II SA/Kr 1763/14

Kraków, dnia 29 stycznia 2015r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jacek Bursa po rozpoznaniu w dniu 29 stycznia 2015r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A.K. na decyzję [....] sp. z.o. o. z siedzibą w W. Oddział [....] w K. z dnia 7 listopada 2014r. nr [....] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej 1.uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję z dnia 7 kwietnia 2014r. nr [....] ; 2.zasądza od [....] sp. z o. o. z siedzibą w W. Oddział [....] w K. na A.K. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych. Uzasadnienie do wyroku z dnia 29 stycznia 2015r. A. K., pismem z dnia 30 stycznia 2014 r., skierowanym do "A" spółka z o. o. z siedzibą w W. Oddział [...] w K. (dalej: "A") wniósł o udzielenie informacji publicznej dotyczącej zatrudnienia osób uprawnionych do kontroli biletów w pociągach poprzez podanie jaką liczbę kierowników pociągu i konduktorów, rewizorów zatrudnia oddział, jaka liczba osób zatrudnionych w oddziale jest upoważniona do kontroli biletów w pociągach. W piśmie tym wskazano aby udzielone informacje były aktualne na dzień udzielenia odpowiedzi. "A" decyzją z dnia 7 kwietnia 2014 r., nr [...], na podstawie art. 104 kpa oraz art. 16 ust. 1 i art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej ustawa o dostępie do informacji publicznej), odmówiły udzielenia informacji publicznej. W uzasadnieniu wskazały, że prawo do tej informacji ulega ograniczeniu ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy - art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. "A" podały również treść pkt III.2 ramowego wykazu rodzajów informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa, stanowiącego zał. nr 2 do uchwały nr 158/2011 zarządu spółki "A" z dnia 4 kwietnia 2011r. z powołaniem informacji dotyczących analizy poziomu zatrudnienia w poszczególnych grupach zawodowych. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżący A. K., zarzucił że tajemnica przedsiębiorcy musi mieć charakter obiektywny. "A" odmawiając udzielenia informacji publicznej z powołaniem się na powyższą tajemnicę winny wykazać w jaki sposób ujawnienie wnioskowanych danych może wpłynąć na to przedsiębiorstwo i w ten sposób należycie uzasadnić odmowę. Dodał, że wnioskowanie bardzo ogólnych informacji o liczbie rewizorów, konduktorów, kierowników pociągu i innych osób uprawnionych do kontroli dokumentów przewozu w pociągach w żadnym razie nie może powodować negatywnych skutków dla spółki. "A" decyzją z dnia 7 listopada 2014 r. nr [...], utrzymały w mocy decyzję I instancji, ponownie wskazując na tajemnicę przedsiębiorcy oraz ramowy wykaz rodzajów informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa "A", stanowiącym załącznik nr 2 do uchwały nr 158/2011 zarządu spółki z dnia 4 kwietnia 2011 r. Nie zagadując się z tym rozstrzygnięciem A. K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucił naruszenie następujących przepisów : 1) art. 2 ust. 1 w związku z art. 4 ust. 3, art. 7 ust. 1 pkt 2 i art. 10 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej poprzez ich niezastosowanie w sytuacji, w której przepisy te powinny być zastosowane, tj. poprzez nieudostępnienie skarżącemu informacji publicznej będącej w posiadaniu organu i niepublikowanej w BIP, co do której złożono wniosek o jej udostępnienie, 2) art. 5 ust. 2 powyższej ustawy w związku z art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (tj. Dz. U. z 2003r. nr 153 poz. 1503 ze zm.; dalej: ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji) poprzez ich zastosowanie w sytuacji, w której nie mają one zastosowania, gdyż wnioskowane przez skarżącego informacje publiczne nie mają charakteru chronionej prawem tajemnicy przedsiębiorcy, 3) art. 16 ust. 2 pkt 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej w związku z art. 107 § 2 kpa - poprzez ich niezastosowanie pomimo, że powinny być zastosowane, tj. poprzez niewskazanie w uzasadnieniu zaskarżonych decyzji imion, nazwisk i funkcji osób, które zajęły stanowisko w toku postępowania o udostępnienie informacji, 4) art. 107 § 3 w związku z art. 8 i art. 11 kpa - poprzez uzasadnienie decyzji w sposób pozorny, powierzchowny i nie budzący zaufania obywatela do organu, 5) art. 107 § 1 kpa - poprzez jego niezastosowanie, tj. umieszczenie w obu zaskarżonych decyzjach nieprawidłowych pouczeń, 6) art. 7 kpa – poprzez nieuwzględnienie słusznego interesu strony i interesu publicznego. W ocenie skarżącego dane objęte wnioskiem z dnia 30 stycznia 2014 r. nie zasługują na ochronę w trybie art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, a nadto zaskarżone decyzje nie zawierają wyczerpującego uzasadnienia. Organ powołał się na uchwałę zarządu regulującą kwestię informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa, lecz w żadnej mierze nie podano dlaczego wnioskowane dane nie mogą zostać udostępnione ani też jakie potencjalnie szkody spółce mogłoby przynieść ujawnienie danych o liczbie konduktorów czy też rewizorów. Do adresata wniosku należy wykazanie, że dana informacja stanowi jego tajemnicę i jej ujawnienie może wyrządzić szkodę. Skarżący dodał również, ze wystąpił z analogicznymi wnioskami do innych oddziałów i uzyskał interesujące go dane. Uchwała zarządu Spółki za tajemnicę przedsiębiorcy uznaje analizy poziomu zatrudnienia w poszczególnych grupach zawodowych, natomiast on nie występował o żadne analizy, gdyż trudno uznać za takie prostą informację o liczbie osób zatrudnionych na danym stanowisku. Skarżący zażądał uchylenia decyzji obu instancji oraz zasądzenia kosztów. W odpowiedzi na skargę "A" wniosły o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko, a nadto, że żądana informacja ma wartość gospodarczą z uwagi na dużą konkurencję na rynku transportowym w zakresie obsługi podróżnych, co wymaga zachowania poufności. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W świetle przepisów art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. sądy administracyjne powołane zostały do rozpoznawania m. in. skarg na decyzje administracyjne. W pierwszej kolejności wskazać należy, iż wobec konkretnych opisanych powyżej stanowisk stron niesporne w sprawie i nie budzące wątpliwości było, że przedsiębiorca w zakresie przewozów zbiorowych organizowanych (udziały w spółkach przewozowych samorządu terytorialnego lub Skarbu Państwa) lub współfinansowanych ewentualnie dotowanych de facto przez władzę publiczną, czy to samorządy czy Skarb Państwa, obowiązany jest do udzielania informacji w ramach ustawy o dostępie do informacji publicznej. Z treści decyzji jak i odpowiedzi na skargę wynika, iż sporne natomiast było w kontrolowanej sprawie, czy były podstawy do odmowy udostępnienia żądanej informacji publicznej ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy, o której mowa w art. art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Definicję legalną omawianej tajemnicy zawiera przepis art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, który stanowi że przez tajemnicę przedsiębiorstwa rozumie się nieujawnione do wiadomości publicznej informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności. W orzecznictwie przyjmuje się, że aby dana informacja stanowiła tajemnicę przedsiębiorstwa i podlegała ochronie na podstawie art. 11 powyższej ustawy, musi spełniać warunki: a) poufności, b) braku ujawnienia, c) zabezpieczenia informacji oraz w rezultacie d) wartości gospodarczej (charakter techniczny, technologiczny lub organizacyjny) – por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 18 grudnia 2013 r. sygn. akt II SA/Wa 1903/13, LEX nr 1430612). Zatem w decyzji odmawiającej udzielenia informacji publicznej w oparciu o tajemnicę przedsiębiorcy "A" winny powyższe przesłanki w odpowiedni sposób uzasadnić. W ocenie Sądu zaskarżone decyzje nie zawierają wystarczających elementów uzasadnienia, określonych w § 3 art. 107 kpa. Brak w nich wykazania w jaki sposób udostępnienie żądanych informacji narusza tajemnicę przedsiębiorstwa, czyli tajemnicę poufną posiadającą wartość gospodarczą. W tym kontekście brak podania jakichkolwiek danych i argumentów, oznaczających, iż istnieje co do żądanych informacji nawet nieznaczna lub jedynie potencjalna wartość ekonomiczna tych informacji, której wykorzystanie przez innego przedsiębiorcę mogłoby zaoszczędzić mu wydatków lub zwiększyć jego zyski w relacjach z innymi uczestnikami obrotu. Wymogu tego nie spełnia jedynie powołanie się na wewnętrzne przepisy obowiązujące w spółce w tym uchwałę zarządu, bez jakiegokolwiek odniesienia do spełnienia przesłanki posiadania przez informacje wymienione w wewnętrznych regulaminach wartości gospodarczej. W uzasadnieniach decyzji odwołano się tylko do powołania przepisu z ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji o tajemnicy przedsiębiorstwa (dec. I instancji), lecz nie wyjaśniono, dlaczego w zakresie pytań wnioskodawcy ma on zastosowanie tj. dlaczego te kwestie wymagają zachowania poufności. Dotyczy to także powołania w uzasadnieniu decyzji II instancji, jedynie wewnętrznych przepisów, w których zdefiniowano tajemnicę przedsiębiorstwa. Brak jednak wyjaśnienia dlaczego udostępnienie żądanych informacji narusza tajemnicę przedsiębiorstwa, czyli tajemnicę poufną posiadającą wartość gospodarczą, w zakresie uprawdopodobnienia wartości ekonomicznej informacji. Pytania z wniosku dotyczyły kilku grup pracowników, więc w decyzji odmownej powinno znaleźć się uzasadnienie, jak w zakresie poszczególnych grup pracowniczych kształtuje się wartość ekonomiczna żądanych informacji. Stanowisko "A" przedstawione w sprawie prowadziłaby bowiem, w ocenie Sądu, do możliwości wpisania do takich regulaminów ogólnych definicji odnoszących się do sfery działania przedsiębiorcy czy to technicznej, technologicznej lub organizacyjnej, co uniemożliwiłoby jakikolwiek dostęp do informacji publicznej, mieszczącej się jedynie formalnie w zakresie tych definicji. Natomiast podniesienie dopiero w odpowiedzi na skargę okoliczności, rozważań i ocen, dotyczących odmowy udzielenia informacji ze względu na wartość gospodarczą tych informacji (chociaż wciąż bez rozróżnienia w stosunku do poszczególnych grup pracowników), które powinny być umieszczone w uzasadnieniu decyzji administracyjnych należy uznać za spóźnione i stanowiące wadę postępowania skutkującą potrzebą eliminacji decyzji z obrotu prawnego. Strona pozbawiona bowiem zostaje na tym etapie możliwości ustosunkowania się do tych okoliczności w drodze postępowania administracyjnego, co ogranicza jej prawo do obrony własnych racji. Sporządzona odpowiedź na skargę nie może ani zastępować uzasadnienia decyzji administracyjnej ani też jej uzupełniać. Słuszny zatem okazał się zarzut skarżącego, iż uzasadnienie zaskarżonych decyzji narusza art. 107 § 3 kpa. W konsekwencji, w ocenie Sądu, zaskarżone decyzje naruszają również przytoczone w skardze przepisy art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, z którego wynika prawo do odmowy informacji ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy sprecyzowaną w art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Istota sporu sprowadza się w niniejszej sprawie do oceny przez Sąd zasadności odmowy udostępnienia informacji publicznej, a z powodu braku uzasadnienia tej przesłanki przez "A", Sąd nie mógł ocenić zasadności tej odmowy. Mając powyższe na uwadze Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 lit "c" i lit. "a" w zw. z art. 135 p.p.s.a., orzekł jak w pkt I sentencji wyroku. Orzeczenie o zwrocie kosztów postępowania zostało oparte na podstawie art. 200 p.p.s.a (pkt II sentencji).