II SA/Wa 378/15
WyrokWSA w Warszawie2015-06-08
Skład orzekający: Joanna Kube, Janusz Walawski, Sławomir Antoniuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie Komendanta Głównego Policji o odmowie wydania zaświadczenia o prawie do podwyższenia emerytury policyjnej za okres służby w warunkach szczególnie niebezpiecznych jest zgodne z prawem, gdy ocena tego prawa powinna uwzględniać przepisy obowiązujące w czasie tej służby?Ratio decidendi
Wojewódzki Sąd Administracyjny jest związany wykładnią prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny i powinien ponownie rozpoznać sprawę stosując przepisy obowiązujące w okresie służby skarżącego, a nie nowe przepisy bez przepisów przejściowych. W konsekwencji postanowienie organu odmowne należy uchylić, gdyż nie uwzględniało właściwych przepisów i nie zostało prawidłowo uzasadnione.Stan faktyczny
Skarga dotyczyła postanowienia Komendanta Głównego Policji z 2013 roku, który odmówił wydania zaświadczenia o prawie do podwyższenia emerytury policyjnej za okres służby w warunkach szczególnie niebezpiecznych od sierpnia 1999 do września 2012 roku. Skarżący zarzucił nieprawidłową ocenę okresu służby w świetle obowiązujących przepisów, zwłaszcza dotyczących rozporządzenia z 2002 roku oraz nowego rozporządzenia z 2005 roku, które nie zawierało przepisów przejściowych.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Komendanta Głównego Policji oraz utrzymane nim w mocy postanowienie organu I instancji; stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości; zasądził od Komendanta Głównego Policji na rzecz skarżącego kwotę 257 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube Sędzia WSA Janusz Walawski (spr.) Sędzia WSA Sławomir Antoniuk Protokolant specjalista Elwira Sipak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi M. D. na postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie organu I instancji; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości; 3. zasądza od Komendanta Głównego Policji na rzecz skarżącego M. D. kwotę 257 (dwieście pięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 22 stycznia 2015 r. sygn. akt I OSK 2738/13 uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 czerwca 2013 r. sygn. akt II SA/Wa 601/13 w sprawie ze skargi M. D. na postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez ten Sąd.
Naczelny Sąd Administracyjny (zwany dalej NSA) w uzasadnieniu wyroku podał, że Sąd I instancji wskazał, że organ Policji prawidłowo nie potwierdził skarżącemu okresu pełnionej służby w warunkach szczególnie niebezpiecznych od dnia [...] marca 2003 r. do dnia [...] czerwca 2004 r. NSA podkreślił, że w tym okresie obowiązywało rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 24 września 2002 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższenia emerytur funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej (Dz. U. Nr 167, poz. 1373). Rozporządzenie to w inny sposób określało warunki podwyższania emerytury funkcjonariuszom pełniącym służbę podczas fizycznego zwalczania terroryzmu, niż rozporządzenie z dnia 4 maja 2005 r., które weszło w życie w dniu 1 czerwca 2005 r. i nie miało zastosowania do wcześniejszych okresów służby funkcjonariuszy, ponieważ nie zawierało przepisów przejściowych. Do istoty przepisów przejściowych, należy uregulowanie kwestii związanych z oddziaływaniem nowego prawa na stosunki prawne powstałe przed dniem wejścia jego w życie. Jeśli ustawodawca nie uregulował kwestii intertemporalnych w rozporządzeniu z dnia 4 maja 2005 r., to ocena charakteru służby skarżącego w okresie od dnia [...] marca 2003 r. do dnia [...] czerwca 2004 r. powinna odbywać się na podstawie przepisów rozporządzenia z dnia 24 września 2002 r.
W ocenie NSA Sąd I instancji nie dokonał jednak takiej oceny, czym naruszył nie tylko § 2 pkt 2 lit. a - b powołanego powyżej rozporządzenia, ale również art. 134 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z poźn. zm.- zwana dalej P.p.s.a., nakazującym wszechstronne wyjaśnienie sprawy i nie kierowanie się jedynie zarzutami podniesionymi w skardze.
Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
W pierwszej kolejności wymaga podkreślenia w niniejszej sprawie, że zgodnie z przepisem art. 190 P.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez NSA.
Ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego jest wiążąca w sprawie dla sądu I instancji zarówno wówczas, gdy dotyczy zastosowania przepisów prawa materialnego, jak również przepisów postępowania administracyjnego. Oznacza to, że wojewódzki sąd administracyjny jest obowiązany rozpatrzyć sprawę ponownie, stosując się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku, bez względu na poglądy prawne wyrażone w orzeczeniach sądowych w innych sprawach.
Przez ocenę prawną rozumie się powszechnie wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie, zaś wskazania, co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych.
Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku NSA ciążący na wojewódzkim sądzie administracyjnym, może być wyłączony tylko w wyjątkowych sytuacjach, w szczególności w przypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego (tak również: m.in. H. Knysiak-Molczyk (w:) T. Woś (red.), H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydanie 2, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2008, s. 681-682 i powołane tam orzecznictwo).
Pamiętać należy przy tym, iż ocena prawna, w rozumieniu art. 190 P.p.s.a., to wyjaśnienie przez NSA istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku, a więc nie tylko sama wykładnia w ścisłym tego słowa znaczeniu.
W konsekwencji należy uznać, iż związanie wojewódzkiego sądu administracyjnego, w rozumieniu art. 190 P.p.s.a., oznacza, iż nie może on formułować nowych ocen prawnych - sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, a zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania poprzez treść nowego wyroku.
Mając na względzie powyższe zauważyć trzeba, iż w niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie związany był oceną prawną i wskazaniami zawartymi w wyroku NSA.
Zgodnie ze wskazaniami NSA, Sąd rozpoznając sprawę ponownie, uznał, iż skarga zasługuje na uwzględnienie.
Rozpoznając wniosek skarżącego z dnia 5 czerwca 2012 r. o wydanie zaświadczenia o przysługującym prawie do podwyższenia emerytury policyjnej za okres pełnienia służby w komórkach [...] Policji w okresie od dnia [...] sierpnia 1999 r. do dnia [...] września 2012 r. w oparciu o przepisy § 2 ust. 2 lit. a i b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższenia emerytury funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej (Dz. U. Nr 86, poz. 734), organ całkowicie pomiął fakt, na który zwrócił uwagę NSA, a czego nie dostrzegł Sąd I instancji rozpoznając poprzednio sprawę, że doszło do zmiany przepisów, w szczególności określających warunki podwyższania emerytury funkcjonariuszom pełniącym służbę podczas fizycznego zwalczania terroryzmu.
W tym stanie rzeczy, aby Sąd mógł dokonać oceny, czy organy prowadzące postępowanie zakończone zaskarżonym postanowieniem o wydanie zaświadczenia żądanej treści działały zgodnie z prawem, niezbędne jest jego uzupełnienie o ocenę powyżej wskazanych okoliczności na tle wówczas obowiązujących przepisów i danie temu wyraz w uzasadnieniu postanowienia, co pozwoli na dokonanie jego kontroli pod względem zgodności z prawem.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w związku z art. 135 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 powołanej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło