II SA/Rz 1002/14
WyrokWSA w Rzeszowie2015-01-27
Skład orzekający: Magdalena Józefczyk, Krystyna Józefczyk, Elżbieta Mazur-Selwa
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków jest zobowiązany do wprowadzenia zmian w operacie ewidencyjnym na podstawie dokumentów określających poprzedni stan prawny, jeśli stan późniejszy został stwierdzony kolejnymi dokumentami?Ratio decidendi
Organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków nie jest zobowiązany do wprowadzenia zmian w operacie ewidencyjnym na podstawie dokumentów określających poprzedni stan prawny, jeśli stan późniejszy został stwierdzony kolejnymi dokumentami, z którymi ustawodawca związał skutek wiążącego ustalenia stanu prawnego. Ewidencja gruntów ma charakter deklaratoryjny i odzwierciedla stany prawne ustalone w innym trybie, a nie rozstrzyga sporów o granice.Stan faktyczny
Skarżący M.C. domagał się wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków dotyczących granic działek nr 1144 i 1145 z działką nr 1146, twierdząc, że granica została bezprawnie przesunięta. Starosta odmówił wprowadzenia zmian, wskazując, że granice zostały ustalone w latach 80-tych i nie można ich zmienić na podstawie starszych dokumentów. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał decyzję w mocy. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania i nierzetelne rozpoznanie sprawy.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Magdalena Józefczyk Sędziowie WSA Krystyna Józefczyk /spr./ WSA Elżbieta Mazur-Selwa Protokolant sekretarz sądowy Sylwia Pacześniak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 15 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi M. C. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] maja 2014 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków -skargę oddala-
UZASADENIENIE
Przedmiotem skargi M.C. jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, zwanego dalej WINGIK z dnia [...] maja 2014r., nr [...] wydana w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków.
Z akt administracyjnych sprawy wynika, że M.C. wnioskiem z dnia [...] marca 2013r. zwrócił się do Starosty [...] "o dokonanie z urzędu zmiany granic na mapie ewidencyjnej w odniesieniu do należących do niego działek nr 1144 i 1145 w drodze czynności materialno-technicznej przez przywrócenie poprzedniego stanu prawnego granic na podstawie dostępnych organowi ewidencyjnemu dokumentów z archiwum i mapy katastralnej lub przeprowadzenia z urzędu postępowania administracyjnego w celu przywrócenia poprzedniego stanu prawnego granic. M. C. rozszerzył swój wniosek z dnia [...] marca 2013r. w dniu [...] września 2013r. w wyniku czego żądaniem wprowadzenia zmiany zostały objęte całe granice działek nr 1144 i 1145 z działką nr 1146.
Starosta [...] decyzją z dnia [...] listopada 2013r., nr [...] odmówił wprowadzenia w części kartograficznej operatu ewidencji gruntów obrębu K. zmiany przebiegu granic działek nr 1144 i 1145 z działką nr 1146.
Organ ustalił, że M.C. jest właścicielem działki nr 1144 o powierzchni 0,2914 ha oraz 1145 o powierzchni 0.3264 ha położonych w K. dla których prowadzona jest w IX Zamiejscowym Wydziale Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego w [...] z siedzibą w K. księga wieczysta nr [...]. Jako właściciele działki sąsiedniej nr 1146 na podstawie aktu własności ziemi [...] są ujawnieni M. i K.T. W trakcie prowadzonego postępowania ustalono, że oboje nie żyją, a użytkownikiem działki nr 1146 jest ich spadkobierca J.T.
Organ wskazał, że wnioskowana przez M.C. zmiana przebiegu granic nie może być wprowadzona w trybie postępowania administracyjnego o wprowadzenie zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków. Wyjaśnił, że przebieg granic będących przedmiotem niniejszej sprawy został wykazany na podstawie operatów z założenia mapy zasadniczej w skali 1:2000 i odnowienia ewidencji gruntów wykonanych z lat 80-tych XX wieku, które to dane zostały również ujawnione w zmodernizowanym w latach 2007-2008 operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu K. Od 1991 roku kiedy to zaczął obowiązywać nowy operat ewidencyjny w skład którego weszła mapa ewidencyjna w skali 1:2000 wcześniejsze dane dotyczące granic nieruchomości będących przedmiotem sprawy wynikające z mapy ewidencyjnej w skali 1:2880 opracowanej na podstawie mapy katastralnej w tej samej skali zyskały walor danych historycznych i nie mogą bezpośrednio stanowić podstawy dla dokonania zmian w ewidencji. Dokumenty określające poprzedni stan prawny działek gruntu nie stanowią podstawy do zarejestrowania tego stanu w ewidencji gruntów i budynków, jeżeli stan późniejszy został stwierdzony kolejnymi dokumentami, z którym ustawodawca związał skutek wiążącego ustalenia stanu prawnego danych działek gruntu. Prace związane z modernizacją ewidencji gruntów, założeniem ewidencji budynków oraz założeniem numerycznej mapy zasadniczej dla obrębu K. zostały przeprowadzone w 2007 i 2008 roku przez Przedsiębiorstwo Geodezyjno- Kartograficzne [...] Informacja Starosty [...] o tym, że projekt operatu opisowo- kartograficznego modernizacji ewidencji gruntów i budynków obrębu K. w gminie [...] stał się operatem ewidencji gruntów i budynków została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] z dnia [...] maja 2008r. poz. [...]. Wnioskodawca nie składał również zarzutów do zmodernizowanego operatu ewidencyjnego.
W uzasadnieniu decyzji Starosta [...] wskazał także, że zapisy w ewidencji gruntów i budynków mają charakter techniczno-deklaratoryjny. Starosta jako organ prowadzący ewidencję jedynie rejestruje stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające. Nie może natomiast samodzielnie rozstrzygać kwestii dotyczącej przebiegu granic działek ewidencyjnych. W pojęciu aktualizacji mieści się co prawda usuwanie błędnych wpisów bazy danych ewidencyjnych, tym niemniej czym innym jest prostowanie błędów mających charakter oczywistych (w świetle złożonych dokumentów) pomyłek np. błąd kreślarski, a czym innym merytoryczne ustalenie przez organ prowadzący ewidencję przebiegu granic pomiędzy sąsiednimi działkami, do czego zmierza żądanie wnioskodawcy. W związku z powyższym podał, że zmiana granic działek nr 1144 i 1145 z działką sąsiednią nr 1146 może nastąpić jedynie w wyniku przeprowadzenia rozgraniczenia nieruchomości w trybie art. 29 - 34 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, które to rozgraniczenie przeprowadzić może jedynie wójt lub w uzasadnionych przypadkach sąd.
Od decyzji Starosty K. z dnia [...] listopada 2013r. odwołał się M.C., wnosząc o jej uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Odwołujący się podał, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. W jego ocenie do rażącego naruszenia przepisów postępowania doszło poprzez naruszenie art. 6, 7, 8, 9 i 77 § 1 k.p.a. oraz art. 217 Konstytucji RP.
W uzasadnieniu odwołania skarżący podał m.in., że błędnie organ I instancji stwierdził brak przesłanek do dokonania wnioskowanych zmian. Zainteresowany podał, że granica została bezprawnie przesunięta w dwóch miejscach. Wskazał, że w przedmiotowym postępowaniu nie zostały zebrane wszystkie źródłowe materiały archiwalne od założenia ewidencji gruntów z pomiarów bezpośrednich na gruncie, na podstawie których były sporządzane mapy katastralne oraz błędnie przyjęto w uzasadnieniu decyzji, powołując się na księgę wieczystą, iż ujawniono stan według zmodernizowanego operatu ewidencji gruntów i budynków obrębu K. W ocenie M.C. błędnie organ I instancji przyjął, iż użytkownikiem działki nr 1146 jest J.T. w sytuacji, gdy nie było postępowania spadkowego, a w ewidencji gruntów jako współwłaściciele działki nr 1146 figurują K. i M.T. Organ błędnie przyjął, że J.T. jest spadkobiercą działki nr 1146. Odnosząc się do prac związanych z modernizacją ewidencji gruntów, założeniem ewidencji budynków oraz założeniem numerycznej mapy zasadniczej dla obrębu K., które zostały przeprowadzone w 2007r. i 2008r. oświadczył, że zostały przeprowadzone z rażącym naruszeniem prawa. Odnosząc się do ogłoszonej informacji Starosty [...] o tym, że projekt operatu opisowo-kartograficznego stał się operatem ewidencji gruntów i budynków, zainteresowany wyjaśnił, że nie miał możliwości zapoznać się z tymi danymi, ponieważ w tym okresie przebywał "daleko w pracy".
Następnie odnosząc się do granic działek nr 1144 i 1145 z działką nr 1146 skarżący wskazał, że w odnowionym operacie ewidencji gruntów bezprawnie rozszerzono działkę nr 1146 w rejonie obecnie wkopanego słupa telefonicznego. W jego ocenie do rzetelnego wyjaśnienia poprzesuwanych granic jest potrzebny projekt linii telefonicznej do domu nr 36, którego brak w aktach sprawy. Podał, że do prawidłowego załatwienia sprawy potrzebne są dane źródłowe z pomiaru granic od założenia ewidencji gruntów w 1949 roku lub nawet wcześniej - danych tych nie ma w aktach.
Ponadto organ nie wyjaśnił bezprawnego rozszerzenia działki nr 1146 w opisanym rejonie oraz że granica została przesunięta w głąb działki nr 1145. W jego ocenie w operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu K. występuje niezgodność ujawnionych danych z rzeczywistym stanem na gruncie, co potwierdza nierzetelnie wykonaną modernizację w 2008r. Wskazał, że nietrafne jest stwierdzenie Starosty [...], że zmiana granic działek nr 1144 i 1145 z działką nr 1146 może nastąpić jedynie w wyniku przeprowadzenia rozgraniczenia nieruchomości, gdyż nie żąda on rozgraniczenia na gruncie w żadnym wniosku.
W ocenie M.C., w sytuacji rodzących się wątpliwości co do aktualności danych znajdujących się w ewidencji organowi prowadzącemu tą ewidencję służą uprawnienia do prowadzenia z urzędu postępowania wyjaśniającego i dowodowego z przeprowadzeniem dowodu z pomiaru kontrolnego włącznie, bowiem obowiązujące przepisy nie ograniczają uprawnień i obowiązków w zakresie środków dowodowych za pomocą których organ ma doprowadzić do ustalenia stanu faktycznego sprawy. Wadliwe oznaczenie granic w ewidencji nie jest sposobem nabycia prawa, a jedynie błędem w dokumentacji. Usunięcie wadliwie wykazanej granicy pomiędzy działką nr 1144 i 1145, a działką nr 1146 w obecnym operacie uzasadnia aktualny stan prawny działek nr 1144 i 1145, bowiem ani obecny użytkownik działki nr 1146 ani jej poprzednicy tych przygranicznych pasów działek nr 1144 i 1145 powstałych na mapie w wyniku bezprawnego powiększenia działki nr 1146 nigdy nie nabyli. Odwołanie M.C. zostało uzupełnione pismami z dnia [...] lutego 2014r. i z dnia [...] marca 2014r., do których zainteresowany dołączył załączniki.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z dnia [...] maja 2014r., nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zmianami), zwanej dalej "k.p.a. i art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz. U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287 ze zmianami), zwanej dalej "ustawą" utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] listopada 2013r., nr [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia w części kartograficznej operatu ewidencji gruntów obrębu K.
W uzasadnieniu wyjaśnił, że zgodnie z § 46 ust. 1 rozporządzenia, dane zawarte w ewidencji podlegają aktualizacji z urzędu lub na wniosek osób, organów i jednostek organizacyjnych, o których mowa w § 10 i 11 tego rozporządzenia. Ustęp 2 ww. § 46 stanowi, że z urzędu wprowadza się zmiany wynikające z:
1) prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, aktów normatywnych,
2) opracowań geodezyjnych i kartograficznych, przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierających wykazy zmian danych ewidencyjnych,
3) dokumentacji architektoniczno-budowlanej gromadzonej i przechowywanej przez organy administracji publicznej,
4) ewidencji publicznych prowadzonych na podstawie innych przepisów.
Natomiast zgodnie z § 47 ust. 3 ww. rozporządzenia, w przypadku gdy aktualizacja operatu ewidencyjnego wymaga wyjaśnień zainteresowanych lub uzyskania dodatkowych dowodów, starosta przeprowadza w sprawie tej aktualizacji postępowanie administracyjne lub stosuje art. 22 ust. 3 ustawy - tj. wzywa zainteresowane strony, zgłaszające zmiany do dostarczenia dokumentów geodezyjnych, kartograficznych i innych niezbędnych do wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków.
Mając powyższe na uwadze, wprowadzenie zmian danych ewidencyjnych zgodnie z przepisami rozporządzenia może nastąpić w trybie czynności materialnotechnicznej w postaci wprowadzenia do bazy danych zmiany na podstawie udokumentowanego zgłoszenia zmiany, o którym organ tylko zawiadamia, albo w drodze decyzji. Tę drugą formę rozstrzygnięcia, zgodnie z przepisem § 47 ust. 3 rozporządzenia, stosuje organ wtedy, gdy aktualizacja operatu ewidencyjnego wymaga wyjaśnień zainteresowanych lub uzyskania dodatkowych dowodów. Wówczas starosta przeprowadza w sprawie tej aktualizacji postępowanie administracyjne, które kończy się decyzją wprowadzającą zmiany lub odmawiającą wprowadzenia żądanej zmiany.
Analizując zebrany materiał dowodowy w sprawie organ odwoławczy stwierdził, że przebieg granic przedmiotowych działek został określony w latach 80-tych ubiegłego wieku. Podstawą dokonanych zmian było zastąpienie nową ewidencją dotychczasowego operatu katastru gruntowego, założoną na podstawie przepisów Zarządzenia Ministrów Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej z dnia 20 lutego 1969 r. w sprawie ewidencji gruntów (w szczególności Rozdziału 4). W ramach prowadzonych prac, zgodnie z obowiązującymi przepisami ww. zarządzenia, zostało wykonane ustalenie stanu władania oraz ogłoszenie stanu władania, o których to czynnościach były informowane zainteresowane strony. Przedmiotowe założenie ewidencji zostało zakończone Ogłoszeniem Wojewody [...] z dnia 1 sierpnia 1991r. (Dz. Urzędowy Województwa [...] z dnia [...].09.1991r. Nr [...], poz. [...]), w myśl § 6 ww. zarządzenia. Z akt sprawy nie wynika, aby podczas modernizacji ewidencji gruntów i budynków wykonanej w 2008 r. został zmieniony przebieg granic przedmiotowych działek. Zatem brak jest w przedmiotowej sprawie podstaw do wydania decyzji o wprowadzeniu zmian przebiegu przedmiotowej granicy, mających na celu eliminację błędu w operacie ewidencyjnym.
Z przepisów ustawy wynika, że ewidencja gruntów i budynków pełni rolę urzędowego, publicznego rejestru zawierającego podstawowe informacje o gruntach i budynkach (art. 20). Charakter ewidencji wskazuje na to, że rolą starosty, jako organu ewidencyjnego nie jest rozstrzyganie sporów prawnych dotyczących nieruchomości, lecz jedynie wprowadzanie do ewidencji aktualnych informacji wynikających z dokumentów mających odpowiednią moc prawną (§ 47 ust. 1 rozporządzenia). Wprowadzanie zmian do ewidencji odbywa się przede wszystkim na podstawie informacji zawartych w dokumentach przedstawianych bądź to przez osoby zgłaszające zmiany w ewidencji (art. 22 ust. 2 ustawy), bądź właściwe organy, sądy lub kancelarie notarialne (art. 23 ustawy). Mając na uwadze, że podstawowy tryb wprowadzania informacji do ewidencji bazuje na dokumentach posiadających odpowiednią moc prawną, starosta jako organ ewidencyjny może żądać od osób zgłaszających zmiany dostarczenia dokumentów geodezyjnych i kartograficznych i innych niezbędnych do wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków (art. 22 ust. 3 ustawy). Załączniki dołączane do pism skarżącego nie stanowią dokumentów uzasadniających wprowadzenie zmian w operacie ewidencyjnym
Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu organ wyjaśnił, że nie wynika z akt sprawy okoliczność bezprawnego przesunięcia przedmiotowej granicy podczas wykonanego w latach 80-tych zastąpienia nową ewidencją dotychczasowego operatu katastru gruntowego w świetle obowiązujących wówczas przepisów. Organ II instancji zauważył, że wszelkie kwestie faktycznej szerokości pasa drogowego - ewentualnego zajęcia przyległych działek pod drogę w trybie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. z 1998 r. Nr 133 poz. 872 z późn. zm.) - mogą być rozpatrywane w sprawie nabycia w trybie ww. ustawy części m.in. działki nr 1144 i nr 1145.
W kwestii konieczności wykonania pomiaru kontrolnego na gruncie organ podał, że żaden przepis prawa materialnego nie obliguje starosty, jako organu prowadzącego ewidencję gruntów i budynków do wykonywania pomiarów przebiegu granic na gruncie, w sytuacji gdy przebieg granicy wynika z dokumentów będących w posiadaniu starosty.
Ponadto WINGiK wyjaśnił, że dokumenty archiwalne nie mogą stanowić podstawy do wprowadzenia zmian granic działek ewidencyjnych, jeżeli organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków dysponuje dokumentami bardziej aktualnymi (późniejszymi), gdyż naruszałoby to zasadę aktualności operatu ewidencyjnego.
W kwestii braku postanowień sądowych o nabyciu spadku po zmarłych właścicielach działki nr 1146 organ II instancji wyjaśnił, że takie postanowienie o nabyciu spadku po zmarłym M.T. zostało dołączone do akt sprawy. Natomiast w kwestii następstwa prawnego po zmarłej K.T. organ odwoławczy wyjaśnił, że J.T. złożył do protokołu z dnia [...].10.2013r., spisanego podczas oględzin na gruncie, oświadczenie, że jest jedynym spadkobiercą po zmarłych właścicielach działki nr 1146.
Zaskarżając decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] maja 2014 r. w całości M.C. zarzucił jej rażące naruszenie przepisów postępowania i nierzetelne rozpoznanie sprawy oraz dowolną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego przez co nie ustalono wszystkich okoliczności faktycznych na których powinno być oparte rozstrzygnięcie, które miało istotny wpływ na wynik sprawy w postaci obrazy art. 7 k p.a. w związku z art. 77 § 1 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a.. Zaskarżonej decyzji zarzucił także naruszenie przepisu § 47 ust 3 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29.03.2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.
Wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji z powodu wskazanego naruszenia, które miało istotny wpływ na wynik postępowania i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz wnoszę o zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu podał, że organ odwoławczy błędnie stwierdził, że przebieg granic przedmiotowych działek został określony w latach 80-tych ubiegłego wieku, nie dołączając do akt źródłowych materiałów z pomiarów granic oraz projektu linii telefonicznej do domu nr 36. Zwrócił uwagę, że działka nr 749/3 na mapie w skali 1:2880 nie posiada dostępu do drogi publicznej i do rzetelnego wyjaśnienia poprzesuwanych granic są potrzebne dane źródłowe z pomiaru długości granic od założenia ewidencji gruntów na działki nr 742/2 , 742/3 i 743. Dołączona do akt mapa pierworys - matryca (k-53) potwierdza, że działka 749/3 nie posiadała dostępu do drogi publicznej i na tej " matrycy" zaprojektowano dopiero prawidłowy dostęp tej działki do drogi publicznej kosztem działki nr 749/1. Na mapie powstał błąd względem rzeczywistego dostępu do drogi publicznej, a w odnowionym operacie w 1991r. przesunięto bezprawnie granicę pomiędzy załomami w działkę nr 1145.
Wszystkie mapy w aktach w skali 1:2880 łącznie z tzw. " matrycą" potwierdzają, że doszło na nowej mapie do bezprawnego poprzesuwania granicy w dwóch miejscach tj. granica działki nr 1146 została, przesunięta w działki 1144 i 1145 przez co zostały zmniejszone, co potwierdza, że odnowienie operatu zostało przeprowadzone z naruszeniem przepisów Zarządzenia Ministrów Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej dnia 20.02.1969 roku, bowiem przepisy § 91 - § 96 regulujących odnowienie operatu ewidencji gruntów nie przewidywały wprowadzenia jakichkolwiek zmian, czy sprostowań danych ewidencyjnych. Ponadto przy odnawianiu operatu został naruszony art. 64 Konstytucji RP i art. 1 Protokołu Nr 1 do Europejskiej Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności z dnia 20 marca 1952 r. przez bezprawną zmianę granic.
Organ odwoławczy błędnie przyjął jakoby niniejsze postępowanie było prowadzone na podstawie przepisu § 47 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29.03.2001 roku w sprawie ewidencji gruntów i budynków (zwanego dalej rozporządzeniem) wskazując, że załączniki skarżącego nie stanowią dokumentów uzasadniających wprowadzenie zmian w operacie ewidencyjnym. Przepis § 36 ust. 5 rozporządzenia stanowi, że przebieg granic działek ewidencyjnych wykazuje się w ewidencji na podstawie dokumentacji geodezyjnej sporządzonej na potrzeby postępowania administracyjnego a następnie wykorzystanej do wydania ostatecznej decyzji administracyjnej. Przyjęcie dokumentacji geodezyjno-kartograficznej do państwowego zasobu nie zwalnia organów prowadzących ewidencję gruntów od oceny tej dokumentacji jako środka dowodowego - materiału źródłowego - mającego stanowić podstawę wprowadzenia zmiany celowo błędnie naniesionej granicy na mapie ewidencyjnej w skali 1:2000. W szczególności organ prowadzący ewidencję obowiązany jest ją ocenić, czy przedłożony dokument geodezyjno-kartograficzny - przyjęty do zasobu - jest wystarczający jako podstawa do wprowadzenia zmian z uwagi na ich przedmiot. Analizy i wyjaśnienia wymagała w szczególności kwestia prawidłowości i aktualności opracowań które stanowiły podstawę ujawnienia w części zarówno kartograficznej jak i opisowej wprowadzenia na nowej mapie wadliwej granicy pomiędzy działkami 1144 i 1145 a działką nr 1146, a dokumenty w aktach potwierdzają , że operaty ewidencyjne z 1991 roku oraz z 2008r. są niewiarygodne.
Organ odwoławczy błędnie przyjął, że projekt linii telefonicznej nie ma znaczenia dla przebiegu granic ewidencyjnych bowiem działka nr 1146 na mapie została celowo rozszerzona w rejonie wkopanego słupa telefonicznego kosztem gruntu skarżącego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn podniesionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Skarga jest nieuzasadniona i dlatego została przez Sąd oddalona.
Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2014r., poz. 1647). Zakres kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – (Dz. U. z 2012r., poz. 270 z późn. zm.), dalej P.p.s.a., z którego wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W myśl art. 145 § 1 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. W myśl art. 151 P.p.s.a. Sąd oddala skargę w razie jej nieuwzględnienia.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawi jest decyzja WINGiK o utrzymaniu w mocy decyzji organu pierwszej instancji o odmowie wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków. Kwestie dotyczące wprowadzania zmian do operatu ewidencji gruntów i budynków normują przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287 ze zm), zwanej dalej "ustawą" oraz przepisy wydane na jej podstawie. Stosownie do treści § 46 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. nr 38, poz. 454 ze zm.), zwanego dalej rozporządzeniem), dane zawarte w ewidencji podlegają aktualizacji z urzędu lub na wniosek osób, organów i jednostek organizacyjnych, o których mowa w § 10 i 11. W orzecznictwie sądowym podkreśla się, iż istota prowadzenia ewidencji gruntów i budynków sprowadza się do ciągłej aktualizacji w operacie ewidencyjnym zbioru informacji podmiotowych i przedmiotowych, na podstawie dokumentów powstałych w zasadzie poza postępowaniem ewidencyjnym (decyzji administracyjnych, orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, aktów normatywnych), czy wytworzonych w toku postępowania ewidencyjnego w związku z obowiązkiem utrzymywania operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu prowadzącego ewidencję dokumentami i materiałami źródłowymi. W pojęciu "aktualizacji" ewidencji gruntów i budynków, mieści się także, usuwanie (prostowanie) błędnych wpisów bazy danych ewidencyjnych (tak WSA w Krakowie w wyroku z dnia 21 marca 2013 r., sygn. akt III SA/Kr 1048/12, www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
W myśl § 36 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. nr 38, poz. 454 ze zm.; zwane dalej rozporządzeniem), przebieg granic działek ewidencyjnych wykazuje się w ewidencji na podstawie dokumentacji geodezyjnej, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, sporządzonej:
1) w postępowaniu rozgraniczeniowym,
2) w celu podziału nieruchomości,
3) w postępowaniu scaleniowym i wymiany gruntów,
4) w postępowaniu dotyczącym scalenia i podziału nieruchomości,
5) na potrzeby postępowania sądowego lub administracyjnego, a następnie wykorzystanej do wydania prawomocnego orzeczenia sądowego lub ostatecznej decyzji administracyjnej,
6) przy zakładaniu, na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów, katastru nieruchomości i ewidencji gruntów i budynków,
7) przez Straż Graniczną, jeżeli dokumentacja ta określa przebieg granic państwa z dokładnością odpowiednią dla ewidencji,
8) w wyniku geodezyjnego pomiaru sytuacyjnego istniejących lub wznowionych znaków granicznych albo wyznaczonych punktów granicznych.
Mając na uwadze powyższe regulacje, stwierdzić należy, że skarżący nie dostarczył dokumentów mogących w świetle obowiązujących przepisów prawa stanowić podstawę wprowadzenia wnioskowanych przez niego zmian w zakresie przebiegu granic. Wskazane przez niego okoliczności dotyczące zmiany przebiegu granicy nie zostały poparte żadnymi dowodami, które w świetle przytoczonych wyżej regulacji mogą stanowić podstawę do dokonania wnioskowanych przez skarżącego zmian. Dokumenty określające poprzedni stan prawny działek gruntu nie stanowią podstawy do zarejestrowania tego stanu w ewidencji gruntów i budynków, jeżeli stan późniejszy został stwierdzony kolejnymi dokumentami, z którym ustawodawca związał skutek wiążącego ustalenia stanu prawnego danych działek gruntu, dlatego nie mogły zostać przez organy uwzględnione. Należy wskazać, że organ odwoławczy ustosunkował się do złożonych żądań i wyjaśnił, przedstawiając w tym względzie właściwą argumentacje prawną oraz przyczyny, dla których nie może ich zaakceptować. Sąd w pełni akceptuje stanowisko WSA w Warszawie wyrażone w wyroku z dnia 19 stycznia 2011 r. o sygn. akt VII SA/Wa 1837/10 (LEX nr 954372), iż organ ewidencyjny może wpisać do ewidencji gruntów i budynków tylko takie prawo do nieruchomości, które jednoznacznie, w sposób niewątpliwy, wynika z dokumentów wskazanych w § 36 rozporządzenia, nie może zaś takiego prawa ani ustanowić, ani wyinterpretować, tj. przyjąć, iż wprawdzie danego prawa nie poświadcza w sposób bezpośredni żaden dokument, niemniej jego istnienie można wywieść z przesłanek pośrednich. Nie budzi wątpliwości stanowisko, iż dokumenty określające poprzedni stan prawny działek gruntu nie mogą stanowić podstawy do zarejestrowania tego stanu w ewidencji gruntów i budynków, jeżeli stan późniejszy został stwierdzony kolejnymi dokumentem, z którym ustawodawca związał skutek wiążącego ustalenia stanu prawnego danych działek gruntu, co miało miejsce w przedmiotowej sprawie (zob. wyrok WSA w Warszawie z dnia 8 listopada 2000 r., o sygn. akt IV SA/Wa 1558/10, www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Reasumując, ponieważ skarżący nie przedłożył takiej dokumentacji geodezyjnej, która byłaby podstawą wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków i jednocześnie nie zachodziły okoliczności uzasadniające wprowadzenie tych zmian przez organ z urzędu w drodze aktualizacji, na podstawie § 45 rozporządzenia, to decyzje organów obu instancji prawa nie naruszają. Przedstawiona przez skarżącego argumentacja może świadczyć o wystąpieniu sporu o zasięg przestrzenny prawa własności do nieruchomości. Rozstrzyganie tego typu sporów nie leży w gestii organów prowadzących ewidencje gruntów i budynków. Właściwym postępowaniem jest dla nich postępowanie w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomości. Dopiero dokumentacja geodezyjna powstała w wyniku ustalenia granic, będzie podstawą zaktualizowania operatu gruntów i budynków na drodze decyzji administracyjnej.
Powyższe oznacza, że zaskarżona do WSA decyzja nie narusza przytoczonych w skardze przepisów prawa. Sąd działając z urzędu, także nie doszukał się takich uchybień w stosowaniu jak i wykładni prawa materialnego i procesowego, które nakazywałyby zastosowanie kompetencji kasacyjnych w postaci stwierdzenia nieważności czy uchylenia decyzji WINGiK.
Z tych przyczyn należało skargę oddalić na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło