II SA/Gl 1228/14
WyrokWSA w Gliwicach2015-01-22
Skład orzekający: Iwona Bogucka, Ewa Krawczyk, Artur Żurawik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie uzgadniające wydane przez organ uzgadniający po upływie dwutygodniowego terminu na zajęcie stanowiska, w sytuacji gdy uzgodnienie powinno nastąpić z mocy prawa, jest postanowieniem wydanym z rażącym naruszeniem prawa, skutkującym stwierdzenie jego nieważności?Ratio decidendi
Postanowienie uzgadniające wydane przez organ uzgadniający po upływie dwutygodniowego terminu na zajęcie stanowiska, w sytuacji gdy zgodnie z art. 53 ust. 5 zdanie drugie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym uzgodnienie powinno nastąpić z mocy prawa, jest postanowieniem wydanym z rażącym naruszeniem prawa. Takie postanowienie spełnia przesłankę nieważności określoną w art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, ponieważ zostało wydane wbrew ograniczeniom wynikającym z przepisów prawa.Stan faktyczny
Wniosek o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji budowlanej. Organ wystąpił do Starosty o uzgodnienie w zakresie ochrony gruntów rolnych. Starosta wydał postanowienie o negatywnym uzgodnieniu lokalizacji inwestycji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie Starosty. Inwestor zaskarżył postanowienia organów, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących ochrony gruntów rolnych i procedury uzgodnień.Rozstrzygnięcie
1. Stwierdzono nieważność zaskarżonego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. oraz poprzedzającego go postanowienia Starosty P. 2. Orzeczono, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Bogucka (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Ewa Krawczyk,, Sędzia WSA Artur Żurawik, Protokolant specjalista Ewa Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi D. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uzgodnień w sprawach z zakresu zagospodarowania przestrzennego 1. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Starosty P. z dnia [...] r. nr [...]; 2. orzeka, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
W związku z wnioskiem D. G. o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie pawilonu handlowo-usługowego wraz z towarzyszącą infrastrukturą techniczną, parkingiem, tablicą reklamową i trzema masztami flagowymi na działce nr [...] i części działki [...] w M. przy ul. [...], pismem z 22 kwietnia 2014 r. organ prowadzący postępowanie wystąpił m. in. do Starosty [...] o dokonanie uzgodnienia zamierzenia w trybie art. 106 k.p.a. w odniesieniu do gruntów wykorzystywanych na cele rolne. W podstawie prawnej wystąpienia podano przepisy art. 53 ust. 4 pkt 6 w związku z art. 64 ust. 1 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2012 r., poz. 647, dalej u.p.z.p.). Pismo to wpłynęło do Starostwa Powiatowego w P. 30 kwietnia 2014r .
Po otrzymaniu dokumentów Starosta pismem z 6 maja 2014 r. zawiadomił o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie uzgodnienia. Postanowieniem z [...] r., nr [...] Starosta uzgodnił negatywnie lokalizację inwestycji w stosunku do działki nr [...], w zakresie ochrony gruntów rolnych. W podstawie prawnej podał przepis art. 53 ust. 4 pkt 6 i ust. 5 u.p.z.p., a także art. 5, 6, 7 ust. 2 pkt 1 i ust. 3 ustawy z 3 lutego 1995 r o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1205). W uzasadnieniu wyjaśnił, że działka ta stanowi grunt mineralny klasy trzeciej (Ł III) i czwartej (PsIV), a jego przeznaczenie na cele nierolnicze wymaga zgody właściwego Ministra i może być dokonane tyko w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Jak wynika z akt sprawy, odrębnym postanowieniem dokonano pozytywnego uzgodnienia inwestycji w odniesieniu do działki nr [...].
W zażaleniu na postanowienie inwestor podniósł, że na działce nr [...] zlokalizowany ma być tylko zjazd z ulicy, zainwestowaniu w związku z tym podlegać będzie tylko 103 m2 gruntu, pozostała część tej działki nie jest przedmiotem wniosku i będzie dalej wykorzystywana rolniczo.
Postanowieniem z [...] r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.
W skardze do sądu administracyjnego inwestor wniósł o uchylenie postanowienia Kolegium oraz uchylenie lub stwierdzenie nieważności postanowienia Starosty (mylnie określanych jako decyzje tych organów). Zarzucił naruszenie art. 7 k.p.a. oraz art. 61 ust. 1 pkt 4 u.p.z.p. w związku z art. 7 ust. 2 ustawy o ochronie gruntów rolnych. Podniósł, że organy nie wyjaśniły, czy grunty mają istotne znaczenie z punktu widzenia utrzymania potencjału produkcyjnego i wadliwie przyjęły, że teren inwestycji wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia na cele nierolnicze. Wskazał, że nie zostały przekroczone kryteria obszarowe określone w art. 77 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych.
W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko. Podkreśliło, że argumenty dotyczące powierzchni gruntu odnoszą się do stanu prawnego, który nie obowiązuje, kryterium obszarowe zostało z art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy usunięte.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozważył, co następuje:
Skarga podlega uwzględnieniu, jednak nie ze względu na zarzuty i argumenty w niej podniesione. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co oznacza obowiązek uwzględnienia naruszeń prawa stwierdzonych przez sąd z urzędu.
Będące przedmiotem kontroli postanowienie uzgadniające zostało wydane w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy. Zgodnie z art. 60 u.p.z.p. decyzję o warunkach zabudowy wydaje wójt (burmistrz, prezydent miasta) po uzgodnieniu z organami, o których mowa w art. 53 ust. 4 i uzyskaniu uzgodnień wymaganych przepisami odrębnymi. Na podstawie odesłania z art. 64 ust. 1 u.p.z.p. do decyzji o warunkach zabudowy stosuje się odpowiednio m. in. przepisy art. 53 ust. 3-5a tej ustawy.
Decyzję o warunkach zabudowy w odniesieniu do gruntów wykorzystywanych na cele rolne i leśne w rozumieniu przepisów o gospodarce nieruchomościami wydaje się po uzgodnieniu z organami właściwymi w sprawie ochrony gruntów rolnych i leśnych, zgodnie z art. 53 ust. 4 pkt 6 u.p.z.p. Nie jest w sprawie okolicznością kwestionowaną, że przedmiotowa działka stanowi grunt wykorzystywany na cele rolne rozumieniu art. 92 ust. 2 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2014 r., poz. 518), jest bowiem wykazana w ewidencji gruntów jako taki użytek, a organem właściwym do dokonania uzgodnienia jest starosta. Uzgodnień o jakich mowa dokonuje się w trybie art. 106 k.p.a., a zażalenie przysługuje wyłącznie inwestorowi. Należy zwrócić uwagę, że wydanie postanowienia uzgadniającego nie następuje w toku jakiegoś odrębnego postępowania administracyjnego, lecz jest rozstrzygnięciem wydawanym w toku prowadzonego postępowania głównego, organ uzgadniający nie rozstrzyga co do istoty sprawy administracyjnej. W konsekwencji zbędne było w sprawie zawiadamianie przez Starostę o wszczęciu postępowania uzgadniającego i doręczanie go stronom postępowania o ustalenie warunków zabudowy. Czynność ta spowodowała zwłokę w wydaniu postanowienia na podstawie art. 106 k.p.a., co ma istotne znaczenie dla sprawy. Pominęły bowiem organy obu instancji treść art. 53 ust. 5 zdanie drugie u.p.z.p., zgodnie z którym w przypadku niezajęcia stanowiska przez organ uzgadniający w terminie 2 tygodni od dnia doręczenia wystąpienia o uzgodnienie, uzgodnienie uważa się za dokonane. Zastosowany przez ustawodawcę mechanizm rodzi skutek uzgodnienia z upływem określonego okresu, w konsekwencji należy przyjąć, że po tym okresie wydanie postanowienia uzgadniającego nie jest możliwe, skutek uzgodnienia następuje ex lege z upływem terminu ustawowego. Przepis art. 53 ust. 5 zdanie drugie wprowadza w tym zakresie regulację odmienną i szczególną względem art. 106 § 6 k.p.a. (por. wyrok NSA z 24 kwietnia 2014 r., sygn. II GSK 16667/12).
W niniejszej sprawie wystąpienie o uzgodnienie wpłynęło do Starosty 30 kwietnia 2014 r., co potwierdzają akta sprawy, termin do dokonania uzgodnienia upłynął po 2 tygodniach. Zgodnie z art. 57 § 2 k.p.a. terminy określone w tygodniach kończą się z upływem tego dnia w ostatnim tygodniu, który nazwą odpowiada początkowemu dniowi terminu. Dzień 30 kwietnia 2014 r. to była środa, termin dwutygodniowy upłynął zatem z końcem środy 14 maja 2014 r. Postanowienie organu I instancji datowane zaś jest na [...] r. zatem niewątpliwie do jego wydania doszło w sytuacji, gdy wcześniej zaistniał z mocy prawa skutek uzgodnienia z powodu milczenia organu. W takich okolicznościach wydanie postanowienia uzgadniającego nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa, wbrew ograniczeniom określonym w art. 53 ust. 5 zdanie drugie u.p.z.p., co spełnia przesłankę nieważności określoną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 126 k.p.a. Organy obu instancji działały w sprawie z pominięciem regulacji art. 53 ust. 5 u.p.z.p.
Mając na uwadze podane argumenty, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 w związku z art. 135 i 152 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło