III SA/Gd 964/14

WyrokWSA w Gdańsku2015-02-12

Skład orzekający: Elżbieta Kowalik-Grzanka, Alina Dominiak, Bartłomiej Adamczak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wyjazd za granicę w celach zarobkowych, nawet długotrwały, stanowi trwałe i dobrowolne opuszczenie miejsca pobytu stałego, uzasadniające wymeldowanie?
Ratio decidendi
Wyjazd za granicę w celach zarobkowych, nawet jeśli jest długotrwały, nie stanowi trwałego i dobrowolnego opuszczenia miejsca pobytu stałego, jeśli osoba nadal utrzymuje więzi z tym miejscem, posiada do niego dostęp i nie wyraża woli zerwania z nim przyszłości. Samo fizyczne nieprzebywanie w lokalu nie jest wystarczającą przesłanką do wymeldowania, jeśli nie towarzyszy mu zamiar trwałej rezygnacji z zamieszkiwania.
Stan faktyczny
J. R., właściciel lokalu, złożył wniosek o wymeldowanie A. F. z pobytu stałego, twierdząc, że A. F. nie zamieszkuje w lokalu i wprowadził w błąd urzędnika przy meldowaniu. Burmistrz wydał decyzję o wymeldowaniu. Wojewoda uchylił tę decyzję i odmówił wymeldowania, uznając, że wyjazd A. F. do Norwegii w celach zarobkowych miał charakter czasowy, a lokal nadal stanowił jego centrum życiowe. J. R. zaskarżył decyzję Wojewody do WSA, zarzucając naruszenie prawa materialnego i procesowego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka, Sędziowie Sędzia WSA Alina Dominiak, Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Hanna Tarnawska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lutego 2015 r. sprawy ze skargi J. R. na decyzję Wojewody [...] z dnia 23 września 2014 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia 23 września 2014 r. (nr [...]) Wojewoda uchylił w całości decyzję Burmistrza Miasta z dnia 20 sierpnia 2014 r. (nr [...]) o wymeldowaniu A. F. z miejsca pobytu stałego, i orzekł o odmowie jego wymeldowania. W sprawie zaistniały następujące okoliczności faktyczne i prawne: Decyzją z dnia 20 sierpnia 2014 r. (nr [...]) Burmistrz Miasta - działając na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 267, ze zm. - dalej: "k.p.a."), art. 15 ust. 2 w związku z art. 10 ust. 1 oraz art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.) - orzekł o wymeldowaniu A. F. z miejsca pobytu stałego w R. ul. [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu 22 kwietnia 2014 r. J. R. wystąpił z wnioskiem o usunięcie zapisu o zameldowaniu A. F. na pobyt stały. Wnioskodawca podał, że jest właścicielem lokalu w R. przy ul. [...], natomiast A. F. tam nie zamieszkuje, a dokonując meldunku w dniu 27 grudnia 2014 r. posłużył się nieaktualnym aktem notarialnym wprowadzając w błąd urzędnika. W toku postępowania J. R. zmienił żądanie na wymeldowanie A. F. z pobytu stałego. W sprawie przesłuchano pełnomocników stron. A. F. zanegował stwierdzenie, że w dniu 22 listopada 2013 r. podpisał w Warszawie umowę notarialną dotyczącą zaciągnięcia pożyczki i przewłaszczenia ww. mieszkania. O oszustwie powiadomił Prokuraturę w W. i wniósł sprawę do Sądu Rejonowego w W. Utrzymywał, że w dacie dokonywania transakcji przebywał w Norwegii gdzie pracuje. Do Norwegii wyjechał w listopadzie 2013 r., a do Polski wrócił przed Świętami Bożego Narodzenia w 2013 r. Klika dni spędził wówczas w lokalu w R. Organ stwierdził, że Straż Miejska w R. ustaliła, że A. F. nie zamieszkuje w miejscu zameldowania; stwierdzili to lokatorzy innych mieszkań, jak również P. M. zamieszkująca w tym lokalu bez zameldowania. W Księdze Wieczystej prowadzonej w Sądzie Rejonowym w W. jako właściciel przedmiotowej nieruchomości figuruje J. R. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że A. F. opuścił miejsce stałego pobytu w R. przy ul. [...] dobrowolnie i trwale, nie dopełnił jednakże obowiązku wymeldowania się. Mieszkanie jest wynajmowane, a on sam mieszka i pracuje w Norwegii. Jeśli faktycznie pod tym adresem posiada rzeczy osobiste to zgromadzone w piwnicy, do której lokatorzy nie maja dostępu. Jeśli faktycznie okaże się, że w Księdze Wieczystej zostanie zmieniony zapis i zostanie uwidoczniony jako właściciel lokalu nic nie będzie wówczas stało na przeszkodzie aby tam się zameldował. Ponadto, meldując się w dniu 27 grudnia 2013 r. wprowadził w błąd urzędnika przyjmującego formularz meldunkowy. Organ zaznaczył, że miejsce stałego pobytu danej osoby to miejsce, w którym osoba ta stale realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe, tj. w szczególności mieszka, nocuje, spożywa posiłki, wypoczywa, przechowuje rzeczy niezbędne do codziennego funkcjonowania (odzież, żywność, meble), przyjmuje wizyty członków rodziny lub znajomych, utrzymuje chociażby okazjonalne kontakty z sąsiadami, przyjmuje i nadaje korespondencję. Sporadyczne, krótkotrwałe pobyty w mieszkaniu z całą pewnością nie dają podstawy do uznania, że w lokalu skoncentrowane zostały czynności życiowe wyżej wymienionego. Odwołanie od tej decyzji złożył A. F. wskazując na jej krzywdzący charakter. Zadeklarował, że przedmiotowy lokal nadal traktuje jako swoje centrum życiowe, regularnie do niego przyjeżdża. Stwierdził, że organ całkowicie pominął w ustaleniach, że mieszkanie jest umeblowane przedmiotami stanowiącymi jego własność. Fakt, że pozwala innym osobom przebywać w mieszkaniu nie świadczy o tym, że sam tam nie zamieszkuje z zamiarem stałego pobytu, Ponadto, pisma w sprawie odbierał pod adresem zameldowania, z którego został wymeldowany. Przyznał, że był w Norwegii ale okres jego pobytu nie przekroczył 6 miesięcy. Z uwagi na toczącą się sprawę dotyczącą nieprawnego przeniesienia własności lokalu postępowanie powinno zostać zawieszone, gdyż do momentu wydania w tym zakresie orzeczenia przez Sąd nie jest możliwe ustalenie stron niniejszego postępowania meldunkowego. Po rozpatrzeniu odwołania Wojewoda decyzją z dnia 23 września 2014 r. (nr [...]) - działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych - uchylił w całości decyzję organu pierwszej instancji i orzekł o odmowie wymeldowania A. F. z pobytu stałego. Organ odwoławczy stwierdził, że art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych stanowi, że podmiotem decyzji o wymeldowaniu może być jedynie osoba, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Utrwalone orzecznictwo sądowoadministracyjne wskazuje, że opuszczenie musi mieć charakter dobrowolny i trwały. Przesłanką do wymeldowania nie może być sam fakt nieprzebywania w miejscu pobytu, ale świadome i wyrażone własną, nieprzymuszoną wolą przeniesienie swojego centrum życiowego w inne miejsce. Z tego wynika, że sam fakt przejściowej nieobecności, czy też występowanie nawet dłuższych okresów fizycznej nieobecności w miejscu pobytu stałego nie upoważniają do bezspornego stwierdzenia, że osoba zameldowana opuściła je w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodów osobistych. Zdaniem organu odwoławczego ze zgromadzonego materiału nie wynika bezsprzecznie, że A. F. opuścił miejsce pobytu stałego w sposób trwały. Skarżący aktualnie przebywa za granicą, dokąd wyjechał w celach zarobkowych. Z jego wyjaśnień złożonych do protokołu w dniu 5 maja 2014 r. wynika, że w grudniu 2013 r. przyjechał do Polski i wówczas zamieszkiwał w lokalu przez okres około 3 tygodni, dokonując w nim zameldowania. Podczas jego nieobecności w kraju lokal jest wynajmowany lokatorom, jednak nadal traktuje go jako swoje centrum życiowe, znajdują się w nim jego meble i ma do niego swobodny dostęp. Matka wymienionego zeznała, że podczas przebywania syna za granicą lokal jest wynajmowany, jednakże gdy nie jest wynajmowany syn ma do niego swobodny dostęp, a ona wraz z mężem również w nim bywają. A. F. potwierdził, że pomimo zamieszkiwania za granicą nadal utrzymuje stały i regularny kontakt z przedmiotowym lokalem, i nadal stanowi on jego centrum życiowe. Tymczasem o dobrowolnym i trwałym opuszczeniu może być mowa dopiero wówczas, gdy całokształt zachowań osoby zameldowanej będzie wskazywał na to, że z lokalem nie będzie wiązała swojej przyszłości i nie będzie wykazywała woli powrotu do niego. Fakt, że wymieniony obecnie nie przebywa w lokalu, nie może być jedyną przesłanką warunkującą jego wymeldowanie. Pobyt A. F. poza granicami kraju spowodowany jest wykonywaniem pracy, co spełnia przesłanki czasowego opuszczenia spornego lokalu, nawet jeśli pobyt ten trwa kilka lat. Organ zauważył również, że obecnie licznie występują sytuacje czasowych wyjazdów poza granicę kraju, czy to w celach zarobkowych, czy nauki, które nie świadczą wcale o tym, że osoby podejmujące takie decyzje mają zamiar stałego skoncentrowania swojego życia za granicą. W odniesieniu do argumentacji odwołania organ uznał, że w sprawach meldunkowych prawo do lokalu jest rzeczą drugorzędną. J. R. został ujawniony w księdze wieczystej jako właściciel przedmiotowego lokalu, dlatego jest stroną postępowania. J. R. zaskarżył opisaną wyżej decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku domagając się jej uchylenia. Zaskarżonej decyzji zarzucił: 1/ naruszenie przepisów prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy, tj. art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że: a/ przy zastosowaniu tejże normy bierze się pod uwagę nie tylko fakt, iż osoba, która ma być wymeldowana opuściła miejsce stałego pobytu i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się, ale również, czy przedmiotowe opuszczenie miało charakter dobrowolny i trwały, podczas gdy jedyną przesłanką wydania decyzji o wymeldowaniu jest ustalenie przez organ faktu opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu przez osobę podlegającą wymeldowaniu; b/ nie doszło do trwałego opuszczenia miejsca stałego pobytu przez A. F., a w konsekwencji uznanie, iż nie wystąpiła podstawa do jego wymeldowania, podczas gdy - wobec zmiany właściciela nieruchomości - wyprowadził się z tego mieszkania na stałe ponad rok temu i przeniósł swoje centrum życiowe w inne miejsce, tj. zabrał z mieszkania wszystkie swoje rzeczy, nie ma do niego swobodnego dostępu, albowiem mieszkanie wynajmowane jest przez obecnego właściciela osobom trzecim; 2/ naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 136 oraz art. 107 § 3 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego, jak również jego dowolnej ocenie, a w konsekwencji - pomimo wątpliwości organu drugiej instancji, co do faktu trwałego opuszczenia przez A. F. miejsca stałego pobytu - oparcie rozstrzygnięcia wyłącznie na mocy dowodów zgromadzonych przez organ pierwszej instancji. Skarżący wskazał, że jest właścicielem lokalu na podstawie umowy z dnia 22 listopada 2013 r. (akt notarialny Rep. A Nr [...]) zawartej z A. F. Na skutek tej czynności prawnej, skarżący przejął lokal mieszkalny i wystąpił z wnioskiem o wymeldowanie dotychczasowego właściciela z pobytu stałego. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych skarżący podniósł, że nie w każdym przypadku koniecznym jest ustalenie dobrowolności opuszczenia miejsca stałego pobytu. Decyzja o wymeldowaniu ma wyłącznie ewidencyjny charakter i oznacza, że strona opuściła dany lokal i w nim nie przebywa przez określony czas, a swoje centrum życiowe koncentruje w innym miejscu. Jest to jedynie stwierdzenie pewnego faktu i nie wpływa w żaden sposób na uprawnienia strony wynikające z prawa własności, czy też innych praw do lokalu. A. F. mieszkał w tym lokalu zaledwie 3 tygodnie, a wyprowadził się z niego na stałe ponad rok temu. W czasie kiedy przebywa w kraju, jego centrum życiowe cały czas znajduje się w innym, nieznanym bliżej skarżącemu miejscu. Skarżący, jako właściciel nieruchomości, wynajmuje je osobom trzecim, które wprowadziły się do tego mieszkania i traktują je jako swoje centrum życiowe. Tym samym utrzymanie zameldowania A. F. w lokalu stanowi utrzymywanie fikcji. A. F. zameldował się w przedmiotowym lokalu bez zgody skarżącego, po przeniesieniu własności lokalu na skarżącego, posługując się podczas czynności meldunkowych, niemającym mocy prawnej aktem własności. Powołując się na orzecznictwo skarżący stwierdził, że pobyt osoby ubiegającej się o zameldowanie w lokalu musi mieć charakter pobytu legalnego, gdyż tylko taki pobyt o takiej cesze uprawnia do zameldowania na podstawie art. 9 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Pobyt legalny oznacza przebywanie w lokalu na zasadach zgodnych z prawem, za wiedzą i zgodą właściciela lokalu lub innej osoby uprawnionej do dysponowania lokalem. Instytucja zameldowania nie może sankcjonować samowoli, a więc sytuacji będącej następstwem naruszenia posiadania czy wręcz przestępstwa polegającego na naruszeniu miru domowego. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko. W pismach procesowych z dnia 29 i 30 grudnia 2014 r. A. F. utrzymywał, że umowa przeniesienia własności ww. lokalu jest nieważna, gdyż sporządzona bez jego udziału. W sprawie toczy się sprawa przed Sądem Rejonowym w W. Chociaż nie przebywa stale w lokalu pozostaje ono jego centrum życiowym. Podkreślił, że wbrew twierdzeniu skarżącego posiada klucze do lokalu, ma do niego swobodny dostęp, ma tam swoje rzeczy osobiste, odbiera tam korespondencję, posiada kontakt z lokatorem i to on – a nie skarżący – wynajmuje przedmiotowe mieszkanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), zwanej dalej: "p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg m.in. na decyzje administracyjne (pkt 1). Na mocy art. 145 § 1 p.p.s.a. uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (pkt 1 lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. c); a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność decyzji lub wydanie jej z naruszeniem prawa (pkt 2 i pkt 3). W przypadku natomiast uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. W tak rozumianym zakresie kognicji, Sąd nie dopatrzył się w zaskarżonej decyzji naruszeń prawa skutkujących koniecznością jej eliminacji z obrotu prawnego w oparciu o przesłanki określone w art. 145 § 1 p.p.s.a., uznając tym samym, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Materialonoprawną podstawę rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy stanowiły przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t.j.: Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.), zwanej dalej "ustawą". Zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Oznacza to, że do wymeldowania osoby zameldowanej na pobyt stały niezbędne jest spełnienie następujących przesłanek: 1/ faktyczne opuszczenie przez tę osobę miejsca pobytu stałego oraz 2/ niedopełnienie obowiązku wymeldowania się. W tym kontekście należy przyjąć, że stwierdzenie istnienia przesłanki "faktycznego opuszczenia miejsca pobytu stałego" może nastąpić w przypadku ustalenia faktu nie zamieszkiwania danej osoby w lokalu, w którym posiada ona zameldowanie na pobyt stały, a następnie stwierdzenia, że opuszczenie przez tę osobę tego lokalu (miejsca pobytu stałego) miało charakter dobrowolny i trwały. Zagadnienie trwałości i dobrowolności opuszczenia lokalu jest bogato komentowane w judykaturze. Przyjmuje się, że o tym, czy opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu stałego ma charakter trwały świadczy nie tylko fizyczne i długotrwałe nieprzebywanie osoby pod wskazanym adresem ale zamiar zainteresowanej osoby założenia w nowym miejscu ośrodka swoich spraw osobistych, rodzinnych i majątkowych, który jest połączony z jednoczesnym zerwaniem wszelkich związków z dotychczasowym lokalem i brakiem woli powrotu do miejsca swojego dotychczasowego zameldowania (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 7 marca 2013 r., sygn. akt III SA/Kr 654/12, LEX nr 1305805; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 6 czerwca 2012 r., sygn. akt III SA/GL 370/12, LEX nr 1253909; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 19 stycznia 2012 r., sygn. akt III SA/Łd 1058/11, LEX nr 1109944). Z kolei aby uznać, że opuszczenie stałego miejsca pobytu ma charakter dobrowolny należy stwierdzić, iż wynika ono z własnej woli zainteresowanego, a nie z powodu presji czy bezprawnego działania innych osób. Innymi słowy o dobrowolności decyduje samodzielna rezygnacja z przebywania pod danym adresem, nie zaś rezygnacja wywołana przymusem fizycznym czy psychicznym osoby trzeciej (por. wyrok Wojewódzkiego Sądy Administracyjnego w Białymstoku z dnia 22 listopada 2012 r., sygn. akt II SA/Bk 468/12, LEX nr 1248682). Biorąc powyższe pod uwagę należy wskazać, że prowadzone przez organy administracji postępowanie wyjaśniające w sprawie dotyczącej wymeldowania każdorazowo musi być nakierowane na ustalenie, czy opuszczenie przez daną osobę lokalu nosi cechy trwałości i dobrowolności. Ustalenie wskazanych cech opuszczenia lokalu ma – wbrew stanowisku wyrażonemu w skardze – fundamentalne znaczenie przy podejmowaniu przez organy rozstrzygnięcia o wymeldowaniu osoby z pobytu stałego, natomiast powołane przez skarżącego na poparcie przeciwnego stanowiska wyroki sądów administracyjnych (tj. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 22 stycznia 2013 r., sygn. akt II SA/Ol 1220/12 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 15 maja 2014 r., sygn. akt III SA/Kr 1382/13) dotyczyły innego stanu faktycznego. W sprawach tych Sądy stwierdziły brak konieczności istnienia przesłanki dobrowolności opuszczenia lokalu przy wymeldowaniu w przypadkach, gdy osobami wymeldowywanymi w tych sprawach były osoby osadzone w zakładach karnych, bowiem w tego typu sytuacjach brak dobrowolności (przymus) opuszczenia lokalu wynika ze zgodnego z prawem, władczego działania organów państwa, związanego z faktem aresztowania i umieszczenia w zakładzie karnym. Taka sytuacja natomiast nie ma miejsca w rozpoznawanej sprawie, a zatem ocena przez organ przesłanki dobrowolności, a także trwałości opuszczenia przez A. F. przedmiotowego lokalu, była w pełni uzasadniona. Mając powyższe na uwadze, w ocenie Sądu zgromadzony w niniejszej sprawie materiał dowodowy został zebrany w sposób wystarczający, a przyjęte przez organ II instancji ustalenia faktyczne, istotne z punktu widzenia wydania orzeczenia w sprawie dotyczącej wymeldowania A. F. z miejsca pobytu stałego w R. z lokalu nr [...] przy ul. [...], wynikały z prawidłowo przeprowadzonej oceny zgromadzonych dowodów. Podstawą wydania przez organ odwoławczy decyzji reformującej pierwszoinstancyjne rozstrzygnięcie poprzez orzeczenie o odmowie wymeldowania A. F. była odmienna ocena charakteru opuszczenia przez ww. osobę przedmiotowego lokalu. Organ I instancji ustalił, że A. F. pracuje w Norwegii a przedmiotowy lokal jest wynajmowany. Organ przyjął, że nawet jeśli parę dni w okresie Świąt Bożego Narodzenia 2013 r. bywał w tym mieszkaniu i przynależnej do niego piwnicy, to nie oznacza, że mieszkał pod tym adresem, natomiast meldując się 27 grudnia 2013 r. w tym mieszkaniu wprowadził w błąd urzędnika przyjmującego formularz meldunkowy. Dokonując oceny materiału dowodowego organ I instancji stwierdził, że na dzień wydania decyzji stan faktyczny wskazuje na to, że A. F. nie mieszka pod wskazanym adresem, a okoliczności jego opuszczenia wskazują na to, że można mówić tu o dobrowolnym zaniechaniu dalszego zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu. Sporadyczne, krótkotrwałe pobyty w mieszkaniu nie dają podstawy do uznania, że w mieszkaniu tym skoncentrowane zostały czynności życiowe A. F. W ocenie organu I instancji A. F. opuścił miejsce stałego pobytu nie dopełniając obowiązku wymeldowania się. Ponadto, jak wskazał, wątpliwym jest, by A. F. miał realną chęć zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu wobec faktu, że w świetle przedłożonych dokumentów właścicielem przedmiotowego lokalu jest osoba trzecia. Organ odwoławczy oceniając materiał dowodowy stwierdził, że nie wynika z niego, iż A. F. opuścił miejsce stałego pobytu w sposób trwały. Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego stwierdził, że A. F. obecnie przebywa w Norwegii, gdzie wyjechał w celach zarobkowych. W grudniu 2013 r. przyjechał do Polski i zamieszkał w przedmiotowym lokalu przez okres 3 tygodni, dokonując w nim zameldowania na pobyt stały. Podczas jego nieobecności lokal jest wynajmowany, jednakże A. F. traktuje go jako centrum życiowe. Znajdują się w nim jego meble, cały czas ma do lokalu swobodny dostęp. Okoliczności te potwierdziła składająca zeznania matka A. F. (A. F.). W ocenie organu odwoławczego – pomimo kilkumiesięcznego nie zamieszkiwania A. F. w przedmiotowym lokalu – należy uznać, że nie zerwał on więzi łączącej go z tym lokalem. Organ stwierdził, że o dobrowolnym i trwałym opuszczeniu lokalu może być mowa dopiero wówczas, gdy całokształt zachowań osoby zameldowanej będzie wskazywał na to, że z lokalem, w którym jest na stałe zameldowana, osoba ta nie będzie już wiązała swojej przyszłości i nie będzie wykazywała woli powrotu do niego. Dobrowolne i trwałe opuszczenie lokalu jest związane nie tylko z fizycznym nie zamieszkiwaniem w danym lokalu, ale także wolą osoby zerwania wszelkich związków z miejscem pobytu stałego oraz rezygnacji z prawa do zamieszkiwania w danym lokalu. Organ odwoławczy zwrócił uwagę na fakt, że pobyt A. F. poza granicami kraju spowodowany jest wykonywaniem pracy, co spełnia przesłanki czasowego opuszczenia spornego lokalu, nawet jeśli pobyt ten trwa kilka lat. Organ zauważył również, że obecnie występują licznie sytuacje czasowych wyjazdów poza granicę kraju, czy to w celach zarobkowych, czy nauki, i wyjazdy te nie świadczą o tym, że osoby podejmujące takie decyzje mają zamiar stałego skoncentrowania swojego życia za granicą. Organ odwoławczy przyjął, że właśnie taka sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie i podjął decyzję o odmowie wymeldowania A. F. W ocenie Sądu stanowisko organu II instancji jest prawidłowe, gdyż w okolicznościach faktycznych rozpoznawanej sprawy nie zaistniała sytuacja wskazana w art. 15 ust. 2 ustawy, a ściślej mówiąc nie można przyjąć, że - niekwestionowany przez stronę i uczestnika postępowania – fakt opuszczenia przez A. F. miejsca zameldowania na pobyt stały (tj. lokalu położonego w R. przy ul. [...]) nosi cechy trwałej i dobrowolnej rezygnacji przez ww. z zamieszkiwania w tym miejscu. W sprawie istotne jest, że A. F. opuścił przedmiotowy lokal, przy czym powodem opuszczenia lokalu był jego wyjazd do Norwegii w celach zarobkowych. Jednocześnie ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że zarówno on, jak też jego rodzice, posiadają cały czas dostęp do przedmiotowego mieszkania. Takiego dostępu nie posiada natomiast strona skarżąca (vide: protokół z przesłuchania E. B.-pełnomocnika skarżącego w postępowaniu administracyjnym – k. 33). Mając powyższe na uwadze organ II instancji zasadnie zakwestionował pierwszoinstancyjne rozstrzygnięcie o wymeldowaniu A. F., gdyż sam fakt opuszczenia lokalu na skutek wyjazdu za granicę nie stanowi takiej podstawy. W orzecznictwie przyjmuje się, że sam fakt pobytu za granicą nie jest równoznaczny z opuszczeniem dotychczasowego miejsca pobytu stałego, uzasadniającym wymeldowanie, gdyż musi być połączony trwałą i dobrowolną rezygnacją z dotychczasowego miejsca stałego pobytu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 kwietnia 2011 r., sygn. akt II OSK 756/10, LEX nr 1081885; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 grudnia 2005 r., sygn. akt II OSK 302/05, LEX nr 190969). Okoliczności rozpoznawanej sprawy wskazują natomiast, że A. F. opuścił miejsce stałego pobytu jedynie czasowo, na czas wykonywanej w Norwegii pracy, a zatem jego wolą nie było trwałe zerwanie więzi z przedmiotowym miejscem zamieszkania. W ocenie Sądu – wbrew zarzutom zawartym w skardze – w rozpoznawanej sprawie nie zostały naruszone art. 7, art. 77 §, art. 80, art. 136 oraz art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 267), gdyż materiał dowodowy został zgromadzony w wystarczającym zakresie i rozpatrzony w sposób należyty. Przeprowadzona przez organ II instancji na jego podstawie ocena faktów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy nie dawała podstawy do uznania, że wyjazd A. F. za granicę w celach zarobkowych i spowodowane nim opuszczenie lokalu położonego w R. przy ul. [...] wiązał się z zamiarem definitywnego przeniesienia jego centrum życiowego w inne miejsce i połączony był z jednoczesną wolą rezygnacji z dalszego zamieszkiwania w tym lokalu. Tylko bowiem ustalenie takiej motywacji A. F. mogło decydować o opuszczeniu lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy, co - w okolicznościach rozpoznawanej sprawy – nie miało miejsca. W odniesieniu do skargi, w której skarżący – podkreślając, że będąc właścicielem na podstawie zawartej z A. F. umowy z dnia 22 listopada 2013 r. (aktu notarialnego Rep. A Nr [...]) – kwestionuje fakt prawidłowości dokonanego przez A. F. w grudniu 2013 r. zameldowania się w przedmiotowym lokalu i legalności jego pobytu pod tym adresem, Sąd pragnie zwrócić uwagę, że przedmiotem rozpoznawanej w tym postępowaniu przez organy sprawy była kwestia wymeldowania A. F. z przedmiotowego lokalu a nie ocena prawidłowości (legalności) jego zameldowania w tym lokalu (pełnomocnik skarżącego w dniu 30 maja 2014 r. oświadczył do protokołu, że zmienia wniosek z prośby o usunięcie zapisu o zameldowaniu na pobyt stały A. F. pod wskazanym adresem na wniosek o wymeldowaniu z tego adresu; k. - 33). Nie było zatem rolą organów badanie, czy fakt zameldowania A. F. był następstwem jego legalnego w nim pobytu i stosownych uprawnień do zamieszkiwania w nim (dysponowania określonym tytułem prawnym). Na marginesie należy wskazać, że na wniosek A. F. ocena prawidłowości ww. aktu notarialnego i wywołanych nim skutków prawnych jest przedmiotem toczących się odrębnych postępowań (postępowania w sprawie oszustwa oraz ustalenia treści wpisu w księdze wieczystej), co także – w okolicznościach niniejszej sprawy – może świadczyć o tym, że skoro A. F. podejmuje kroki mające na celu uregulowanie na drodze prawnej spraw związanych z przedmiotowym lokalem, to niejako w dalszym ciągu wiąże w nim chęć zamieszkiwania. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, uznając kontrolowaną decyzję za zgodną z prawem, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło