IV SAB/Gl 157/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Stanisław Nitecki Sędzia WSA Renata Siudyka Protokolant specjalista Magdalena Nowacka-Brzeźniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi E. D. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1) stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 2) umarza postępowanie w pozostałym zakresie, 3) zasądza od wymienionego Inspektora na rzecz skarżącej kwotę 340 złotych (słownie: trzysta czterdzieści złotych 00/100) tytułem zwrotu kosztów postępowania. W dniu [...] E.D. drogą elektroniczną zwróciła się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. o udostępnienie informacji publicznej w postaci treści jednej – dowolnie wybranej – decyzji administracyjnej wydanej w [...] i o przesłanie jej na adres domowy wnioskodawczyni, który został we wniosku wskazany wraz z danymi personalnymi wnioskodawczyni. Pismem z dnia [...] adresat wniosku wezwał wnioskodawczynię do własnoręcznego podpisania wniosku w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia go bez rozpoznania – w trybie art. 64 § 2 kpa. W dniu [...] wnioskodawczyni złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na bezczynność wymienionego organu administracyjnego, zarzucając, że do tego czasu nie otrzymała żądanej informacji. Wniosła także o zasądzenie kosztów i niewymierzenie organowi grzywny. Odpowiadając na skargę organ poinformował, że uznał jej zasadność i udzielił żądanej informacji w dniu [...]. W piśmie z dnia [...] skarżąca potwierdziła powyższą okoliczność i wniosła o stwierdzenie, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, umorzenie postępowania w pozostałym zakresie i zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W punkcie wyjścia należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wspomnianego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle obowiązujących unormowań, w szczególności zgodnie z regulacją art. 3 § 2 pkt 8 ustawy p.p.s.a. sąd administracyjny, w zakresie swojej kognicji, orzeka między innymi w przedmiocie skarg na bezczynność organów administracji publicznej kontrolując postępowanie tych organów z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego. Wyjaśnić również należy, że celem skargi na bezczynność organu administracji jest zwalczanie braku działania (zwłoki) w załatwianiu sprawy administracyjnej. W doktrynie oraz orzecznictwie powszechnie przyjmuje się, że o bezczynności organu administracji możemy mówić wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadząc postępowanie, mimo istnienia ustawowego obowiązku nie kończy go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu, czy też nie podejmuje innej stosownej czynności. Przy badaniu zasadności skargi na bezczynność organu administracji nie ma znaczenia z jakich powodów określony akt, czy czynność nie została dokonana przez organ. Przy czym Sąd bierze pod uwagę stan sprawy istniejący w chwili zamknięcia rozprawy. Skarga na bezczynność organu ma bowiem na celu przede wszystkim wymuszenie na organie administracji załatwienie sprawy. W świetle powyższego dla uznania bezczynności organu konieczne jest ustalenie, że organ administracji był zobowiązany, na podstawie obowiązujących przepisów prawa, do wydania decyzji, aktu lub podjęcia określonych czynności i mimo to nie podejmuje działań mających na celu uczynienie zadość temu obowiązkowi. W pierwszej kolejności należy wskazać, że spełnione zostały warunki formalne do wystąpienia ze skargą do sądu administracyjnego na bezczynność. Zgodnie z utrwalonym i jednolitym poglądem orzecznictwa i doktryny dla dopuszczalności wniesienia skargi na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie jest wymagane poprzedzenie jej jakimkolwiek środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej, ani wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, o jakim mowa w art. 52 § 3 p.p.s.a. W rozpatrywanej sprawie wniosek o udostępnienie informacji publicznej został skierowany do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. W opinii Sądu nie ulega wątpliwości, że podmiot ten jest podmiotem, który realizuje zadania o charakterze publicznym o jakich mowa w art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2014 r., poz. 782) – dalej zwanej u.d.i.p. Wskazać należy, że zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu tej ustawy i podlega udostępnieniu na określonych w tej ustawie zasadach. Udostępnieniu podlegają zwłaszcza informacje wymienione w art. 6 ustawy, przy czym zaznaczyć należy, że katalog informacji wymienionych w art. 6 nie ma charakteru katalogu zamkniętego, lecz stanowi jedynie przykładowe wyliczenie źródeł i rodzajów informacji. I tak w myśl art. 6 ust. 1 pkt 2 u.d.i.p. udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o podmiotach, o których mowa w powołanym już wyżej art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. Zauważyć należy, że wniosek strony skarżącej został przesłany do organu drogą mailową. Odnosząc się do formy wniosku (e-mail) i braku podpisu na wniosku stwierdzić należy, że Sąd rozpoznający przedmiotową sprawę w pełni podziela pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyrażony m.in. w wyrokach z dnia 16 marca 2009 r., sygn. akt I OSK 1277/08, z dnia 30 listopada 2012 r., sygn. akt I OSK 1991/12, że w ustawie o dostępie do informacji publicznej brak jest wskazania jakichkolwiek wymagań formalnych wniosku (poza utrwaleniem go w formie pisemnej). Za wniosek pisemny uznawać należy również przesłanie zapytania pocztą elektroniczną i to nawet, gdy do jego autoryzacji nie zostanie użyty podpis elektroniczny. Pogląd ten uzasadniony jest brakiem konieczności pełnego zidentyfikowania wnioskodawcy, który żądając informacji publicznej, nie musi wykazać się jakimkolwiek interesem prawnym lub faktycznym. Należy bowiem mieć na względzie, że postępowanie w sprawie udzielenia informacji publicznej jest odformalizowane i uproszczone, co wynika z celu ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz z jej art. 10 ust. 2, stanowiącego, że informacja publiczna, która może być niezwłocznie udostępniona, jest udostępniana w formie ustnej lub pisemnej bez pisemnego wniosku. Nie budzi przy tym wątpliwości, że złożenie wniosku o udostępnienie informacji publicznej nie wszczyna postępowania administracyjnego, prowadzonego w oparciu o przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. W postępowaniu o udostępnienie informacji publicznej stosowanie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego zostało ograniczone do wyjątków wskazanych w art. 16 ust. 1 w związku z art. 14 ust. 2 ustawy oraz w art. 15 ust. 2 (patrz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 maja 2006 r., sygn. akt I OSK 601/05). Wobec tego, przesłane pocztą elektroniczną zapytanie należy również uznać za wniosek o udostępnienie informacji publicznej. Wniosek taki może bowiem przybrać każdą formę, o ile wynika z niego w sposób jasny, co jest jego przedmiotem. Wobec braku konieczności pełnego zidentyfikowania wnioskodawcy wniosek taki nie musi zawierać podpisu, o ile możliwa jest realizacja wniosku w oparciu o samą treść wniosku tj. tak jak w rozpoznawanym przypadku gdzie wnioskodawczyni podała swój adres elektroniczny oraz adres zamieszkania. Mając na uwadze okoliczności przedmiotowej sprawy stwierdzić należy, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego jako podmiot wykonujący zadania publiczne - podlega regulacjom ustawy o dostępie do informacji publicznej. To z kolei sprawia, że zobowiązany był on do rozpoznania wniosku strony skarżącej z dnia [...] o udostępnienie informacji publicznej w przewidzianej prawem formie. Oznacza to, że wspomniany organ powinien był albo udzielić informacji publicznej albo wydać decyzję o odmowie udostępnienia żądanej informacji, bądź też w razie stwierdzenia, że żądana informacja nie znajduje się w jego posiadaniu udzielić wnioskodawczyni odpowiedzi w formie zwykłego pisma. Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2 u.d.i.p. Skoro strona skarżąca nie otrzymała żądanej informacji w powyższym terminie, jak również w sprawie nie doszło do wydania decyzji o odmowie udostępnienia żądanych dokumentów, ani też skarżąca nie otrzymała pisemnej informacji, iż organ nie dysponuje żądanymi informacjami, to stwierdzić należy, że pozostawał on w bezczynności. Załatwienie wniosku skarżącej nastąpiło dopiero wysłaniem informacji wraz z pismem z dnia [...], doręczonym skarżącej w dniu [...], a więc po wniesieniu skargi, podczas gdy termin do udostępnienia informacji publicznej upłynął z dniem [...]. W świetle okoliczności sprawy Sąd podziela stanowisko organu, że jego bezczynność nie wynikała ze złej woli. Nie była przy tym długotrwała, w związku z czym stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a. nie stwierdzono rażącego naruszenia prawa. W pozostałym zakresie postępowanie stało się bezprzedmiotowe, bowiem udzielenie przez organ informacji zgodnie z wnioskiem nie daje już podstaw do nałożenia na niego jakiegokolwiek obowiązku. Dlatego też z mocy art. 161 § 1 pkt 3, w zw. z art. 54 § 3 p.p.s.a. orzeczono jak w pkt 2 sentencji. Orzeczenie o kosztach uzasadnia treść przepisu art. 201 § 1 i 205 § 2 p.p.s.a sw