II GSK 2512/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Robotowska (spr.) Sędzia NSA Zbigniew Czarnik Sędzia del. WSA Urszula Wilk Protokolant asystent sędziego Elżbieta Jabłońska-Gorzelak po rozpoznaniu w dniu 25 maja 2017 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej [A.] S.A. w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 lutego 2015 r. sygn. akt VI SA/Wa 1896/14 w sprawie ze skargi [A.] S.A. w K. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy oddala skargę kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, objętym skargą kasacyjną wyrokiem z 26 lutego 2015 r., sygn. akt VI SA/Wa 1896/14 oddalił skargę [A.] S.A. z siedzibą w K. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] marca 2014 r. w przedmiocie odmowy udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy. I Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie sprawy: W dniu [...] czerwca 2011 r. [A.] S.A. z siedzibą w K. (dalej: skarżąca lub Spółka) dokonała zgłoszenia słowno-graficznego znaku towarowego LAMBERT LONDON STYLE SHIRTING (zgłoszenie nr Z-386378), przeznaczonego do oznaczania towarów zawartych w klasie 25: koszule męskie, krawaty oraz usług zawartych w klasie 35, a mianowicie: zgrupowanie na rzecz osób trzecich towarów pozwalające nabywcy wygodnie je oglądać i kupować w sklepie z koszulami i krawatami, reklama. Pismem z dnia [...] sierpnia 2012 r. Urząd Patentowy RP powiadomił Spółkę, jako zgłaszającego, że po przeprowadzeniu badań organ stwierdził, iż sporny znak towarowy jest podobny, w rozumieniu art. 132 ust. 2 pkt 2 ustawy z 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117 ze zm.) w skrócie: p.w.p., do wcześniej zarejestrowanego pod numerem CTM-003078557 słowno-graficznego wspólnotowego znaku towarowego LAMBERT, zgłoszonego dnia [...] marca 2003 r. i obowiązującego w Polsce od dnia [...] maja 2004 r. na rzecz Lambert GmbH z siedzibą w Niemczech, przeznaczonego do oznaczania towarów i usług tego samego rodzaju zawartych w klasach 25 i 35, a mianowicie: clothing (odzież) oraz advertising, marketing (reklama, marketing). Urząd Patentowy RP poinformował jednocześnie, że wszystkie towary i usługi z klas 25 i 35 znaku zgłoszonego są podobne do ww. towarów i usług objętych znakiem wcześniejszym. W odpowiedzi Spółka w piśmie z dnia [...] września 2012 r. przedstawiła swoje stanowisko, stwierdzając, że w jej ocenie, pomiędzy przeciwstawionymi znakami towarowymi nie zachodzi podobieństwo, albowiem znaki te różnią się pod względem zarówno fonetycznym, jak i wizualnym oraz znaczeniowym. Strona wskazała ponadto na charakterystyczne cechy odróżniające oba znaki towarowe, podkreślając, że w jej ocenie nie zachodzi ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd, gdyż skarżąca jest producentem odzieży męskiej, zaś firma Lambert GmbH specjalizuje się w produkcji artykułów wyposażenia wnętrz, w szczególności mebli, oświetlenia, czy też tkanin dekoracyjnych. Decyzją z dnia [...] października 2012 r. Urząd Patentowy RP, powołując się na przepisy art. 132 ust. 2 pkt 2 w związku z art. 145 ust. 1 p.w.p., odmówił skarżącej udzielenia prawa ochronnego na zgłoszony znak towarowy. Organ, dokonując porównania obu przeciwstawionych znaków towarowych zarówno na płaszczyźnie fonetycznej, jak i wizualnej oraz znaczeniowej uznał, że uzasadniony jest pogląd o wysokim stopniu podobieństwa pomiędzy spornymi znakami. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2014 r. Urząd Patentowy RP, działając na podstawie art. 245 ust. 1 w związku z art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p., utrzymał w mocy decyzję własną wydaną w pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ wskazał, że w decyzji z dnia [...] października 2012 r. trafnie oceniono podobieństwo towarów i usług, do oznaczania których służą znaki towarowe LAMBERT LONDON STYLE SHIRTING nr Z-386378 oraz LAMBERT nr CTM-003078557. Zdaniem organu, istnieje niezaprzeczalny związek pomiędzy towarami z klasy 25 wyszczególnionymi w wykazie towarów wcześniejszego znaku wspólnotowego oraz usługami z klasy 35 wymienionymi w wykazie towarów spornego znaku towarowego. W ocenie organu, wskazane towary z klasy 25 i usługi z klasy 35 są względem siebie komplementarne, albowiem istnieje oczywisty związek pomiędzy danym towarem a usługą polegającą na wprowadzaniu go do obrotu (sprzedażą tych towarów). Organ podtrzymał swoje stanowisko, że dla świadczenia usług zgrupowania, na rzecz osób trzecich, towarów pozwalającego nabywcy wygodnie je oglądać i kupować w sklepie z koszulami i krawatami, do oznaczania których ma służyć sporny znak towarowy zgłoszony przez skarżącą, niezbędna jest właśnie odzież objęta przeciwstawionym znakiem z wcześniejszym pierwszeństwem, w tym wypadku koszule męskie i krawaty. Według organu, świadczenie ww. usług sprzedaży (niezależnie, w jakiej formie, a więc czy w hurtowniach, czy też w sklepach detalicznych lub sklepach internetowych) pozbawione byłoby praktycznego sensu bez tych właśnie towarów. Ponadto, Urząd Patentowy RP wskazał, że podobieństwo pomiędzy usługami objętymi spornym znakiem, a towarami objętymi znakiem mu przeciwstawionym, wynika nie tylko z ich komplementarności, lecz również z podobieństwa kanałów dystrybucyjnych, w których są one oferowane i świadczone. W ocenie organu, tożsamy jest także odbiorca tych usług i towarów, albowiem towary mogą być bezpośrednio nabywane u producenta i częstą praktyką jest prowadzenie sklepów firmowych przy zakładach produkcyjnych. Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem Spółka wniosła skargę, w której domagała się uchylenia decyzji organów obu instancji, zarzucając naruszenie art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie oraz naruszenie przepisów postępowania tj. art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 255 p.w.p. W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że z okoliczności sprawy w sposób jednoznaczny wynika brak możliwości stwierdzenia identyczności lub podobieństwa znaku towarowego LAMBERT LONDON STYLE SHIRTING oraz zgłoszonego z wcześniejszym pierwszeństwem wspólnotowego znaku towarowego LAMBERT na którejkolwiek z płaszczyzn analizowanych przy porównywaniu znaków towarowych: wizualnej, znaczeniowej czy fonetycznej. W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy RP podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie, wnosząc o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) w skrócie: p.p.s.a. oddalił skargę uznając zaskarżoną decyzję oraz decyzję wydaną w pierwszej instancji za zgodne z prawem. Sąd pierwszej instancji przywołał treść art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p., zgodnie z którym, nie udziela się prawa ochronnego na znak towarowy identyczny lub podobny do znaku towarowego, na który udzielono prawa ochronnego lub zgłoszonego w celu uzyskania prawa ochronnego (o ile na znak taki zostanie udzielone prawo ochronne) z wcześniejszym pierwszeństwem na rzecz innej osoby dla towarów identycznych lub podobnych, jeżeli zachodzi ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd, które obejmuje w szczególności ryzyko skojarzenia znaku ze znakiem wcześniejszym. WSA wskazał, że w świetle tego przepisu, niedopuszczalne jest udzielenie stosownego prawa, gdyby w jego wyniku powstało prawo, którego zakres pokrywałby się chociaż częściowo z zakresem prawa z rejestracji (prawa ochronnego) z wcześniejszym pierwszeństwem. Sąd pierwszej instancji stwierdził, że Urząd Patentowy RP prawidłowo uznał istnienie podobieństwa między objętym ochroną przeciwstawionym znakiem wspólnotowym LAMBERT oraz spornym znakiem słowno-graficznym LAMBERT LONDON STYLE SHIRTING zgłoszonym za numerem Z-386378 przez skarżącą. W ocenie Sądu, organ słusznie przyjął, że podobieństwo pomiędzy usługami objętymi zakresem ochrony przewidzianej dla znaku spornego, a towarami objętymi znakiem wspólnotowym, wynika nie tylko z ich komplementarności, lecz również z podobieństwa kanałów dystrybucyjnych, w których są one oferowane i świadczone. Sąd zgodził się z organem, że tożsamy jest również odbiorca tych usług i towarów. WSA stwierdził również, że – wbrew zarzutom strony – dla oceny podobieństwa towarów i usług chronionych porównywanymi znakami towarowymi bez znaczenia pozostają okoliczności odnoszące się do profilu działalności niemieckiej firmy Lambert GmbH, jako uprawnionej do wcześniejszego wspólnotowego znaku towarowego LAMBERT, albowiem badanie przesłanek określonych w art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. dokonywane jest in abstracto, czyli w oderwaniu od sytuacji rynkowej, albowiem przy udzielaniu prawa ochronnego na dany znak towarowy Urząd Patentowy RP nie bada, w jaki sposób znaki te używane są w obrocie handlowym. Sąd pierwszej instancji za w pełni uzasadniony uznał pogląd organu, że element słowny "LAMBERT" jest najbardziej wyeksponowany w płaszczyźnie graficznej porównywanych znaków, zaś pozostałe elementy słowne i graficzne znajdujące się w znaku spornym i przeciwstawionym nie niwelują jego dominującej roli. Podsumowując, zdaniem Sądu, organ prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy, należycie ocenił zgromadzony w toku postępowania administracyjnego materiał dowodowy, dokonując jego wszechstronnej analizy i w konsekwencji zasadnie odmówił udzielenia prawa ochronnego na sporny znak towarowy LAMBERT LONDON STYLE SHIRTING. II W wywiedzionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego skardze kasacyjnej [A.] S.A. z siedzibą w K. zarzuciła: 1) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 132 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo własności przemysłowej poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie skutkujące błędnym ustaleniem, że znak towarowy LAMBERT LONDON STYLE SHIRTING jest podobny do wcześniej zarejestrowanego pod numerem CTM-003078557 słowno-graficznego wspólnotowego znaku towarowego LAMBERT, zgłoszonego w dniu [...] marca 2003 roku w Niemczech na rzecz Lambert GmbH przeznaczonego do oznaczania towarów i usług zawartych w klasach 25 (odzież, obuwie, nakrycia głowy) i 35 (reklama, marketing, rozwijanie produktów, zarządzanie i administracja biznesem), podczas gdy z okoliczności sprawy jednoznacznie wynika, że pomiędzy porównywanymi znakami towarowymi nie zachodzi podobieństwo w rozumieniu art. 132 ust. 2 pkt. 2 p.w.p. z uwagi na brak możliwości stwierdzenia podobieństwa pomiędzy porównywanymi znakami towarowymi na płaszczyźnie wizualnej, fonetycznej i znaczeniowej, a w konsekwencji nie zachodzi ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd co do pochodzenia towarów, które to naruszenie doprowadziło do bezpodstawnego oddalenia skargi Spółki na zaskarżoną decyzję utrzymującą w mocy decyzję o odmowie nadania prawa ochronnego na sporny znak towarowy; 2) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na treść orzeczenia, tj. art. 77 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) w skrócie: k.p.a. w zw. z art. 252 p.w.p. poprzez niepodjęcie niezbędnych czynności mających na celu dokonanie kompleksowej oceny podobieństwa pomiędzy porównywanymi znakami towarowymi, tj. słowno-graficznym znakiem towarowym LAMBERT LONDON STYLE SHIRTING i słowno-graficznym wspólnotowym znakiem towarowym LAMBERT, zgłoszonym w dniu [...] marca 2003 r. w Niemczech na rzecz Lambert GmbH. Podnosząc powyższe zarzuty Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz o zasądzenie od Urzędu Patentowego RP na rzecz Spółki kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Urząd Patentowy na skargę kasacyjną nie odpowiedział. III Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Z uwagi na związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej i brak naruszeń przepisów prawa, które brane są pod uwagę z urzędu, sprawa podlega rozpoznaniu w zakresie wyznaczonym zarzutami przytoczonymi w skardze kasacyjnej. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzuty te nie są zasadne. Przede wszystkim należy zauważyć, iż zarzuty te są wadliwie skonstruowane. Skarżąca spółka nie powiązała wskazanych w skardze kasacyjnej naruszonych, jej zdaniem, przepisów z żadnymi przepisami ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, które sąd administracyjny winien był zastosować lub które naruszył. Art. 77 § 1 k.p.a. nie mógł być naruszony przez Sąd pierwszej instancji, ponieważ jak wynika z tego przepisu, to organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, a więc niezasadny jest zarzut, iż to sąd nie podjął czynności mających na celu dokonanie kompleksowej oceny podobieństwa oznaczeń, tym bardziej że z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że w ocenie Sądu pierwszej instancji istotne okoliczności sprawy zostały wyjaśnione przez Urząd Patentowy na podstawie zebranego materiału dowodowego. Z uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika, że skarżąca spółka prezentuje inną ocenę materiału dowodowego niż Urząd Patentowy i Wojewódzki Sąd Administracyjny. Odnosząc się do drugiego zarzutu skargi kasacyjnej, a mianowicie naruszenia art. 132 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo własności przemysłowej, zarzut ten sprowadza się do kwestionowania dokonanej przez Urząd Patentowy i zaaprobowanej przez Sąd pierwszej instancji oceny okoliczności faktycznych w zakresie wskazanych w tym przepisie przesłanek podobieństwa znaków towarowych. Podkreślenia wymaga, że wnosząca skargę kasacyjną Spółka nie kwestionuje ustaleń i oceny podobieństwa towarów i usług w klasie 25 i 35, dla których przyznano prawo ochronne. Wbrew twierdzeniom skarżącej z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że organ przeprowadził prawidłowo i wyczerpująco analizę podobieństwa spornego znaku do znaku przeciwstawionego i dokonał tego odnosząc się do wszystkich trzech płaszczyzn oceny, tj. znaczeniowej, wizualnej i fonetycznej. Urząd Patentowy dokonał tej oceny badając sporny znak całościowo, uwzględniając zarówno podobieństwo, jak i istniejące różnice. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że Urząd Patentowy odniósł się nie tylko do poszczególnych elementów porównywanych znaków, ale też do wywołanego przez nie ogólnego wrażenia, wyjaśniono także, dlaczego organ uznał, iż wspólny element słowny obydwu znaków – słowo LAMBERT przyjął jako element dominujący, przesądzający o podobieństwie, o którym mowa w art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. W uzasadnieniu organ odniósł się do różnic występujących w porównywanych znakach, do grafiki i pozostałych elementów słownych, a stanowisko organu w sposób wnikliwy i wyczerpujący zostało w zaskarżonej decyzji przedstawione. Dokonana przez organ ocena we wszystkich trzech płaszczyznach porównywanych znaków wskazuje na takie ich podobieństwo, które uzasadnia przyjęcie stanowiska, iż istnieje ryzyko konfuzji i możliwość wprowadzenia w błąd odbiorców co do pochodzenia towarów. Organ prawidłowo ocenił krąg tych potencjalnych odbiorców i stanowisko w tym zakresie zasadnie Sąd pierwszej instancji zaakceptował. Wypada w tym miejscu podkreślić, iż przy porównywaniu znaków towarowych należy uwzględnić ogólne wrażenie, jakie porównywane znaki wywierają na odbiorcy, dla którego decydujące znaczenie mają elementy dominujące występujące w porównywanych znakach i jeżeli elementem dominującym, jak w niniejszej sprawie są ich cechy wspólne, to podobieństwo stwarza ryzyko konfuzji, w znaczeniu art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. Sąd pierwszej instancji w obszernym uzasadnieniu wyroku wnikliwie ocenił, że w sprawie został zgromadzony pełny materiał dowodowy, zostały wyjaśnione istotne okoliczności sprawy, organ dokonał oceny całego materiału dowodowego, a ocena tych ustaleń stanowiła podstawę wydanego rozstrzygnięcia. Stanowisko skarżącej spółki sprowadza się zaś do przedstawienia własnej odmiennej oceny stanu faktycznego w zakresie podobieństwa znaków towarowych i formułowania – na tej podstawie – zarzutów naruszenia wskazanych przepisów prawa. Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu pierwszej instancji co do przyjętej oceny przesłanek zawartych w art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p., która uzasadniała odmowę przyznania prawa ochronnego na zgłoszony znak towarowy skarżącej spółce. W świetle powyższego zarzuty skargi kasacyjnej, jako niezasadne, skutkowały oddaleniem skargi kasacyjnej na podstawie art. 184 p.w.p.