. (vide art. 6 tej drugiej ustawy). Jedną z najważniejszych zmian było zastąpienie dotychczasowych trzech części egzaminu notarialnego, tj. testu złożonego z zestawu 100 pytań - pierwsza część egzaminu, 2 zadań polegających na opracowaniu projektów aktów notarialnych - druga część egzaminu, opracowania opinii prawnej – trzecia część egzaminu, następującymi dwoma częściami egzaminu: opracowanie projektu pierwszego i drugiego aktu notarialnego – jedna część egzaminu w p.o.n. nazwana częścią drugą, opracowanie projektu odmowy dokonania czynności notarialnej albo uzasadnienia jej dopuszczalności albo opracowanie projektu czynności notarialnej innej niż akt notarialny – kolejna część egzaminu w p.o.n. oznaczona jako trzecia część egzaminu. W myśl bowiem art. 30 ust. 2 ustawy deregulacyjnej: zakres, tryb i sposób przeprowadzania egzaminu notarialnego w latach 2013 i 2014 odbywa się na podstawie ustawy zmienianej w art. 6, w brzmieniu dotychczasowym, z tym że egzamin ten nie będzie obejmował zadania polegającego na rozwiązaniu testu. Oznacza to, iż na mocy przepisu intertemporalnego o charakterze szczególnym – art. 30 ust. 2 ustawy deregulacyjnej - ustawodawca zrezygnował z pierwszej części egzaminu, która polegała na rozwiązaniu testu, pozostawiając jedynie dwie pozostałe części egzaminu. Art. 30 ust. 2 ustawy deregulacyjnej przewidujący w latach 2013 i 2014 dwie części egzaminu, jako regulacja międzyczasowa stanowi zatem lex specialis w stosunku do art. 74 § 4 p.o.n., wedle którego egzamin notarialny składa się z trzech części. Z istoty stosowania reguł kolizyjnych czyli usuwania sprzeczności o charakterze formalnym, których celem jest stwierdzenie, jaka norma obowiązuje w stopniu dostatecznym dla potrzeb rozstrzygnięcia, wynika, że zasady te znajdują zastosowanie w sytuacji gdy zastosowanie językowych i gramatycznych reguł wykładni nie doprowadzi do usunięcia kolizji pomiędzy konkurującymi zakresowo regulacjami. Innymi słowy reguły kolizyjne dotyczące kwestii rozstrzygnięcia kolizji między sprzecznymi, czy niezgodnymi normami w sytuacji, w której prawodawca żadnej z kolidujących norm nie uchylił (zob. B. Wojciechowski [w:] L. Leszczyński i in. System prawa administracyjnego. Tom 4. Wykładnia w prawie administracyjnym. 2 wyd. red. R Hauser i in. Warszawa 2015 r. str. 381 i 385; L. Morawski, Wykładnia w orzecznictwie sądów. Komentarz, Toruń 2002, str. 345). Dlatego właśnie brak wyraźnego wyłączenia art. 74 § 4 p.o.n., wedle którego egzamin notarialny składa się z trzech części., uzasadniał odwołanie się do jednej z reguł kolizyjnych - tzw. reguły merytorycznej (lex specialis derogat legis generalis). Wzajemna relacja między tymi przepisami jest oczywista i wskazuje, że to właśnie art. 30 ust. 2 ustawy deregulacyjnej stanowi przepis szczególny w stosunku do art. 74 § 4 p.o.n., który właśnie w związku ze szczególną regulacją nie podlega stosowaniu przy przeprowadzaniu egzaminu notarialnego w latach 2013 i 2014 i to pomimo braku wyraźnego – literalnego wyłączenia zasad ogólnych w ustawie deregulacyjnej. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji niezasadnie odstąpił zatem od skontrolowania prawidłowości rozstrzygnięcia Komisji Egzaminacyjnej II stopnia dotyczącego wystawienia skarżącej oceny dostatecznej za zadanie pierwsze drugiej części egzaminu notarialnego. Skarżąca kwestionowała tę ocenę w postępowaniu odwoławczym, domagając się jej podwyższenia do oceny dobrej. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd stwierdził, iż nie podziela poglądu skarżącej, że podwyższenie oceny pozytywnej z jednej części egzaminu, powodowałoby podwyższenie oceny z całego egzaminu, czyli pomimo wystawienia z jednej części egzaminu oceny negatywnej, poprawienie oceny z innej części z dostatecznej na dobrą, skutkowałoby uzyskaniem z całego egzaminu wyniku pozytywnego. Sąd przyjął, że ta "bezprzedmiotowość" oceny z pierwszego zadania drugiej części egzaminu wynika z faktu wystawienia skarżącej oceny niedostatecznej za drugie zadanie, ponieważ każde z tych zadań uznała za odrębne części egzaminu. W świetle jednak przedstawionej wyżej wykładni art. art. 30 ust. 2 ustawy deregulacyjnej stanowiącego przepis szczególny w stosunku do art. 74 § 4 p.o.n. mamy w tym przypadku do czynienia z tą samą częścią egzaminu. Powoduje to, że nie można zaakceptować poglądu, iż ze względu na ocenę niedostateczną z jednego zadania w ramach tej samej części egzaminy osoba zdająca egzamin nie może uzyskać pozytywnej ostatecznej oceny za tę część egzaminu, niezależnie od tego, jaką oceną uzyskałaby za drugie zadanie. Stanowisko takie nie ma jednak prawnego uzasadnienia. Jak wskazuje się w skardze kasacyjnej art. 74d § 3 p.o.n. przed wejściem w życie ustawy deregulacyjnej brzmiał "druga część egzaminu składa się z dwóch zadań polegających na opracowaniu aktów notarialnych na podstawie opracowanego przypadku (casusu), a zatem dwa akty notarialne stanowiły jedną z części egzaminu (drugą część egzaminu). W tym kontekście należy zauważyć, że art. 74e § 4 p.o.n. stanowi, że ostateczną ocenę z pracy pisemnej z każdego z zadań z części drugiej i trzeciej egzaminu notarialnego stanowi średnia ocen cząstkowych przyznanych przez każdego członka komisji sprawdzającego pracę pisemną. Ustawa nie zawiera natomiast regulacji odnoszącej się do ustalania ostatecznej oceny za część drugą egzaminu notarialnego. Nie uzasadnia to jednak przyjęcia, że ocena niedostateczna z jednego tylko zadania determinuje ostateczną ocenę za część egzaminu. Według art. 74f § 1 p.o.n., pozytywny wynik z egzaminu notarialnego otrzymuje zdający, który z każdej części egzaminu notarialnego otrzymał ocenę pozytywną. Oznacza to, że jedynie ocena negatywna z części egzaminu, a nie jednego z zadań części egzaminu, uniemożliwia osiągnięcie pozytywnego wyniku egzaminu. Skarżąca mogła więc uzyskać pozytywną ocenę z części drugiej egzaminu i tym samym pozytywny wynik egzaminu notarialnego, mimo uzyskania oceny niedostatecznej za drugie zadanie, jeżeli uzyskała by ocenę co najmniej dobrą za pierwsze zadanie. Dlatego trafny jest także zarzut niewłaściwego zastosowania art. 74d § 3 p.o.n. ponieważ prowadzi bezpośrednio do zaniechania zbadania przez Sąd I instancji zaskarżonej uchwały w zakresie obejmującym ocenę za pierwsze zadanie części drugiej egzaminu. Mając to wszystko na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 183 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego Sąd orzekł stosownie do art. 203 pkt 1 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło