III SA/Gd 19/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka, Sędziowie Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.), Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Hanna Tarnawska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lutego 2015 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 14 listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia z funduszu alimentacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia 20 sierpnia 2014 r. nr [...] Decyzją z dnia 20 sierpnia 2014r., Prezydent Miasta, działając na podstawie art. 1a, art. 2 pkt 2, pkt 11, art. 9 ust. 1, art. 10 ust. 2, art. 12, art. 15, art. 25 ustawy z dnia 7 września 2007r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2012r., poz. 1228) odmówił przyznania prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej – K. K., w okresie od 1.07.2014r. do 30.09.2014r. Wniosek o przyznanie świadczeń z funduszu alimentacyjnego złożono w dniu 7.07.2014r. Rodzina uzyskała w 2012r. dochód w łącznej kwocie 37.251,90 zł netto. We wrześniu 2013r. uzyskany dochód wyniósł 2.225,66 zł. Dochód miesięczny w przeliczeniu na osobę w rodzinie wyniósł 1.112,83 zł i przekroczył kwotę kryterium dochodowego 725 zł, określoną w art. 9 ust. 2 ustawy. Wobec powyższego odmówiono przyznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego. J. K. w odwołaniu od decyzji wskazała, że od 18.04.2014r. do 15.09.2014r. przebywa na zwolnieniu lekarskim , od 6.05.2014r. do 4.08.2014r. przebywała w szpitalu , a zakład pracy nie wypłaca jej zasiłku chorobowego, ponieważ w dniu 17.04.2014r. skończył się 182 dniowy okres zasiłkowy. Po rozpoznaniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 14 listopada 2014r. , działając na podstawie m.in. art. 9 ust. 3, ust. 4, ust. 4a, art. 2 pkt 17, art. 2 pkt 18 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, w zw. z art. 3 pkt 2-2a ustawy o świadczeniach rodzinnych, utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Organ odwoławczy, powołując art. 2 pkt 4-5 i 8 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, zdefiniował pojęcie okresu świadczeniowego oraz dochodu w rodzinie. J. K. złożyła wniosek o przyznanie świadczenia w dniu 7.07.2014r, zatem dotyczył on trwającego okresu świadczeniowego od 1 października 2013r. do 30 września 2014r. Dochód porównywany do kryterium dochodowego wg w/w przepisów jest to przeciętny miesięczny dochód wnioskodawczyni w roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy, co oznacza rok 2012. Organ wskazał, że art. 9 ust. 3 ustawy stanowi, że w przypadku utraty dochodu przez członka rodziny w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy dochodu tego się nie uwzględnia ( a od 22 marca do 31 lipca 2012 r. wnioskodawczyni nie była zatrudniona). Dalej przywołano regulację art. 9 ust. 4 i 4a ustawy. Wskazano, że J. K. zawarła z Wojewódzkim Inspektoratem Transportu Drogowego najpierw umowę o pracę na czas określony od 1.08.2012r. do 31.07.2013r., która wygasła, a następnie w dniu 23.07.2013r. umowę o pracę na czas nieokreślony- od dnia 1.08.2013r. - i umowa ta trwa nadal. W takiej sytuacji zastosowanie miał art. 9 ust. 4a ustawy. Skoro nastąpił przypadek uzyskania dochodu przez członka rodziny po roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy, dochód ustala się na podstawie dochodu powiększonego o kwotę dochodu z miesiąca następującego po miesiącu, w którym dochód został osiągnięty, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w dniu ustalania świadczenia z funduszu alimentacyjnego. Skarżąca zawarła nową umowę od sierpnia 2013r., a więc następnym miesiącem po rozpoczęciu nowego zatrudnienia jest wrzesień 2013r. Wynagrodzenie z tego miesiąca było dochodem uzyskanym, porównywanym z kryterium dochodowym. We wrześniu 2013r. dochód dwuosobowej rodziny to 2.225,66 zł, czyli na osobę - 1.112,83 zł, wobec czego przekracza kryterium dochodowe, wynoszące 725 zł (art. 9 ust. 2 ustawy). J. K. pozostaje nadal w zatrudnieniu, gdyż jej umowa o pracę z w/w pracodawcą nie została rozwiązana. Utrata zasiłku chorobowego wskutek upływu okresu 182 dni, czyli upływu całego okresu zasiłkowego, jako dochodu utraconego miałaby znaczenie, gdyby nie pozostawała ona w zatrudnieniu na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony. W zaistniałej sytuacji utrata tego zasiłku nie jest dla niej dochodem utraconym. W skardze na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, J. K. wniosła o jej uchylenie. Zarzuciła naruszenie art. 9 ust. 4a w zw. z art. 2 ust. 18 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, poprzez błędną wykładnię i uznanie, że pozostawanie w stosunku pracy, przy braku wypłaty wynagrodzenia stanowi uzyskiwanie dochodu w myśl w/w przepisu, art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy przez organ II instancji decyzji organu I instancji pomimo naruszenia przez w/w decyzję przepisów prawa. Skarżąca nie zgodziła się z twierdzeniem organu, że dochód członka rodziny stanowi wynagrodzenie uzyskane przez nią we wrześniu 2013r. Zgodnie z art. 9 ust. 4a ustawy warunkiem powiększenia dochodu jest uzyskiwanie dochodu w dniu ustalenia prawa do świadczeń alimentacyjnych. Skarżąca jest zatrudniona na podstawie umowy o pracę, ale od kwietnia 2014r. nie otrzymuje żadnego wynagrodzenia, gdyż jej niezdolność do pracy trwa dłużej niż 182 dni. Nie posiada żadnego dochodu, ani prawa do dochodu. W dalszym ciągu przebywa na zwolnieniu lekarskim i czeka na rozstrzygnięcie sprawy o rentę z tytułu niezdolności do pracy. Nieuzasadnione było przyjęcie przez organ, że w dniu ustalenia prawa do świadczeń – w sytuacji gdy skarżąca pozostaje bez żadnych środków do życia – dochód w kwocie 2.225,66 zł podlega doliczeniu do dochodu członka rodziny. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie zaś z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( t.j. Dz. U. z 2012r. , poz. 270 ze zm.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga jest zasadna. Problematyka świadczeń z funduszu alimentacyjnego unormowana jest przepisami ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów ( tj. Dz.U. z 2012 r., poz.1228 ze zm.), zwanej dalej "ustawą". Nie budziło wątpliwości, że wniosek skarżącej, złożony w dniu 7 lipca 2014r., dotyczył okresu świadczeniowego od 1 października 2013r. do 30 września 2014r. (art. 2 pkt 8 ustawy). Zgodnie z art. 9 ust. 2 ustawy świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty 725 zł. Zasady ustalania dochodu członka rodziny w celu ustalenia dochodu rodziny określają m.in. przepisy art. 9 ust. 3, 4 i 4a ustawy. Art. 9 ust. 3 ustawy stanowi, że w przypadku utraty dochodu przez członka rodziny w roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy lub po tym roku, ustalając jego dochód, nie uwzględnia się dochodu utraconego. Art. 9 ust. 4 stanowi, że w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny w roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy, ustalając dochód członka rodziny, uzyskany w tym roku dochód dzieli się przez liczbę miesięcy, w których dochód ten był osiągnięty, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w dniu ustalania prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Zgodnie z art. 9 ust. 4a ustawy, w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny po roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy jego dochód ustala się na podstawie dochodu członka rodziny, powiększonego o kwotę uzyskanego dochodu z miesiąca następującego po miesiącu, w którym dochód został osiągnięty, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w dniu ustalania prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Niesporne było i nie budziło wątpliwości Sądu , że ustalając dochód skarżącej nie można było uwzględniać jej dochodu z 2012 r. (art. 9 ust. 3 ustawy ) oraz że w ustalonym stanie faktycznym nie miał zastosowania art. 9 ust. 4 ustawy. W decyzjach wydanych przez organy obu instancji przyjęto, że podstawą ustalenia dochodu skarżącej jest art. 9 ust. 4a ustawy. Organy obu instancji przyjęły też, że podstawą ustalenia dochodu skarżącej jest dochód uzyskany przez nią we wrześniu 2013 r. W ocenie Sądu organy wadliwie jednak nie wzięły pod uwagę brzmienia art. 9 ust. 4a ustawy w pełnym zakresie - " jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w dniu ustalania prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego". Niesporne w sprawie było, że w dniu ustalania prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego skarżąca nie uzyskiwała żadnego dochodu, bowiem pozostając na zwolnieniu lekarskim nie uzyskiwała wynagrodzenia za pracę – mimo trwającego stosunku zatrudnienia, ani też nie uzyskiwała zasiłku chorobowego z powodu upływu okresu 182 dni przebywania na zwolnieniu lekarskim. W ocenie Sądu definicje "utraty dochodu" i "uzyskania dochodu", zawarte w art. 2 pkt 17 i 18 ustawy należy interpretować przez pryzmat przysporzenia czy też jego braku. "Uzyskanie dochodu" w myśl art. 2 pkt 18 ustawy to uzyskanie dochodu spowodowane m.in. uzyskaniem zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej - co oznacza, że "uzyskanie dochodu" wiąże się nie tylko z pozostawaniem w zatrudnieniu, ale też i z otrzymywaniem wynagrodzenia. W tej sytuacji, w ustalonym stanie faktycznym nie można było uznać, że spełnione zostały przesłanki z art. 9 pkt 4a ustawy, bowiem skarżąca w dniu ustalania prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego nie uzyskiwała wcześniej uzyskiwanego dochodu. Okoliczność ta, jak też nieuzyskiwanie przez skarżącą żadnego dochodu w chwili ustalania prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego sprawia, że jej dochód uzyskany we wrześniu 2013 r. nie powinien być uwzględniany przy ustalaniu prawa do tych świadczeń. Mając powyższe na uwadze Sąd, stwierdzając naruszenie prawa materialnego w sposób mający wpływ na wynik sprawy , na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylił decyzje organów obu instancji. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organy będą miały na uwadze powyższe wskazania.