VI SA/Wa 4405/14
WyrokWSA w Warszawie2015-05-22
Skład orzekający: Grażyna Śliwińska, Andrzej Czarnecki, Sławomir Kozik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dystrybuowanie folderu informacyjnego fundacji o programie pomocy finansowej przy zakupie leków nierefundowanych w aptece stanowi niedozwoloną reklamę apteki i czy nałożona kara pieniężna za takie działanie jest zasadna?Ratio decidendi
Sąd uznał, że dystrybuowanie folderów informacyjnych zawierających informacje o programie pomocy finansowej, które wskazują na konkretną aptekę i zachęcają do zakupu produktów w tej aptece, stanowi reklamę apteki w rozumieniu art. 94a ust. 1 ustawy Prawo farmaceutyczne. W konsekwencji nałożona kara pieniężna za naruszenie tego przepisu jest prawidłowa i została wymierzona zgodnie z obowiązującymi przesłankami.Stan faktyczny
Spółka B. Sp. z o.o. prowadziła aptekę ogólnodostępną w Warszawie. Organ farmaceutyczny stwierdził, że apteka dystrybuowała folder informacyjny fundacji D. dotyczący programu pomocy finansowej przy zakupie leków nierefundowanych, umieszczony na stojakach przed apteką i w jej wnętrzu. Organ nałożył na spółkę karę pieniężną za naruszenie zakazu reklamy aptek. Spółka kwestionowała ustalenia organu i zasadność kary, podnosząc m.in. brak dowodów na udział w programie i nieprawidłowości w postępowaniu dowodowym.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Czarnecki (spr.) Sędzia WSA Sławomir Kozik Protokolant st. sekr. sąd. Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 maja 2015 r. sprawy ze skargi B. Sp. z o.o. z siedzibą we W. na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę
VI SA/Wa 4405/14
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] października 2014 r. Główny Inspektor Farmaceutyczny, na podstawie art. 112 ust. 1 pkt 1 i ust. 3, art. 115 pkt 4, art. 94a ust. 1 i art. 129b ust. 1 ustawy z dnia 6 czerwca 2001 r. – Prawo farmaceutyczne (j.t. Dz. U. z 2008 r. Nr 45, poz. 271 ze zm.) – także jako ustawa - oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego w W. z dnia [...] marca 2014 r. (także jako WIF w W.), którą (w pkt 1) organ pierwszej instancji umorzył postępowanie administracyjne "...w części dotyczącej nakazania przedsiębiorcy: B. sp. z o.o. z siedzibą w W. prowadzącego reklamę apteki ogólnodostępnej o nazwie "D." w W. przy ul. [...] i jej działalności – polegającą na dystrybuowaniu folderu informacyjnego fundacji D. o programie pomocy finansowej przy zakupie leków nierefundowanych w aptece D. w [...]"; oraz (pkt 2) "nałożył karę pieniężną na przedsiębiorcę: B. sp. z o.o. z siedzibą w W. prowadzącego reklamę apteki ogólnodostępnej o nazwie "D." w W. przy ul. [...] i jej działalności – polegającą na dystrybuowaniu folderu informacyjnego fundacji D. o programie pomocy finansowej przy zakupie leków nierefundowanych w aptece D. w [...] w kwocie: 5000zł (pięć tysięcy złotych);".
Decyzję wydano w następujących ustaleniach;
Spółka decyzją z dnia [...] sierpnia 2003 r., zmienioną decyzją z dnia [...] lutego 2007 r. (tekst jednolity z dnia [...] lutego 2007 r.) otrzymała zezwolenie na prowadzenie apteki ogólnodostępnej w W. przy ul. [...].
[...] Izba Aptekarska w 2012 r., pismami kierowanymi do WIF w W., informowała organ farmaceutyczny o dystrybuowaniu przez [...] gazetki, w której na jednej ze stron zamieszczono hasła "Program pomocy finansowej przy zakupie leków*** w aptece D. w [...]" (*** dotyczy produktów nierefundowanych). W gazetce przedstawiono produkty lecznicze i suplementy diety wraz z ich opisem, składem, wskazaniami i przeciwskazaniami z podaniem podmiotu odpowiedzialnego i cenami produktów po dofinansowaniu przez fundację D.
Powyższa informacja została potwierdzona przez kierownika delegatury w W. WIF W. w ramach dokonanej w dniach [...] marca i [...] maja 2012 r. inspekcji. Przed wejściem do apteki znajdującej się w [...] stały stojaki (stendy) ze stroną gazetki o treści podanej wyżej. Nadto kierownik delegatury w wymienionych dniach uzyskał informacje od kierownika apteki, iż spółka zobowiązała tego pracownika do wyłożenia na stole ekspedycyjnym w aptece przyborów do pielęgnacji rąk i stóp w celu ich sprzedaży. Do tych przyborów kierownik apteki był obowiązany dodawać ksero świadectw jakości tych wyrobów. Kierownik delegatury polecił usunięcie wyrobów ze sprzedaży i oddanie ich dostawcy. W związku z tym WIF w W. pismem z dnia [...] maja 2012 r. zawiadomił spółkę o wszczęciu postępowania w sprawie naruszenia art. 94a ustawy, zawiadamiając spółkę pismem z dnia [...] czerwca 2012 r. o prawach strony i o zamiarze zakończenia postępowania.
W dniu [...] sierpnia 2012 r. WIF w W. wezwał spółkę do przedłożenia informacji, czy nadal apteka wystawia standy z powyższą informacja, czy apteka bierze udział w programie, kto jest dystrybutorem gazetki (folderu) i programu oraz czy i na jakich zasadach apteka współpracuje z fundacją D.
Spółka nie złożyła żądanych informacją i wnosząc o umorzenie postępowania stwierdziła w piśmie z dnia [...] października 2012 r., iż nie uczestniczy w programie, a za dystrybucję folderu odpowiada Fundacja D., natomiast kto jest organizatorem Programu Pomocy Finansowej tego spółka nie wie, wskazując następnie w piśmie z dnia [...] listopada 2013 r. na D. sp. z o.o. , jako na organizatora tego programu.
W toku postępowania przez okres od 2012 r. do 2013 r. spółka oraz apteka były wzywane wielokrotnie do udzielenia informacji. Pełnomocnik spółki, pismem z dnia [...] stycznia 2014 r. (data wpływu [...] stycznia 2014 r.) poinformował o zakończeniu działalności Fundacji D., ponownie składając wniosek o umorzenie postępowania.
Na żądanie WIF w W., w dniu [...] października 2013 r. market [...] sp. z o.o. informował, że podmiotem zlecającym zamieszczanie w gazetkach [...] informacji o działalności Fundacji D. była ta fundacja.
Po sprawdzeniu w dniach [...] stycznia i [...] marca 2014 r., na stronie internetowej Ministerstwa Sprawiedliwości w KRS, [...] Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny w W. stwierdził brak wpisu o likwidacji/rozwiązaniu Fundacji D.
Zawiadamiając spółkę w dniu [...] lutego 2014 r. o przysługujących jej prawach i o zamiarze zakończenia postępowania, WIF w W., opisując przebieg postępowania i dokonane ustalenia w sprawie, wydał [...] marca 2014 r. decyzję o treści zacytowanej w zaskarżonej decyzji.
Organ, na podstawie informacji zamieszczonych w gazetce [...] ustalił jakie leki były w niej reklamowane w marcu i w kwietniu 2012 r.
Odwołując się do przepisów ustawy, ustawy o zakazie nieuczciwej konkurencji, dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 31 marca 2004 r. nr 2004/27/WE i do orzecznictwa sądowego, organ farmaceutyczny wyjaśnił na czym w jego ocenie polega reklama. W świetle poczynionych ustaleń oraz tych przepisów i orzecznictwa organ farmaceutyczny uznał, że apteka brała udział w Programie Pomocy Finansowej jednocześnie reklamując na stronach gazetki [...], wywieszanych na stojakach przed wejściem do apteki i na jej terenie, własną aptekę i sprzedawane w niej produkty. Klienci byli zachęcani do nabywania w tej konkretnej aptece wyrobów z tego względu, że były one tańsze od sprzedawanych w innych aptekach. Spółka w piśmie z dnia [...] marca 2012 r. przyznała, że rozpoczęła udział w programie, potwierdzając to w piśmie z dnia [...] października 2012 r. stwierdzeniem, iż "działalność owa nie jest już prowadzona".
Od powyższej decyzji B. sp. z o.o. złożyła odwołanie wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania.
Rozstrzygnięciu zarzuciła:
- niewłaściwe zastosowanie art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., poprzez brak zebrania przez organ materiału dowodowego w sprawie,
- błędną wykładnię art. 94a ust. 1 ustawy, poprzez przyjęcie, że reklamą aptek jest jakakolwiek zachęta do zakupu produktów leczniczych, a także niezasadne przyjęcie, że orzecznictwo sądów administracyjnych definiujące zakaz reklamy aptek
na gruncie poprzedniego brzmienia art. 94a § 1 ustawy i definiuje również pojęcie reklamy aptek w obecnym stanie prawnym,
- błędną wykładnię art. 94a ust. 1 ustawy, poprzez brak uwzględnienia w procesie interpretacji tego przepisu reguł konstytucyjnych i wspólnotowych, które nakazują uważać za reklamę na gruncie art. 94a § 1 ustawy wyłącznie reklamę sensu stricto,
- błędną wykładnię art. 94a ust. 1 ustawy, poprzez przyjęcie, że Folder Informacyjny Fundacji D. stanowi reklamę apteki w świetle ww. przepisu,
- naruszenie art. 129b ust. 2 ustawy, poprzez dokonanie niewłaściwej oceny przesłanek uwzględnianych przy ustalaniu wysokości nałożonej na stronę kary pieniężnej.
Decyzją o treści rozstrzygnięcia przytoczonego na wstępie Główny Inspektor Farmaceutyczny, opisując przebieg postępowania i zgadzając się ze stanowiskiem organu pierwszej instancji oraz odnosząc się do zarzutów podnoszonych w odwołaniu, utrzymał w mocy decyzję zaskarżoną.
W uzasadnieniu stwierdzono, że z zebranego materiału dowodowego wynika wprost, iż apteka "D." brała udział w realizacji Programu Pomocy Finansowej o czym świadczą dystrybuowane foldery reklamowe dotyczące tego programu. Odnosząc się do podpisanej przez spółkę z D. sp. z o.o. Umowy Pośrednictwa organ odwoławczy wskazał, że dopłata do produktów sprzedawanych w aptece w ramach Programu Pomocy Finansowej była skierowana do klientów apteki, a beneficjentem pomocy finansowej byli wyłącznie klienci aptek sieci D. sp. z o.o. Dopłata ta bez względu na swoją nazwę była niczym innym jak zachętą, skierowaną do potencjalnego klienta, aby skorzystał z usług apteki, działającej w ramach sieci aptek spółki D.
Odwołując się do wyroku Sądu Najwyższego z dnia 2 października 2007 r., sygn. akt II CSK 289/07 organ drugiej instancji podkreślał, że Sąd Najwyższy w wyroku tym doprecyzował odróżnianie reklamy od informacji stwierdzając, że trzeba mieć na względzie intencję podmiotu dokonującego przekazu oraz odbiór przekazu przez podmioty, do których jest kierowany. Wypowiedź jest reklamą, gdy nad warstwą informacyjną przeważa zachęta do nabycia towaru - taki cel przyświeca nadawcy wypowiedzi i tak odbiera ją przeciętny odbiorca, do którego została skierowana.
W związku z tym organ odwoławczy uznał, że foldery informacyjne dostępne w aptece spółki i przed wejściem do niej, o ofercie Fundacji D., były zachętą do nabywania produktów w aptece skarżącej, a zatem stanowiły reklamę apteki i jej działalności.
Nakładając karę pieniężną w podanej w decyzji wysokości organ farmaceutyczny uwzględnił okres działania reklamy oraz stopień i okoliczności naruszenia art. 94a ust. 1 ustawy, mając także na uwadze już uprzednie naruszenie tego przepisu przez inne apteki należące do spółki.
W ocenie organu odwoławczego w postępowaniu prowadzonym przez WIF w W. nie doszło do naruszenia przepisów prawa, w tym powołanych w odwołaniu. Stan faktyczny sprawy został ustalony prawidłowo, także na podstawie oświadczeń, które spółka złożyła w toku postępowania.
Co do zarzutu naruszenia art. 129b ustawy organ odwoławcze podkreślał, że karę pieniężną nałożono za naruszenie przepisu art. 94a ust. 1 ustawy za okres prowadzenia przez spółkę niedozwolonej reklamy.
Od powyższej decyzji B. sp. z o.o. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o uchylenie obu decyzji i zasądzenie kosztów postępowania.
Zaskarżonej decyzji zarzuciła:
1. naruszenie przepisów postępowania (art. 107 § 1 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a.), przez przyjęcie, że apteka "D." brała udział w Programie Pomocy Finansowej;
2. naruszenie art. 37at ustawy, art. 77 ust. 1 i art. 79 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej w zw. z art. 37au ustawy oraz art. 10 i art. 75 k.p.a. przez oparcie ustaleń na czynnościach nieformalnych i notatkach przed wszczęciem postępowania, bez przeprowadzenia właściwego postępowania kontrolnego;
3. niewłaściwe zastosowanie art. 80 k.p.a. przez zgromadzenie materiału dowodowego w sposób dowolny
– nieprawidłowe przyjęcie, że apteka realizowała Program Pomocy Finansowej od 1 stycznia 2012 r., podczas gdy data ta stanowi początek realizacji programu przez fundację, a nie przez aptekę,
- nieprawidłowe przyjęcie, że data pisma skarżącej ([...] października 2012 r.) wskazywała na jej udział w programie do tej daty, podczas gdy apteka w ogóle nie brała udziału w programie;
4. naruszenie art. 7 w zw. z art. 80 k.p.a. przez przyjęcie bez wykazania właściwymi dowodami, że skarżąca dystrybuowała foldery reklamowe Fundacji D. lub, że dystrybucja ta odbywała się za jej zgodą na terenie apteki i poza nią;
5. naruszenie art. 78 § 2 k.p.a. przez pominięcie wniosku dowodowego skarżącej i oparcie decyzji na ustaleniach odmiennych od zawartego w tezie tego wniosku dowodowego.
W ocenie skarżącej organ farmaceutyczny nie przypisał aptece udziału w Programie Pomocy Finansowej, lecz dystrybuowanie ulotek reklamowych (czego nie udowodnił), co nie jest równoznaczne z udziałem w tym programie i z niedozwoloną reklamą samej apteki.
Swoje ustalenia organ farmaceutyczny oparł nie na podstawie kontroli, lecz na czynnościach i informacjach, które nie mogą być dowodami w świetle art. 77 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej i art. 75 § 1 k.p.a. Na podstawie takich nieprawidłowych ustaleń określono także nieprawidłowy okres naruszenia prawa posługując się domniemaniami na niekorzyść strony. W swoich ustaleniach organy farmaceutyczne nie wskazały, na podstawie jakich dowodów stwierdziły, w jakich okresach (od jakiego czasu) zarzucana skarżącej działalność miała miejsce. Ponieważ postępowanie zostało przez WIF w W. wszczęte z urzędu, to na organie administracji wyłącznie spoczywał obowiązek dokonywania ustaleń i gromadzenia dowodów. Tymczasem organy administracji nie podały, na jakiej podstawie stwierdził, że to skarżąca, lub że za zgodą skarżącej, dystrybuowano przedmiotowe foldery z programem i to na terenie jej apteki. Z tych względów spółka w trakcie postępowania administracyjnego składała wnioski dowodowe, celem wykazania, że dowody gromadzone przez organ administracji były zbierane niezgodnie z prawem, jednakże wniosków tych nie uwzględniono.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Farmaceutyczny wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje;
Sprawy należące do właściwości sądów administracyjnych rozpoznają w pierwszej instancji wojewódzkie sądy administracyjne – art. 3 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. Nr 153, poz. 1269 ze zm.).
Zgodnie z art. 1 § 1 wymienionej ustawy, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zatem kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej nie jest sprawowana przez sąd według kryteriów słuszności, lecz dokonywana jest pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi.
Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, iż skarga nie ma uzasadnionych podstaw dla jej uwzględnienia.
Podnoszone przez skarżącą zarzuty dokonania ustaleń i zebrania dowodów w sprawie niezgodnie z przepisami prawa nie można uznać za uzasadnione. Jak wynika z ustaleń organu pierwszej instancji, kierownik delegatury w W. WIF W. w dniach [...] marca i [...] maja 2012 r. w ramach przeprowadzonej lustracji apteki skarżącej stwierdził, że przy drzwiach do apteki stały dwa stojaki z plakatem zawierającym stronę gazetki z informacją "Programu pomocy finansowej przy zakupie leków *** w aptece D. w [...] (*** dotyczy produktów nierefundowanych)". Zgodnie z art. 37at ust. 1 ustawy organ zezwalający jest uprawniony do inspekcji lub kontroli działalności gospodarczej, na którą zostało wydane zezwolenie. W ramach takiej inspekcji, jak to określił kierownik delegatury w W. WIF w W., przeprowadził dwukrotną lustrację m.in. apteki skarżącej rozmawiając z jej kierownikiem i stwierdzając wystawie wymienionych stojaków z podanymi informacjami. Nadto w rozmowie z kierownikiem apteki otrzymał informację, że skarżąca spółka zobowiązała kierownika apteki do eksponowania wyłożonych na stole ekspedycyjnym przyborów do pielęgnacji rąk i stóp oraz do wydawania ksero świadectw ich jakości.
Zgodnie z art. 37at ust. 6 ustawy organ zezwalający jest uprawniony do przeprowadzenia niezapowiedzianej inspekcji lub kontroli działalności gospodarczej, na którą zostało wydane zezwolenie, jeżeli stwierdzi, że istnieje podejrzenie nieprzestrzegania wymogów określonych w ustawie. Na podstawie informacji [...] Izby Aptekarskiej, WIF w W. miał podstawy do powzięcia podejrzenia o nieprzestrzeganiu przez skarżącą zakazu z art. 94a ust. 1 ustawy. Podejrzenie to zostało potwierdzone lustracją przeprowadzoną przez kierownika delegatury w W., która to lustracja nie była kontrolą rozumianą przez przepisy art. 77 ust. 1 i art. 79 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 lutego 2014 r. wydanym w sprawie II FSK 780/12 omawiający różnicę pomiędzy postępowaniem kontrolnym a kontrolą).
Zarzut skarżącej o nieustaleniu okresu brania udziału w Programie Pomocy Finansowej i o nieustaleniu okresu niedozwolonej reklamy apteki i jej działalności, nie był trafny. Z ustaleń organu (inspekcja kierownika delegatury w W. WIF w W. przeprowadzona w dniach [...] marca i [...] maja 2012 r.) wynika bezsprzecznie, iż co najmniej od marca 2012 r. wystawiane były stojaki z reklamą apteki zamieszczaną na stronach gazetki marketu [...]. Sama skarżąca natomiast przyznała w piśmie z dnia [...] października 2012 r., że od tej daty "niezależnie od oceny prawnej aktywności będącej przedmiotem postępowania - działalność owa nie jest już prowadzona". Pismo spółki było odpowiedzią na wezwanie organu farmaceutycznego m.in. w sprawie potwierdzenia/zaprzeczenia uczestniczenia w Programie Pomocy Finansowej przy zakupie leków i suplementów Diety. Zatem odpowiedzi skarżącej nie można inaczej odczytać, jak potwierdzenie, iż w programie tym uczestniczyła.
Zgodnie z ustaleniami organów farmaceutycznych (odpowiedź [...]) jeszcze w październiku 2013 r. dystrybuowane były na stronach gazetki tego marketu informacje reklamujące sprzedaż wyrobów w aptece skarżącej. Skarżąca natomiast w swoim piśmie z dnia [...] września 2014 r. wnioskowała o przesłuchanie strony w celu ustalenia, że folder informacyjny Fundacji D. o Programie Pomocy Finansowej nie miał charakteru reklamowego. Zatem skarżąca chciała wykazać sprzeczność ustaleń organu w zakresie rozumienia treści tego folderu, nie negując faktu jego rozpowszechniania przed i w aptece. Mając na uwadze orzecznictwo sądów (w tym powołane w decyzji), przeprowadzenie tego dowodu, w sytuacji posiadania przez organ farmaceutyczny kopii przedmiotowych folderów z ich treścią, zdaniem składu orzekającego w sprawie zasadnie uznano, iż wnioskowane przez skarżącą okoliczności zostały wyjaśnione innymi dowodami zgromadzonymi w sprawie.
Zgodnie z art. 94a ust. 1 ustawy zabroniona jest reklama aptek i punktów aptecznych oraz ich działalności. Nie stanowi reklamy informacja o lokalizacji i godzinach pracy apteki lub punktu aptecznego. Przepis art. 94a ust. 1 ustawy zakazuje aptekom prowadzenia działalności polegającej na kierowaniu do publicznej wiadomości wszelkiego rodzaju informacji, które dotyczą działalności apteki i w sposób bezpośredni lub pośredni odnoszą się do produktów leczniczych lub wyrobów medycznych oferowanych przez aptekę. Przepis ten wyłącza jedynie z reklamy apteki informacje o lokalizacji i godzinach jej pracy lub informacje o lokalizacji i godzinach pracy punktu aptecznego. Nie definiuje on zatem wprost pojęcia reklamy apteki, wskazując jedynie, że może ona obejmować każdy rodzaj informacji dotyczących działalności apteki. W orzecznictwie wskazuje się, że wobec braku ustawowej definicji reklamy działalności aptek, należy w tym względzie odwołać się do opracowań słownikowych. W Wielkim Słowniku Wyrazów Obcych (pod red. M. Bańki, PWN, Warszawa 2003) wskazano, że reklamą jest działanie mające na celu zachęcenie potencjalnych klientów do zakupu towarów lub do skorzystania z usług.
Reklama jest zatem szeroko pojmowanym informowaniem potencjalnych klientów o preferencjach obowiązujących w aptece, co z kolei ma zachęcać potencjalnych klientów do korzystania z tej apteki (pojęcie reklamy por. wyroki NSA z dnia 5 marca 2015 r. w sprawie II GSK 54/14 i z dnia 24 września 2014 r. w sprawie II GSK 1102/13). W wyrokach tych Naczelny Sąd Administracyjny podkreślał, że reklamą apteki jest każdego rodzaju informacja, której celem jest zachęta do nabycia oferowanych przez aptekę towarów i która w taki sposób jest odbierana przez klientów. Reklamą działalności apteki może być więc każde działanie zmierzające do zwiększenia sprzedaży. Szeroki sposób rozumienia reklamy działalności aptek uzasadnia również fakt, że art. 94a ust. 1 ustawy - poza stwierdzeniem, że nie stanowi reklamy informacja o lokalizacji i godzinach pracy apteki lub punktu aptecznego - nie zawiera katalogu działań, które byłyby ex lege wyłączone z zakresu tego pojęcia, jak ma to miejsce w przypadku reklamy produktu leczniczego. Reklama może więc przyjmować różne formy, w szczególności: haseł, sloganów, spotów TV, ulotek, billboardów, folderów, czy też gazetek.
W świetle tych uwag Naczelnego Sądu Administracyjnego nie sposób nie podzielić stwierdzenia organu farmaceutycznego, iż umieszczenie na stronie gazetki rozdawanej w [...] informacji (hasła) "Program pomocy finansowej przy zakupie leków*** w aptece D. w [...]" (*** dotyczy produktów nierefundowanych) nie stanowiło reklamy apteki skarżącej. Folder tej treści umieszczano na stojaku przed wejściem do apteki w [...]. Pod spodem tej "informacji" był dopisek o dofinansowaniu przez Fundację D. produktów leczniczych i suplementów diety sprzedawanych w aptece skarżącej. Hasło o wymienionej treści wprost wskazywało, iż Program Pomocy Finansowej w zakresie dofinansowywania produktów leczniczych i suplementów diety, może być realizowany wyłącznie "w aptece D. w [...]". W markecie tym poza apteką skarżącej o tej nazwie drugiej takiej apteki nie było – skarżąca na odmienną okoliczność dowodów nie przedstawiła.
Podnosząc natomiast zarzut, nieustalenia przez organ administracji farmaceutycznej, kto rozstawiał codziennie stojaki z ta reklamą, skarżąca chciała niejako wykazać, że jej apteka była reklamowana bez wiedzy i zgody skarżącej.
Należy w związku z tym podkreślić, że skarżąca działając w segmencie rynku farmaceutycznego powinna znać przepisy bezpośrednio dotyczące wykonywanej działalności gospodarczej. Brak w tym zakresie znajomości regulacji prawnych niczym nie daje się usprawiedliwić. Jeżeli zatem codziennie apteka była otwierana przez jej personel, to nie sposób przyjąć za niewiarygodne ustalenie organu administracji, iż od 2012 r. nikt z personelu apteki (i nikt ze spółki) nie zauważył stojaka codziennie wystawianego przed drzwiami apteki z niedozwoloną reklamą. Także sama skarżąca nie wykazała, kto i z jakich powodów, bez jej wiedzy i zgody, codziennie te reklamy miałby wystawiać tuż przed wejściem do apteki. W tych okolicznościach Sąd uznał ustalenia organu administracji farmaceutycznej w zakresie stanu faktycznego przyjętego w zaskarżonej decyzji za prawidłowe, jako że nie zostały przez skarżącą skutecznie podważone.
Zgodnie zatem z art. 129b ust. 1 ustawy na skarżącą została nałożona kara pieniężna w wysokości podanej w decyzji. Kara pieniężna jest nakładana w związku z ustaleniem naruszenia art. 94a ust. 1 ustawy. Ponieważ już w dacie orzekania przez organ pierwszej instancji organ stwierdził niekontynuowanie przez skarżącą niedozwolonej działalności reklamowej, postępowanie w zakresie nakazanie zaprzestania tej reklamy umorzono.
Uzasadniając wysokość kary pieniężnej organy administracji farmaceutycznej uwzględniły przesłanki wskazane w art. 129b ust. 2 ustawy.
W tych warunkach Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło