II SA/Wa 1921/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Werpachowska, Sędziowie WSA Iwona Dąbrowska (spraw.), Ewa Grochowska – Jung, Protokolant starszy sekretarz sądowy Aneta Duszyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi P. K. na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o zdolności do służby wojskowej – oddala skargę – Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w [...] (dalej "CWKL") orzeczeniem nr [...] z dnia [...] lipca 2014 r. działając na podstawie przepisów § 12 pkt 1 i § 30 pkt 1, 2, 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 stycznia 2010 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. z 2010 r. Nr 15, poz. 80 z późn. zm.) po rozpatrzeniu odwołania P. K., utrzymała w mocy orzeczenie [...] Wojskowej Komisji Lekarskiej w E. (dalej "[...]WKL") nr [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r. w sprawie zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej. Do wydania powyższego orzeczenia doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym: [...]WKL orzeczeniem nr [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r. działając na podstawie: art. 5 ust. 1, 6, 7 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 593 z późn. zm.) oraz § 16, § 21 ust. 1 i 2 i § 24 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 stycznia 2010 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. z 2010 r. Nr 15, poz.80 z póżn. zm.) oraz § 5 i § 7 ust. 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości (Dz. U. z 2012 r., poz. 1013) rozpoznała u P. K.: 1. nieprawidłowe wartości wskaźników wydolności wątroby z dodatnim wynikiem obecności przeciwciała anty HCV (§ 44 pkt 6 i 12), 2. boczne skrzywienie kręgosłupa piersiowego (§ 34 pkt 1) 3. dawno przebyta operacja niedrożności jelit (§ 3 pkt 1 ). W związku z powyższym rozpoznaniem ustalono u orzekanego kategorię N - niezdolny do zawodowej służby wojskowej. W uzasadnieniu orzeczenia wskazano, że w ramach postępowania orzeczniczego przeprowadzono badanie weryfikujące stan immunologiczny i enzymatyczny wątroby w oparciu o laboratorium analityczne [...] w E. i [...] w O. oraz zakładu [...] w W. Od powyższego orzeczenia P. K. złożył odwołanie do CWKL. W odwołaniu wskazał, że badania wykonane przez [...]WKL w E. są niejednoznaczne i odbiegają od badań, które zostały wykonane osobiście przez odwołującego. P. K. poddając pod wątpliwość jakość usług laboratorium, w którym zostały pobrane próbki krwi wskazał, że podobna sytuacja wystąpiła już wcześniej, gdy starał się o etat w wojsku. Przeprowadzone wówczas w szpitalu Wojskowym w E. badania wykazały prawie 3 krotnie podwyższone normy oraz stwierdzono występowanie wirusa HCV RNA, podczas, gdy przeprowadzone na jego zlecenie badania w laboratorium w P. wykazały wynik ujemny. Ujemny wynik w zakresie powyższych badań został potwierdzony w Szpitalu Klinicznym w B. w Zakładzie Diagnostyki Laboratoryjnej, gdzie skarżący na swój koszt przeprowadził te badania. Przeprowadzone badania, w ocenie odwołującego potwierdziły, że jest on osobą zdrową, nie występuje u niego wirus HCV RNA, a próby wątrobowe są w normie. Do odwołania P. K. dołączył kserokopie wykonanych przez siebie badań. CWKL w wyniku rozpoznania powyższego odwołania wskazanym na wstępie orzeczeniem nr [...] z dnia [...] lipca 2014 r. utrzymała w mocy zaskarżone orzeczenie [...]WKL w E. CWKL rozpatrując odwołanie wezwała odwołującego się na dodatkowe badania przeprowadzone w Przychodni Specjalistycznej Lekarskiej dla Pracowników Wojska w W. W wyniku przeprowadzonej przez lekarza chorób zakaźnych konsultacji ustalono, że w celu wyjaśnienia rozbieżności występujących w przeprowadzonych badaniach oraz potwierdzenia wskazanego w pkt 6 ad. 1 decyzji organu I instancji rozpoznania niezbędna jest hospitalizacja z pełną diagnostyką w Klinice Chorób Zakaźnych z ewentualną biopsją wątroby. Przeprowadzone przez CWKL badania laboratoryjne nie wykazały obecności przeciwciał HCV ani obecności RNA HCV, potwierdziły natomiast utrzymujące się nadal podwyższenie ALT (68 U/L przy normie 0-40), co w ocenie organu odwoławczego sugeruje chorobę wątroby, której tło etiologiczne może wynikać z infekcji wirusem WZW typu C. CWKL wskazując, że orzeczenie wydane przez wojskową komisję lekarską musi być zgodne ze stanem faktycznym na dzień badania i jednoznacznie wskazywać, iż stan zdrowia orzekanego jest prawidłowy i nie budzi żadnych wątpliwości stwierdziła, że z dotychczasowej dokumentacji orzeczniczo-lekarskiej wynika, że istnieją wątpliwości, co do stanu zdrowia orzekanego. CWKL po dokonaniu ponownej analiza całości akt orzeczniczo-lekarskich zgromadzonych w przedmiotowej sprawie stanęła na stanowisku, że [...]WKL prawidłowo rozpoznała u orzekanego: 1. nieprawidłowe wartości wskaźników wydolności wątroby z dodatnim wynikiem obecności przeciwciała anty HCV (§ 44 pkt 6 i 12), 2. boczne skrzywienie kręgosłupa piersiowego (§ 34 pkt 1) 3. dawno przebyta operacja niedrożności jelit (§ 3 pkt 1). Zdaniem organu, komisja pierwszej instancji prawidłowo uznała, że przewlekłemu zakażeniu HCV odpowiada § 44 pkt 12 w grupie I załącznika Nr 1 do rozporządzenia, który jednocześnie kwalifikuje kandydata do zawodowej służby wojskowej do kategorii N - niezdolny do zawodowej służby wojskowej. Podobnie § 44 pkt 6 rozporządzenia kwalifikuje orzekanego do kategorii N. CWKL jednocześnie podniosła, że pomimo postępu w diagnozowaniu i leczeniu przewlekłego zakażenia HCV, nadal nie zawsze udaje się wykryć małe ilości wirusa oraz uzyskać trwałe wyleczenie, przez co może dochodzić do nawrotów wiremii. Na tej podstawie uznano, że niezbędna jest dalsza obserwacja w szerszych ramach czasowych, nie zawsze dających się jednoznacznie określić, zwłaszcza gdy obserwujemy utrzymywanie się podwyższonych wartości transaminaz. Podobnie nasilenie aktywności enzymów wątrobowych, zdaniem organu, nie musi korelować ze stopniem uszkodzenia tego narządu. Utrzymywanie się podwyższonych parametrów ALT wskazywać może na uszkodzenie wątroby, mogące wynikać ze szkodliwego działania wirusa. Wykonywane na zlecenie [...]WKL i samego orzekanego badania transaminaz ujawniały podwyższone wartości ALT, co wskazuje na zaburzenia w funkcji komórki wątrobowej. Opierając się na wiedzy medycznej CWKL uznała, że nie można wykluczyć infekcji wirusowej WZW typu C u orzekanego (przebytej, obecnej lub kontaktu orzekanego z osobą zakażoną WZW typu C, co może powodować okresowy wzrost miana przeciwciała anty HCV). Wobec faktu, iż wymagania stawiane kandydatom do pełnienia zawodowej służby wojskowej są bardzo wysokie, CWKL biorąc pod uwagę aktualny stan zdrowia skarżącego uznała, że nie jest on zdolny do pełnienia zawodowej służby wojskowej. W skardze na powyższe orzeczenie skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie P. K. wskazał, że jest zdrowy i zdolny do służby wojskowej. Ponownie powołał się na rozbieżne wyniki badań wykonanych na zlecenie [...]WKL do tych wykonanych w innych laboratoriach. Podniósł również, że w celu ustalenia ostatecznego stanowiska w kwestii jego stanu zdrowia gotowy jest poddać się biopsji wątroby. CWKL w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie wskazując, iż stan zdrowia orzekającego nie jest jednoznaczny i budzi istotne wątpliwości, co jest wystarczającą przesłanką do uznania skarżącego za niezdolnego do zawodowej służby wojskowej. Podkreślono jednocześnie, że rolą komisji nie jest prowadzenie długotrwałej diagnostyki, a jedynie ustalenie stanu zdrowia zainteresowanego na dzień wydania orzeczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W ramach tak pojętej kontroli sądowej, m.in. aktów organów administracji wojskowej sąd administracyjny nie jest uprawniony do weryfikacji orzeczeń komisji lekarskich z punktu widzenia medycznej oceny warunków zdrowotnych badanego. Sąd nie może też zmienić we własnym zakresie takiej oceny i zakwalifikować skarżącego do innej kategorii zdolności do służby wojskowej, niż uczyniła to Komisja w oparciu o przeprowadzone badania lekarskie. O ile organ administracji publicznej nie naruszy zasady swobodnej oceny dowodów, o której mowa w art. 80 Kpa oraz innych przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności traktujących o obowiązku dokładnego wyjaśnienia faktów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy i wyczerpującego zebrania całokształtu materiału dowodowego, to brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia. Kontrola orzeczeń wojskowych komisji lekarskich o uznaniu kandydata za zdolnego do zawodowej służby wojskowej, dokonywana przez sąd administracyjny, sprowadza się więc do sprawdzenia prawidłowości postępowania poprzedzającego ustalenie jego stanu zdrowia, a w szczególności, czy badanie stanu zdrowia było wszechstronne, oparte na wyczerpującym wywiadzie chorobowym i pełnych badaniach przedmiotowych oraz czy dokonana następnie kwalifikacja zdolności kandydata do zawodowej służby wojskowej była zgodna z przepisami w sprawie zasad określenia zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania komisji lekarskich w tych sprawach. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszym postępowaniu była, kwestia stwierdzonej u skarżącego niezdolności do służby wojskowej. Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 593 z późn. zm.), zdolność fizyczną i psychiczną do pełnienia zawodowej służby wojskowej ustala wojskowa komisja lekarska, która wydaje w tej sprawie orzeczenie. Orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej jest decyzją. Minister Obrony Narodowej w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw zdrowia w dniu 8 stycznia 2010 r. wydał rozporządzenie w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 15, poz. 80 z późn. zm.). Zgodnie z § 1 pkt 1 rozporządzenia określa ono wykaz chorób lub ułomności uwzględniany przy orzekaniu o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz do służby poza granicami państwa. Natomiast § 2 rozporządzenia stanowi, że wykazy chorób lub ułomności, o których mowa w § 1 i 3, określa załącznik nr 1 do rozporządzenia. Wykaz chorób lub ułomności, o którym mowa w § 1 pkt 2, określa załącznik nr 2 do rozporządzenia. Kontrola orzeczenia ustalającego zdolność do pełnienia służby wojskowej, które z natury rzeczy obejmuje zagadnienia wymagające wiedzy specjalistycznej, sprowadza się przede wszystkim do oceny prawidłowości prowadzonego postępowania, a w szczególności prawidłowego zastosowania przepisów procesowych i materialnych. W ramach tak pojętej kontroli, sąd administracyjny nie posiada uprawnień do oceny orzeczeń komisji lekarskich w zakresie ich medycznych ustaleń i nie może dokonywać ich zmiany, np. poprzez zmianę kategorii zdolności do służby wojskowej. Stwierdzić należy, że w rozpoznawanej sprawie wojskowe komisje lekarskie, wydając zaskarżone orzeczenia stosowały się do dyspozycji zawartych w przepisach przedmiotowego rozporządzenia, a w szczególności do § 14, § 22 ust. 1 i § 24 ust. 1. Na podstawie zebranych w sprawie dokumentów [...]WKL stwierdziła u skarżącego następujące schorzenia: 1. nieprawidłowe wartości wskaźników wydolności wątroby z dodatnim wynikiem obecności przeciwciała anty HCV (§ 44 pkt 6 i 12), 2. boczne skrzywienie kręgosłupa piersiowego (§ 34 pkt 1), 3. dawno przebyta operacja niedrożności jelit (§ 3 pkt 1). [...] Wojskowa Komisja Lekarska w E., uzasadniając swoje orzeczenie wskazała, że w ramach postępowania orzeczniczego przeprowadzono badanie weryfikujące stan immunologiczny i enzymatyczny wątroby w oparciu o laboratorium analityczne [...] w E. i [...] w O. oraz zakładu Wirusologii PZH w W. W związku z powyższym rozpoznaniem ustalono u skarżącego, w zakresie pkt 1 i 2 kategorię N - niezdolny do zawodowej służby wojskowej. Centralna Wojskowa Komisja Lekarska, uzasadniając zaś swoje orzeczenie wskazała, że w wyniku przeprowadzonej przez lekarza chorób zakaźnych konsultacji ustalono, że w celu wyjaśnienia rozbieżności występujących w przeprowadzonych badaniach oraz potwierdzenia wskazanego w pkt 6 ad. 1 decyzji organu I instancji rozpoznania niezbędna jest hospitalizacja z pełną diagnostyką w Klinice Chorób Zakaźnych, z ewentualną biopsją wątroby. Komisja podała też, że przeprowadzone przez nią badania laboratoryjne nie wykazały obecności przeciwciał HCV ani obecności RNA HCV, potwierdziły natomiast utrzymujące się nadal podwyższenie ALT (68 U/L przy normie 0-40), co w ocenie organu odwoławczego sugeruje chorobę wątroby, której tło etiologiczne może wynikać z infekcji wirusem WZW typu C. CWKL wskazując, że orzeczenie wydane przez wojskową komisję lekarską musi być zgodne ze stanem faktycznym na dzień badania i jednoznacznie wskazywać, iż stan zdrowia orzekanego jest prawidłowy i nie budzi żadnych wątpliwości stwierdziła, że z dotychczasowej dokumentacji orzeczniczo-lekarskiej wynika, że istnieją wątpliwości, co do stanu zdrowia orzekanego i dlatego po dokonaniu ponownej analizy całości akt orzeczniczo-lekarskich, zgromadzonych w przedmiotowej sprawie, uznała, że [...]WKL w E., prawidłowo rozpoznała u orzekanego wskazane w rozpoznaniu schorzenia. CWKL jednocześnie podniosła, że pomimo postępu w diagnozowaniu i leczeniu przewlekłego zakażenia HCV, nadal nie zawsze udaje się wykryć małe ilości wirusa oraz uzyskać trwałe wyleczenie, przez co może dochodzić do nawrotów wiremii. Na tej podstawie uznano, że niezbędna jest dalsza obserwacja w szerszych ramach czasowych, nie zawsze dających się jednoznacznie określić, zwłaszcza gdy obserwujemy utrzymywanie się podwyższonych wartości transaminaz. Podobnie nasilenie aktywności enzymów wątrobowych, zdaniem organu, nie musi korelować ze stopniem uszkodzenia tego narządu. Utrzymywanie się podwyższonych parametrów ALT wskazywać może na uszkodzenie wątroby, mogące wynikać ze szkodliwego działania wirusa. Wykonywane na zlecenie [...]WKL i samego orzekanego badania transaminaz ujawniały podwyższone wartości ALT, co wskazuje na zaburzenia w funkcji komórki wątrobowej. Opierając się na wiedzy medycznej CWKL uznała, że nie można wykluczyć infekcji wirusowej WZW typu C u orzekanego (przebytej, obecnej lub kontaktu orzekanego z osobą zakażoną WZW typu C, co może powodować okresowy wzrost miana przeciwciała anty HCV). Wobec faktu, iż wymagania stawiane kandydatom do pełnienia zawodowej służby wojskowej są bardzo wysokie, CWKL biorąc pod uwagę aktualny stan zdrowia skarżącego uznała, że nie jest on zdolny do pełnienia zawodowej służby wojskowej. Wskazać należy, że organ prawidłowo zakwalifikował schorzenia skarżącego uznając, że przewlekłemu zakażeniu HCV odpowiada § 44 pkt 12 w grupie I załącznika Nr 1 do rozporządzenia, który jednocześnie kwalifikuje kandydata do zawodowej służby wojskowej do kategorii N - niezdolny do zawodowej służby wojskowej. Podobnie § 44 pkt 6 rozporządzenia kwalifikuje orzekanego do kategorii N. W ocenie Sądu, komisje lekarskie prawidłowo oceniły, na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego, stan zdrowia skarżącego i orzekły, że P. K. jest niezdolny do pełnienia zawodowej służby wojskowej, nawet jeśli na moment orzekania przez Centralną Wojskową Komisję Lekarską przeprowadzone przez nią badania laboratoryjne nie wykazały obecności przeciwciał HCV ani obecności RNA HCV, potwierdziły natomiast utrzymujące się nadal podwyższenie ALT (68 U/L przy normie 0-40), co w ocenie organu odwoławczego sugeruje chorobę wątroby, której tło etiologiczne może wynikać z infekcji wirusem WZW typu C. W wyroku z dnia 5 marca 2008 r., sygn. II SA/Bd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wskazał, że: "tam, gdzie w wykazie ściśle powiązano występowania określonej choroby ze ściśle określoną kategorią - samo stwierdzenie występowania danej choroby u badanego jest wystarczające do rozstrzygnięcia, czy jest on zdolny do służby wojskowej" (publ. Lex nr 489130). W rozpoznawanej sprawie, nawet przyjęcie, że na moment orzekania przez CWKL wyniki badań skarżącego stwierdzają ewidentnie tylko schorzenie wymienione w § 44 pkt 6, załącznika do rozporządzenia, tj. nieprawidłowe wartości biochemicznych wskaźników wydolności wątroby do diagnostyki, powoduje, że skarżący chociażby z tej jednej choroby jest osobą niezdolną do zawodowej służby wojskowej. Tak zaś jak zostało już powiedziane wyżej Sąd nie posiada uprawnień do oceny orzeczeń komisji lekarskich w zakresie ich medycznych ustaleń i nie może dokonywać ich zmiany, np. poprzez zmianę kategorii zdolności do służby wojskowej, jak również dokonywać ustaleń co do zależności pomiędzy poszczególnymi wynikami badań, a konkretnymi schorzeniami medycznymi. Odnosząc się zaś do zarzutów podniesionych w skardze, Sąd nie stwierdził, aby doszło do naruszenia przepisów dotyczących postępowania przed komisjami wojskowymi. W rozpoznawanej sprawie zarówno [...] Wojskowa Komisja Lekarska w E. jak i Centralna Wojskowa Komisja Lekarska, przeprowadziły rozległe badania skarżącego, przed wydaniem orzeczenia. Z akt administracyjnych sprawy wynika bowiem, że rozpoznane u skarżącego schorzenia zostały ustalone na podstawie poprzedzających wydanie zakwestionowanych orzeczeń badań lekarskich skarżącego, w tym badań specjalistycznych oraz dokumentacji medycznej. Zgodzić się natomiast z organem należy, że orzeczenie wydane przez wojskową komisję lekarską musi być zgodne ze stanem faktycznym na dzień badania i jednoznacznie wskazywać, iż stan zdrowia orzekanego jest prawidłowy i nie może budzić żadnych wątpliwości. Istotnie stan zdrowia skarżącego nie jest jednoznaczny i budzi istotne wątpliwości, a to jest wystarczającą przesłanką dla komisji, w przypadku kandydata do uznania go za niezdolnego do zawodowej służby wojskowej. Zgodzić się należy również z Centralną Wojskową Komisją Lekarską, iż rolą komisji nie jest prowadzenie długotrwałej diagnostyki (w tym biopsji), a jedynie ustalenie stanu zdrowia zainteresowanego na dzień wydania orzeczenia. Wbrew twierdzeniu skarżącego zaskarżone orzeczenie zostało prawidłowo uzasadnione i co należy podkreślić zawiera konieczne elementy, które wynikają z § 24 ust. 1 rozporządzenia, tzn. rozpoznanie schorzenia i ustalenie kategorii zdolności do pełnienia służby wojskowej. W ocenie Sądu skarga na orzeczenie orzekające o zdolności skarżącego do zawodowej służby wojskowej podlega oddaleniu jako niezasadna. W tym stanie rzeczy Sąd stanął na stanowisku, iż wniesiona skarga nie zawiera uzasadnionych zarzutów i przy braku naruszeń prawa, które należałoby uwzględnić z urzędu, podlega oddaleniu, o czym na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzeczono w sentencji wyroku.