II OSK 1722/15
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2017-03-08
Skład orzekający: NSA Zdzisław Kostka, NSA Teresa Kobylecka, del. WSA Mirosław Gdesz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym było dotknięte wadą nieważności z powodu reprezentacji strony przez osoby nieposiadające odpowiedniego umocowania?Ratio decidendi
Postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym było dotknięte wadą nieważności z powodu reprezentacji skarżącej spółki przez osoby nieposiadające należytego umocowania do działania w jej imieniu. Członek zarządu, który występował jako pełnomocnik, nie był należycie umocowany, a ustanowiony przez niego adwokat również nie miał legitymacji. Sąd pierwszej instancji nie podjął czynności w celu usunięcia tego braku, a mimo to rozpoznał sprawę merytorycznie. Ta wada powoduje nieważność postępowania, co obliguje Naczelny Sąd Administracyjny do uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.Stan faktyczny
Skarżąca spółka wniosła skargę na uchwałę Rady Miasta Lublin w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz Konstytucji RP. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę. Skarżąca spółka wniosła skargę kasacyjną, zarzucając m.in. naruszenie przepisów postępowania poprzez dopuszczenie do udziału w sprawie osób nieumocowanych do reprezentacji, co skutkowałoby nieważnością postępowania.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Zdzisław Kostka Sędziowie: sędzia NSA Teresa Kobylecka sędzia del. WSA Mirosław Gdesz (spr.) Protokolant: starszy asystent sędziego Anita Lewińska - Karwecka po rozpoznaniu w dniu 8 marca 2017 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M-D [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 11 marca 2015 r. sygn. akt II SA/Lu 62/14 w sprawie ze skargi M-D [...] na uchwałę Rady Miasta Lublin z dnia 6 września 2012 r. nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie, 2. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z 11 marca 2015 r. oddalił skargę Spółki [...] (dalej skarżąca spółka) na uchwałę Rady Miasta Lublin z 6 września 2012 r., nr [...], w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Powyższy wyrok został wydany w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
Skarżąca spółka, po uprzednim wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na uchwałę nr [...] Rady Miasta Lublin z 6 września 2012 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta Lublin - część [...]. Zaskarżonej uchwale zarzuciła naruszenie: art. 4 w zw. z art. 6 ust. 1 w zw. z art. 1 ust. 2 pkt 7 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (wówczas - Dz. U. z 2012 r., poz. 647 ze zm., dalej upzp) w zw. z art. 140 Kodeksu cywilnego oraz z art. 31 ust. 3, art. 21 ust. 1 i art. 64 ust. 2 Konstytucji RP; art. 9 ust. 4 w zw. z art. 20 ust. 1 w zw. z art. 28 ust. 1 upzp; art. 8, art. 9 i art. 11 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Na rozprawie przed Sądem I instancji - 25 lutego 2015 r. członek zarządu skarżącej spółki W. W. wyjaśnił, że prawa skarżącej spółki zostały naruszone przez nowy plan miejscowy, gdyż jego zapisy uniemożliwiają wybudowanie około 60 mieszkań, to jest jednego budynku mieszkalnego, z uwagi na zwiększenie w planie ilości wymaganych miejsc parkingowych na jedno mieszkanie. Natomiast pełnomocnik skarżącej spółki adwokat M.H. dodatkowo wskazał, że wskutek wprowadzenia wspomnianych zapisów w planie miejscowym organy naruszyły zasadę zaufania do organów państwa, bowiem wydana została decyzja w przedmiocie warunków zabudowy obejmująca całe zamierzenie inwestycyjne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny powołanym na wstępie wyrokiem z 11 marca 2015 r. powyższą skargę oddalił.
Zdaniem Sądu I instancji ustalenia zaskarżonego planu miejscowego, wbrew zarzutom skargi, są zgodne ze studium w części w jakim dotyczą obszaru [...]. Ponadto za w pełni zasadne i przekonywujące Sąd I instancji uznał wyjaśnienia Rady Miasta Lublin zawarte w wyjaśnieniach do uwag planu, jak i odpowiedzi na skargę. Sąd I instancji nie znalazł podstaw stwierdzić nieważność planu miejscowego we wnioskowanym przez skarżącą spółkę zakresie.
Od powyższego wyroku skarżąca spółka wniosła skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaskarżając go w całości.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie:
1) przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy tj.
a) art. 34 w zw. z art. 35 § 1 i § 2 w zw. z art. 37 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej - Ppsa) poprzez dopuszczenie do udziału w niniejszej sprawie podczas rozprawy 25 lutego 2015 r. w charakterze pełnomocników skarżącej spółki osób nieumocowanych do reprezentacji, co skutkuje nieważnością postępowania na podstawie art. 183 § 3 pkt 2 Ppsa;
b) art. 141 § 4 Ppsa poprzez zaniechanie precyzyjnego i pełnego wskazania w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku podstawy prawnej wydanego orzeczenia oraz jej wyjaśnienia, a także odniesienia się przez Sąd I instancji do wszystkich zarzutów wskazanych w skardze, co doprowadziło do utrudnienia skarżącej spółce postawienia zarzutów merytorycznych oraz może utrudnić weryfikację zaskarżonego wyroku przez Naczelny Sąd Administracyjny;
c) art. 151 Ppsa poprzez oddalenie skargi, w sytuacji, gdy zachodziły podstawy stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały w oparciu o art. 147 § 1 Ppsa, jako niezgodnej ze studium i naruszającej prawo materialne tj. art. 9 ust. 4 upzp w zw. z art. 20 upzp w zw. z art. 28 ust. 1 upzp oraz art. 15 upzp, jak również art. 6 ust. 2 pkt 1 upzp w zw. z art. 65 ust. 1 pkt 2 upzp;
2) naruszenie przepisów prawa materialnego tj:
a) art. art. 9 ust. 4 upzp w zw. z art. 20 upzp w zw. z art. 28 ust. 1 upzp poprzez ich niezastosowanie co doprowadziło do oddalenia skargi, pomimo tego, że treść planu nie jest zgodna z treścią studium dla objętego skargą kasacyjną terenu;
b) art. 15 ust. 1 upzp poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż powołany plan miejscowy został sporządzony zgodnie z wymogami określonymi w tym przepisie, pomimo tego, że postanowienia planu odbiegają do wskazanego w studium przeznaczenia terenu w postaci intensywnej urbanizacji, gdyż wskazują na możliwość wyłącznie zabudowy usługowej;
c) art. 6 ust. 2 pkt 1 upzp w zw. z art. 65 ust. 1 pkt 2 w zw. z ust. 2 upzpz poprzez jego niezastosowanie, co doprowadziło do oddalenia skargi, pomimo tego, że skarżąca spółka powinna mieć prawo do zagospodarowania terenu, do którego posiada tytuł prawny, zgodnie z warunkami ustalonymi w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, na podstawie której otrzymała pozwolenie na budowę.
Wskazując na powyższe skarżąca spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna jest uzasadniona.
Należy podkreślić, iż będąc - stosownie do art. 183 § 1 Ppsa - związanym granicami skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny bierze z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania.
Taka okoliczność, wskazana zresztą w skardze kasacyjnej, zachodzi w przedmiotowej sprawie, albowiem postępowanie prowadzone przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Lublinie dotknięte jest wadą nieważności z przyczyny określonej w art. 183 § 2 pkt 2 Ppsa tj. przedstawiciele skarżącej spółki występujący na rozprawie w dniu 25 lutego 2015 r. nie byli należycie umocowani do działania w jej imieniu.
Zgodnie ze sposobem reprezentacji skarżącej spółki ujawnionym w Krajowym Rejestrze Sądowym – W.W. jest upoważniony do reprezentowania skarżącej spółki łącznie z innym członkiem zarządu albo prokurentem. Tymczasem Sąd I instancji dopuścił do reprezentowania skarżącej spółki W. W. bez stosownego upoważnienia a dodatkowo dopuścił do udziału w sprawie ustanowionego przez W.W. adwokata. Tym samym zarówno członek zarządu jak i ustanowiony pełnomocnik nie mieli legitymacji do składania oświadczeń woli w imieniu skarżącej spółki.
Czynności procesowe podjęte w imieniu skarżącej spółki przez niewłaściwe osoby mogły być jeszcze w toku postępowania przed Sądem I instancji konwalidowane przez wezwanie organu upoważnionego do reprezentowania spółki do ich potwierdzenia. Jednak Sąd I instancji nie podjął żadnych czynności w celu usunięcia powyższego braku, a mimo to rozpoznał merytorycznie sprawę.
Powyższa wada powodująca nieważność postępowania obligowała Naczelny Sąd Administracyjny do uchylenia zaskarżonego wyroku na podstawie art.185 § 1 Ppsa i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, bez możliwości odniesienia się do pozostałych zarzutów skarg kasacyjnych, gdyż pozbawienie strony możności obrony swych spraw powoduje, że ocena wydanego w nieważnym postępowaniu wyroku jest bezprzedmiotowa. Na podstawie art. 207 § 2 Ppsa Naczelny Sąd Administracyjny odstąpił od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło