II SA/Bk 1111/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys, Sędziowie sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz, sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 27 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi S. S. na decyzję Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w B. z dnia [...] września 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie o orzeczenie o stopniu niepełnosprawności oddala skargę II SA/Bk 1111/14 UZASADNIENIE W piśmie z dnia [...] lipca 2014 r. S. S. wystąpił do Miejskiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w B. z żądaniem wznowienia postępowania zakończonego orzeczeniem tego organu z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] o ustaleniu stopnia niepełnosprawności. Wskazał, że chodzi mu o zmianę punktu V orzeczenia, w którym ustalono, iż stopień niepełnosprawności datuje się od dnia [...] listopada 2011 r. a nie od dnia [...] lutego 2006 r. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r. znak [...] Miejski Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w B. odmówił wznowienia postępowania. Wskazano, że zgodnie z art. 145 § 1 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli występują powody wznowienia wymienione w tym artykule. W przedmiotowej sprawie takie powody nie zachodzą, zatem należało odmówić wznowienia postępowania. S. S. złożył odwołanie od powyższej decyzji wnosząc o przeprowadzenie postępowania w sprawie i wskazując, że chodzi mu o ustalenie daty powstania niepełnosprawności od dnia [...] lutego 2006 r. a nie od dnia [...] listopada 2011 r. Postanowieniem z dnia [...] września 2014 r. znak [...] Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w B. utrzymał zaskarżone rozstrzygnięcie organu I instancji w mocy. Wskazał, że postępowanie w sprawie wznowienia przebiega w dwóch etapach. W pierwszym bada się dopuszczalność wznowienia tzn. czy wniosek o wznowienie został oparty na ustawowych podstawach oraz czy zachowano miesięczny termin do jego złożenia (art. 148 k.p.a.). Jak wskazał organ odwoławczy, po dokonaniu analizy wszystkich okoliczności faktycznych sprawy należało ocenić, że odmowa wznowienia postępowania jest rozstrzygnięciem prawidłowym w sprawie, bowiem żądanie wznowienia wpłynęło do organu w dniu 31 lipca 2014 r. a więc po upływie 1247 dni od dnia otrzymania przez stronę orzeczenia z dnia [...] stycznia 2012 r. (miało to miejsce, jak wskazał organ, [...] lutego 2011 r.). Odnośnie wydania w I instancji decyzji a nie postanowienia o odmowie wznowienia organ odwoławczy wskazał, że mylne nazwanie formy rozstrzygnięcia (decyzją a nie postanowieniem) nie przesądza o jego nieprawidłowości, skoro zawiera ono wszystkie elementy pozwalające uznać je za postanowienie. Skargę na postanowienie drugoinstancyjne złożył do sądu administracyjnego S. S. zarzucając naruszenie: 1. art. 148 § 1 w związku z art. 147 k.p.a. poprzez odmowę wznowienia z powodu przekroczenia terminu na złożenie wniosku o wznowienie, mimo że upływ tego terminu nie jest samoistną przesłanką odmowy wznowienia w sytuacji, gdy żądanie jest dodatkowo uzasadnione istnieniem okoliczności uzasadniającej wznowienie postępowania z urzędu przez organ, a mianowicie wadliwym ustaleniem okoliczności faktycznych; 2. art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. poprzez odmowę wznowienia na podstawie błędnie ustalonego stanu faktycznego i przyjęcie, że nie da się ustalić daty powstania stopnia niepełnosprawności w oparciu o przebieg schorzenia oraz dokumentację, podczas gdy z dokumentacji tej wynika, że ustalony znaczny stopień niepełnosprawności istniał u skarżącego od dnia [...] lutego 2006 r. tj. od dnia złożenia poprzedniego wniosku o ustalenie stopnia niepełnosprawności. Uzasadniając zarzuty skarżący wskazał, że datę powstania stopnia niepełnosprawności błędnie ustalono w orzeczeniu z dnia [...] stycznia 2012 r. jako dzień [...] listopada 2011 r. Tymczasem orzeczenie to powinno stanowić kontynuację orzeczenia wcześniejszego i ustalać datę powstania niepełnosprawności na dzień [...] lutego 2006 r., zwłaszcza że niepełnosprawność nie została przerwana. Skarżący wskazał, że w sprawie zachodzi podstawa wznowienia z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. tj. wyjście na jaw istotnych dla sprawy, nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nie znanych organowi, którą ją wydał. Organowi nie była bowiem znana okoliczność wcześniejszego ustalenia niepełnosprawności od dnia [...] lutego 2006 r. oraz fakt jej nieprzerwanego trwania, co spowodowało błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy. Skarżący wskazał na wyrok NSA w sprawie II OSK 2404/11, w którym stwierdzono, że przekroczenie terminu na złożenie żądania wznowienia postępowania nie może być wyłączną przyczyną odmowy wznowienia, jeśli jako podstawę wznowienia wskazano okoliczność, z powodu której organ może również wznowić postępowanie z urzędu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i wskazał, że orzeczenia wydane stronie we wcześniejszych postępowaniach znajdują się w aktach postępowania orzeczniczego z 2011 r., a więc były brane pod uwagę przy orzekaniu w dniu [...] stycznia 2012 r. Nadto w punkcie 3 "Oświadczenia" dołączonego do wniosku z dnia [...] listopada 2011 r. skarżący poinformował organ, że składał wniosek o ustalenie stopnia niepełnosprawności w 2008 r. Natomiast w okresie [...] czerwca 2008 r. – [...] listopada 2011 r. skarżący nie posiadał statusu osoby niepełnosprawnej, zatem prawidłowo postąpiono ustalając w orzeczeniu z dnia [...] stycznia 2012 r. znaczny stopień niepełnosprawności datowany od dnia [...] listopada 2011 r. tj. od dnia złożenia kolejnego wniosku. Wskazano też, że skarżący nie skorzystał z prawa wniesienia odwołania od rozstrzygnięcia z dnia [...] stycznia 2012 r., w związku z czym domniemywać należy, iż zgodził się z jego treścią. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlegała oddaleniu. Przedmiotem kontroli w sprawie niniejszej jest rozstrzygnięcie odmawiające wznowienia postępowania z powodu przekroczenia terminu na złożenie wniosku o wznowienie oraz z powodu braku ustawowej przesłanki wznowienia postępowania administracyjnego. Przede wszystkim zauważyć należy, że żądanie wznowienia dotyczyło postępowania o ustalenie stopnia niepełnosprawności prowadzonego w oparciu o przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2011 r. Nr 127, poz. 721 z późn. zm.). Prawidłowo jednak organy załatwiły to żądanie na podstawie przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm.), dalej jako k.p.a. Zgodnie bowiem z art. 66 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. w sprawach w niej nieunormowanych stosuje się Kodeks postępowania administracyjnego, Kodeks cywilny oraz Kodeks pracy. Jak natomiast jednolicie wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych, w odniesieniu do niektórych postanowień procesowych i incydentalnych, których nie reguluje ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, z racji odesłania mają zastosowanie przepisy k.p.a. Stąd też w tych sprawach przysługują środki prawne przewidziane w k.p.a., a następnie skarga do sądu administracyjnego (vide wyrok NSA z dnia 21 września 2010 r., I OSK 1520/09 i powołane w nim orzecznictwo, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl, powoływanej dalej w skrócie jako CBOSA). Zdaniem składu orzekającego w sprawie niniejszej, do żądania wznowienia postępowania o ustalenie stopnia niepełnosprawności mają zastosowanie właśnie przepisy k.p.a. Podzielić również należy ocenę organów, że w sprawie nie wystąpiły okoliczności uzasadniające przeprowadzenie postępowania o wznowienie, a w konsekwencji, że należało odmówić wszczęcia postępowania w tym przedmiocie. Postępowanie nadzwyczajne o wznowienie prowadzi się w dwóch etapach. W pierwszym badana jest formalna dopuszczalność wznowienia (zachowanie terminu do złożenia wniosku o wznowienie oraz ustalenie, czy żądanie to opiera się na ustawowej podstawie wznowienia). Po pozytywnym przesądzeniu powyższych okoliczności organ wydaje postanowienie o wznowieniu postępowania (art. 149 § 1 k.p.a.). Jeśli zaś stwierdzi niedochowanie terminu lub nieoparcie żądania na ustawowej podstawie wznowienia – wydaje postanowienie o odmowie wznowienia (art. 149 § 3 k.p.a.). Zgodnie z art. 148 § 1 k.p.a. podanie o wznowienie wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Termin ten liczy się odrębnie w przypadkach uregulowanych w art. 145a i art. 145b k.p.a., które jednakże nie mają zastosowania w sprawie niniejszej. Podstawy wznowienia postępowania uregulował ustawodawca w art. 145 § 1, art. 145a § 1, 145b k.p.a. i są to: ustalenie, że dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe; wydanie decyzji w wyniku przestępstwa; wydanie decyzji przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27 k.p.a.; niebranie przez stronę udziału w postępowaniu bez własnej winy; wyjście na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi, który wydał decyzję; wydanie decyzji bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu; gdy zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji; gdy decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione; w przypadku orzeczenia Trybunału o niezgodności z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą aktu normatywnego, na podstawie którego została wydana decyzja; gdy zostało wydane orzeczenie sądu stwierdzające naruszenie zasady równego traktowania, zgodnie z ustawą z dnia 3 grudnia 2010 r. o wdrożeniu niektórych przepisów Unii Europejskiej w zakresie równego traktowania (Dz. U. Nr 254, poz. 1700), jeżeli naruszenie tej zasady miało wpływ na rozstrzygnięcie sprawy zakończonej decyzją ostateczną. W sprawie niniejszej żądanie wznowienia zawierało jedynie wskazanie, że dotyczy punktu V orzeczenia z dnia [...] stycznia 2012 r. w zakresie, w jakim ustalono w nim stopień niepełnosprawności od dnia [...] listopada 2011 r. a nie od dnia [...] lutego 2006 r. Trafnie organy oceniły, że wskazana okoliczność nie odpowiada żadnej podstawie wznowienia wynikającej z art. 145 § 1, 145a § 1 i art. 145b § 1 k.p.a., a więc że należy wydać rozstrzygnięcie o odmowie wznowienia postępowania na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. Organy nie wzywały wnioskodawcy do sprecyzowania żądania, jednakże w sprawie nie stanowi to o naruszeniu prawa. Skład orzekający podziela ocenę, iż już w świetle twierdzeń wniosku oczywisty był brak ustawowej podstawy wznowienia. Co prawda w skardze sprecyzowano żądanie wznowienia jako oparte na przesłance wyjścia na jaw nowych, istotnych dla sprawy okoliczności w postaci ustalenia we wcześniejszych orzeczeniach o stopniu niepełnosprawności daty jej powstania od dnia [...] lutego 2006 r. (a nie jak w orzeczeniu z dnia [...] stycznia 2012 r. od dnia [...] listopada 2011 r. - co miałoby odpowiadać podstawie z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.), jednakże zarzut ten nie mógł wpłynąć na ocenę zaskarżonego postanowienia jako zgodnego z prawem. Z akt wynika bowiem bezspornie, że Miejski Zespół do Spraw Orzekania Niepełnosprawności wydając rozstrzygnięcie w dniu [...]stycznia 2012 r. dysponował wcześniejszymi orzeczeniami wydanymi wobec skarżącego, w tym orzeczeniem z dnia [...] maja 2007 r. ustalającym stopień niepełnosprawności od dnia [...] lutego 2006 r. Także skarżący we "Wniosku" z dnia [...] listopada 2011 r. wskazywał na wydane wobec niego wcześniej orzeczenia. Nie mogła zatem wystąpić sytuacja ujawnienia nowej okoliczności w postaci nieuwzględnienia przez organ istniejących orzeczeń o stopniu niepełnosprawności skarżącego. Drugim powodem odmowy wznowienia postępowania było przekroczenie terminu na złożenie wniosku o wznowienie i ustalenie w tym zakresie również należy zaakceptować. Jak wynika bowiem z akt administracyjnych, orzeczenie z dnia [...] stycznia 2012 r., w którym znajduje się kwestionowany przez skarżącego punkt V zostało mu doręczone w dniu 2 lutego 2012 r. (a nie jak błędnie wskazał organ odwoławczy w dniu 2 lutego 2011 r.). W tej zatem dacie skarżący dowiedział się o ustalonym wówczas, a kwestionowanym obecnie, dniu powstania niepełnosprawności i mógł w terminie miesiąca zażądać wznowienia postępowania, czego jednak nie uczynił wnosząc podanie o wznowienie dopiero po ponad trzech latach. Nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut niewydania przez organ postanowienia o wszczęciu postępowania z urzędu na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. w sytuacji, gdy odmówił wznowienia z powodu przekroczenia terminu do złożenia wniosku o wznowienie na tej podstawie. Zdaniem sadu, odmowa wznowienia postępowania na wniosek (wyłącznie z powodu przekroczenia terminu z art. 148 k.p.a.) nie wyklucza wszczęcia postępowania w przedmiocie wznowienia z urzędu po uprawomocnieniu się rozstrzygnięcia odmownego (z wniosku), jeżeli we wniosku wskazana była taka podstawa wznowienia, co do której istnieje możliwość przeprowadzenia postępowania w przedmiocie wznowienia także z urzędu. W sprawie niniejszej przekroczenie terminu nie było jednak wyłącznym powodem odmowy wznowienia, bowiem wystąpił również brak ustawowej podstawy wznowienia z art. 145 – 145b k.p.a., w tym tej powołanej w skardze (art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.). To z kolei wykluczało wszczęcie postępowania wznowieniowego z urzędu. Podzielić również należy ocenę organu odwoławczego, że wydanie w I instancji decyzji o odmowie wszczęcia postępowania a nie postanowienia w tym przedmiocie nie mogło mieć wpływu na wynik sprawy. Stanowiło bowiem jedynie uchybienie co do nazwy rozstrzygnięcia przy zachowaniu innych wymagań prawnych (co do podstawy prawnej, treści rozstrzygnięcia, wskazania strony, podpisania przez uprawnioną osobę). Nadto powyższe uchybienie zostało wyeliminowane na etapie odwoławczym. Natomiast kontrolując zaskarżone postanowienie, które ma charakter formalny (przesądzający o dopuszczalności wznowienia), sąd nie był uprawniony do merytorycznej oceny, czy prawidłowo ustalono w orzeczeniu z dnia [...] stycznia 2012 r. datę powstania niepełnosprawności. Wobec odmowy wznowienia zarzuty merytoryczne nie mogły bowiem zostać rozpoznane. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.